terug  begin  verder

49.
Een ander liedeken van den Briel, +

Op de wijse: Ick roep u Hemelsche Vader aen, &c.

 
Wie wil hooren een nieu ghesanck,
 
Wat nieus sal ick aenheven,
 
Hoe dat de Geusen namen haren ganck,
 
Uut Enghelant met haren danck 4.,
5
En hadden in haer bevanck 5.,
 
Haren Admirael verheven.
[p. 108]
 
Dat was den hooch loffelijcken Heer
 
Van Lume 8. ghehieten,
 
Met hem dat hy hadde noch meer,
10
Torlom 10., vernaemt veer,
 
Na de Hollanders haer voechden seer, 11, 12:
 
Sy dapper daer na stieten.
 
 
 
Het gheschiede op eenen Palmdach 13.
 
Smorghens omtrent acht uyren,
15
Dat sy aenvielen met groot ghewach 15.,
 
Die vloot al sonder verdrach
 
T'gheschut als een donderslach
 
Men aen beyde zijden mocht hooren.
 
 
 
Daer quam uyt Spangien met de vloot
20
Een Buys daer sy na loerden,
 
Die sy met menighen schoot
 
In namen met harden stoot.
 
Twee kisten met gelde groot,
 
En Specery sy daer uyt voerden.
 
 
25
Op eenen Dincxdach traden aent lant
 
Al de Soldaten en Capiteynen,
 
Daer sachmen menighen fraeyen quant
 
Uuten Briel sy schoten te hant, 28.
 
Sy meendense te keeren, want,
30
Met vliegende Vaendels sy aen quamen.
 
 
 
Met een Trompet al sonder getreur,
 
Sachmen Torlon gaen treden,
 
Ende hy quam ten Briele veur
 
Hy seyde: doet op de deur:
35
Want alle u vesten en muer
 
Condt ghy voor ons niet 36. houden.
 
 
 
Van weghen den hooch gheboren Heer
 
Van Orangien ghepresen,
 
Gaf hy haer beraet een ure of meer
40
Sy gaven geen antwoort weer
 
Lume die haesten hem seer
 
Met sijn hoopen 42. uyt ghelesen.
[p. 109]
 
Twee tonnen vol met Buscruyt ghelaen
 
Voor de poorte ginghen sy legghen,
45
Die sachmen hen daer steken aen
 
Die poorte brande saen,
 
Goetwillich de Borghers op daen 47.
 
Dander poort, sonder weersegghen.
 
 
 
Alsmen schreef twee-entseventich jaer
50
Den eersten Aprilis tot desen
 
So namen sy in, en dat is waer,
 
Den Briel al sonder vaer
 
Terstont sy ginghen maken claer 53.,
 
Melis Tempel ghepresen.
 
 
55
Ghelijck als men leest in Samuel, 55.
 
Door de Arcke sijn ghebroken
 
Alle de Afgoden also snel,
 
De Schaker 58. en sijn ghesel,
 
En metten groeten Bel, 59, 60.
60
Een vyer ginghen sy stoken.
 
 
 
Ducdalve mocht verdraghen niet,
 
Den Bril 62. op sijnen Neuse,
 
Uut Uutrecht hy daerom trecken hiet,
 
Hoort al na mijn bediet,
65
Thien Vaendels Spangiaerts siet,
 
Om te verstooren 66. die Geusen.
 
 
 
Niet wel waren die Spangiaerts ghemoet
 
En Bossu bloetgierich bevonden,
 
Sy traden in sommighe schepen onsoet 69.
70
Ende meenden verwoet 70.
 
Te wasschen haer handen int bloet
 
Die sy inden Briel vonden. 72:
 
 
 
Seer dapper jaechden die Geusen haer,
 
Aenden gront die Spangiaerts setten
75
Haer Schepen, dat is openbaer,
 
Door die Kley met grooter vaer
 
Haer Vendels sy sleypten naer,
 
Nae Dort wilt hier op letten.
[p. 110]
 
Die Spangiaerts met dreck belaen, 79.
80
Voor Dort sy deerlijck stonden,
 
En meenden in te raken also saen
 
Maer sy moesten daer buyten staen,
 
Die Borghers lietense niet ingaen,
 
Hoort al nae mijn vermonden.
 
 
85
De Spangiaert quam voor Rotterdam,
 
Sy vonden die Poorten ghesloten,
 
Met verraderye also gram,
 
Die Spaengiaert inne nam, 88.
 
