|
|
|
| |
| | | | | |
II.
(Zie No I, bl. 161.)
[Slot van St PETER En St PAUWELS.]
St. denijs sachse, na haer doet,
Comen met bliscapen groot,
715
Petre en̄ pauwelse hant an hant,
Te roemen binnen (dats becant),
Sderds daghes na haer passie, dats waer;
En̄ spraken ieghen haer iongren daer.
Hier endt van st. paulus dwoert,
720
En̄ beghint van st. janne voert,
Die es geheeten ewangeliste,
Die gods verholenheit wiste,
Want hi was siere 1 moven sone;
Alre doegt was hi gewone.
725
Die dichten wille en̄ dan beghint
Dinc, daer hi niet ane en wint
Danc no loen van sinen here,
Hi dunct mi sijn al uten kere 2.
Want wine hebben ander toeverlaet
730
Dan hem; hi es daert al ane staet.
Daer omme biddic, vore alle tale,
Helpe volbringen; want hi es begin
Van alre dinc, daer doegt es in.
735
Nu willic te miere materie keren,
Die es van .j. groten here:
Die gods heimelecheit 3 wiste.
Hets recht en witten donres daghe
| | | |
740
Sliep hi, daer sijt alle toe saghen,
Optie borst des warechs propheten;
Des derric 1 mi wel vermeten,
Dat hi daer dranc .j. drancskijn,
Dat vele beter es dan wijn;
745
Want, alse .j. vloet uten paradise,
Want hi vloech hem allen bouen
750
Rechte alse doet die aer 3
Om meer 4 heb wine 5 te lovene:
Want daer 6 god ane den cruce hinc
Seidi: ‘Wijf! dit es dijn kint.’
755
Doen sprac hi toten neve sijn:
‘Neve! dit es die moeder dijn.’
Daer maecti st. janne behoeder
Dier houescher vrouwen ende der goeder,
Want hi was harre suster kint
760
Marien, die te gode ghinc
En̄ bat hem herte vriendelike
Vor jannc en̄ iacoppe die gelike
Dat die .j. mochte ter rechter hant
Sitten en̄ dander ter slincker, want 7
Doen antwoerde ihesus dit:
‘Wijf! ghine weet niet wat gi bid.
Tsitten van hemelrike al gader
770
Es mine niet, het es mijns vader.
Om maechscap sinen neven,
Maer, diet verdienen sonder waen,
Selent met bliscepen ontfaen.
| | | |
775
Moghen si van den kelke al
Drinken, daer ic af drinken sal,
Soe seggic u, sonder sparen,
Dat si met mi selen varen.’
Hine meende ne ghenen wijn,
780
Hi meende sijn heilege passie sijn 1.
Nu willic mine materie scriven,
In 2 wille gene lange tale driven.
Ghinc, alse hi was gewone,
785
Neven die zee, daer opt lant,
Daer hi sente janne vant,
En̄ zebedeus sinen vader,
En̄ daertoe sijn ghetouwe al gader,
Daer hi mede visschen soude,
790
Altoes alse hi visschen woude
En̄ jacoppe sinen broeder,
Beide met scepe ende met roeder.
Doen seide ihesus: ‘Volcht mi.’
Si seiden beide: ‘Here! dat si.’
795
Daer lieten si moeder ende vader,
En̄ datsi in ertrike al gader
Hadden, en̄ volchden ihesus naer.
Doen riep hi mede, dat was waer 3,
Petre en̄ andriese die hi vant
800
Visschende, daer hi ghinc opt sant 4.
Dit waren die .iiij., die hi vercoren
Hadde boven dandre te voren,
Want haer geselscap bequam hem wale 5.
805
Doen god te hemele was gevaren,
Entie apostelen sonder sparen 6
Predecten tgeloeve in menich lant,
Jan ghinc in effesien, daer hi vant
| | | |
Enen rechtre, dien hi dede
810
Te roeme varen om felheden 1.
Doen hi te roeme comen was,
Alsict in die scrifture las,
Doen seide die keyser, dat hi woude,
Dat hi gods loechenen soude,
815
En̄ swighen van sier predekinghen.
St. jan seide: ‘Mine sal niemen dwinghen
Daer af, in 2 sal predeken en̄ leren
Den lieden dwoert ons heren;
Want hets beter gehoersam sijn
820
Gode, dan di 3 keyserkijn!’
Doen dat die keyser hoerde,
Hiet hine 4 metten selven woerde
Haestelec uter poerten leiden,
En̄ dede halen, sonder beiden,
825
Ene cupe, daer men in goet
Wallende olie, ende al bloet
Janne in setten; maer daer af
Ne hadde hi pinen niet .j. caf,
Want het was, alst god woude 5,
830
Te pointe of hire in baden soude.
Doen gheboet die quade tyran
Dat men dade den goeden man
Voeren te padinos (l. padmos) int eylant,
Daer hi screef met siere hant
835
Appocalipsim, dat visioen,
Dat god woude openbaren doen 6
Janne, sinen lieven vrient.
Binnen desen heeft verdient
Die keyser iegen die senature,
840
Dat hi woude breken haer cure 7,
Die hadde gestaen menegen dach.
Doen dit die ghemeente sach
Te roeme van den wisen lieden,
| | | |
Ghingense te rade en berieden
845
Hem, en̄ vonden in haren raet,
Dat si met ghemeenre daet
Ghingen daer si domiciane vonden,
En̄ sloeghen 1 doet te dier stonden.
Doen domicianus was doet,
850
Die keyser, die na hem quam, geboet,
Birade van den senaturen,
Soude breken en̄ nuwe maken,
En̄ bi dus ghedanen 2 saken
855
Woudi hem allen weder gheven
Dlant, die hi hadde verdreven.
Dit dunct mi wel redene togen,
Dat god woude dit gedogen,
Om jans wille sijns neven,
860
Die hi niene 3 woude begheven.
Want hi doen van effesien quam
Met andre lieden. Doen dit vernam
Alt volc, doen waest harde blide,
Het liep ute in elke side,
865
En̄ toefden 4 janne utermaten.
Doen quam daer uut ere straten
Liede, die dreven rouwe groot
Om drucianen, die si doet
Droeghen toten grave waert;
870
Doen riepen si alle tere vaert:
Druciane, u vriendinne groot;
Here! si hadde groet doeghen 5,
Dat si u niene sach met haren oegen,
875
Dies dreef si rouwe groet,
En̄ mettien bleef si doet.’
Hare vriende, op dien dach,
| | | |
Sprac hi met ere bidder-stemme 1:
880
‘Staet op, druciane! vriendinne!
