terug  begin  verder

[vs. 2398-2884]aant.

 
Te Bruessel waert, met sine maisenieden.2398
 
Daer bleef hi met sine lieden
[p. 107]origineel
2400.
Enen tijt, met grooter rasten,
 
Dat hy ene twint en dede aentasten
 
Van Grimbergen die heren goet,
 
Daer hi toe drouch quaden moet
 
Om ouden hate ende hatie.aant.
 
Met nuwen raet sochte hie
 
Hoe hi op hem enige dingen
 
Met ocsuine mochte bringenaant.
 
Dat oirloge toe brachte.
 
Soe lange peinsde hi ende dachte
2410.
Dat hi in't ende liede dede vaen
 
Van Grimbergen, sonder waen,
 
Die om haer comenscap uytreden,2412
 
Ende teech hen ane onvermeten
 
Dat si op straten hadden gerooft;
 
Hi deedse voeren, dat gelooft,2415
 
Tot Bruessel in gevancnesse.
 
Als dat vernamen, sijt gewesse,
 
Heer Arnout ende die sone sijn,
 
Sonden sy enen bode fijn
2420.
Aen den hertoge in der stat
 
Van Bruessel, die hem bat,
[p. 108]origineel
 
Als hi quam daer hine vant,2422
 
Dat hi sinen here te hant
 
Sine lieden sonde ende sijn vrient,
 
Die hi al onverdient,
 
Sonder mesdaet, hadde doen vaen:
 
Of hi sal vatten en slaen
 
Ridderen, knechten, clercken, papen,
 
Waer dat hise can betrapen
2430.
In uwen lande ochte bevaren.
 
Die hertoge sprac, sonder sparen:
 
Hine doets niet doer haren wille,
 
Sy mochten wel swigen stille.
 
Het ware sotheit dat si dochten;2434
 
Daden si al 't quaetste dat si mochten,
 
Hine losset niet een slee.aant.
 
Hier met keerde min no mee2437
 
Die bode van den hertoghe dair2438
 
Te sinen heere. Kort daer naer
2440.
Tot Grimbergen es hi comen,
 
Daer hi heer Arnoude heeft vernomen,
[p. 109]origineel
 
Ende heeft hem alle die waerheit
 
Van tshertogen wegen geseit:
 
Als dat hi niet eene slee
 
En dade doer hem, noch min no mee,
 
Ende dat hi hem waert dat bedochteaant.
 
Quaetste daet dat hi mochte.
 
Alse dat hoorde heer Arnout
 
Van Grimbergen, die here stout,
2450.
Wert hi verbolgen ende erre,
 
Ende geboot sonder merren2451
 
Een deel volcs, die te samen2452
 
Tot hem wel gewapent quamen,
 
Ridderen ende baetselere,aant.
 
Die de wapenen minden seere,
 
Ende diese hadden in't gemeen2456
 
Verre besocht. D'eene was een
 
Van der Thomen mijn heer Willem,2458
 
Die borchgrave, ende met hem
2460.
Van Oyenbrugge heer Henric,
 
Ende met hem dieregelijc
 
Heer Geraert ende heer Jan Screyhane.
 
Oec was met hem, wet wale,2463
[p. 110]origineel
 
Heer Henric ende heer Arnout,2464
 
Die kinderen waren vrome ende stout
 
Mijns heren Arnout van Hombeke.
 
Mijn heer Simon quam in de reke,2467
 
Die van der Male hiet voerwaer,
 
Ende heer Geraert van Herlaer,
2470.
Heer Paridaen oec van Massenhove.
 
Dit waren ridderen doe van love,2471
 
Stout, vrome, jonc van jaren,2472
 
..........2473aant.
 
Tot Grimbergen met ridderschape,
 
Ende met menighen vromen cnape,
 
Die de wapenen minden seere.
 
Dese sijn met groter ere2477
 
Te Grimbergen comen binnen;
 
Daer dede hem heer Arnout bekinnen
2480.
Hoe sijn lieden waren gevaen2480
 
Van den hertoghe, diese ontgaen
 
En woude laten dore niemants bede:
 
‘Oec heb ic's hem doen bidden mede;
 
Want sine waren niet misdadich.
 
Hier toe wilt my sijn geradich,
[p. 111]origineel
 
Wat wrake ic doen mach hier ave.’
 
Doen antwoerde die borchgrave:2487
 
‘Laet ons varen te Bruessel waert,2488
 
Ende vaen al ongespaert
2490.
Wat wy vinden in ons gemoet.’
 
Heer Arnout sprac: ‘Ic wille men't doet.’2491
 
Sy saten op al ongespaert
 
Ende reden doe te Bruessel waert.
 
XL scutters voerden sy met bogen;
 
Woudse iemant orloghen,
 
Ochte weren, ochte slaen,
 
Dat sy hen by souden staen.
 
Dus sijn sy in't lant getoghen2498
 
Godevaerts des hertoghen,
2500.
Ende gingen panden ende roven;
 
Dus meughdi my geloven,
 
Ende namen 't goet dat sy vonden,2502
 
Ende deden't aen corte stonden2503
 
Te Grimbergen binnen driven.
 
