terug  begin  verder

41.
Ante-Christs Nieuwe- Jaer 1571
Een ander refereyn +

 
Hier onder, hier onder Jonckvrouwe, ghy dochter Babel,
 
U schamelheyt is ontdect, hier staedy naeckt: 2.
 
Wee u, die de leeringe Christi acht voor een Fabel
 
U misse is verwonne, u brootgod in schand gheraect:
5
U Afgoden staen beschaemt, u goden te niet gemaect
[p. 91]
 
U bedriegerije koopt niemant so diere om gelt
 
De Coningen die met u hoereerden zijn ontwaect:
 
U tien Hoornen 8. 13. hebben haer ooc tegen u gestelt
 
Die u vlees sullen eten, en branden met gewelt,
10
Wee, Wee u, Gods wraec is over u gecomen,
 
Om dat ghy die Aerd' met Toovery hebt gequelt.
 
God heeft by hemselven wat vreemts voorgenomen
 
Dat sal hy over u bringen sonder schromen:
 
Want sterck is de verlosser de Heere Zebaoth 14.:
15
Alle man is kennelic, dat ghy staet int verdomen
 
Want men roept van u overluyt, hier hebdy tslot,
 
In Spaengien (t'is wonder) oock in Aragonia:
 
Cecidit, cecidit, Civitas, magna Babilonia. 18.
 
 
 
Wat meendy stoute, ghy Babelsche Hoer?
20
Dat mijn volc van my sal Weduwe zijn verlaten?
 
Set u int stof, ghy hebt gheen Stoel, breydt uut u Vlechtsnoer, 21.
 
Ick wil my aen u wreken, gheen mens salt my afpraten,
 
Dat u jonge manschap sal liggen opter straten
 
In al u steden doorsteken, vermoort en doorwont,
25
Want doe ic mijn volc u overgaf thaerder baten
 
Beweesdy hun noyt barmherticheydt t'eenigher stont:
 
Daerom zal t'zweert komen en u bederven inden gront:
 
Siet ick, Ick de Heere wil my teghen u stellen
 
Om dat gy my blasphemeert met u lasterlicke 29. mont:
30
U Vorsten, wagens, paerden, wil ic neder vellen,
 
Roept dan u Toovenaers, stelt int werc u gesellen, 31.
 
Siet of sy u uut mijnder hant sullen helpen:
 
Daer ghy u op verliet sullen u meest quellen
 
U boosheyt is ontdect, wie sal u jammer stelpen
35
U Heylichste kint roept met die in Gasconia 35.,
 
Cecidit, cecidit 36.72., Civitas, magna Babilonia.
 
 
 
Vlient uut, vliet uut Babel mijn uutvercoren volck,
 
Elc verlosse zijn ziele met wysheyt voordachtich
 
Vander sonden des Hoers, sy moet inden vyerigen Kolck
40
Op dat ghy niet en wert haer plagen deelachtich
 
Want ist dat yemant t'Beest aenbidt, of zijn beelt prachtich,
 
Een merckteecken ontfanght in zijn voorhooft offt rechterhant,
 
Die sal oock drincken vanden Wijn mijns Torens warachtich:
[p. 92]
 
Ja zwaerlic ghepynicht werden inde Helsche brant:
45
Een Coninginne ben ic (seyt sy 45.) tot mijner schant
 
De Hemel can ic sluyten, die Engelen gebied ic pleyn 46.,
 
Daerom heb ic by mijner zielen gezworen, want
 
Zy sal noch een ander liet 48. leeren singen met geweyn
 
Daerom vliet van dese Hoer, mijn volck reyn
50
Wilt den rechten klaren wijn van my om niet coopen
 
Want ick bent alleene, die levendige Fonteyn,
 
Die den Paus doode, en doe over hem roopen
 
In Italia, oock boven Macedonia,
 
Cecidit, cecidit, Civitas 54., magna Babilonia.
 
 
55
Soo trect dan henen, gy die de galg zyt ontvloden:
 
Gedenct wat Babel nu mijn volc heeft begaen
 
Wreect u aen haer, als mijn getrouwe Boden
 
Vergelt haer dobbelt, so sy u heeft gedaen
 
Haer fondament is gevallen, sy kan niet langer staen
60
Rust u Schilden, palleert 60. u pijlen, schiet t'gheschut in haer:
 
Want sy heeft tegens my gesondicht plaen 61.,
 
Verghelt haer t'roepen, Brekekekex, Koax, Koax, zwaer, +
 
Roeyt uut Babel die Zaeyer en die Maeyer claer
 
Dat elck vant Zweert der Tyrannen tot zijnen volcke keere,
65
Trect opwaert teghen t'Lant dat alle dinghen verbittert, maer
 
Opent haer Coornhuysen, en werptse ter neere,
 
Geluckich is hy die haer kinderen teere
 
Verworght, ende morseltse aenden steen,
 
Doot 69. haer nacomelingen datter niemant blyft meere
70
Plondert haer Juweelen, nu zy heeft hulpe gheen,
 
Want men roept int Noorden, oock in Livonia 71.,
 
Cecidit, cecidit, Civitas, magna Babilonia.
 