In den name gods ons heren,
Gaet vollec 2 thuus waert met eren,
En̄ maket mi tetene metter vaert.’
Doen stont si op en̄ ghinc thuus waert.
885
Doen riepen si alle, sonder sparen,
Die ghene die daer waren:
‘Nu kennen wi alle openbare wale,
Die hi predecte van dien prophete
890
Die ihesus christus was geheten.’
Doent quam op ten andren dach,
Hadde die philosophe grandoen 3
895
Want hi wilde .j. disputacie houden,
Ghimmen 5, die men daer liggende vant,
Nam grandoen in sine hant.
Mettien vielt, alst god woude,
900
Dat St. jan daer liden 6 soude.
Doen sprac hi met ere luder kele,
‘Tvolc es verdoert, 7 dat desen man
Prijst, die en geen goet en can;
905
Sines niet gewarech 8, die medicine;
Daer mede niet en vergaet die pine,
Dat derric seggen over waer.
Mijn meester leerde mi, dat ic soude,
910
Op dat ic volmaect wesen woude,
Dat ic soude al vercopen saen,
En̄ ghevent den armen, sonder waen.’
| | | |
915
Gheheel alsi te voren waven,
Ic worde kersten sonder sparen?
St. jan sprac: ‘Dat willic doen,
Op dat ghi wilt, grandoen!
Gheloeven ane onsen god.’
920
Grandoen sprac: ‘So waric sod,
En gheloefdic niet te hant.’
St. jan hief op sine hant,
En̄ maecter over .j. cruce doe;
Daer sijt alle saghen toe,
Worden die ghimmen al ghesont 1.
Doen dat sach die grote clerc 2
Liet hi al sijn oude werc
En̄ quam tote st. janne gegaen,
930
En̄ woude kersten sijn ghedaen,
En̄ gaf den armen sijn goet saen.
St. jan deden kersten 3 sonder waen,
En̄ hi ghinc predeken dwoert ons heren,
935
Doen waren daer .ij. heren
In die stat, van groter eren.
Begonstense over een draghen 4
Dat si met st. janne gaen
940
Wouden, sonder eneghen waen,
En̄ gaven den armen alte male
Have ende lant, huus en sale 5.
En̄ volchden st. janne naer
Waer dat hi ghinc, dats waer,
945
En̄ daden also groet virtuut,
Daer quamen si weder saen
950
Teffesien, in die stat gegaen,
| | | |
Met haren, meester st. janne.
Doen saghen si haer manne
En̄ haer knechte geweldelike
955
Doen peinsden si in haren moede:
Waren wi weder in onsen goede,
Sine quamen meer in dat verdriet.
Doen en woude st. jan niet,
Dat si hem beclaechden van enegen dingen,
960
En̄ dede hem roeden bringhen,
En̄ clene steene die men daer vant,
Ligghende bi der zee opt sant.
Doen maecti. .j. cruce tier uren;
Doen verwandelden haer naturen 1:
965
Daer sijt toe saghen wert dat hout
Dat noit goudsmit hadde gesien 2.
En̄ verwandelden haer naturen
Die steene, en̄ worden ghimmen fijn,
970
Dat ghene betre en mochten sijn.
Doen sprac st. jan te hant:
‘Kindre, staet op, nemt in u hant,
En̄ gaet ten wisen lieden,
Die u wilen eer gherieden,
975
En̄ segt, dat si u gheraden nu;
En̄ vraegt hem openbare des,
En̄ van den steenen des gelike.’
980
Doen seiden si alle sekerlike,
Dat si noit binnen haren tide 3
Ne saghen so goet ghesmide 4.
Doen sprac st. jan die goede
Met enen ghestaden moede:
985
‘Gaet, coept dat ghi hadt te voren,
Hemelrike hebdi verloren.’
| | | |
Doen begonste hi .j. sermoen
Die in die helle es begraven.
990
Doen sachi vore hem draghen
.IJ. dode, die te graven waren.
Doen dede hise op-staen sonder sparen.
Doen sprac st. jan dese waert 1:
‘Mijn meester, hi wille ter vaert
Den lieden met miraclen toeghen.
Wat maghicker u af maken tale?
1000
Ghenaest alre hande mesquame 2,
En̄ nu so hebdijt verloren
Tgoet, dat ghi hadt te voren,
En̄ sijt arme keytive bleven,
Want ghi gode hebt begheven.’
1005
Binnen deser tale quam daer gegaen
Die rouwe dreef utermaten groet,
Om haren sone, dien si doet
Draghen dede ten grave waert.
1010
Doen si st. janne ter vaert
‘Here! want 3 ghi drusiane
Op daedt staen vander doet,
So mindert minen rouwe groet:
1015
Gheeft weder minen kinde sijn lijf 4,
Want hi maer .xxx. daghe sijn wijf
En hadde gehadt, dat es waer.’
Doen sprac st. jan sonder vaer 5:
‘Jongelinc, ic ghebieddi dat,
1020
Dattu op-staes ende segt hem, wat
Dese .ij. hebben verloren.’
Doen sprac die ghene, wildijt horen,
Die daer op die bare lach,
| | | |
‘Die duvele dreven groet ghescach 1
(Die .ij. sijn geheeten also)
En̄ dingele gods, ons heren,
Saghic droeflec weder-keren,
Want ghi nu hebt verloren,
1030
Tgoet, dat ghi hadt te voren.
Entie ewelec bliscap groet.
(Want diere bliscap ghenoet 2
En mach tonge ghene vertellen.)
Vor die bliscap hebdi die helle;
Bidt st. janne om uwe noet,
Ghelijc dat hi mi nu dede
Opstaen, om sine oemoedechede,
Dat hi u doe verrisen uter noet,
1040
En̄ van derre bittere doet,
Daer ghi nu in sijt ghevallen’.
Doen vielen si vor hem allen
Vor st. janne op sine knien,
1045
Dat hi vor hem gode bade,
Doen antwoerde dapostel daer,
Dat si moesten over waer,
1050
Al waert hem te doene swaer.
Vasten emmer .xxx. daghe,
Eer hi hem antwoerde gave.
Doen si dit hadden ghedaen,
Quamen si vor st. janne ghegaen,
1055
En̄ baden hem oemoedelike,
Dat hise absolveren soude
Van haren sonden, of hi woude.
Doen sprac st. jan, die wise:
| | | |
Es blider van .j. sondare
Die hem bekeert, des sijt gewes,
1065
Gherechter menschen, dats waer.’
