[p. 3]
1.
Van
Christophoro Fabritio, Dienaer des Godtlicken Woorts,
binnen Antwerpen verbrant,
Anno 1564
1.
+.
Op de wijse vanden xliiij. Psalm:
Wy hebben ghehoort, etc.
Antwerpen Rijck,, O Keyserlicke Stede,
Niet uus ghelijck,, ghy zijt nu heel in vrede
2.,
Dies u Godt sal,, inden Afgront versmijten:
5
Tyrus heeft noyt ghedaan
5.,
Tgheen dat ghy hebt bestaen,
Nochtans ist wel versoncken:
Sydon quaet en verwoet
En heeft noyt Christen bloet
10
(Ghelijck ghy doet) ghedroncken.
U Tyranny,, sal die niet haest cesseren?
Verradery,, siet men in u regneren:
U Pastoor boos,, van onser Vrouwen Kercke,
Met een wijf loos,, legt zijn valscheyt te wercke:
15
Symon is hy ghenaemt,
En tWijf is wel befaemt,
Sy heet Langhe Margriete,
[p. 4]
Der Secten Jesuwijt
18.,
Die daer bringhen altijt
20
Gods kinders in verdriete.
Dit valsch Wijf ghinck,, met een dobbelen gronde
21.,
Een Ouderlinck,, groette sy met den monde,
Segghende: Vrient,, mijn gheest is seer verslaghen,
Goet raet my dient,, hoe ick Godt mach behaghen.
25
Ons Paep die vuyl Catijf,
Verdruct my arme Wijf,
En ghy weet doch de Waerheyt:
Hoord ick eens arme Schaep
U Dienaers met den Paep,
30
Mijn herte voer uut swaerheyt.
Christoffel cloeck,, draghende Christum binnen,
Heeft sulck versoeck,, aenghenomen uut minnen,
Tweemael dispuyt,, hadden sy met hen beyden:
Die Paep den Druyt
34.,,
moeste met schanden scheyden,
35
Doe heeft dat wijf gheseyt,
De Paep my niet meer greyt
36.:
Vrient, ick wil u aencleven,
Stelt my een ander dach,
Datmen u hooren mach,
40
Ick soecke deewich
40. leven.
Daer wert ghestelt,, end een dach toe vercoren,
Maer twiert vertelt,, den Marckgraef
42. van te voren,
Dat hy alsdan,, neerstelick waken woude,
End volghen an
44.,, daer dat wijf
ingaen soude.
45
Den tweeden Julij vroech,
Smorghens alst sesse sloech,
Christoffel cloeck van daden,
Quam daer als Predicant,
Dat wijf gaf hem de hant,
50
End heeft hem soo verraden.
Want corts daer naer,, quam de Marckgraef bloetgierich,
En ving aldaer,, den Herder goedertierich,
Op den Pijnbanck,, vraechd hy zijn Adherenten.
[p. 5]
55
Christoffel onvertsaecht
Sprack: Wat ghy my oock vraecht,
Vraecht my na mijn Gheloove:
Christum heb ick bekent,
Voor wien ick hier present
59.
60
Gheve mijn Lijf ten roove.
Tvierschaer sloot toe
61.,, daermen hem ginc
verwijsen,
Christoffel doe,, seyde niet om volprijsen:
Heer Schoutet, ghy,, moet tRecht niet corrumperen,
Oft ick wil dy,, voor Godt gaen appelleren.
65
De Schoutet seer confuys
Riep, Leerde ghy noyt thuys,
In Bosschen end Velden mede?
Och Ja ick, sprac hy, Godt weet,
End my is ooc seer leet
70
Dat ickt niet meer en dede.
Met sConincx Placaet,, maer Christoffel vol
eeren
Sprack tot henlien,, tPlacaet gheeft u geen voordeel,
Dat sult ghy sien,, Als ghy sult staen voor dOordeel:
75
Als die Basuyn sal slaen,
Om loon na werck tontfaen,
Dexcuse wert seer sober.
77:
Dus als Christoffel bleef,
Men vierentsestich schreef,
80
Den vierden van October.