 
 
Prince.
 
Lof loffelijcke Prince, alder Princen Vader
 
U is de Salicheyt, Eere, glory ende macht:
75
U oordeelen zijn recht, die ghy uut minlicke Ader 75.
 
Over die groote Babylonische Hoere hebt ghebracht,
 
Die de Aerde bedorven heeft door des draecx cracht
 
En de Coningen der aerden met hoererye quaet.
 
Juycht heylige Propheten en Apostelen geacht,
[p. 93]
80
God oordeelt u oordeelen van haer metter daet,
 
Der Heyligen bloet, dat gestort is door haren raet,
 
Wert nu dapper gewroken door Gods bevel,
 
Hy geeft haer bloet te drincken vroech en laet
 
Want sy zijnt waerdich, door haer sondich overspel
85
Haer rijck is verduystert, sy knauwen haer tongen snel: 85.
 
Looft God, Aerde, Fonteynen, en ghy Hemelen
 
Dat God zijn macht toont aen dese Hoere fel,
 
End ons verlost van die Roomsche Kemelen
 
Dies wy singen, spijt alle de Cacademonia 89.,
90
 Cecidit, cecidit, Civitas, magna Babilonia.

+No. 41. Naar I. Verder in J.L.M.S. Bij V.L. XVII.
Dit gedicht komt voor in het handschrift in de Bibliotheek der Universiteit te Gent, waarin de Refereynen enz. van Laurens Jacobszoon Reael, waarover ik in de aantekeningen van het volgend lied spreek. Het lijdt dus geen twijfel, of het is van die dichter, ofschoon in geen der drukken zijn zinspreuk er onder is geplaatst. De door mij er boven geplaatste titel is uit het hs. overgenomen. De inhoud is grotendeels ontleend aan Openbaring, XVIII en volgende capita, ook veel aan Jesaja, XLVII.
2.Vgl. Jes. XLVII, 3.
8.U tien hoornen, vgl. Openb. XVII, 16: Ende de tien hoornen die ghy ghesien hebt op het Beest, die sullen de Hoere haten, ende sullense woest maken ende naeckt: ende sy sullen haer vleesch eten, ende sullense met vyer verbranden.
13.sal hy. S hy sal.
14.Zebaoth, Rom. IX, 29; Jac. V, 4. De beteekenis is: Heer der heirscharen.
18.Openb. XVIII, 2; XIV, 8 en passim.
21.Jesaja XLVII, 1: ‘breyt uut u vleehten’; Jes. XLVII, 2: ‘ontdeckt uwe vlechten’; de Vulgata heeft: ‘denuda turpitudinem tuam’.
29.lasterlicke. L lanterlicke, drukfout, in M overgenomen.
31.Jes. XLVII, 12 en 13.
35.Gasconia. L. M. S Galconia.
36.72. Cecidit, cecidit. L.S. Cecidick, cecidick.
45.sy. Alle drukken hebben hy. Blijkbaar begreep men dit vers niet, dat echter met moderne interpunctie zeer verstaanbaar is: ‘Een Coninginnen ben ic’, seyt sy tot mijner schant.
46. pleyn: volkomen.
48.liet, L. M. siet.
54.Civitas. L.M.S Clavitas.
60. palleert: maakt glad.
61. plaen: ten volle.
+Bij vs. 62 tekent Reael aan: roepen die vorsschen uit den modder; alsoo seyt Apoc. 16 dat des Pausen legaten de menschen ten oren roepen, ende onlustig maecken met haer roepen; van den allerheyloosten onder den Paus.
69.Doot. L. S Doet.
71.Livonia; Lijfland, waar inderdaad de hervorming in deze tijd grote vorderingen had gemaakt.
75. ader: gemoed, geest.
85. Openb. XVI, 10: ende sijn Rijcke is verduystert geworden; ende sy kaeuwden hare tongen van pijne.
89. Cacademonia: de hel.
terug  begin  verder