Doen dedi hi hem aflaet daer,
En̄ deden op die stat halen
Roeden en̄ steene tenen male,
En̄ geboet hem 1, in den name ons heren,
1070
Dat si weder souden keren
In hare nature, daer si in waren.
Si dadent oec sonder sparen;
Doen ghingen si gansen 2 sonder waen,
Die met siecheden waren bevaen.
1075
Doen gaf hem god, dat si hadden te voren,
Doen si sine gracie hadden vercoren.
Effesien, die goede stat,
Geloefde ane st. janne bat,
Dan si ane dafgode daden.
1080
Doen ghingen die papen te rade,
Dat si st. janne souden dwinghen,
Dat hi haer afgode anebeden soude,
Weder 3 hi woude of 3 en woude.
1085
Doen quamen si te hem saen
En̄ spraken: ‘Ghi moet met ons gaen
Ten temple en̄ anebeden onsen god.’
‘Anebeeddicken 4, so waric sod,’
Sprac st. jan, ‘dadic dat.
Gaet henen met mi tonser kerke,
Ic wille breken al uwe gewerke;
Temple en̄ afgode, alte hant,
Willic doen vallen in dat sant.’
1095
Eer hi die redene brochte uut,
Wert daer in soe groet gheluut,
Dattie tempel te kraken began.
| | | |
‘Ic bidde u allen vriendelike,
1100
Dat ghi gaet ute haestelike.’
Sprac st. jan sonder sparen:
‘Ic ghebieddi dattu coms in gods namen.’
Mettien selven woerde quamen
Dat si laghen op die heide.
Op dien dach bekeerden daer
.xij.C. menschen, dats waer.
1110
Die bisscop was geheeten dus;
Hi sprac: ‘An uwen god en geloevic niet,
Ghine 1 drinct daer ment toe siet,
Vore alle dit volc venijn,
Dat niet sterker en mochte sijn 2.’
1115
Doen sprac st. jan: ‘Gerne, twaren;
Doet 3 mi halen sonder sparen.’
Doen sprac die bisscop: ‘Eer seldi sien
Sonder waen drinken hem drien.’
Doen dedi halen .iij. mordenaren.
1120
Men gaeft hem drinken sonder sparen.
Doen si ghedronken hadden dat,
Bleven si doet optie stat.
Doen gaf men st. janne dat saen
Drinken, sonder eneghen waen,
1125
En scaedde hem niet, hi bleef gesont.
Doen sprac die bisscop tier stont:
‘Eer wi in u geloeve gaen,
Moetti tiersten op doen staen
Dese dode, die hier liggen neder,
1130
En̄ doetse alle .iij. leven weder.’
Doen sprac st. jan, die vrie 4:
‘Dat ic dit doe sonder gokelie
Willic u wel doen verstaen.
Neemt minen roc, gaet te hem saen,
| | | |
1135
En̄ segt: staet op in gods name,
Sonder eneghe mesquame 1’.
Doen stonden si op ten selven tide,
Doen was astodimus blide,
En̄ woude sonder eneghe beide
1140
Ontfaen sijn kerstenheide 2.
Hem en̄ sine maghe en̄ sine man 3,
Enten rechtre van der stat mede.
1145
Effesien sonder eneghen waen,
En̄ bleef int geloeve staen.
Doen ghinghen van effesien die heren,
En̄ daden stichten met groter eren.
Ene kerke in st. jans name,
Als ict in die scrifture las.
Hier na, binnen corten tide,
1155
Predecte dat woert ons heren,
(Over mids der predekinghe,
Die ute st. jans monde ghinghe)
.I. jongelinc, en̄ volchde st. janne naer,
1160
Tote dat hi quam, dats waer,
Teens bisscops, daer hi soude
Bliven wonen, of 6 hi woude,
Tote dies maels dat st. janna dochte,
Dat hi pine doeghen mochte 7,
1165
St. janne te volghene naer.
Doen hi daer was dierste jaer,
Dede hem die bisscop al sijn gevoech 8.
Dander 9 jaer liet hijt liden genoech;
| | | |
Terde jaer ghinc hi, sonder sparen,
1170
Metten quadien, daer si waren.
Ten vierden iare quam st. jan gegaen
Daer weder, en̄ alsoe saen
Vraechdi hem om sinen sone.
Die bisscop en was niet gewone 1),
1175
Van hem wetene al bedalle 2).
Die bisscop sprac met ongevalle:
‘Es hi in quaet geselscap comen,
Here! gaet 3) te scaden ofte te vromen,
Hine wille hem bekeren niet.’
1180
Heer bisscop ic wane ghine selden siet,’
Sprac st. jan; ‘haelt mi .j. paert,
Ic wille riden der waert.’
Die bisscop seide: ‘Gi selets ontbaren 4),
Want, here! ghi hadt 5) al twaren
1185
Verloren, wat ghi hadt an,
Want sine sparen ghenen man.’
St. jan sprac: ‘Sijts ghewes
Here bisscop, dat om des costs wille es,
Dat ghi dit tint hebt laten dolen,
1190
Dat ic u wilen hadde bevolen.
Gaet, haest u, haelt mi .j. paert,
Ic wille riden der waert.’
Die bisscop seide: ‘Ic saelt dan doen.’
Doen dede hi loepen .j. gersoen
1195
Ten stalie en̄ dede halen tpaert.
St. jan sat op ter vaert.
(Hi was so crane, hine conste gegaen 6)
Te woude waert) en̄ alsoe saen
Alse hi daer quam, alst god woude,
1200
En̄ davonture wesen soude,
Quam hem die jongelinc int ghemoet.
Tierst dat 7) hi st. janne sach,
| | | |
1205
Bliven staende, so loepen gaen.
Mettien heeft hi sonder waen
Sere te loepene begonnen.
St. jan es hem na gheronnen,
Wat dat paert gheloepen mach.
1210
Tierst dat dat die jongeline sach.
Viel hi neder op die erde,
En̄ riep: ‘Wat sal mijns gewerden.’
St. jan sprac: ‘En vervaerdi niet,
Al es di dulheit ghesciet,
Den iongelinc, daer hi lach.
Hi sprac: ‘Staet op, lieve sone!
1220
Wattan 1)? al hebdi die crone
Van der suverheit verloren,
Ghi moegt nochtan sijn vercoren
In hemelrike te groten lone.’
Metten selven stont op sijn sone,
1225
En̄ volchde st. janne naer
Tote in die stat, dat es waer,
Daer hi hem doen aflaet dede.