Oec vinghen sy, sonder bliven,
 
Wat sijs alomme consten betrapen,
 
Ridderen, knechten, clercken, papen,2507
[p. 112]origineel
 
Ende voerdense te Grimbergen in,
 
Ende daertoe haer gewin.
2510.
Ende alse die hertoge, dat verstaet,2510
 
Seggen hoerde dese overdaet,2511
 
Die hem die Grimberchsche heren
 
Hadden gedaen ende die oneren,
 
Sant hi liede vrome ende stout,2514
 
Die wachten souden met gewout
 
Beide weghen ende straten,
 
Dat daer en lede rike noch mate,aant.aant.
 
Sine vingen't, also sy deden al,
 
Beide groot ende smal.
2520.
T'ierst dat si quamen in't lant
 
Van Grimbergen, sy u becant,
 
Bereden si heiden, hage, ende velt,2522
 
Bosschen ende straten met gewelt;2523
 
So dat niemant gaen noch riden
 
En mochte, noch hem ontvlieden,
 
Sine vinghen of sloegen doot,
 
Ende roofden 't al, cleen ende groot,
 
Dat hem ter were niet en dede;2528aant.
 
Dat hem weerde slogen sy mede.
2530.
Sy roefden 't volc, ic liege u niet,
 
Ende als si hem ontsagen yet,
[p. 113]origineel
 
Vloen sy achterwaert algaer
 
In de borch te Nettelaer,
 
Die tshertogen was sekerleke,2534
 
Ende aldoen stont by Strombeke.
 
Daer waren sy seker voer elken gast;
 
Het was een huys sterc ende vast,
 
Daer en mochte messchien niet;
 
Ende als sy hier stade saghen yet
2540.
Voeren si roven ende berren,
 
Ende vinghen't sonder merren,2541
 
Daer sy toe consten comen.
 
Oec deden hem groote onvrome,2543
 
Die van Grimbergen desgelike,
 
Sine spaerden arm noch rike,
 
Waer dat sire quamen toe.
 
Oec geviel dicke alsoe,
 
Dat d'een te gemoete quam
 
Den anderen, alsoe ic vernam,
2550.
Van hem, die wachten achter straten,
 
Ende vochten sere uter maten.
 
Dus hadden sy vele pongise;aant.
 
Maer sy en consten in geenre wise
[p. 114]origineel
 
Comen t'enighen staende stride;
 
Die minste hoop weec t'allen tide2555
 
Den meerren, also ic las,
 
Tot hi van lieden riker was,
 
Ende oirloghden in beiden siden.
 
Doen geviel't t'enen tiden,
2560.
Alse dat hadde geduert een jaer2560
 
Dat te Grimbergen quam daer naer
 
Mere, dat lieden van Brabant2562aant.
 
Gelegen waren daer in 't lant,2563
 
Ende sloegen op huyse ende scueren,
 
Ende namen ter selver uren2565
 
De lieden daer si toe quamen;
 
Ende t'iersten dat dit vernamen
 
Van Grimbergen die heren vrie,
 
Satter op eene groote partie,
2570.
Met heren Wouter Berthoude,2570
 
Ende met sinen broeder boude,
 
Ende quamen al ongespaert2572
 
Gereden met grooter vaert
 
Op die andere al onversien.
 
Doen sise sagen riepen mettien
[p. 115]origineel
 
Van hem lude van Grimbergen,2576aant.
 
Wat si mochten, sonder verbergen:2577
 
‘U proye moet ons hier nu bliven;
 
Die en seldi niet verre driven.’
2580.
Daer voeren si steken ende slaen,
 
Dies die ander worden ontdaen;
 
Want sy waren ongewaerneert.2582
 
Ghereden sijn sy ende gekeert,
 
Wat sy mochten, hare strate,
 
Ende hebben daer den roof gelaten:2585
 
Haers ondancs vloen sy voren;
 
D'ander volghden na met sporen,
 
Ende vingender onderwege vele;
 
Oec sloegen sire doet in den nijtspele.2589aant.
2590.
Sy jaeghdense tote Bruessel toe;
 
Maer daer lieten sise doe,
 
Ende sijn met haren gewinne2592
 
Gekeert te Grimbergen inne
 
Vrolike ende sere blide.
 
D'ander quamen van der sideaant.
 
Te Bruessele al in ghevaren2596
 
Ten hertoghe, sonder sparen,2597
[p. 116]origineel
 
En clagheden van die groote scaden,
 
Die hem die Grimberchse heren daden,
2600.
Doe si sijn liede onder weghen
 
Gevaen hadden ende geslegen,
 
Som doot, som gewont, som mat,
 
Ende gejaget totter stat.
 
Als die hertoghe dit vernam
 
Wert hi tornich ende gram,2605
 
Ende swoer in dieren ede,
 
Si souden't becopen te lede,
 
Dat sijt oyt dorsten bestaen.
 
Die hertoge dede wel saen
2610.
Ontbieden ridderen ende cnapen,
 
Die wel consten aen de wapen,
 
Dat si quamen, sonder beiden.
 
