[p. 147]
64.
Een nieu Liedeken,
+
op de wijse van Job.
Eylaes wy moghen wel claghen
Wy Papouwen alte hoop,
Om dat wy dus alle daghen
Moeten tijen opter loop,
5
Van dese Duyvelsche Boeren
Die daer legghen op Crabbedam,
In haer Schans legghen sy te loeren,
Met als sy die Clocke roeren,
Het coemter al creupel en lam.
10
Al ist dat wy ghewapent comen
Met duysent man voor haer Schans,
Sy gaen niet eens verschromen
12.
Maer sy hopen teghen den dans,
Wy derren niet eens gaen kicken
15
Om int Velt te halen een Buyt,
Sy hebben ons dra binnen micken
16.,
Dus gaen sy ons verclicken,
Sy slaen ons al op den huyt.
Sy hebben stocken met knoopen,
20
Soo springhen sy over de sloot,
Naect sy dan na ons loopen
Al met die billen bloot:
[p. 148]
Al ist dat wy na haer schieten,
Sy staen ghelijck een pael,
25
Wy connen haer niet ghenieten,
25:
Dit mach ons wel verdrieten,
Dat den Boer de Necker hael.
Als sy ons hebben ghecreghen,
Sy spelen met ons een ranck
29.,
30
Ons Buylken gaen sy leghen
Al teghen ons wil en danck,
Voort ter selver plecken
Snijden sy ons de ooren af,
Binnen haer schans gaen sy ons trecken
35
Ten lesten so moeten wy decken
35.
Ter Galghe waerts also straf.
Doen wy van Haerlem vertrocken
Wy haddent so niet ghedocht:
Wy meenden hen so te focken
39.
40
Alle daghen om een tocht,
Eerst op die Boer van Schaghen
41
Hadden wy ons tanden ghewet,
Eylaes wy connen niet belaghen
43.
Dan somtijts het hooft vol slaghen
45
Dat is de Buyt die wy crijghen te met.
Schaghen ghy zijt die principalen
Die ons dit leet aen doet,
Wy meenden provandt te halen,
Al uut het Noordelant soet,
50
Maer ghy doet ons keeren,
Met Warmen huysen
51. so fel
Wanneer wy van Alckmaer triumpheren
Wy sullent u dan wel leeren
Dat ghy ons dus zijt rebel
54..
55
Van hongher sullen wy verdwijnen
55.
Crijghen wy niet het Noorderlant
Wy loopen als de Swijnen
Swermen
58. aen elcken cant
[p. 149]
Om wortelen ende Ajuyen
60
Den hongher hebben wy soo groot,
Uut Noorden noch uut Suyen,
Coemter wat voor ons Crijchsluyen
Twaelf stuyvers soo ghelter een Broot.
O
Craenhals ghy hebt ons bedroghen
64.
65
Dat ghy ons voor Alckmaer brocht,
U raedt is niet dan loghen
Dat hebben wy nu besocht
67.,
Ghy beloefdet ons also fiere
Alckmaer te crijghen binnen een weeck
70
Met al dees Noorder quartieren
Maer tgaet ons over stieren
71.
U Compas dat mist een streeck.
Tghemeen leeft deur een. +
+No. 64. Naar A. Verder in B-D. F-J. L. M. N. Q. R. S. U. Bij
V.L. LXIV; Van Vloten II, 66.
Voor de vermelde feiten vgl. Bor I, 452: ‘Jonkheer Diederich Sonoy was in dese tijd seer besorgt, en dede groote neerstigheid om het Noorder-quartier en Waterland te beschermen, hy hielt hem op desen tijd meestendeel tot Schagen, en vermids de vyand so sterk was voor Alkmaer, heeft hy om verder inbrek der vyanden te beletten vier sterke Schansen doen maken, een op de Huygendijk tot Rustenburg, d'ander op Langedyk in Broek, de derde op Schoreldam, en de vierde op Crabbendam. In welke Schansen hy nacht en dag dede waken, in sommige 200, en andere ontrent 300 en meer Huisluiden, behalven de Krijgsluiden, doende den Spangiaerden dagelijks grooten afbreuk.’
Het lied is dus ook tijdens de belegering van Alkmaar gemaakt.
De wijs wordt in B.I en de latere opgegeven als: ‘Job ofte O Radt van Avontueren’, in C-H. S alleen het laatste.