Ic segge u over 2 waerhede,
Dat hi doen ghinc met st. janne
1230
En̄ wart .j. der bester manne,
Namaels wert die jongelinc
1235
Hier na, alst gode tijt dochte,
En̄ si sijns ontbaren mochten
(Die liede, die in erdrike waren)
Wouden 3 god halen sonder sparen 4;
Want die heilege kerke was
| | | |
Entie 1 scrifture, dat was waer,
Want hi was out .xc. jaer.
Dat was enen langhen tijt.
Hi hadde gheweest, sonder delijt 2,
Want hine begherde el negheen
Die here es van hemelrike.
1250
Troesten, boven alle man,
Die doen waren in erdrike.
Daerom quam god gheweldelike 4
Hier neder metten jongren sijn,
En seide: ‘Lieve neve mijn,
1255
Hets tijt, dat gi selt ter bliscap comen
Met minen broedren tuwen vromen 5;
(Dat was op .j. sonnen dach,
Dat st. jan dese bliscap sach.)
Op ten vijften dach na desen
Doen god onse here dit hadde geseit,
Te hemele 6, daer hi ute was comen;
En̄ st. jan heeft ghenomen
1265
Sine hande en̄ heefse wide ontploken,
Metten selven heeft hi ghesproken:
‘Here! geloeft so moetti wesen,
Dat ghi mi hale wilt ute desen
1270
Jammerlike ghekerkert bin.
Wilt halen ter bliscap, daer ghi
En̄, here! ghi wet wel, dat ic oyt 7
| | | |
Met u te sine in hemelrike.
Here! laet mi met minen broedren varen,
Die met u hier neder waren,
Doen ghi mi noedet, here, met him;
1280
Doet op die dore, laet mi in,
En̄ neemt mi metter selver vaert,
En̄ leidt mi tuwer geselscape waert,
Christus, gods sone van hemelrike!
Want ghi quaemt in erdrike,
1285
Om te verlossene die waren verloren:
Daerom woudi sijn gheboren,
Gheloeft wesen sekerlike’.
1290
Dat hi sijns tijts niene verwies 1,
Die doen quam, alst god woude,
Dat hi verlost wesen soude
1295
In der ierster haencraet,
Die crayt vor die dagheraet,
En̄ begonste dwoert ons heren
Den volke predeken en̄ leren.
Doen woude hi, sonder waen,
Na die misse dede hi graven
.J. graf, en̄ uter kerken draghen
Dat graf stont te pointe wale
1305
Bi den outare. Te desen tide
Nam hi orlof ant volc, en̄ blide
Ghinc hi ten grave waert,
Hine wiste waeromme sijn vervaert,
En̄ ghincker in al ghecleedt.
Quam daer .j. licht, so groet, van boven,
| | | |
Dat daer niemen in sine oeghen
Ghedoeghen en conste 1, dats waer.
1315
Doen dat licht was vergaen,
Doen ghingen si ten grave saen,
Daer si anders niet en vonden.
Dan manna ten selven stonden.
Manna, dats broet van hemelrike.
1320
En̄ oec vonden si sekerlike
Maer sijn lichame en was niet daer.
Men mach daer noch daghelike
Manna sien wassen sekerlike.
1325
Doen die vader metten sone,
Entie heilege geest, die sijn gewone
Daer toe te doene groet wonder 2.
Daer ne was dat graf noit sonder.
1330
Met onsen here, in hemelrike,
Sijn moeder dede ene bede,
Daer hi ons allen cortelike
1335
Want hem god niet en ontseegt 4
Wat dat hi te biddene pleegt.
.I. deel sijns levens, maer cortelike
Seit ons .j. heilech man,
1340
Van den ewangeliste st. jan,
Dat hi met privilegien es gegaen
Boven alle dandren, sonder waen.
Een deel siere privilegien nu
Hebbic wille 5 te seggene u,
1345
En dochte u niet mine tale te lanc.
| | | |
Dat hi, op ten witten donres dach,
Optie borst ons heren lach,
Daer hi van der wijsheit nam
1350
Dat beghin, daer namaels ute quam
Dat dochte mi grote werdechede.
Ic der mi wel vermeten 1 das,
Dattie andre privilegie was,
1355
Datten god hevet vercoren
Der vrouwen, daer hi af wert geboren,
Dat hi woude, dat waer die ghene,
Diese hoeden soude, en niet allene
Gaf dat hi ware haer broeder,
1360
Haers vader kint en̄ haerre moeder,
Hier bi dunct hi mi sere ghemint.
Hi beval deene den andren gelike,
Die hi meest minde in erdrike.
1365
Sire moeder, die was die hoechste,
Gaf hi sinen neve tenen troeste.
Hine conste niet geliker vinden twaren,
Dan deene maegt 2 soude dander achterwaren 3.
En̄ der gods verholenheden
1370
Wiste hi meer, dan dandren deden.
Hadde menege collacie 4 waerlike
Met janne, daer si onder hen beiden
Spraken van der heimelecheiden
1375
Gods, daer si af wisten over een
Meer, dan der andre gheen.
Hi hadde te goeder ure geboren
Gheweest, die hadde mogen horen
1380
Die si hadden vriendelike.
Ic peinse wel in minen moet,
Dat lucas hadde harde 5 goet,
Want hi hoerde menich soete woert,
| | | |
Dat hi sint vertelde voert,
1385
Want hi haerre beider capelaen was,
Alsict in die scrifture las.
Op die redene, sonder waen,
Daer van hemelrike die coninc
1390
Sprac: ‘Hier omme desen rinc
Staet selc 1, die niet en sal smaken de doet,
Hien sal eer 2 sien die bliscap groet
En̄ metten selven soe siet 3
Janne na-loepen haestelike.
‘Here! sonder ghescilt’ 4,
1400
Sprak peter, ‘of ghi wilt,
Segt van janne, uwen neve, uwen wille’.
‘Peter,’ seegt hi, ‘swijgt al stille,
Ghewerden, ic wils geweldech sijn;
1405
Volcht mi na en̄ swijgt al stille,
Ic wilre met doen al minen wille.’
Dat was daer hise visschende vant,
En̄ daer hi bi hem stont opt sant,
En̄ daer si niet en consten gedaen,
1410
En̄ hi totem quam gegaen,
Eer hi te hemele 5 varen soude,
Waest dat hi hem dit seggen woude.
Dat vierde privilegie was daer,
Dat der ic seggen over waer,
1415
Daer god hem openbaren woude
Appocalipsim, dat hi soude
Scriven, entie heilege kerken
Daer mede chieren en̄ gesterken.
En̄ daer hi screef al en̄ niet som 6,
| | | |
1420
‘In principio erat verbum’.