Met ghedruys daer inne quam,
90
Dat den Borgher heeft verdrooten.
 
 
 
Wel twee hondert daer bleven doot,
 
Die de Spangiaerts daer doorstaken,
 
Noyt Borgher was in meerder noot,
 
Ghekrijs was daer seer groot,
95
En de straten van bloede root,
 
Als Harinck sachmense kaken.
 
 
 
Alle ghy steden cleyn en groot,
 
Wilt hier doch wel op mercken,
 
Laet u dit wesen in der noot,
100
Een exempel end spieghel bloot,
 
Hout u vast totter doot,
 
Voor die sulck boosheyt wercken.
 
 
 
Die van Vlissinghen ghemeyn,
 
En gheheel Walcheren machtich,
105
Met haer trocken eenen lijn,
 
Die van der Veere fijn
 
Met de Boeren sy eens zijn,
 
Middelburch sy dwinghen crachtich.
 
 
 
Den Alvens Rijcke heeft een ent,
110
In dat Zeelandt vercooren, 110
 
Sijne Zeevaerdt is gheschent,
 
Want die Wielinghe also jent,
 
End de Mase exellent,
 
Die heeft hy nu verlooren.
 
 
115
Lof Prince onse God altijt,
 
Wilt verlossen tot desen,
 
Die om de waerheyt zijn benijt 117.,
 
End u soecken met herten vlijt 118.
 
Oock die voor den uwen strijt,
120
Wilt die behulpich wesen.

+No. 49. Naar N. Verder in E. I en alle volgende, behalve S. V. Bij V.L. L; Van Duyse II, 1689; Van Vloten, II, 4; Loman, Twaalf Geuzel. no 3.
4.met haren danck. AA-DD verbeteren: met haren vanck. Van Vloten, hierin gevolgd door Van Lummel en Van Duyse, verandert op eigen gezag in niet thaeren danck, wat in overeenstemming met de geschiedenis is. Maar waarschijnlik is toch de lezing der oude drukken juist en heeft de dichter bepaald willen zeggen, dat zij met haren danck d.i. ‘vrijwillig’ uit Engeland gegaan zijn.
5. in haer bevanck: in hun midden.
8.Lume. Willem van der Marck, Heer van Lumey, een edelman uit het Luikse. Zie Nieuw Ned. Biogr. Wdb. V, 326.
10. Torlom: Blois van Treslong.
11, 12:Zij begaven zich snel naar de Hollanders en haastten zich derwaarts.
13.Bedoeld wordt waarschijnlik de door Lumey gewenste aanval op de vloot van Boshuizen. Maar in werkelikheid is daarvan niet gekomen.
15. gewach: gedruis.
28.Zij kwamen snel uit Den Briel.
36.niet ontbreekt in N, drukfout, nergens overgenomen.
42.hoopen. I. J. L. M Troupen.
47. daen: daden, deden.
53. claer: helder, zuiver. Zij gingen dus de kerk reinigen, zuiveren.
55.I Samuel V: Dagon viel van zijn voetstuk, doordat de Ark in zijn tempel was gebracht.
58.De Schaker. Wie daarmee bedoeld wordt, weet ik niet.
59, 60.Het groote beeld werd verbrand.
62.Bril. (E). N. Q. R. U. W. IJ Briel, wat zeker een minder goede lezing is. Voor den dichter Van dit lied moest dus het bekende rijmpje nog luiden:
Op den eersten April
Kreeg Alva een Bril.
Maar al heel spoedig begrepen velen dit niet meer, zoodat kreeg door verloor vervangen werd.
66. verstooren: verjagen.
69. onsoet: vol woede, fel; wel niet veel meer dan een stopwoord.
70.verwoet. I. J. L. M heel v.; O. P soo v.
72:Van hen, die zij enz.
79.I. J. L. M. O. P voegen na Spangiaerts nog begaet in, d.i. ‘besmeerd, bezoedeld’.
88.Van Duyse leest ‘naar latere uitgaven’: die poort inne nam. CC. DD de stadt in nam. Er ontbreekt echter niets: het object 't is met de slotletter van Spaengiaert samengesmolten.
110vlgg. Kennelik is de dichter van het lied een Zeeuw.
117. benijt: mishandeld, vervolgd.
118. met herten vlijt: met ijver des harten. I. J. L. M. BB lezen blijt.
terug  begin  verder