[p. 139]
61.
Vande belegheringhe voor die Stadt van Haerlem,
+
op de wyse van Dueren.
O God van Hemelrijcke
Siet toch neder int Aertsche dal,
Op u Kind'ren al ghelijcke,
Die bedruckt zijn over al,
5
Al vanden
Duck dalve, met wreeden geschal
Hy vervolcht de Christenen groot en smal
Voor Haerlem buyten der stede,
Daer leyt hy met grooten onvrede.
Duc dalve sant dry Posten ghetrouwen
9.
10
Voor Haerlem die stede valiant,
Of sy de Stadt opgheven wouden,
Van sConincx weghen in zynder hant,
Oft wy eysschen de Stad te sweerd' en te brant,
Soo wy die winnen met stormender handt,
15
En salder niemant houden sijn leven
Wilt u in onser ghenade gheven.
Doe sprack een Borgher van waerden:
Wy hebben wel van zijn ghenade ghehoort,
Al aen die schamel Borghers van Naerden
20
Die zijn soo deerlick vermoort:
Mans, Vrouwen, Kinders, men sloegent al doot,
Die Borghers van Zutphen deden open de poort,
Men woudese in ghenade ontfanghen,
Maer zijn gheslaghen ende ghehanghen.
25
De stadt wy niet opgheven,
Sprack die
Overste Luytenant,
26.
Wy willense bewaren van sConincx wegen
En gheven ons in Godes hant,
Ghy wilt den
Coninck verderven zijn lant,
30
Vermoort de lieden aen elcken kant
Met kruyt en loot wy u verwachten
Van hongher suldy ons niet versmachten
32..
[p. 140]
Sy schoten doen wel seven daghen
Op Haerlem met grooten ghewelt
35
Met Cartouwen
35. en dobbel Slanghen
Hebben zy op de mueren ghestelt,
Maer die van Haerlem schoten lustich int velt
Sy hebben soo menighen Ruyter ghevelt
En so menich Spaengiaert gheschoten
40
T'welck heeft
den Cornel
40. verdroten.
Men sach Haerlem bestormen
Met macht vielen de Spaengiaerts an
Daer laghen so veel int velt ghestorven,
Viermael sijnse gheslaghen daer van
45
Want de vrouwen quamen soo stoutelick an,
Met steenen peckreepen
46. vier ende vlam,
Wierpense de Spaingiaerts vande mueren
Sy
48. kreten als leelicke
dieren.
Doen zy den lesten
49.
storm verlooren
50
Bleeffer wel achthondert doot en ghewont
De Spaengiaerden schudden haer ooren,
Ghelijck als eenen water hondt
Sy traden haer geweer met voeten terstont
Sy riepen met Tyrannigher herten gront,
54.
55
God was een Lutriaen gheworden,
Doe sy d'onnoosel niet en konden vermoorden.
Sestien Vaendel knechten ghetrouwen
Sijn te Haerlem binnen ghewent
En twee Vaendels ghemonsterde Vrouwen,
60
Hebben so menighen Spaengiaert gheschent
60.,
Int stormen doen zy grooten ghewelt,
En draghen dat Vendlijn als een Heldt,
Soo Lustelick in haer handen
Duc dalve tot sijnder
64. schanden.
65
Die van Haerlem wilt hooren
Hebben twee Poorten wijt op ghedaen,
Als of zyt
67. gaven verlooren,
Dat hebben die Spaengiaerts verstaen,
Den Cornel riep loop an, loop an,
70
Nu slaet al doot, spaert Vrou noch Man
Want zy hebbent verloren ghegheven,
En laet die Kinders inder Wieghe niet leven.
[p. 141]
De Spaengiaerts zijn voorgheloopen
73.,
Om te vermoorden dat Christen bloet,
75
Een loose Brugghe was binnen der Poorten
Die brack in met al dat Spaensche ghebroet
Daer bleeffer wel seshondert doot
Misericordia riepen zy al cleyn en groot
Doen de achterste dat verstonden,
80
Daer en was geen Kar aen haer eers ghebonden.
80:
Doen zijn die van Haerlem uytghetoghen
Met een so evelen moet
Sy hebben so fellick gheslaghen
Dat sy ginghen door haer bloet
85
De Spaensche Cornel die bleef daer doodt
85.