Dat vijfte volgt hier naer,
(Ne twivelt niet, ic seggu waer),
Dat was, dat hem god so vele eren dede,
Dat hine tsiere werscap 1 heeft gebeden,
1425
Ghelijc als ghi hebt gehoert.
Van hem willic u seggen voert,
’Want hi die scrifture heeft ontbonden,
En̄ gods verholenheit voert bracht 2,
1430
Datten andren al ontvacht 3,
En̄ besloten 4 bleef, dats waer,
Die hi heeft bracht openbaer;
Want god sprac, dat wi geloeven souden
1435
Van der scrifturen sinen orconden,
Selke 5 prisen st. janne baptisten,
Boven st. janne ewangelisten,
En̄ hebben daer omme onderlinghe
1440
Utermaten groet gedinghe.
Hadden si alle therte mijn,
Si lieten tghedinghe varen,
Dat sire omme hebben twaren;
1445
Want sine 6 hebben onderlinghe
Maer si hebben bliscap fijn,
Ic wille u seggen wat gesciede,
1450
Te parijs, .ij. wisen lieden,
.IJ. groten clerken en̄ .ij. wisen.
Mallijc 7 woude den sinen prisen;
Si daden ghebieden 8 en̄ seggen,
| | | |
Dat si sander daghes souden hebben
1455
Ene dispitacie, want te voren
Hadde deen den andren menegen toren
Ghedaen, om welc die meeste wesen soude.
1460
Hebben, welc die beste ware.
Des nachts, dat soude wesen
Die disputacie, quam met desen
En̄ seide: ‘Wacht u, dat ghi niet verdient
1465
Eneghen evelen moet van ons beiden.
Wine willen niet sijn bescheiden 1,
Welc onser dattie meeste es,
Wine pleghender omme, sijts gewes,
Te hebbene onleede 2 no gedinge,
1470
No perlement 3 onderlinge.
Marghen alse ghi op staet
En̄ ghi tuwer dispitacien gaet,
(Dit sprac st. jan baptiste)
Soe prijst janne ewangeliste.’
1475
Dit sprac jan ewangeliste, sonder waen,
Van baptisten, harde saen,
Waer omme dat ment laten sal
1480
Want sine wetens niemen danc.
Maer elc mach den sinen minnen,
Dien hi verkiest in sinen sinne.
Ic segt u allen wel te voren,
Ic hebbe ewangelisten vercoren,
Alsic openbare toeghen sal,
Alsic ane-sie die vriendelichede,
Die hem god menich werven dede,
En̄ dat hi hem, boven al,
| | | |
1490
Marien, siere moeder, beval,
Dat dwincter mi toe sekerlike,
Dat icken minnen moet getrouwelike.
Also radic u allen, dat ghi doet,
Want diet doen, si sijn vroet.
1495
Nu hoert wat ic gescreven vant,
Van enen coninc van ingelant,
Eemont hiet hi, des sijt gewes,
Dat no truffe 1, no saghe en es.
Hi hadde st. janne vercoren
1500
Boven dandre heilegen te voren,
Hi hadde gehouden sekerlike
Ene costume 2 menegen dach,
Dat hi niet tontseggene en plach.
1505
Wat dat men hem bat in sinen name,
Dat was hem alsoe bequame 3.
Doen vielt ene werf, dat hi soude
Horen misse, alst god woude.
Doen quam daer st. jan gegaen
1510
Alse .j. peelgrijm, sonder waen.
Tierst dat hi den coninc vant,
Sprac hi: ‘Coninc van ingelant,
Ic bidde dor gods wille u,
1515
Van uwer aelmoesene, ic hebs te doene 4.’
Die coninc sprac: ‘Comt weder alst es noene,
In mach hier niet bliven stille.’
‘Soe geeft mi iet dor 5 marien wille.’
Die coninc sprac: ‘Gaet in die sale,
1520
Ghi selt den camerlinc vinden wale.’
Die peelgrijm antwoerde met ghenende 6,
Dat hi den camerlinc niene kende.
Echt 7 sprac die goede peelgrijm:
‘Here coninc en maegt niet beters sijn?
1525
Soe geeft mi iet van uwen goede,
Dat ghi in st. jans hoede
| | | |
Die coninc sprac: ‘Sekerlike,
Vrient! gerne, nemt te hant
1530
Dit vingerlijn 1 van miere hant’.
Dat was tvingerlijn waerlike
Dat behoert ten coninc rike.
Doen hi dat hadde ghedaen,
Dede die coninc roepen saen
1535
Sinen camerlinc ter vaert,
‘Vrient! gaet ter vaert ter stat waert,
Ende soect den armen peelgrijm
Dien gavic mijn vingerlijn,
En̄ draegt met u gelds genoech,
1540
En̄ geeft hem al sijn gevoech’.
Die camerlinc ghinc in die stat,
Maer luttel goet waes hem te bat 2,
Tier wile van sinen ghesoeke:
Hi liep al omme, van hoeke te hoeke,
En̄ seide den coninc, dat hi niene can
Dien hi tvingerlijn heeft gegeven,
1550
Het mochte u liever sijn bleven.
Die coninc antwoerde: ‘Wattan?
Ic hebt dor den goeden man
Hi saelt mi ghelden sonder waen’.
1555
Hier na vielt, alst god woude,
Dat .iij. riddren varen souden
Ute inghelant ten heilegen grave.
Si voeren wech en quamens ave.
Alsi haer bedevaert hadden gedaen,
1560
Keerden si weder, en̄ also saen
Alsi binnen akers 3 quamen
Opt sant, daer si gerne vernamen
Van der scepinghe die niemare 4,
| | | |
Doen quam daer in haer scare
1565
Die scoenste jongelinc, die si ie 1 saghen
Hi vraechde den ridderen, sonder sparen,
Si antwoerden, ‘ute ingelant’.
1570
Hi sprac: ‘Sidi iet becant
Met uwen here den coninc?
Ic soude hem gerne .j. dinc
Senden. Woudise hem gheven
Sine soude u niet sere verweghen 2,
1575
U sal u pine vergouden sijn.
Het es .j. gulden vingerlijn.’
Si antwoerden: ‘Ja wi, twaren,
Geeft ons tprosent, sonder sparen.’
Die jongelinc sprac: ‘In gods name
1580
Die ghichte sal hem sijn bequame.’
Ic wille corten die tale mijn:
Hi gaf hem dat vingerlijn,
Dat hem die coninc hadde gegeven,
Hi sprac: ‘Ghi selt nu met desen
1585
Litteekene 3, den coninc groeten dan,
Ewangeliste, sijn goede vrient,
Dien hi dicke heeft ghedient;
En̄ dat ic was die peelgrijm,
1590
Dien hi gaf dit vingerlijn.’
