5184Ende namen haere wonden waere, Elck die was daer openbaere, Die eten ginghen ende waeren blyde; Maer meer wasser daer tyen tyde, Die eten noch drincken mochten met; Want die moytheyt, dat wel wet; Dede hen des etens al vergheten Ofte die seerheyt, doen ick u weten, Van haeren wonden, die groot waeren, Ende ghinghen te bedde sonder spaeren, Ende daden haer ghemacks pleghen; Maer daer was menich coen deghen, Al was hy te bedde ghegaen, Die luttel sliep, wilt dat verstaen, Want dien rouwe ende toren, Dien sy hadden, doen ick u hooren, Om haere vrienden, ende om haere maeghen, Die sy verloren te dyen daghen, Ende om die smerte die sy ontfinghen, En conden sy gheslaepen by gheene dinghen; Dus lacher veele tot op den dach Dat men die sonne schinen sach. Doen cleyden hen som en stonden op. Oock wasser daer veele, sonder scop, Die al stille liggende bleven Van sieckheyden, sonder sneven, Die sy hadden van swernen haere wonden. Nu hoort voort in corte stonden.

5206.Ende die heere van Wemmele met, Ende mijn heere Geeraert, dat wet, De stoute man van Wesemale, Die waeren die ghene die sonder tale, Die monboirs waeren van Brabant, Ende van den kinde, sy u becant, Den jonghen Godevaert, haeren heere. Dese viere hadden min no meere Den last te draghene van den lande, Ende stonden op, als ick becande, 's Morghens als begonst te daghen, Ende ontbooden, hoorde ick ghewaghen, De baroenen ghemeenelicke, Die in de stat waeren sekerlicke, Ende die ten stryde waeren mede, Dat sy quaemen wel ghereden Ten rade, men wilde met hun spreken. Daer quam menich man ghestreken, Doen sy de bodscap hadden verstaen. Nu hoor, ick sal u noemen saen Die baenrotsen, die quaemen daer, Ende som die ruddren voorwaer, Dat ghyse kennen mocht tyen tyde, Als ghyse hooren nompt in stryde, In welcke syde dat sy sijn. 't Sijn dese, hoort nu nae my. Daer quam heer Godevaert van Leefdaele, Ende heere Aernoult van Craynem voorwaere, Ende van Rotselaere heer Hendrick, Ende heer Philips van Wavre desghelijcx, Ende van Meele heer Godefrin, Ende van Dommelberghe heer Jan in schijn, Ende heer Jan van Campenhout; Die waeren alle barotsen stout. Daer quam oock heer Jan van Aa, Ende heer Woulter De Beer, als ick verstae, Ende mijn heere Willem, synen sone, Ende heer Arent van Pede, alsoo ick tone, Ende heer Floris van Hoboschs met, Ende heer Goosten van Pollaere, dat wet, Ende van Pamele mijn heere Willem, Ende heer Jan van Hanuyt met hem, Ende heer Jan van Haspegouwe, Ende daertoe een ruddre ghetrouwe.

5239Oock so quam daer sonder dolen.

5240Mijn heere Jan van Eversberghe, Ende mijn heere Woultre van Huldenberghe, Ende mijn heere Henrick van Haeren, Ende mijn heer Godevaert, ter waeren, Die stoute heere van Elinghen, Ende heer Hendrick, in waeren dinghen, Van Hombeke, een vroom man. Dese quaemen alle te raede met aen, Ende oock menich ruddre ghemeet, Daer ick die naemen niet af en weet. Ende als sy alle commen waeren Op 't hof, ende vergadert waeren, Ghinghen sy hem bespreken nu Hoe sy mochten, segghe ick u, Best ghevreken haere ande, Die schade ende die groote schande, Die hem die vianden hadden ghedaen. Daer riet elck sonder waen, Dat hem in sijn herte dochtè goet. Nu swighe ick van hem, dies sijt vroet, Ende late elcken raede walle, Ende sal wel sonder halle Van hen spreken als 't tijt is, Ende wille u seggen, sijt ghewes, Van die van Grimberghen wat zy Voorts meer deden, gheloves mi Van Grimberghen die vrome heeren, Die al dien dach, met grooter eeren Ghevochten hadden op die vianden, Lagen ende sliepen, als ick becande, Tot dien dat men den claeren dach Uyt den hemele scynen sach. Doen stonden sy op alle maele, Ende heer Aernoult, dat wet wale.

5268Ontboden die graven met ghewout.

5270Den heeren met, als ick versta, Ende sijn sonen oock alle viere, Ende oock noch andere heeren schiere: Van Assche den heere, ende oock met Alaert van Beyeghem, dat wet.