Doen ginc hem elkerlijc gereiden,2613
 
Ende quamen ten hertoge met eren.
 
Nu hoirt van de Grimberchse heren,
 
Den vromen man heer Arnoude,
 
Ende van heer Wouter Berthoude,
 
Sinen sone, wat si doen daden.
 
Doen si hadden met scaden
[p. 117]origineel
2620.
Die Brabantsoenen gescoffiert,2620aant.
 
Die sy some ongemaniert
 
Versloegen, ende some vinghen,
 
Hadden sy van desen dinghen
 
Anxt, alse dat die hertoghe
 
Met stride ende met orloghe
 
Sijn scade soude wreken comen
 
Op hem allen, niet op hem somen;
 
Ende ontboden vrienden ende maghe,
 
Dat si t' enen gesetten daghe2629
2630.
Te Grimbergen gewapent quamen,
 
Also si daden te samen.
 
T'ierst dat si vernamen die mere
 
Quamen si t' allen wijch ghere
 
Te Grimbergen wert gereden,
 
Met groter behagelheden.
 
Daer quam die grave van Vianden,
 
Met menighen man, wilt verstanden,
 
Crachtich gewapent totten oghe.2638
 
Oec quam dair ten oirloghe
2640.
Die heer van Breda en sijn sonen,2640
 
Met volcke dat men niet versconen
[p. 118]origineel
 
Wel en mochte, des sijt vroet,2642
 
Die van hem hielden leen ende goet.
 
Van Mechelen ende oic voirt an
 
Tot bi Postele, menich man
 
Quamen hem te helpen, dat wet,
 
Ridderen ende cnapen, die met
 
Te Grimbergen woonden omtrent.
 
Dese quamen met ghenent2649
2650.
Wel gewapent ende opgeseten
 
Om te helpen, doe ic u weten,2651
 
Heer Arnoude sijn lant verweren
 
Jeghen die hem wilden deren.2653
 
Ende hierna worden sy beraden,
 
So dat sy vergraven daden
 
Alle die passe, die men vant,
 
Daer toe comen mocht enich brant,
 
Die in heur lant mochte beraden
 
Onvrome, verlies, oft scade.
2660.
Hier toe was het dat raet gave
 
Van Vianden die goede grave.
 
Oec daden sy die passen besetten
 
Allegader, sonder letten,
 
Daer men van Bruessel toe mochte,2664
 
Met lieden van coenen gedochte,
[p. 119]origineel
 
Ende met scutteren goet ter cure.2666
 
Hier af swig ic te deser ure,
 
Ende segge u van den hertoge voert,
 
Die te Bruessele was in de poert,2669
2670.
Ende vergaderde een groot here
 
Om te vaerne ter were2671
 
Te Grimbergen in dat lant,
 
Daer si doe stichten brant,2673
 
Ende daden met rove den omsaten
 
Groote scade uter maten.
 
Maer het was begraven alsoe
 
Dat sire niet costen comen toe
 
Met rove, met brande, te vele scaden.
 
Doe waren vele wel beraden
2680.
Die Grimberchsche heren ende voirsien
 
Van vele lieden, die in dien
 
Altoes begrepen waren dair,
 
Dat si den anderen reden naer,
 
Ende haddense by waerheden
 
Geerne van achter bestreden;
 
Maer si en hadden niet de macht;
 
So groot was 's hertogen cracht
[p. 120]origineel
 
Dat sijs niet en dorsten bestaen.
 
Maer als si sagen, sonder waen,
2690.
D'ander yet riden onbewaert,2690
 
Sloegen sine achter in den staert;2691
 
Sy quetsten liede ende vinghen.2692
 
Ende alse in deser weringhen
 
Die hertoghe hadde doen branden, roven,2694
 
Waer hi conste comen boven,
 
Oft daer hi conste geriden toe,
 
Keerde hi met sinen lieden doe
 
Te Bruessel, sonder sparen,
 
Ende liet elken t'huiswert varen,
2700.
Ende voer selve na dat
 
Te Lovene in de stat.
 
Alse die Grimbersche heren dat vernamen,2702
 
Ginghen si hem alle versamen,
 
Ende trocken te Bruessel waert,
 
Ende ginghen bernen in de vaert,
 
Al daer si toe mochten comen.
 
Doe hebben si den roof genomen,
 
Dien sy in haren wege vonden;
 
Ende als si hadden te dien stonden2709
[p. 121]origineel
2710.
Een deel dorpen verbrant,2710
 
Keerden si weder te hant,
 
Met haren proyen, die sy met minnen
 
Deylden te Grimbergen binnen.
 
Oec voeren sy hier boven
 
Dicke bernen ende roven
 
In den hogen lant,
 
Daer sy in stichten roof ende brant;
 
Ende die hertoge sekerlike
 
Brande hem af derghelike
2720.
Haer lant tot Grimbergen toe.
 
Dus even hert hilden sijt doe,2721
 
Dat, tusschen Grimbergen, dat wiet,
 
Ende Bruessel der stat, niet
 
Dorp en bleef staen voert,
 
En was verbrant ofte verstoert,
 
Ja, tot Vilvoorden, dat's waer,
 
Sonder een borch, hiet Nettelaer;
 
Anders en bleef daer, groot noch smal.
 