Met desen woerde sijn si so blide,
Dat sine weten, in welke side
Die iongelinc hem es ontvaren.
Doen vielen si neder, sonder sparen,
1595
En̄ bleven liggende in .j. slape
Op die stat, daer si den knape
Ghesproken hadden; .j. corte wile,
Ghereden mochte hebben, ontspranker een
1600
En̄ .vij. werf eer hi ghefeen 4,
| | | |
Riep hi: ‘Here God! wats mi gesciet,
En sie ic te lonnen 1 niet
Den tor van st. pauwels kerke?’
Mettien woerde riep hi so sterke,
1605
Datter dandre mede ontspranc.
‘Swijgt,’ seit hi, ‘en̄ hebt ondanc:
Wi sijn buten akers, opt sant.’
Met desen siet hi te hant
Den tor, als dander dede.
1610
Doen ontspranc die derde mede,
En̄ seide: ‘Wats u ghesciet,
En̄ sijn wi buten akers niet?
Ic wane u die woet es comen 2.
Mettien heeft hi vernomen
1615
Den tor, alse dandren daden.
Doen riepen si: ‘St. jan heeft ons beraden 3.
Wel, ga wi ons haesten sere,
Daer wi den coninc onsen here
1620
Laet ons hem die niemare toghen’.
Si haesten hem derwaert als ict las,
En̄ quamen, daer die coninc was,
En̄ groetten hovesschelike,
En̄ seiden: ‘Here god van hemelrike
1625
Moet u gheven goeden dach.
U groetet, alsic u seggen mach,
Dien ghi dicke hebt gedient,
En̄ sent u dit vingerlijn,
1630
Dits ghewarech litteekijn,
Dat ghijt hem gaeft van uwer hant,
Daer hi u in die capelle vant,
En̄ ontbiedt 4 u over waer,
Dat hi selve doen was daer.
1635
En̄ dat hi tvingerlijn ontfinc’.
Doen dat hoerde die coninc
| | | |
En̄ bleef in st. jans dienste alsoe.
Doen vertelden die riddren voert,
1640
Dat si van hem hebben gehoert.
Oec vertelden si, sonder sparen,
Hoe si die zee leeden waren?
En̄ hoe die dinc al was gesciet,
Des en lieten si achter niet,
1645
Sine verteldent alte male
Die coninc dankes gode sere,
En̄ gheloefde an onsen here.
Jacop, jans ewangelisten broeder,
1650
Beide van vader en̄ van moeder,
Die ionxste suster was marien,
Jhesus moeder, alsic hore lien.
1655
Van deser marien lesen wi mee
Dat haer vader hiet salomee.
Dese jacop daer ic af telle,
Sijn lichame leit in compostelle,
Dat een ende van spaengen es.
1660
Hoe hi daer quam, des sijt gewes,
Dat salic u, in corter stont,
In dese ystorie maken cont.
Dese jacop, daer wi af horen,
Was ghesent, lange te voren,
1665
In spaengen, om dat hi soude bekeren
En̄ den wech der waerheit leren.
Maer wat dat sent jacop doet,
Dat was al gader ieghen spoet 1:
Si waren verhert so utermaten,
1670
Dat hise moeste geworden laten,
Want hine conster maer .j. bekeren.
Van daer ghinc die heilege here
| | | |
En̄ sine iongren gingen met hem,
1675
Om te siene, alst es bescreven,
Ofte si int geloeve waren bleven,
Die hi hadde bekeert te voren.
Doen hi daer quam, alse wijt horen,
Vant hise alle gader in dolen
1680
Van den geloeve, dat hi hem hadde bevolen,
Want daer doen bleven waren
In die stat .ij. gokelaren:
Ermogenes, dats waerheit fijn,
En̄ philetus, die jongre sijn.
1685
Dese daden, alse wi lesen,
Oft mieraclen hadden gewesen
Vore die liede, met gokelien,
En̄ bedroghense, horen wi lien,
En̄ verkeerden tvolc, alsic vernam.
1690
Doen jacop binnen der stat quam,
Tgeloeve, doen sende die gokelare
Sinen iongre te jacoppe waert,
Dat hine verwinnen soude ter vaert
1695
Met questien en̄ met ergumenten saen,
En̄ st. jacops geloeve te niete doen gaen
En̄ tsine doen boven bliven.
Doen hi daer quam, als wi scriven,
1700
Verwanse jacop, alst god woude,
Want al die scrifture was hem gereet.
Doen ghinc philetus gereet
Tote ermogenesse, te selven male,
En̄ sprac te hem dese tale:
1705
‘Meester! ic seggu sekerlike,
Dat niemen en leeft in erdrike
Die ieghen jacoppe mochte gestaen,
Want hi can, sonder waen,
Buten 1 al gader die scrifturen;
| | | |
1710
Waer, dat mense wille ruren,
Daer antwoert hi, sonder beiden,
Oec seggic u in sekerheiden,
Dat ic sijn iongre wille wesen.’
Doen dede ermogenes met desen
1715
Philetuse vaen en̄ binden mede;
Doen sprac hi al daer ter stede,
‘Wacht ende merct over al,
Oftene 1 sijn jacop ontbinden sal.’
Doen philetus hoerde dese waert,
1720
Sendde hi te jacoppe waert,
En̄ ontboet 2 hem hoe hi wart gebonden.
Doen sendde hem jacop te dien stonden
Sine sudarie 3, des gheloeft,
Daer hi mede plach te decken sijn hoeft,
1725
En̄ hiet hem seggen dese tale:
‘God die mach ontbinden wale
Die ghene, die ghebonden sijn,
Oec mach hi, dats waerheit fijn,
Wel die blinde siende maken.’
1730
Dit seide hi in waren saken.
Doen was hi optie stat ontbonden,
En̄ ghinc te dien stonden.
Doen ermogenes dat vernam,
1735
En̄ geboet den duvelen, dat si quamen,
En̄ jacoppe en̄ philetuse namen,
En̄ sise hem brachten, dat hi hem wreken
Mochte, over hare treken.
Si voeren wech, als ict las,
1740
En̄ quamen daer st. jacop was
In sijn ghebet tonsen here.
Dingele quamen daer ten kere,
En̄ bonden die duvele, sonder waen,
Met gloeyenden ketenen saen.
1745
Doen riepen die duvele dus:
‘Ontferme onser, heilege jacobus!
| | | |
Wi worden ghequelt vor onsen tijt’.