Als hy ter doot,, zijn Offer sou volbringhen:
Uut dieper noot,, sachmen de Broeders singhen:
De Schoutet sprack,, tsa Beul, haest uwe sake,
Die hem doorstack,, daer hy stont aende stake.
85
Als tghemeen volck dit sach,
Het liep sonder verdrach,
En smeten som met steenen:
Maer tSchaepken bleef vermoort,
Verbrant, en dan versmoort,
90
Ist niet wel te beweenen?
Neemt dit voor danck
91:,,
heylighe Godts Ghemeente,
Godt sal eer lanck,, aensien uwe vercleente
92.,
Ende Babel,, met tsweert zijns mondts verdommen,
Oock sult ghy snel,, by hem int Rijcke commen.
[p. 6]
1.Naar A. Ook in B. I. J. L-N. Q. R. T. U. W-DD. Bij V. L.
I. Het lied stond nog niet in de door mij veronderstelde uitgave φ van
1574, maar is het eerst opgenomen in 1575 in X. Het is vervaardigd in
1564. We bezitten het lied ook in een pamflet van 1610 in de bibliotheek van
Thysius, No. 661, en gedrukt achteraan een werkje,
waarin de gevangenneming en ter dood brenging van Fabricius wordt verteld. (Een
exemplaar van de uitgave van 1565 in de Bibl. Thys., een van 1611 in de bibl.
der Maatsch. der Ned. letterk.)
De wijsaanduiding is naar de 44e psalm van Utenhove, gedrukt te Emden in 1558. Hiermede heeft de wijze van psalm 79 van Datheen veel overeenkomst, die dan ook in I en de latere drukken genoemd wordt. Zie over laatstgenoemde melodie V. Duyse, Het Oude Nederl. lied II, 1775.
De wijsaanduiding is naar de 44e psalm van Utenhove, gedrukt te Emden in 1558. Hiermede heeft de wijze van psalm 79 van Datheen veel overeenkomst, die dan ook in I en de latere drukken genoemd wordt. Zie over laatstgenoemde melodie V. Duyse, Het Oude Nederl. lied II, 1775.
+Christoffel Fabritius, vroeger Karmelieter monnik te
Brugge, later prediker te Antwerpen, werd aldaar 4 Oct. 1564
verbrand.
2.I-M: mogtmen leven in vrede; CC en DD: ghy
zijt nu heel t'onvrede, d.wz. ‘in beroering’. Maar ook de druk
van 1565 heeft ghêel in vrede.
3.
zijn al: geheel en al. I. J. L. M. lezen
als, wat hetzelfde beteekent.
+
Capharnaijten: bewoners van Kapernaum; hier
ongeveer voor: materialisten, naar aanleiding van de aan de tegenstanders der
transsubstantiatieleer gegeven scheldnaam; vgl. Joh. VI,
52.
5.Vgl. Jesaja, XXIII.
18.
Jesuwijt: die wijd, ver van Jezus is. Deze
hatelijke vervorming van Jesuijt of Jezuiet is hier in I. J. L.
CC en DD door de gewone benaming vervangen. Ook elders komen dergelijke
veranderingen voor.
34.
druyt: vent, met ongunstige betekenis.
36.
greyt: bevalt.
40.
deewich: dat eeuwich.
42.
Marckgraef: te Antwerpen titel van de
Schout, omdat hij tevens markgraaf van het Land van Rijen was. Zie
Ndl. Wdb. i.v.
44.
volghen an: achternagaan.
53.
stranck: gestreng, hard.
+
Steen: burcht, in Antwerpen de naam van de
gevangenis.
59.
present: nu, op dezen tijd.
61.
Tvierschaer sloot toe: misschien: de zitting werd
gesloten, daar men het vonnis wilde vellen.
71.A Schout, drukfout, reeds in B
verbeterd.
71:'wilde zich onttrekken aan het brengen van de zaak
voor Gods rechtbank door zich op het plakaat des Konings te
beroepen.'
77: ‘Dan is uw uitvlucht van weinig
kracht.’ Verg. met vs. 73.
91: ‘Neem dit voor lief.’
92.
vercleente: vernedering.