Oec was 't volck gevloen al
[p. 122]origineel
2730.
Dat woonde in 't lant te voren.2730
 
Dus beriet daer elc anders toren,
 
Waer si mochten, des sijt wijs;
 
Sy hadden menich swaer pongijs,
 
Daer stoute feiten, na mijn verstaen,
 
Van wapenen in worden gedaen.
 
Ende dicke man oic jegen man,
 
So dat ic niet geseggen en can
 
Die waerheit hoe dat daer gevel;
 
Maer het was te horen wel2739
2740.
Dat sy met overmoedicheden
 
Dicke opten anderen streden,
 
Ende vingen ende sloegen te male,
 
Met .x. met .xij., op ende dale;
 
Maer te ghenen staenden stride
 
En quamet in ghene side;
 
Want hem de hertoghe te mechtich,
 
Te rijcke was ende crechtich,
 
Overmits des keysers wille,
 
Die hem halp lude ende stille.
2750.
Wanneer hijs hadde te doene
 
Sende hi hem sire baroene2751
[p. 123]origineel
 
Ende ridders ende knapen,2752
 
Die goet waren ter wapen;
 
En hadden't leenhouders gedaen,
 
Des en hadden't niet ontstaen2755
 
Mogen die Grimberchse heren,
 
Die om geniets wille der eren
 
Roefden dicke den hertoghe,
 
Ende hem ontrieden den orloghe,
2760.
Ende daden hem dicke, dat's waer,
 
Al ginc't sire eren naer,
 
Vreden geven vast ende goet.
 
Die van Grimbergen waren vroet,
 
Ende hielden te vriende in der orloghen,
 
Die raet waren des hertoghen,
 
Met groote gichten sekerlike,
 
Die sy gaven mildelike
 
Om dat sy wouden om dat2768
 
Haers willen voorderen te bat.
2770.
Oec waren lieden vele van der syde2770
 
Binnen Grimberghen tien tyde,
[p. 124]origineel
 
Dien dat orlogen was leet;2772
 
Want sy wisten wel gereet
 
Wat van der sake mochte comen,
 
Ende hadden liever genomen2775
 
Den pays dan den onvrede,
 
Ende spraken dicke ten besten mede;
 
Soe dat van Brabant die here
 
Sijn recht hadde gehad ende d'ere
2780.
Ende al dat hadden sijn vorsaten,
 
Hadde die grave van Vianden gelaten.
 
Hine liet niet peisen, als ick versta,
 
Noch den here van Breda,2783
 
Noch andere ridderen, die mechtich
 
In 't lant waren ende woonechtich,
 
Ende orloge ende wapenen minden,
 
Al waest dat si den hertoge kinden
 
Boven hem mechtich, sine achten's niet;
 
Maer daden den lantvolcke groot verdriet,2789
2790.
In Brabant, met roven ende met branden.
 
Dus stont dese twist tusschen de lande2791
 
Lange, ende selc stont gaf men vrede,2792
[p. 125]origineel
 
Dat men met bedwange dede;
 
Ende selc tijt hielt men parlement;
 
Want men geerne hadde gheënt
 
D'orloghe, hadde men gemocht.
 
Ende als men 't soude hebben brocht
 
Ter soene, so waren dair
 
In beide syden, die voirwaer
2800.
Soe verworven met haer spraken,
 
Dat men te peise niet conste gheraken.2801
 
Nochtans waren, als ic u bediede,2802
 
In beider syden veel goeder liede,
 
Dien d'oorloghe was herde leet.
 
Daer was een, als ic 't weet,
 
Van Wemmele mijn heer Arnout,
 
Ende heer Jan van Campenhout,2807
 
Heer Geraert van Pede, heer Jan van Aa,2808
 
Die heere van Hobosch, die naaant.
2810.
Ende bi waren den hertoghe,2810
 
Ende ander heren, die in d'orloghe
 
Den heren van Grimbergen waren stout,
 
Daer si somme hare scout
 
In quiten, die waren gemaige.
 
Oec wasser een deel in d'ander lage
[p. 126]origineel
 
Aldus metten Grimberchsen heren,
 
Die noode sagen dat strueren
 
Des lantvolx in weder side;
 
Die waren tien tide:
2820.
Heer Godevaert Screyhane ende also wale
 
Mijn heer Seger van den Male,
 
Heer Willem van den Bogaerde, met2822
 
Heer Willem Tant, ic wille ghijt wet,
 
Ende her Arnout van Oyenbrugge.
 
Dese spraken dicke over rugge2825
 
Om peis, om soene, ende om vrede,
 
Ende seiden: ‘Wel eest waerhede,2827
 
Dat men in dit orloghe
 
Onrecht doet den hertoghe;
2830.
Want van Grimbergen plagen
 
Die heren in ouden daghen
 
Haer goet te houden, haer lant,
 
Van den hertoge van Brabant.’ -
 
‘Hierbi vrucht ic, si lude, si stille,
 
Te siene onsen onwille,’
 
Sprac heer Arnout van Oyenbrugge,
 
Die hoer voersprake vlugge
[p. 127]origineel
 
Overal was hier af.
 