Doen sprac st. jacop, sonder nijt,
‘Wat dadi hier tesen male?’
1750
Die duvele spraken dese tale:
‘Ermogenes moet sijn gescent,
Hi heeft ons nu hier gesent,
Dat wi u brachten daer ter stede,
En̄ philetus sinen jongre mede.
1755
En̄ van dier uren, dat wi hier quamen,
Hebben ons dingele al te samen
Met geloeyenden ketenen gebonden’.
Doen sprac st. jacop tien stonden:
‘In den name van ihesus kerste
1760
Willic dat u, sonder verste 1,
Dinghele ons heren laten gaen.
Oec ghebiedic u, sonder waen,
Dat gi mi ermogenesse vaert halen,
Sonder quetsinghe van qualen,
1765
En̄ onghequets van sinen leden.’
Si voeren wech, met haesticheden,
En̄ brachten 2 te dien stonden,
Sine hande op sinen rugge gebonden.
Si leiddene vor jacoppe tien male.
1770
Doen sprac jacop dese tale:
‘Sotte mensche, waer es bleven
Dine gokelie, die du heefs gedreven?
Du sendes die duvele hier om mi,
En̄ si brachten tote mi hier di.
1775
Nochtan moghestu merken mede,
Dat ic di bescerme hier ter stede
Jeghen die duvele, die opti sijn
Gram, dat es die waerheit fijn.’
Doen riepen die duvele gemeenlike 3:
1780
‘Here! wi bidden u vriendelike
Geeft ons ermogenesse tesen male,
Wi selenre mede spelen wale,
En̄ wreken onse verdriet.’
Jacop sprac: ‘In gheves u niet,
| | | |
1785
Maer bidt philetuse, die hier staet.’
Di duvele seiden: ‘Gi maect u baraet 1;
Sint dat hi met u es comen,
Es ons die macht van hem benomen,
En̄ kerstenheit heeft ontfaen 2.’
1790
Doen sprac st. jacop saen:
‘Philetus! ontbintene nu.
Wine willen niet, dat seggic u,
Op hem wreken ghene arghe saken,
No sijns ondanx kersten maken.’
1795
Doen ermogenes was ontbonden,
Stont hi daer op tien stonden,
En̄ was van den duvelen vervaert.
Doen sprac jacop te hem waert:
‘Ganc, daer du wils, quite en̄ vri.’
In der 3 niet gaen te desen male,
Ic kenne der duvele abolghe 4 wale.
Ghine 5 bescermt mi iegen hem nu:
Si selen mi doden hier vore u.’
1805
St. jacop ermogenesse gaf
En̄ hietene 6 sonder hoede gaen
Van den duvelen; sonder waen,
Ghinc hi doen ten selven male
1810
Van den duvelen, sonder quale.
En̄ warp, van siere gokelien
Sijn boeke in die zee, horic lien.
Alse hi dit hadde ghedaen,
Keerde hi te st. jacoppe saen,
1815
En̄ bat hem sere, als wi lesen,
Dat hi sijn iongre mochte wesen.
Jacop ontfinckene sonder beide,
En̄ gaf hem sijn kerstenheide 7
Die ghene wart .j. heilech man.
| | | |
1820
Nu hoert van st. jacoppe dan;
Doen die joden dat vernamen,
Dat tfolc wert kersten alte samen
Bi iacoppe, sijts ghewes,
Te herodesse sendden gebonden;
Met .j. reepe om sine kele,
Met lieden utermaten vele.
In den wech ghenas hi daer
1830
.I. jechteghen, dat was waer;
Oec bekeerde hi, alsic las,
Dat was die ghene, die tien stonden
Tseel 1 hilt, daer hi mede was gebonden.
1835
Doen herodes wert gheware das,
Dede hi hem af slaen thoeft,
En̄ daerna jacoppe, des geloeft,
Dedi oec onthoefden mede.
1840
Doen nam den lichame daer ter stede
Ermogenes en̄ philetus twaren,
Die sine iongren worden waren,
En̄ met hem noch andre .iij.
Die met hem waren, lesen wie 2,
1845
En̄ leidene in .j. scip, dats waer,
En̄ ghingenre in daer naer;
Sonder spise ende stierman
Quamen si te galissien an,
Dats van spaengien .j. ende;
1850
Dat seide hi, die de waerheit kende,
Dat daer lupa was conincghinne,
Die was van .j. fellen sinne.
Doen ghingen sine iongren tote hare,
En̄ seiden hore openbare,
1855
Dat onse here ihesus christus
Sinen heilegen apostele sende dus,
| | | |
Levende niene wouden ontfaen.
Lupa, dats wolvinne int latijn.
1860
Met rechte mach dit lupa sijn,
Want si peinsde der wolve kere 1,
En̄ sendese tenen andren here,
Die sere fel was, sonder waen,
En̄ deedse in .j. kerker gaen,
1865
En̄ dedese sluten harde vaste.
Dus laghen daer die heilege gaste
Tote dien, dat men daer at.
Doen quam .j. engel daer optie stat,
En̄ deedse uten kerker gaen,
1870
En̄ leedese dor die stat saen
Daer si hore gesellen vonden.
Doen die etentijt was ghedaen,
Sendde hi in den kerker saen,
1875
En̄ geboet die quade tyran,
Dat men dade comen die kerstine man.
Doen was hem gheandwoert, sonder sparen,
Dat si uten kerker waren.
Doen geboet die quade hont,
1880
Dat mense sochte in corter stont.
Hem was gheseit: ‘Si sijn leden 2
Doen sendde die prince van der stat
Ter brugghe na, ic seggu dat.
1885
Doen si optie brugge quamen,
Brac si, ende al te samen
Vielen si, en̄ verdronken mede,
Die hem volchden daer ter stede.
Doen di prince hoerde de niemare 3,
1890
Was hi in harde groten vare,
En̄ sendde eersam liede naer,
En̄ ontboet hem over waer,
Dat si quamen, sonder baraet 4,
| | | |
Hi woude betren sine mesdaet.
1895
Doen keerden si weder te hant
En̄ doepten den prince en̄ alsijn lant.
Doen ghingen si ter conincginne lupa
En̄ baden hare .j. stat daerna,
Daer si den lichame graven mochten.
1900
Lupa, met harde scllen ghedochten,
Sprac, met bedriechliker tale:
‘Ghi heren! ic sal u raden wale.
Het 1 gaen ossen in ghene woestine,
Die ghi moegt halen sonder pine 2,
1905
En̄ spantse in enen waghen,
Si selen uwen meester draghen,
Daer hi begraven wille wesen.’