Een lied in strophen van 9 verzen met de wijsaanduiding ‘In Oostlant willen wy varen, Ofte: O Rat van avontueren’ is te vinden in het Offer des Heeren (uitg. Cramer) bl. 67, alleen met de laatste aldaar bl. 568. De melodie van een lied beginnende ‘O Radt van avontueren’ met strophen van 9 regels geeft Fredericq, Onze historische Volksliederen, bl. 68 naar J. Fruytiers' Ecclesiasticus (Antw. 1565). Eene andere melodie bij Scheurleer, Een devoot …. Boecxken, bl. 160. Hier worden negen liederen medegedeeld, die op dezelfde wijze gezongen worden. Zie ook hiervoor bij no 36.
De titel van het lied is in C-H. S ‘Een Claechliedeken van de Paepsche soldaten’.
Voor de vermelde feiten vgl. Bor I, 452: ‘Jonkheer Diederich Sonoy was in dese tijd seer besorgt, en dede groote neerstigheid om het Noorder-quartier en Waterland te beschermen, hy hielt hem op desen tijd meestendeel tot Schagen, en vermids de vyand so sterk was voor Alkmaer, heeft hy om verder inbrek der vyanden te beletten vier sterke Schansen doen maken, een op de Huygendijk tot Rustenburg, d'ander op Langedyk in Broek, de derde op Schoreldam, en de vierde op Crabbendam. In welke Schansen hy nacht en dag dede waken, in sommige 200, en andere ontrent 300 en meer Huisluiden, behalven de Krijgsluiden, doende den Spangiaerden dagelijks grooten afbreuk.’
Het lied is dus ook tijdens de belegering van Alkmaar gemaakt.
De wijs wordt in B.I en de latere opgegeven als: ‘Job ofte O Radt van Avontueren’, in C-H. S alleen het laatste.
Een lied in strophen van 9 verzen met de wijsaanduiding ‘In Oostlant willen wy varen, Ofte: O Rat van avontueren’ is te vinden in het Offer des Heeren (uitg. Cramer) bl. 67, alleen met de laatste aldaar bl. 568. De melodie van een lied beginnende ‘O Radt van avontueren’ met strophen van 9 regels geeft Fredericq, Onze historische Volksliederen, bl. 68 naar J. Fruytiers' Ecclesiasticus (Antw. 1565). Eene andere melodie bij Scheurleer, Een devoot …. Boecxken, bl. 160. Hier worden negen liederen medegedeeld, die op dezelfde wijze gezongen worden. Zie ook hiervoor bij no 36.
De titel van het lied is in C-H. S ‘Een Claechliedeken van de Paepsche soldaten’.
12.
verschromen: bang worden; integendeel zij
verlangen naar de strijd.
16.
binnen micken: in de gaten.
25:Wij kunnen hun niet de baas worden.
29.
ranck: grap.
35.
decken:zich verbergen, wegkruipen,
terugtrekken.
39.
focken: te pakken nemen.
41Te Schagen was het hoofdkwartier van
Sonoy gevestigd.
43.
belaghen, misschien: door bedrog verkrijgen. Maar
waarschijnlik is het een drukfout in A, die B-H. N-U zoeken te verbeteren in
beclaghen, wat nog minder te verklaren is. I-M lezen wy moghen wel
claghen. Er zal wel bejaghen gestaan hebben.
51.
Warmen huysen: bedoeld wordt waarschijnlik de
schans te Schoorldam, een van de vier, die Sonoy had laten
aanleggen, vgl. de aant. boven.
54.
rebel: wederspannig, dus: dat gij ons zoo
tegenwerkt.
55.
verdwijnen: omkomen.
58.Swermen. I. J. L. M. S hebben het synoniem
Swerven.
64.
Jonkheer Sebastiaen Craenhals uit
Haarlem. Later schout te Haarlem, is hij werkzaam bij de overgang
van Haarlem na de pacificatie. In 1577 wordt hij als landdrost bij Bergen in
N.- H. door muitende soldaten vermoord.
67.
besocht: ondervonden.
71.
over stieren: we gaan te gronde, eig. we raken de
koers kwijt.
+Tghemeen leeft deur een was de zinspreuk van de bekende
schoolmeester van Barsingerhorn
Dirck Adriaensz. Valcoogh, en wordt o.a. ook gelezen
op den titel van zijn Chronijcke van Leeuwenhorn en van zijn Regel der Duytsche
schoolmeesters.