D'ander hilden niet een caf
2840.
Wat sire toeseiden ende spraken;
 
Ende tegen hem an in derre zaken
 
Dat si leenhouders waren,
 
Ende hadden liever; sonder sparen,
 
Den hertoge van Brabant,
 
Dan die van Grimbergenlant,
 
Dore al dat sise kinden goet,
 
Getrouwe, wijs, ende vroet,
 
Ende gewillich altoes ten wapen.2848
 
Daer waren vele edele knapen2849
2850.
Ende vele ridders tier tijt,2850
 
Die oorloghe minden ende strijt,
 
Ende niet en gheerden dan onraste;
 
Oic hilt d'oorloghe staende vaste.2853
 
Die grave van Vianden ende van Breda,2854
 
Die heren van Voren ende van der Aa,
 
Ende mijn heer Wouter Berthout,
 
Ende Geeraert, sijn broeder stout,
 
Somwile met vrede, ende selc stont2858
 
Met parlemente, si u cont,
[p. 128]origineel
2860.
Hilden dese heren d'orloge op hoor.aant.
 
Sy hadden van Grimbergen d'oor
 
Met hem die 't uit ghenen saken
 
En lieten te peise geraken;2863
 
Ende als 't was buten bestande,
 
Reisde elc op anderen in den lande,
 
Ende panden ende daden andren scade.2866
 
Dus stont in grooter ongenade2867
 
't Lant, ende in swaren orloghe,
 
So dat hem heeft die hertoghe
2870.
Een deel ontcracht van haren goede,
 
Ende haer renten, als ic ghevroede,2871
 
Gemindert, ende hilt in hande2872
 
Veel haers goets in den lande.
 
Binnen desen selven orlogheaant.
 
Quam een siecte aen den hertoghe,
 
Daer hi af sterf ende wert met havenaant.
 
Te Haffligem eerlic begraven,
 
Met rouwen ende met misbaer;
 
Noch hedendaeghs vint men daer2879
[p. 129]origineel
2880.
Sijn graf. Hi achter liet2880
 
Enen sone die Godevaert hiet
 
Ende was d'ander sekerlijc;
 
Maer hine was niet also lovelijc2883
 
Alse was sijn vader,2884
 
Als ic u seggen sal algader.