Dit seidse daer omme, als wi lesen,
Om dat dossen wilt waren,
1910
Dat si den lichame metter baren
Niet en souden draghen saen,
Want mense niet en mochte vaen;
Ofte waert, dat mense vinghe,
Dat si souden onderlinghe
Alle die kerstine daer ter stede;
Maer die wijsheit es ieghen spoet 3,
Die men ieghen gode doet.
Dat sceen an dat gepeins wale:
1920
Si ghingen wech tesen male
En̄ vinghen dossen en̄ leedense mede,
En̄ voerden den lichame, dats waerhede,
Daer leiden sine te pointe wale.
1925
Si leidene af metten steene,
Daer hi in lach, dans 4 loghene gheene.
Of hire in ware gehouwen.
Die conincginne was in vare,
1930
Doen sise sach comen dare,
| | | |
Van diere mieraclen, die si sach.
Nu moghedi horen wes si plach:
Si es ten geloeve bekeert,
Alsoe als ons dystorie leert;
1935
Gafse 1 st. jacoppe daer ter stede
Haer sale, en̄ deedse wien 2 mede,
En̄ al hare goet, vor waer,
Gafse der kerken daer naer,
En̄ leedde .j. heilech leven goet.
1940
Op wat daghe bleef jacop doet,
Vor aprille, op dierste kalende,
Salict u seggen, als ict kende,
Op dien dach was god ontfaen;
Maer om feeste eest ghedaen,
1945
Dattie dach verwandelt 3 es,
Dat men niene mochte, sijts gewes,
Beide die feesten houden te gader.
Daer omme onse geestelike vader,
Die paus, hevet verwandelt nu,
1950
Niet sonder redene, dat seggic u.
Want die kerke was op dien dach
Ghewijt, als ic u seggen mach,
In compostelle, dat lesen wi;
Op dachtende kalende augusti
1955
Soe was si ghewijt daer ter stede,
In deere ons heren en̄ st. jacops mede.
Hier latic van st. jacoppe bliven,
En̄ sal u van st. andriese scriven.
[vervolg]
|
1Zijner: Gods, namelijk; van Jezus.
2Vloeide. Indien ute hier niet het werkw. uiten beteekent, schijnt deze plaats corrupt te zijn. Wellicht moet men quam of quam̄ (west-vl. cam) lezen.
1Sijn passie sijn. Dubbel possessief. Men kan het laatste sijn als pleonasmus aanzien, doch men vindt dezen vorm meermalen.
4Sant wordt hier en elders in den zin van strand gebruikt.
6Zonder toeven, dus weldra, spoedig daarna.
1Omdat de rechter of Landvoogd hem kwaad gezind was.
2In - dat is ‘ic en’, ‘of ik’.
3U. - Ofschoon St. Jan te Ephesen was, wordt hij hier voorgesteld als tot den Keizer te spreken.
7Wet, besluit, ordonnantie, keur.
4Onthaalde, accueilleerde.
1Met de stemme eens biddenden.
1Heel. Waarschijnlijk waren deze steenen gebroken.
4Overeenkomen, overleggen.
5Huus en sale, pleonasme, want sale is ook huis; in oude schrijvers heeft dit dikwijls plaats.
1Veranderden hun aart, wezen.
2Hier schijnt een regel te ontbreken, uit het rijm op te maken.
1Dialektsverandering, om het rijm; anders woert.
3Of - of. In het Eng. even zoo: Whether - or.
3Of - of. In het Eng. even zoo: Whether - or.
2Het hevigste dat er is, dat in sterkte niet overtroffen kan worden.
3Maag en man, beteekent: bloedverwanten en leen- of dienstmannen.
4Ten grave, ter aarde. Zie D r De Vries. Warenar, bl. 123.
7Dat hij de bezwaren, den last kon doorstaan.
2)Zich in geenen deele met hem te bemoeien, zijne gangen in geenen deele na te gaan.
5)De zin is voorwaardelijk: Gij zoudt al verliezen wat gij bij u of aan u hadt.
6)Gaan. Vele werkw. hebben, in de oudere Schrijvers, het voorgevoegde ge in den infinitief.
1)Wat zoude het zijn, of: wat zou het? wat maakt het uit?
2Zonder (aardsche) genoegens.
6Volgens D r De Vries (Warenar, bl. 123) zou te hemele, ten qrave, en ten hemele, ten hemel beteekenen, doch hier wordt zeer zeker de plaats der gelukzaligen, en geenszins het graf bedoeld.
1Onvolm. verl. tijd van Verwassen, d.i. Te groot, te zwaar worden, en bij uitbreiding, bezwaren, drukken, met een' genitivus. Zie: Karel de Groote, II, vs. 3801. en Velth. Sp. H. bl. 281, r. 11 v.o. waar Le Long het vertaalde door beletten.
2V. 1325 - v. 1327 is, aldus, onverstaanbaar.
3Zal dit woord nalatigheid, of zoo als in den Lekensp. vergrijp beteekenen, dan erken ik dezen regel niet te verstaan. Zou het woord met ook eene schrijffout, voor sonder kunnen zijn?
3Siet rijmt niet op riep. Soortgelijke assonance vindt men dikwerf in dit gedicht.
4Zonder verwijt; wij zouden zeggen: duidt het niet ten kwade, dat ik u verzoek te zeggen.
1Waardschap. Waardschapper is het nederl. woord voor logé.
2Aan het licht gebracht; geopenbaard.
1Onderscheiden of beoordeeld (Lekensp. III, 12. 63).
2Bezigheid. Deze plaats beteekent: die voorrang heeft ons nooit moeite of gedinge (twist) gekost
6Met ernst of op eene koene wijze.
2Het geluk was hem niet mede, niet gunstig.
3De bekende stad Acco of St. Jean d'Acre.
2Te zwaar vallen, te zwaar wegen.
3Blijkteeken, herkenningsteeken.
2Ik geloof dat gij gek, krankzinnig zijt geworden.
3St. Jan heeft het ons berokkend.
1Gij gaat met list te werk.
2Vers 1787 en 1789 behoorden elkander te volgen, doch deze constructie was bij de ouden in zwang.
2Om het rijm, anders altijd wi.
1Zij was op wolvenlist bedacht.
4Zonder bedrog. Deze woorden behooren nog bij vs. 1891: En deed hun (den ‘heilegen gasten’) zonder bedrog weten, of gaf hun zonder bedrog te verstaan. - Van zulke constructies zijn in de oude taal duizende voorbeelden.
5Geprangd, naauw besloten.
1Oude constructie. Wij zouden hier schrijven: Zif gaf.
|
|
vorige