Met veel soldaten en Capiteynen groot
God heeft haer victory ghegheven
Noch hebbense
88. tgheschut naer Haerlem ghedreven,
Och wy arme Dulck dalfs knechten,
90
Sterven hier van armoede groot
Hoe souden wy konnen ghevechten
Hier lichter so vele doot
Tis al potz marter, potz lyden aen allen oort
93.
Heeft ons die Duyvel in Hollant ghevoert
95
Och ten helpt pijpen noch Trommen
Als de Hollanders beghinnen te kommen.
Een Borgher van Haerlem ghepresen,
Heeft in Duckdalvens legher ghevoert
Vyftien Hollantsche ghevalste Kesen
100
Die daer af aten die bleven al doot.
Een Spaengiaert vraechde hem metter spoet
Van waer brengdy dese Kesen goet,
Van Amsterdam mijn goede Senioeren
De Spaengiaert sprac wilt ons tAmsterdam voeren.
105
Tghebeurde des avonts late
Wolden de Spaengiaerts schampen daer van
106.
Daer quamen seven Spaensche soldaten,
Sy dwonghen desen goeden Man
Dat hyse moeste voeren na Amsterdam
110
Die twee hadden gulden ketens an,
Die Voerman heeft een mijl of twee omghereden,
Hy brochtse te Haerlem binnen der steden.
[p. 142]
Doe zy te Haerlem quamen,
De Vrouwen riepen al even dol,
115
Hier comen seven heylighe mannen,
Tisser effen een galghe vol,
Die Spaengiaerts kreghen so menighen sol
117.,
Sy schudden haer eers sy krauden haer bol,
Des morghens sachmense hanghen en proncken
120
De Borgers den Voerman een gout keten geschoncken.
Oorlof ghy Christenen verheven,
Bidt voor ons Hollanders kleyn en groot
Dat God ons victory wil gheven
Teghen onse Vyanden verwoet:
125
Wy willen nu strijden tot inden doot:
Al sterven wy dan om Gods woort,
So bidden wy Christum ghepresen
Dat hy ons ziel wil ghenadich wesen.
+No. 61. Naar H. Verder in E. I en alle latere, behalve S. V.
Ook in
Oudt Haerlems Liedtboek. Bij V.L LVIII; Van Vloten
II, 43.
Het lied is gemaakt vóór het einde van de belegering, ongeveer April 1573. De belegering was 11 Dec. door Don Frederik aangevangen.
Voor de melodie zie bij no 22.
Het lied is gemaakt vóór het einde van de belegering, ongeveer April 1573. De belegering was 11 Dec. door Don Frederik aangevangen.
Voor de melodie zie bij no 22.
9.Bedoeld zullen wel zijn de drie door de vroedschap
van Haarlem aan Don Frederik gezonden gedeputeerden, die de overgave van de
stad moesten aanbieden, en waarvan twee naar Haarlem terugkeerden om de
voorwaarden van Don Frederik mede te delen.
26.De overste Luytenant is
Ripperda.
32.
smachten: laten verhongeren; de betekenis die het
woord volgens
Verdam i. v. ook in het Mnd. heeft.
35.Cartouwen en dobbelslangen zijn
soorten kanonnen.
40.Met den Cornel wordt
Don Frederik bedoeld.
46.Peckreepen; pekkransen; reep = ring (vgl.
Hgd. Reif).
48.
sy: de Spanjaarden.
49.lesten. I. J. L. M sesten.
54.ongeveer: uit het diepst van hun boosaardig
hart.
60.
geschent: gedood.
64.sijnder. I harer, fout, in geen
andere overgenomen.
67.zyt. I zy, drukfout, in geen
andere.
73.
voorloopen: hard loopen.
80:Toen konden zij hard lopen.
85.
Rodrigo de Toledo misschien, ofschoon
Bor (VI, 432) alleen vertelt, dat deze werd
gekwetst bij de bestorming van 31 Jan. De hier beschreven uitval had plaats op
25 Maart.
88.se alleen in I. J. L. M, maar kan toch wel
niet gemist worden.
93.Vooral de Duitsche troepen van
Don Frederik werden mismoedig; de Spanjaarden
hielden zich veel flinker.
106.
schampen daer van: aan de haal gaan.
117.
sol: stoot.