2398Met syne lieden, Ende bleeff daer, hoor ick bedieden, Met grooter rasten eenen tijt Dat hy niet en dede, dat seker sijt, Op die van Grimberghen groot no smal; Maer eene hatye, so bleef het al Ter heeren waert, verstaet dat nu, Van Grimberghen, dat segghe ick u, Ende droech hen quaet herte, dat verstaet, Oock socht hy menighen nauwen raet Hoe hy yet mochte op ghedringhen, Daer hy mede, met eenighe dinghen Toebrachte oorloghe ende ghevecht Dat hy quaeme op slecht. Dus dedy in 't eynde lieden vaen.
2412Daer sy om heure coopmanscap reden, Ende teech hen aene by waerheden.
2415Ende deedse veuren, des ghelooft, Te Brusselle in 't ghevangenisse. Doen dat vernam, sijt's ghewisse, Mijn heere Aernoult en syne sonen, Sonden sy, hoorick vernoemen, Eenen bode te Brusselle binnen Aen dien hertoghe, doen ick u kinnen, Dat hy haerlieden sonde. Die bode quam ter corter stonden Te Brusselle, ende ginck saen.
2422Op 't hof, daer hy den hertoghe staen Vant binnen poorte voor die sale. Doen ginck die bode, wet wale, Daer hy den hertoghe sach, Ende seyde: ‘Heere, goeden dach Geve u God en Ste. Marie, Ende al u gheselscap vrye.’ Daer naer seyde die bode fier: ‘Heer, my heeft ghesonden hier Mijn heere Aernoult van Grimberghen, Ende bid u seere, sonder verberghen, Dat ghy hem syne lieden sent, Die ghy ghevaen hebt ontrent, Sonder schout en sonder recht, Oft weet dat ter waerheyt slecht Hy sal vaen ruddren ende knaepen, Knechten, heeren ende papen, Waersy can bevaren.’ Die hertoghe antwoorde te waeren, Hyne daets niet om synen wille, Hy mochte.
2434Dat hy sochte Daede coenelick 't quaetste dat hy mochte, Hyne losses niet en quaede not.
2437Sonder spot.
2438Daernaer, Ende ginck t'huuswaert voorwaer Te Grimberghen, van daer hy was commen. Als hy daer quam, hebbick vernomen, Ginck hy te heer Aernoulde na das, Na syne borch, daer hy inne was, Ende vertelde hem die waerheyt al, Hoe dat die hertoghe groot no smal Door hem en dade van eenen cave, No dat hy de lieden, by St. Bave, Uyt en liete nimmermeere, Ende dat hy dade in alle keere Dat quaeste dat hy mochte doen, Hyne losses niet eenen mottoen.
2451Ontbod.
2452Van synen lande een deel liede, Die gerne quaemen, als ick bediede, Wel ghewapent, wilt ghevroeden. Doen sy die niemaeren verstoeden Dat heer Aernoult haers hadde te doene, Daer quaemen een deel rudderen coene, Vromer jonger baetselaere.
2456Ende som verre hadden ghesocht, Dies was een, ben ick bedocht.
2458Van den Thommen die borchgraeve, Mijn heere Willem, by St. Bave, End van Oyenbrugge mijn heer Hendrick; Oock quaemen daer ook sekerlick Mer.
2463Ende noch twee andere, ick wane.
2464Heer Aernoult ende heer Hendrick met, Die kinders waeren, dat wel wet, Mijn heer Aernoults.
2467Oock so quam daer, als ick spreke, Mijn heere Simoen Van der Maele, Een seer vroem batselier, wet wale; Oock quam daer heer Geeraert van Herlaere, Ende mijn heere Paridaen, dat's waer, Diemen hiet van Massenhove.
2471Alle ruddren van loove.
2472Ende jonck.
2473Ende volghende de waepenen t'waeren Altijt gerne, daer sy mochten. Dese quaemen met, coene ghedochten Te Grimberghen in waeren saeken, Ende oock menich vroom knaepe.
2477Ende als dese waeren met groote eere Vergadert te Grimberghen binnen, Dede hem.
2480Hoe die hertoghe hadde gevaen Sijn lieden, ende niet en woude laeten gaen, Ende hijs hem hadde doen bidden nochtan, Ende hy gerne, by St. Jan, Andere daer vooren vaen soude, Daer sy om wisselen woude, Ende sy hem daertoe gaven raet.
2487Doen antwoorde, dat verstaet, Mijn heere Willeme de borchgrave, Ende seyde: ‘Heere, by Sinte Bave.
2488Waert in, Ende vaen wy meer ofte min Dats wy.
2491Doen seyde heer Aernoult: ‘Sijt's vroet, Ick wille wijt doen, sonder scop.’ Doen saeten sy algaeder op, Ende voeren terstont te Brussel waert, Ende veurden met hen in de vaert Wel veertich schutters met bogen, Woudse yement weeren omlogen.
2498Dat segge ick u al sonder waen. Ende alsoo saen alsy quaemen Ghereden al te saemen In des hertoghen Godevaerts lant, Gingen sy panden al te hant, Ende rooven ten selven stonde.
2502't Quick.
2503Ende daeden't te Grimberghen driven. Oock so.
2507Knechten, heeren ende papen, Ende veurden't.
2510Alsoo.
2511Hoorde seggen die overdaet, Die ghedaen hadden die van Grimberghen.
2514Sant hy derwaert, sonder bergen, Lieden die wachten souden die straeten, Dat daer en lede hoghe no mate, Syne vingene, wats gheschiet, Dat sy daden, en liege u niet. Want t'ierst.
2522Sy velt ende haege.
2523Sonder saege, So dat nietmant en mochte lyden, Noch ontgaen te geenre syden, Sy vingense oft.
2528Wat dat sy conden belaken, Ende als sy hem van eeneger saeken Ontsagen, togen sy daer naer Aen die.
2534Die by Vilvoorden was ghestaen, Ende was tshertoghen, sonder waen, Ende was een huus vast ende goet. Dan waeren sy seker, des sijt vroet Dat hen messchien mochte niet, ende als sy haer schade sagen.
2541Vingen 't al.