5276Ende vele andre met hem, Die daer quaemen, doe men se ontboot, In die saele wijt ende groot, Daer heer Aernoult binnen was, Ende sijn sonen, sijt seker das. Doen sy commen waeren daer, Vraechden sy ter hant daernaer Heer Aernoult, wat hy begherrende ware; Doen antwoorde hy openbaere, Ende seyde: ‘Ghy heeren, ick segt u.

5286Dat wy te Vilvoorden reden Ende die borch braken by vryheden, Ende verbernense daernae al, Ende al dorp groot ende smal; Want die Brabanders en sullen 't niet Dorven weeren, wats gheschiet, Soo seere sijn sy alle vervaert; Daer by sage ick gherne onghespaert, Al die wyle dat wy hadden machts, Dat wy waeren so bedacht, Dat wy roofden onse vianden.

5296Dat hem des oorloges begonst te verdrieten, Ende ons voort met peyse lieten, Ende hielden ons over dat wy waeren; Ende daernae liet ons te Brusselle vaeren, Ende winnen af, mochten wy, die stat; Want ick segge u wel te vooren dat, Dat wy nummermeer Brabanders en sien Te velde jegens ons uyt tyen, Noch oock meer te stryde commen.’ Doen antwoorde, hebbe ick vernomen.

5308Oock haet hy die van Brabant seere, Ende seyde: ‘Ten waere, heer Aernoult, heere, U raet soude my dincken goet, Ende dat wy daden metten spoet Ons volck opsitten al te hant, Ende voeren daerwaert, sy u becant, Ende verborrent al dat wy vonden, Ende dan voeren in corte stonden Met onsen lieden te Brusselle binnen; Want wy sullen die stat wel winnen, Ons en sal nietmant wederstaen.’ Doen antwoorde sonder waen Van Oyenbrugge heer Aernoult, Een vrom ruddre ende stout, Ende seyde: ‘Heeren, desen raet waer quaet; Ick riede ons bet, dat verstaet, Dat wy gaven t' deser stede In beyde syden vaste vrede, Ende dat wy eenen dach leyden Daer wy quaemen sonder beyden Met vroede lieden in beyden syden, Ende wy spraken ten selven tyde
Metten ghenen van Brabant ghemeen, Dat wy so droeghen over een Dat wy maeckten eenen soendinck Jeghen Godevaert.

5341Oock weten wel noch ruddren ende knechten.

5343Van den heeren al ghemeene, Die hertoghen waeren van Lotrijcke, Ende graven van Brabant diesghelijcke, Ende dat ons vooirders bracken af, Tien tyde den keysere gaf 't Lant van Lotrijcke eenen Godevaerde Van Ardennen met grooter weerden, Doen Huyghe Capet Kaerlen vinck, Hertoghe van Lotricke, in waeren dinck, Doen hy de croene calengieren quam, Die hem verstorven was, als ick vernam; Van sijns broeders sone een; Ende hier by riede ick ons in 't ghemeen, Overmids mynen weghen nu, Dat wy so voeren, segge ick u, Metten jonghen hertoghe, Ende metten ghenooten hooghe Van Brabant ende van Lotrijcke, Dat wy maeckten eenen soene rijcke, Ende die anderen yet schuldich waeren, Dat hy hem gheliefte daer naere; Oock mochten wy gherne soenen laeten; Want wy sijn's noch binnen baeten, Ende hebben hem meer schaede ghedaen Dan sy ons doen, sonder waen; Oock segge ick wel te vooren dat, Deurt langhe tusschen ons dese haet, Ende dit oorloghe en desen tijt.

5375Wy sullen daer ane, des sekers sijt, Meer verliesen dan winnen.

5378Die de raste vercrighen mach; Dat doen ons die vroede ghewach.’

5381Ick hoore 't ghedinghe.

5383Te doene Jeghens Brabant, dat segge mi.

5386Onsen heere ende haeren gheslachte, Die men oyent so moghende achte, Ende oyent voor so vrye lieden hielt. Dese redene sy ghestilt, Ende laet ons opsitten ter hant, Ende varen so diepe in Brabant, Ende begaedent so, al sonder beyden, Dat hem leet sy, eer wy scheyden, Dat sy ons oyent met ooghen saeghen.’ Doen sprack heer Godevaert, hoorick ghewaghen, Een vroe ruddre, mijn heere Screyhane: ‘Heer Willem, ick doe u dat te verstaene Dat ghy spreekt onwyselijcke; Wat? waendy.

5397Ick segge ons alle te vooren wale
Dat die raet van Aernoulde Ons allen bat helpen soude Dan de uwe, heere borchgrave, Want ghy raet, by S^te Bave, Daeraf ons noch sal commen in 't ynde Toren, schaede ende meswynde, Ende wy die roede sullen houwen, Daer men ons mede sal blauwen. Wy sitten Brabant al te nae Om te doene, als ick verstae, Overdaet te veele in 't lant; Want werden sy, dat sy u becant, Op ons verbolghen ghereckelicken, Ende sy ontbieden ghemeenelicken Die lieden al uyte op den ban; Ick segge u datte, by St. Jan, Sy sullen dit lant al doore vaeren Ondancks ons allen, die 't willen weeren.

