terug  begin  verder

57.
Een nieu Liedeken. +

Ende gaet op de wijse: Van Enghelenburch.

 
Aenhoort ghy menschen seer vailliant
 
Een nieu liedt sal ick u singhen, want 2.
 
Al van den Christenen 3. allen,
 
Die verstrooyt zijn in alle lant,
5
Men gaet daer veel af kallen.
[p. 128]
 
De Christenen zijn soo wel ghemoet.
 
De Inquisicy al metter spoet,
 
T'placcaet willen sy niet ghedooghen,
 
Maer om te beschermen 'tonnosel bloet,
10
Daer na ist dat sy pooghen.
 
 
 
De Inquisicy en 't placcaet
 
Die quam al uyt den Spaenschen Raet,
 
De Bisschop 13. haddet ontboden
 
Ter eeren den Gheestelijcken Staet,
15
Dit docht den Christen niet van nooden.
 
 
 
De Papen dochten op dat termijn,
 
Alle dinck sal nu ghewonnen zijn,
 
Wy sullen nu weder floreren,
 
Inquisicy ende 't Placcaet seer fijn,
20
Sal ons doen domineren.
 
 
 
De Christenen sy verhoorden das,
 
Om t'gheloof d'welcke sy accordeerden ras,
 
Sy sloten oock sonder verdrieten
 
De Officieren 24. al op dat pas,
25
Gheen bloet meer te vergieten.
 
 
 
Ten was niet wel der Papen danck 26.
 
Sy creghen neusen een elle lanck
 
In wat moeyte hebben wy ons ghesteken,
 
Tegen de Christen vallen wy te cranck
30
Het landt moet zijn gheweken.
 
 
 
Hadden wy het volck ghelaten met vree
 
Dat ons doch niet en misdee
 
Dwelck wy nu seere beclaghen
 
Want sy zijn in alle landen ree,
35
Om ons al te verjaghen.
 
 
 
Onse valscheyt wort heel ontdeckt,
 
Eenen slapende hont hebben wy gheweckt,
 
Hadden wy dit te vooren gaen dincken,
 
Ende ons nerghens in ghestreckt 39.,
40
Dan met onzen wijn te gaen drincken.
 
 
 
Eylacen tis nu veel te laet,
 
T'ghemeyne Volck rieckt nu t'ghebraet, 42.
 
Sy en willen ons niet hooren
 
Adieu den Paus met alle sijn staet,
45
T'is met ons gantsch verlooren.
[p. 129]
 
Adieu oock nu de Roomsche Kerck
 
Adieu oock nu ons heerlijck werck,
 
Adieu ons Renten en clenodijen
 
Die Christen vallen ons te sterck,
50
Godt comt ons nu castijen.
 
 
 
Och vrienden laet ons groot en cleyn
 
God bidden met viericheyt reyn,
 
Dat hy de Christen wil verstercken,
 
Dat sy met vreden 54. alle ghemeyn,
55
Oprechten moghen Gods Kercken.
 
 
 
Niet met haet ofte met twist
 
Ofte met sweert, oft eenighe list
 
Vrienden laet daer voor schromen, 58.
 
Ghelijck in Vranckrijck heeft ghemist
60
Eert daer soo verre is comen.
 
 
 
Dan met vrede ende accoort
 
Alle twist te schouwen voort
 
Nu na Gods wille te leven
 
Hy heeft ons nu sijn Godlijck woort
65
Seer rijckelijck ghegheven.
 
 
 
God geve den Christenen oock voorspoet
 
Ende alle Princen oock seer goet
 
Die Gods Woort willen beschermen,
 
Dat sy oock moghen met ootmoet
70
Helpen den noot der armen.
 
 
 
Nu laet ons doch minst ende meest 71.
 
Tot deuchden spoeden onbevreest,
 
Pijnt u om goet te doene:
 
Want dat Babylonische Beest 74, 75.
75
Is nu uyt saysoene.
 
 
 
Oorlof ghy Christen onvertsaecht
 
Voor Gods woort u lijf en leven waecht
 
Wilt dronckenschap nu mijden
 
End alle twist discoort verjaecht,
80
Wilt met Gods woort verblijden.

+No. 57. Naar N. Verder in E. I en alle latere, behalve K. S. V. Bij V.L. XLI; Van Vloten II. 28.
De tijd is niet nauwkeurig te bepalen. Indien vs 60 op de Bartholomeusnacht slaat, wat mogelik is, dan moeten wij aan de herfst van 1572 denken. De algemene geest van het lied is daarmede niet in strijd, want de dichter is vrij zeker van de overwinning van de Protestanten.
2.want, een in deze liederen meer voorkomend stoprijm, zonder enige betekenis.
3.Christenen zijn hier en elders de Protestanten.
13.Waarschijnlik wordt met Bisschop niet Granvelle bedoeld, die gewoonlik de Kardinael wordt genoemd, maar in het algemeen de hoge geestelikheid.
24. De Officieren: de overheid. De Protestanten vernamen dat, en de overheid besloot, — zij waren het daarover spoedig eens — om het geloof geen bloed meer te vergieten.
26. danck: zin, vreugde.
39.ghestreckt, dat door het rijm geëischt wordt, in I. J, L. M. P. AA-DD; de andere ghesterckt. De bedoeling moet zijn: hadden wij ons nergens anders mee bemoeid. Misschien is de oudste lezing wel ghesteckt, d.i. ‘gestoken’, van het zw. werkwoord stekken.
42.De bedoeling is blijkbaar: ze willen nu zelf de voordelen genieten, die wij anders voor ons plachten te houden.
54.vreden. Q. R. U. W. IJ vrienden, drukfout van Q, door latere overgenomen.
58.vlgg. ‘Vrienden laat ons daarvoor oppassen: ook in Frankrijk is men er niet in geslaagd met het zwaard enz. de Prot. kerk te vestigen. En nu is het zóver gekomen!’ Het laatste slaat dan misschien op de Bartholomaeusnacht (24 Aug. 1572), maar kan eigenlik evengoed op de godsdienstoorlogen in het algemeen slaan.
71. minst en meest: rijk en arm.
74, 75.De Katholieke kerk heeft haar tijd gehad.
terug  begin  verder