2543Ende die van Grimberghen, heb ick vernoemen, Daden weder desghelijcke, Ende en spaerden arme no rijcke, Waer sijs mochten commen toe. Dickels gheviel't oock alsoo Dat d'een den anderen te ghemoete quam Van den ghenen, als ick vernam, Die daer die straeten roofden tier tijt, Ende sloegen elcandren, seker sijt, Ende vingen oock, hebbe ick vernomen; Maer niet en quaempt, wie 't mach vromen, Tot genen pongise dat staende was; Maer al vliende, sijt seker das.
2555Want wie dat brachte die meere macht, Die andere weec hem, so ben ick bedacht, Tot dat hy rijcke was van lieden; Dus worden sy, hoor ick bedieden, Oorloghende in beyde syden. Doen gheviel't in dien tyden.
2560Als gheduert hadde wel een jaer.
2562Die mere.
2563Lagen by Grimberghen in 't lant, Ende opsloegen husen ende scheuren.
2565Ende naemen den lieden ter selver heuren Allegader daer sy toe quaemen. Doen die van Grimberghen dat vernamen, Saeten op.
2570Ende reden derwaert, als ick lye, Met heer Woutren.
2572Wat sy mochten, met grooter vaert, Ende quaemen ghereden onghespaert Op dien anderen onversien. T'erst dat sy se sagen, met dien
2576Soe ryepen sy luyde: ‘Grimberghen!’
2577Sonder berghen, Ende seyden: ‘Ghy laete u proye hier!’ Doen voeren sy voort, sonder dangier Optie andren houwen ende slaen, Die te hant.
2582Onghewerneert. Ende sijn alle ghekeert.
2585Den roof daer ghelaeten; Ende gingen vastelicken vlien. D'ander volgden hen met dyen.
2589Ende sloeghen doot in dien speele. Dus jagende syse te Brusselle toe.
2592Ende sijn al weder ghekeert, Ende reden, alsoo men my leert, Rechte te Grimberghen binnen Met allen haeren ghewinne, Ende waeren van herten ghevalle blide, Ende d'ander quaemen ten dien tyde.
2596Alle inne gevaeren.
2597Ende gingen ten hertoghe daer naere, Ende claegden hem van der schaede, Die hem die heeren hadden beraeden Van Grimberghen, ende ghedaen, Ende ghejaegt tot by der stat. Doen die hertoghe hoorde dat.
2605Swoer hy met eenen dieren eede, Sy souden't becoopen ter eeren leede Dat sy yet bestaen dorsten. Doen ginck die hertoghe sonder vorsten, Ende ontbode rudderen ende knaepen In sijn lant in waere saecken.
2613Menich man bereyden, Als sy die nieumaeren verstonden, Ende voeren henen, hoorrick ooirconden, Tot den hertoghe, dat segge ick u, Daeraff ick wille swygen nu, Ende seggen van Grimberghen heer Aernoulde, Ende van synen sone heer Woutre Berthoude, Wat sy daden by mijnder wit; Doen sy hadden, verstaen dit.
2620Die Brabanders geschoffiert, Als ick u vooren hebbe ghevisiert, Daer sier een deel sloegen ende vingen, Hadden sy anxst in waere dingen, Dat die hertoghe daer soude commen, Ende schaede vreken, hebbe ick vernomen.
2629Dat sy quaemen, sonder sage Te Grimberghen ghewapent wel, Dat sy daeden al sonder spel; Want t'eerst dat sy die meere verstoeden Bereyden sy hen, wilt ghevroeden, Ende quaemen te Grimberghen ghereden, Daer sy haer herberghe, in waerheden, Alle binnen naemen te hant. Daer quam, dat sy u becant, Die staute grave van Vianden.
2638Wel ghewapent tot in die hoogen. Daer quam oock met ten oorloghe.
2640Met synen sonen, Ende met veele lieden, hoorick vernoemen.
2642Die alle hielden van hem haer goet. Oock quam daer, des sijt vroet, Van Postel waert menich man, Ende van Mechelen oock met aen. Oock so quaemen daer ghevaeren Ruddren ende knaepen te waeren, Die te Grimberghen woonden ontrent.
2649Dese quaemen daer, sy u bekent.
2651Doen.
2653Ende doen sy alle, sonder scheeren, Vergaedert waeren, segge ick u, Daden sy vergraeven nu Alle die passe, die men toe mocht commen In haer lant te haeren ontvromen, By den raede van den grave Van Vianden, by St. Bave. Oock deden sy.
2664Toe mochte ryden Met veele lieden, sonder beyden.
2666Ende met schutters oock een deel. Nu swighe ick van hem gheheel.
2669Brusselle.
2671Om te vaeren met groote geere.
2673Ende doen sijn volck, u sy becant, Al vergadert was ende ghereet, Soo togen sy henen, God weet, Te Grimberghen alle toe, End t'eerst dat sy daer quaemen doe Gincsy berren ende rooven; Ghyne mochtes niet gheloeven Wat grooter schade dat sy daden; Maer syne mochten te veele schaden Niet toecommen, segge ick u, Om dat soe was vergraeven nu. Oock waeren die van Grimberghen Wel bewaart, sonder verbergen, Ende voorsien van veele lieden, Ende reden, willick u bedieden, Den andren van achtere altijt naer; En haddense gerne bestreden voorwaer, Hadden sy van volcke ghehat die macht; Maer die hertoghe hadde te groote cracht, So dat sijs.
2690Die andere yet ryden.
2691Sloegen si achter.
2692Ende quetsten lieden, ende vingen met, Ende alse die hertoghe, dat wet.
2694Verbrant hadde, heb ick vernoemen, Alle gaedre daert hy toe conste commen, Keerde wedere met syne lieden Te Brussel waert, hoort dit bedieden. T'eerst dat hy daer quam ghevaeren Liet hy sijn volck al t'huuswaert vaeren, Ende voer.