5415Wyne sullen's hem meer no min Connen verbieden ter geender tijt, Dies wil ick dat ghy seker sijt.’ Doen sprack heer Geraert van Herlaere:’ Ick hoore groot wonder voorware; Wat? Wildi dat wy vlien versaget Eer yemant compt die ons jaget? Dat en sal niet sijn mynen raet; Maer vaeren wy henen, dat verstaet, Ende laet ons onse bederve doen. Hier is menich stout baroen, Die noode sal sijn heere Laeten, peynse ick, t' sijnder oneere. Es hier oock yemant die hem ontsiet, Hy blive hier, ende en compt het niet Men sal's hem verlaten wel Verborghelijcken, al sonder spel.’ Doen antwoorde heer Willem Tant ter vaert, Ende seyde: ‘Van Herlaere heer Geeraert, Ick waene hier nietmant vervaert en es; Maer ghy spreekt kinsghelijck, sijt ghewes.

5440Ick ende ghy ende d'ander al, Die dat begheren, groot ende smal, Onpeys te hebbene voor vrede. Ghy sult noch selve segghen mede, Eyst openbaer ofte stille, Dat ghy wout dat ghy synen wille Hadt helpen doen voortgaen, sonder gylen, Al waerdy al over duusent milen.’ Doen sprack mijn heere Aernoult Van Grimberghen die heere stout: ‘Dit gheschil is allegader om niet. By den Heere, die hem crucen liet, Vilvoorden sal af luyde oft stille, Oft ick sterve op dien wille. Sy hebben ghedaen my dicke leede, Ende ghehert in dese veede; Mach ick, het sal hem sijn gheloont, En wille niet dat meer weerde ghecroent, Oft daertoe niet seggen, want dit moet sijn, Ende alle die sijn de vrienden mijn Sitten op al sonder spaeren, Ende laet ons te Vilvorden vaeren, Ende doen 't af dat wy vinden daer. Ick weet oock wel over waer.

5465Ende heer Screyhane, de ruddre stout, Ende heer Willem Tant, die ruddre vry, Om doeghent dit ontraden my, Ende om den lande te beradene soene; Want sy sijn ruddren wijs ende coene, Daertoe ghetrouwe ende vroet, Ende raden dit al om goet; Maer wy en willen's niet hooren nu. Nu sit alle op, dat bidde ick u, Ende doet te hant mynen raet.’ Doen antwoorde, dat verstaet, Out ende jonck, groot ende cleene:’ Wy doen gherne al ghemeene, Wy willen.

5480Ende elck ghinck in sijn herberghe nedre, Ende deden haer wapenen voor ende wedre. Men luyde die clocke doen ter stat, Om dat sy hem souden haesten te bat; Daer dede hem wapenen menighen man. Men track daer uyte stille dan.

5486Menich peert verdekt wale, Metysere.

5488Daeroppe couverteuren van syde. Daer wordt gheblaesen tyen tyde Menighe trompe, menighe busine Ende alsoo die heeren wel in schyne Ghewapent waeren ende bereet, Toghen sy henen wel ghemeet.

5495Daer bleven sy houdende met ghewelt Tote dien dat heere Arnout quam.

5498Met hem die heere van Breda, Ende oock die grave, als ick versta, Mijn heere Hendrick van Vianden. Doen dese commen waeren, te handen Ghinck men die scaeren daer berecken, Alsoo sy henen souden trecken, D'een na d'andre met ghemacke: Die eerste leyde in waeren saeken Van Vianden die heere vrome, Met menighen man, als ick gome; Oock was hem bevolen in die vaert Van Grimberghen te veurne den standaert, Die al van goude was, meer no min, Met eender fasche van laseure daer in. Het veurde een knaepe, sijt seker das, Die Jan Van Daele gheheeten was; Oock voerde hine in den grooten stryde.

5514Als ghy sult hooren eer 't bouck es ten eynde. D'ander schaere leyde met ghenende Die stoute heere van Breda. Die derde leyde, als ick versta, Die heere van Assche, mijn heere Geeraert.

5524Mijn heere Woultre selve, die heere, Daer menich man in was by mijnder eere, Die vrome waeren ende coene, Ende doen alle die baroenen Waeren gheschaert ende bereet, Toghen sy henen wel ghereet Te Vilvorde wert dapperlicke; Ende als sy quamen ghemeenlicke
By Vilvoorden, beeten sy saen In eenen beempt sonder waen Van haeren peerden al te maele, Ende dadense hergorden herde wale, Ende bereyden hem allen al alsoo Dat hem niet ghebrack een stroe Woudse eenighen man wederstaen. Hiernae saten sy op sonder waen Allegaedre ende sonder ghyle, Ende voeren henen tyer wyle Als te strydene al gheschaert, Alle te Vilvoorde waert.

