+No. 81. Naar A. Staat in dezelfde drukken als het vorige. Bij V.L. LXX; Van Vloten II, 71.
Het lied is van Desember 1573, zoals de aan het vliegend blaadje ontleende ondertekening aanduidt. Het Gentse hs. heeft ook 2 Dec. 1573.
De wijs naar de psalmen van Datheen.

12. schampen: vluchten.

13. vleesbanck: pijnbank.

16.hanghen naar het Gentse hs.; A. I. J. L. N hebben vanghen; Q-DD pranghen; O. P Die ick voor een ander had gehanghen.

22. Knuncken: kanunniken.

25. Vargas: ‘de Licentiaet Johan de Vergas Spangiaert, een ongeleerd en bloetgierig mensch so wel gebleken heeft. De fame gink dat hy uit Spangien was gebannen, noch waren in den selven Raed Doctor Louijs Del Rijo’ enz. Bor I, 185.

26. Vitelle: Chiappino Vitelli, overste Luitenant van Alva's leger.

33.Met de Oostersche Canonicken zullen wel de Grieks- Katholieke geesteliken bedoeld zijn, met de Adiaphoristen de aanhangers van de mening van Melanchthon, die verschillende gebruiken en voorwerpen wilden behouden. Alva roept dus in deze uiterste nood allen op, die niet geheel met de kerk hebben gebroken.

34.my ontbreekt in A.

35. Hertoch Eerick. Erich II van Brunswijk, die in 1546 van Protestant Katholiek was geworden, een rol speelde in de Schmalkaldiese oorlog, in de slag bij St. Quentin meestreed, en na het aanbieden van het Smeekschrift voor Margaretha troepen had geworven. Later was hij in dienst van Alva en van Requesens. Vgl. Bor I, 42, 169 enz.

36. Hertoch Oleff. Waarschijnlik wordt bedoeld Adolf van Holstein-Gottorp, in 1572 door Alva in dienst genomen om de Geuzen in het Noorden te bevechten. Vgl. Bor I, 382.

+— vellen: laten zakken.

37.Wie met Maghercool bedoeld wordt, is mij niet duidelik. Misschien Mondragon.

39.Schouwenburch. Dit is niet de in n^o30, vs. 18 genoemde, maar Bernard van Schauwenburg, die blijkbaar bij Alva zeer in de gunst was. Vgl. Nieuw Nederl. Biogr. Wdb. II, 1274.

39.Sneecken, dat, als ik mij niet vergis, alleen in A gelezen wordt tegenover Specken van de andere, was blijkbaar een scheldnaam voor de Duitsche soldaten. Schouwenburg toch had een regiment Duitschers op de been gebracht. De naam zal echter niet zoo algemeen bekend geweest zijn en daarom in de latere drukken vervangen zijn door het bekendere Specken. Ook suycken van het Gentse hs. is eerder uit sneecken dan uit specken voortgekomen. Men leest nl. aldaar:

+Deze verzen zijn stellig een latere lezing dan die in het Geuzenliedboek.

+Sneecken kan niet anders zijn dan het Duitsche Schnecken d.i. slakken; suycken zal wel hetzelfde zijn als suycten d.i. ziekten.

43, 44 in het Gentse hs.: Die wil ick met vlijt gaen aenropen; haer genaede staet voor my open.

47.de Milagres, verkeerde omschrijving van Milagrosa, d.i. de Wonderrijke.

49. Mocerat: Montserrat.

53. Sanct Jago: Jacobus, de beschermheilige van Spanje.

54.Telemo, Amsterdamse uitspraak van Telmo. Sint Telmo of Elmo was een bij de Spaanse zeelieden zeer vereerde heilige. Of er een Nuestra Señora de Santelmo is of geweest is, weten wij niet.