KORTE TOELICHTING OP DE WEBSITE

De komende jaren zullen vele tientallen klassieke en minder klassieke werken uit de geschiedenis van de Nederlandse letterkunde in de dbnl worden opgenomen. Met daarbij uiteenlopende documenten als illustraties, brieven, video's en geluidsfragmenten. Daarnaast zal er ook een ook een keur aan artikelen en monografieën aan de bibliotheek worden toegevoegd die tezamen een geschakeerd beeld geven van het onderzoek naar de Nederlandse taal en literatuur.

Het ontwerp van de dbnl is bedoeld als een structuur die in de nabije toekomst een gevarieerde hoeveelheid teksten via verschillende zoekwegen kan aanbieden. Allerhande deelaspecten van de studie van de Nederlandse taal en literatuur moeten er een plaats in krijgen. Daarbij wordt uitgegaan van twee beginselen: a. de dbnl behandelt de informatie zo veel mogelijk documentair (wij interpreteren niet, leveren geen commentaar, en we grijpen zo min mogelijk in op de structuur en verschijningsvorm van de teksten die wij digitaliseren dan wel als digitaal bestand krijgen aangeboden). b. de wijze van aanbieden van teksten en meta-informatie moet voor een brede groep gebruikers inzichtelijk zijn. In de uitbouw van de site zal ernaar worden gestreefd het tekstmateriaal door middel van een aantal trefwoorden dan wel gecodeerde begrippen, te ontsluiten.

Binnen de structuur van de dbnl treft de gebruiker ook hyperlinks naar informatie elders op het net aan, en wel op die plaatsen waar die ook relevant zijn. De gebruiker kan doorklikken naar auteursinformatie, teksten, taaladviezen, wetenschappelijke instituten, bijzondere collecties, homepages van onderzoekers enzovoorts.

primaire en secundaire literatuur

De eerste doelstelling van de dbnl is het binnen vier jaar (van medio 2000 tot medio 2004) op internet beschikbaar stellen van ten minste 250 belangrijke teksten uit de Nederlandse literatuur. Naast de primaire teksten zullen de komende jaren ook enkele klassieke studies uit de geschiedenis van de Nederlandse taal- en letterkunde worden gedigitaliseerd, en ten minste 400 gezaghebbende of spraakmakende artikelen uit de neerlandistiek of aanverwante gebieden. Daarnaast wil de dbnl samenwerken met bezitters (instellingen dan wel individuen) van digitale bestanden die een verrijking voor de digitale bibliotheek zouden kunnen zijn.

transcriptie van bronnen

De teksten die de dbnl zelfstandig digitaliseert, worden, voor zover mogelijk, diplomatisch weergegeven. In de ‘verantwoording' die op de openingspagina van elke tekst in de dbnl wordt aangeboden, kan de gebruiker zich op de hoogte stellen van de eventuele afwijkingen van de transcriptieregels, en van de eventuele correcties die in de tekst zijn aangebracht. Bij tekstmateriaal uit de handpersperiode (vóór ca. 1840) zullen voor zover mogelijk per pagina ook afbeeldingen van de oorspronkelijke pagina aanklikbaar zijn.

bewaarformaten en tekstcodering

De teksten zullen bewaard worden in een SGML/TEI-gecodeerde vorm. Dit houdt in dat in alle gevallen de structuur van de tekst in een SGML-codering is gevat. Daarnaast zal soms ook meta-informatie aan de tekst zijn toegevoegd, zoals identificatiecodes voor auteursnamen, titels, plaatsnamen en bijbelplaatsen. Op termijn zullen deze geïdentificeerde tekstelementen links worden naar informatie elders op de dbnl-site, zoals de auteursindex of de titelindex.

colofon / verantwoording bij teksten

Elke in de site opgenomen zelfstandige tekst wordt voorafgegaan door een ‘titelpagina' waarop de dbnl een aantal gegevens presenteert die tezamen het colofon en de verantwoording vormen.

vormgeving teksten

Het bewaren van de tekstbestanden in SGML/TEI-formaat brengt met zich mee dat de teksten pas op het laatste moment van HTML-vormgeving worden voorzien. Daarvoor is een stylesheet ontwikkeld waarmee vaste structuurkenmerken ook een vaste typografische verwerking zullen krijgen. Er is voor gekozen om de primaire en secundaire teksten die via de dbnl raadpleegbaar zijn, in twee kolommen te presenteren. In de eerste kolom staat de lopende tekst, in de tweede kolom staan de noten. Bij de omzetting van de papieren versie naar een elektronisch bestand is het verschil in eindnoot, voetnoot en margenoot schijnbaar opgeheven, maar in onze codering is dit onderscheid bewaard gebleven. We zijn er echter nog niet in geslaagd de noten te tonen op of direct bij de regel waarnaar ze terugvoeren. De noten die bij een bepaalde pagina horen, rusten nu op de horizontale lijn die het einde van de pagina markeert.

navigatie / menubalk

Op de navigatieschermen en in de tekstbestanden treft de gebruiker bovenin een menubalk aan. Met behulp van het gordijnmenu ‘snelnavigatie' in deze balk is het mogelijk om met slechts enkele muiskliks een ander deel van de site te raadplegen. Met de menubalk kan de gebruiker ook elke moment terug naar de openingspagina van de site, en bovendien worden er de functies ‘zoeken' en ‘downloaden' aangeboden.

Op dit moment kan op de zoekpagina met het invullen van een of meer zoektermen de hele website worden doorzocht. Er wordt ook gewerkt aan het ontwikkelen van verfijnde zoekmodules, waarmee de informatie die nu in diverse databases en in gecodeerde tekstbestanden ligt opgeslagen, in door de gebruiker gewenste sorteringen kan worden gepresenteerd.

In de loop van 2001 zal in de dbnl een downloadfunctie beschikbaar komen. Teksten kunnen dan worden binnengehaald in verschillende bestandsformaten als HTML, ASCII en in een aantal gevallen ook als PDF. Op verzoek zal ook een SGML-file met bijbehorende DTD geleverd kunnen worden.