39.
Als nu
Madamme de Parma de Bane weder ruym ghecregen hadde, de
principale Hoofden, als den
Grave van Egmont ende meer andere, door listige beloften
aen haer syde ghewonnen, Is de Weert int Schaeckbert, namelick
Duckdalbe, stoutelick int Landt ghevallen, den welcken
met zijn Spaensche Enghelkens, de
Graef van Egmont, met andere Catholijcken seer
feestelick inghehaelt hebben, weynich vermoedende op den quaden nasmaeck van de
Spaensche Vijghen.
Vanden Weert int Schaecbert.
+
Op de wijse van Harlinghen.
Ghy Borghere hoort al na mijn vermaen,
Ick soudt u gheern ten beste raen,
Wilt den
Weert int Schaeckbert vlieden,
En wilter niet meer te Bier gaen,
5
Men sieter veel boosheyt gheschieden.
[p. 83]
Om tappen was hy eens wel bedocht,
Seer neerstich heeft hy een huys ghesocht,
Thantwerpen is hy ghecomen:
Sijn Dambert heeft hy mede ghebrocht.
10
Daer heeft hy een huys vernomen.
Den Weert int gulden Vlies
11. ydoon,
Boven al de Tappers voerde hy de croon,
Syn Bert
13. sachmen afbreken,
Niet meer te tappen was hem verboon,
15
End dat Dambert was daer uut ghesteken,
Noch twee notable Weerden vroet,
16.
Die daer bewoonden haer eyghen goet,
Sy tapten tot haerder vromen,
Haer Berden smeet hy onder de voet,
20
Met zijn volck is hy in haer huys ghecomen.
Om vechten waren sy stracx bereyt,
Die twee Weerden hebben sy neder gheleyt
Tvolck was beroert met hoopen,
Den Weert int gulden Vlies voorseyt
25
Neerstich sachmen wech loopen.
Den Weert inde Roo Leeu vermaert,
26.
Was met zijn volck by een vergaert
Maer hy was oock haest verdreven:
Elck was van desen Weert vervaert
30
Daer zijn maer drye Tappers ghebleven.
Den Weert int gulden Vlies met sin,
Woont met den Weert inde drye Lelien
32. in
Sy hebben haer huys vol knechten,
Twee Tappers in een huys, is cleyn gewin,
35
Dickmael sietmen die kijven en vechten.
Den vreemden Weert int Dambert hier
Die heeft nu omme doen roepen zijn Bier,
Eer dat hem began tontsueren
38.
Dat wil hy vercoopen hooghe en dier,
40
Maer ten sal hem niet ghebueren.
[p. 84]
Sijn gasten die hy voor vrienden hilt
Die hadde hy geern met listen verdult
42.
Soot daer wel heeft ghebleken,
Hy hadde gheerne zijn Borse ghevult,
Die gasten maecten seer groot geluyt
Sy smeten den Weert ter deuren uut,
Met zijn volck quam hy in sneven,
Sy seyden: Pact uut, ghy vreemden Guyt,
50
Wy hebben sulcx noyt ghegheven.
Soo menich Borgher heeft dit verstaen,
Sien wilden niet meer te biere gaen,
Haer ghelt sal hem nu falen,
Hy is met zijn groote Huyshuere belaen,
55
Hoe dat hy die sal betalen.
Als ghy met vreuchden u ghelt verteert,
Gaet liever tot den besten Weert,
57, 58.
Buyten die Oosterpoort inde Wereldt ghepresen,
Daer vindy bereyt wat ghy begheert,
60
Daer wil elck mensch wel wesen.
Buyten die Suydtpoort
61. op dit termijn,
Daer woont een Vrouken hubsch en fijn,
Inde Roose over een waterken wijden,
Men drinckter goet coop bier en wijn,
65
Tvolck coemter van allen zijden.
Neemt oorlof van dit bediet
66.,
Als hy u meer te gaste ontbiet,
Wilt van u ghelt niet wijcken:
Want den arbeyt van uwen handen siet,
70
Die soude hy gheerne strijcken
70..
Anno 1570. B. 2. K. 28. T. 4. D. 28. 28. T. 71.
+No. 39. Naar A, al opgenomen in de oudste druk φ. Verder in
alle, behalve O. P. S. V. Bij V L. XXXIX.
Voor de wijs, die herhaaldelik voor Geuzenliederen is gebruikt (no 60, 95, 97) vgl. Van Duyse II, 1583. De tijd is volgens het wel betrouwbare onderschrift 1570, ofschoon het opschrift aan een ietwat vroegere tijd zou doen denken.
Waarom Alva de Weert int Schaecbert wordt genoemd, weet ik niet. Waarschijnlik omdat zijn wapen zeer sterk gekwartileerd was.
Voor de wijs, die herhaaldelik voor Geuzenliederen is gebruikt (no 60, 95, 97) vgl. Van Duyse II, 1583. De tijd is volgens het wel betrouwbare onderschrift 1570, ofschoon het opschrift aan een ietwat vroegere tijd zou doen denken.
Waarom Alva de Weert int Schaecbert wordt genoemd, weet ik niet. Waarschijnlik omdat zijn wapen zeer sterk gekwartileerd was.
11.Met de Weert int gulden Vlies moet blijkens
het verband
Oranje bedoeld zijn.
13.
Bert: uithangbord.
16.Egmond en Hoorne.
26.De Weert in de Roo Leeu is Brederode, die de
Hollandse leeuw van keel in zijn wapen voerde.
32.
Weert in de drye Lelien: De Franse koning. Na zijn
mislukte eerste tocht hield
Oranje zich in Frankrijk op, en
bestreed de koning (vs. 35). Dat hij al in 1569 naar Dillenburg
vluchtte, is geen bewijs tegen de datering van het lied, natuurlik: nauwkeurige
kennis van de toestanden buitenslands bezaten de dichters der Geuzenliederen
gewoonlik niet.
38.
ontsueren: beginnen zuur te worden.
42.
verdult: misleid.
45.hy ontbreekt in A. B.
45.Een tiende deel van het bier wilde hij hun
ontfutselen.
57, 58.Hiermee wordt de Duitse keizer
Maximiliaan II bedoeld, van wiens hulp men juist
nog in 1570 veel verwachtte; in de Werelt ghepresen is ook als
uithangbord bedoeld en doelt waarschijnlik op de rijksappel.
61.Suydtpoort is de lezing van A-D. F-H. K; al
de andere hebben Noortpoort, wat evenmin juist is, want dat
Elisabeth bedoeld wordt, blijkt ten overvloede uit
de Roose, de roos in het wapen der Engelse Koningen. Evenzo in de
Polit. Refer. VI. Bibl. II serie No. 7, blz. 42:
de weerdinne in de Roose te Lonnen.
66.
bediet: verhaal. A leest: bedien, wat reeds
in B verbeterd is.
70.
strijcken: roven, zich meester maken
van.
71.De ondertekening kan ik niet ontcijferen.