5541Nu hoort voort als ick las; Dit was voor S^te Johannesdach, Die in midden des somers lach, Dat groene was bosch ende heyde.

5546Ende mochten in 't groene spelen Met haeren lieveren sonder helen, Blommen lesen ende maeken hoede, Die sy draeghen.

5551Die sy draegen in 't herte binnen, Ende die vruchten schoon staen te velde, Die men mach lesen met ghevelde Al spelende in weder syden. Recht in desen selven tyden Was dat die van Grimberghen quaemen Te Vilvoorde alle te saemen.

5559Ende die meere die quamen snel Te Vilvoorde binnen te hant.

5562Ende wouden 't al verberren Al dat sy vonden sonder merren.

5564Ende kindren. Doen dat hoorden meerdere ende mindre.

5567En wisten sy was beghinnen, Van groeten vaere die sy ontfinghen, Ende ghinghen vlien sonder dinghen.

5570Brusselle waert.

5571Ende lieten staen onghespaert Al haer goet, cleen ende groot, Ende naemen met haere kindren bloot, Daer sy met henen sijn ghescheyden Van Vilvoorde sonder beyden. Ende dat heere van Grimberghen Dat quam nu sonder berghen Algadre te Vilvoorde toe, Daer al inne reet doe.

5579Ghyne mochtes niet ghelooven Wat sy al goets daer wonnen, Totten mele ende win met tonnen, Erwetene, bonen, rendren ende baken.

5585Oock so vonden sy sonder ghetal Peerden, schaepen ende coyen mede.

5589Oock so daden sy daer laden Menighe scrine, menighe schoonhede, Cussens, bedden ende andere dierhede, Dies sy daer vonden veel te niede.

5594Die selve die woonachtich waeren; Ende als 't al uyte was daernaere
Ghedraeghen al dat men daer conste ghevinden, Stacken sy 't vier t' allen ynden, Ende verberrende het dorp al te maele. Oock braken sy af, dat weet wale, Borch ende sale in den gront.

5602Nietmant die 't verweerde; Sy waeren ghevloen haere veerden, Die de borch te hoedene plaeghen. Nu hoort wes ick u wille ghewaeghen: Doen Vilvoorde verberrent was al, Toghen sy achter, groot ende smal, Ende wilden vaeren te Brusselle toe.

5610Die seere ontrieden uytermaeten; Want haer dochte by charitaeten Dat sy kintscheyt hadden ghedaen, Ende hem te quaede noch soude vergaen, Eer d'oorloghe noch quaeme ten ynde, Ende spraken so veele, als ick vinde, Hiertoe dat die vaert weert belet, Ende keerden alle, dat wet, Te Grimberghen, van daer sy waeren commen, Met veele ghewinnen ende vromen.

5623Blydelijck met corten woorden, Soe dat daer knaepe geen en was.

5626En beclaechde.

5627Tot dat daechde; Des morghens stonden sy al op, Ende ghinghen te raede sonder schop Wat sy nu wouden doen voort. Daer weert gheraden menich woordt, Beyde van vromen ende van schade; In 't ynde wort daer so gheraeden Dat elck t'huuswaert vaeren soude, Tot dat mense weder hebben woude, Ende dan souden sy commen wedre, Ende niet laeten door hooghe no door nedre. Hier met naemen zy alle oorlof Aen heer Aernoult in sijn hof, Ende hy danckte hem allen seere.

5646Die sy hem allen hadden ghedaen.

5648Sy stonden alle t' synen ghebode. Daernae ghinghen sy wech by Gode, Ter herberghen hen ghereyden, Ende Aernoult hadde sonder beyden Den cost doen betaelen al In die herberghe groot ende smal, Die men daer verteert hadde in, Dies men hem eere sprack meer no min, Ende daden hem segghen grooten danck. Wat holpe dat ick u maeckte lanck?

5660Die grave Diedrick voer te Vianden Ende syne ruddren, wilt verstanden. Mijn heere Geeraert, heere van Breda, Hi voer wech, als ick versta, Tot Breda in sijn stat Met synen lieden, wet dat, Die met hem daer waeren commen. Ruddren, knaepen hebbe ick vernomen, Elck voer daer hy behoirende was; Ende mijn heere Aernoult, sijt seker das, Bleef te Grimberghen met synen sonen Ende sijn meyseniede, hoor ick vernomen; Want hy ontsach hem nievers teghen.

5668Of sy vernamen dat hem mochte deren, Dat sy hem seyden sonder scheren, Dat hier hem jeghen beweren mochte; Dit was allegaedre dat hy dochte.