2702Ende als die van Grimberghen wisten dat Dat de heer ghescheyden was, So togen sy saen na das Met haeren coenroete te Brussel waert Ende verberrende op die vaert Als daer sy mochten toecommen, Ende roofden, hebbe ick vernomen, Wat sijs in.
2709Tyen stonden.
2710Dorpen verbrandt een groot deel, Keerden sy weder al gheheel Weder te Grimberghen binnen Met haeren proyen, doe ick u kinnen, Die sy deelden blydelijcke. Dus voeren sy dickwils sekerlijcke Op den hertoghe berren ende rooven, Ende daden hem, mogdijs gheloven, Groote schade in sijn lant, Ende die hertoghe, sy u becant, Dede hem weder desghelijcke, Ende bernede hem af sekerlicke.
2721Ende die van Grimberghen berrende alsoe Op den hertoghe nacht ende dach, Soe dat geen dorp, hoorick ghewach, Staende en bleef op die wyle, Sonder Brusselle, dats geen gyle, Ende Grimberghe, 't en wert al Verbrant, verherijt, groot ende smal, Noch oock tot Vilvoorden mede, Sonder eene borch, dat's waerhede, Die Nettelaer gheheeten was, Die sterck was, sijt seker das, Ende was by Vilvoorden ghestaen, Die des hertoghen was, sonder waen. Maer anders so en bleef daer niet Ontrent staende, wes geschiet, By noch na, alsoo ick weet; 't Volck was al ghevloyen, God weet,
2730Datter te woonen plach te vooren. Ooyck hadden sy, doe ick u hooren, Menich pongijs onderlinge, Ende menich opset sonderlinge, Daer schoone fayten worden ghedaen Van waepenen, doe ick u verstaen, Dickwile man iegen man, Dat ick u niet gheseggen en can De rechte waerheyt hoe 't gheviel.
2739Maer ter waerheyt weete ick wel Dat sy dickwyle buyten reden Aen beyden zyden, in waerheden; Als nu d'eene, als d'ander nu; Ende sloegen ende vingen, segge ick u, D'een den anderen daer sy mochten, Ende dickwyle op d'ander vochten Met thiene, met twaelfe te male; Maer niemael en quamt, dat weet wale, Ten stryde; want te machtich Was die hertoghe ende te crachtich.
2751Ende sant hem so veele baroene.
2752Leenhouwers.
2755Syne hadden's mogen ontstaen Die van Grimberghen nu; Maer sy naemen goet, seg ick u, Van den heeren ter tyer tijt, So dat sy den hertoghe, des seker sijt, Dat oorloghe altoos ontrieden, Ende hem seyden, hoorick bedieden, Dat hy alles noch wel toequaeme, Ende daden hem dicke, al was 't scame, Vrede geven, dat was waer; Want die van Grimberghen openbaer Waeren wijs ende vroet, by trouwen, Ende hielden te vriende, als men mach scauwen, Veele lieden die by den hertoghe waeren, Met haeren ghiften, sonder spaeren.
2768Om dat sy wouden werlicke Haeren wille.
2770Iegen den hertoghe, verstaet dat. Dus deden sy haer dinck met vroeden sinne. Nochtans waeren veele lieden inne
2772Grimberghen, die d'oorloge was leet; Want sy wel wisten, God weet.
2775Ende spraken dickwels, hebbe ick vernomen Ten besten van deser saeken, Ende hadden gerne peys doen maken Aen beyde syden; ende van Brabant die heere Had ghehat dat recht ende die eere, Dat voormaels hadden syne voorsaeten In Grimberghen, by charitaeten, Ende daer hy de oorloghe om began; Maer en wouden laeten, by St. Jan, Met peysen die grave van Vianden.
2783Nocht oock die heere, wilt verstanden, Van Breda; want sy begeerden seere Dat oorloge in allen keere, Noch oock menich stout sergant, Noch menich ruddre, die daer in 't lant Woonachtich was; want sy Hadden veel liever, segge ick dy, Dat oorloge, dat si seer minden.
2789Maer sy daden den lande groot verdriet Van Brabant.
2791Desen twiste.
2792Van Brabant ende van Grimberghen lange; Selck tijt weert oock met bedwange Vrede gegeven In beyde syden. Ooyck hielmen parlementen tyen tyde Om te soenen ofte men conste; Maer het was om niet dat men 's begonste, Want so veele lieden waren daer Aen beyde syden over waer Die 't verwonnen.
2801Datten peyse.
2802Veele heeren In weder syden; by mijnder eeren.
2807Ende mijn heere.
2808Ende die heere van Pede oock mede, Mijn heere Geeraerts, dat 's waerhede; Ende daertoe die heere van Aa, Mijn heere Jan, als ick versta, Ende die heere van Hoboschs met, Ende noch andere, dat wel wet.
2810Die in des hertoghen syde waeren Ende vrienden, hoordick openbaeren, Den heeren van Grimberghen; oock waeren sy Haere mage som, ghelooves my, Soo dat sy spraken daertoe Dicwylen ten besten; ende oock alsoe Waeren heere in d'ander partyé: Heer Godevaert Screyhane, soe ick lye, Heere Willem Tant, heer Zeger.
2822Boengaerde, alsoe waele, Mijn heere Aernoult v.O.
2825Dese heeren spracken dickels over rugge Om peys ende om soene mede.
2827Wy weten wel die waerhede Dat men den hertoghe onrecht doet; Want die van Grimberghen plaegen haer goet Te houden van den hertoghen Van Brabant al ongheloghen Hier voormaels over langen tijt, Ende wy sullen, des seker sijt
Noch onsen willen, hebben hier aff. Wy en achten 's niet een caff; Want sy seyden, sonder gyle; Maer men verspraxe somwyle Ende tegen hen aene dat sy waeren Leenhouwers, sonder spaeren, Ende sy liever hadden Brabant Dan Grimberghen, sy u becant.’ Nochtans dat men se kende goet, Daertoe ghetrouwe.
2848Willich.
2849Want daer waeren.