332Sonen schoon, Ende viere andre ruddren mede, Ende syne meyseniede dat 's waerhede Ende versolaesten hen met spelen daer. Hierenbinnen quam voorwaer Eenen knaepe ghegaen daer Aernoult sat, Ende seyde: ‘Heere, God groete u, Van Brussel weert comme ick nu.

343Ontboden op lijf ende op goet Om herweerts te commene, sijt vroet, Ende te verberrene al dat sy vinden, Ende u te bringhene in groote schinden, Ende segghen.

348Daer legghen.

349En sult sien.

350Ende alle dieghene die u gaen aene.

352Ende dit en sal niet moghen bliven.

357Doen heer Aernoult, den bode hoorde Wert hy droeve van den woorde, Ende en wiste in wat ghelaete wesen; Lanck was 't eer hy antwoorde te desen. Doch sprack hy den bode daer: ‘Ten sal alsoo niet sijn voorwaer, Alsoo sijt te maele nu micken al.’ Daer naer sprack hy sonder gheschal
Tot den genen die saeten by hem, Ende seyde: ‘Ghy heeren, nae uwen sen, Raet my wat0 ick moge aengaen. Want ghy hebt alle wel verstaen Van den bode die nieumaere, Dat onse vianden met grooten gaeren Herwaert commen te deser stont Ende willen ons berren in den gront, Ende verslaen, moghen sy ons vinden, Ofte uyten lande jaeghen met schinde. Nu raet wat wy moghen anegaen; Want hier moet corts jeghen worden ghedaen Ende raet gegeven, segge ick u, Want hier niet lange inne ghesluyert moet sijn nu.’

380Tot synen vaedre metter daet.

382Sent sonder sneven Omme vrienden ende om uwe maeghen Al overal ende sonder saege.

387Ende om soudenieren diesgelijcke; Ghy sult hen te vollen geven sout. Wille ons God nu wesen hout Dat wy de Brabanders connen keeren.

391Wy winnen Brabant al te maele Sonder eeniger langer tale.’ Doen mijn heere Aernoult tyen tyde Den raet hoorde, werti blyde, Die hem sijn sone hadde gegeven, Ende antwoorde sonder beven, Hy soude doen al synen wille. Hiernae sat hy onlanx stille Ende es in syne sale ghekeert Daer hy ontboot, als men my leert, Alle die clercken van den hove, Die tot hem quaemen met grooten love; Ende als sy commen waeren voor hem, Dede hy maeken, ick seker bem, Menighen letteren, menighen brief, Die hy wech sant naer sijn gerief, Met boden ende met knaepen, Waer hy se conste betraepen. Ende eerst dat sy ghescreven waeren Daer en bleef payge, noch coc te waeren Sy moesten met letteren henen loopen, Die sy droegen met hoopen.

406In Hollant, in Zeelant, in Henegouwe.

408In Luydeke.

409Ende andre op den Rijn, Om soudenieren ende om ruddren fijn, Die sy bejaechden herde veele.

413Mijn heer Aernoult maghen ende man, Dat sy quaemen te Grimberghen an, Waer dat sy gheseten waeren. Doen sy hoorden die nieumaere, Dat in sijn lant te doene waere, Ghereyden hen vaste derwaert. Oock dede Aernoult onghespaert Grimberghen verhordigen wel, Ende vergraeven sonder spel Met groote grachten diepe ende breet; Want sy wouden weeren ghereet.

426Oock deden sy.

427Wel te core Al waer 't dat syer laegen vooren, Ende ten quaesten emmers quaeme, Dat sy niet van eere braeme Niet en mochten gheschaeden. Oock so deden sy met goeden staden De beste schoenheyde veuren daer in, Ende als hy hadde, des seker bin, Al sijn dinck berecht waele, Bleef hy met peynsen in sijn saele, Ende wachte naer sijn hulpe daer, Daer hy om hadde ghesonden voorwaer. Nu laet ick van hem hier bliven, Ende wille u van die Brabanders scriven.

443In die stat te Brusselle binnen, Ende sy hadden in allen sinnen Haer dinghen ghetorst, haer waeghen gheladen Met wyne, met spyse, met goeden staden, Met wapenen, met tenten, met pavilloene, Voeren sy henen naer dien doene Recht te Grimberghen waert alle, Met gheruchte ende grooten gheschalle. Men blies die trompen ende hoornen Den heere van Grimberghen te toornen, Ende menighe groote busine. Die vorste hoede dede daer in schine.

457Met veele lieden, dat wet wale, Wel ghewapent ende wel ghereden. D'achter hoede dede, in waerheden, Die stoute heere van Crayhem; Dus voeren sy, ick seker bem, Rechte te Grimberghe waert toe, Ende verberrenden al doe Dat sy buyten litsen vonden. Ende heer Aernoult vervaert dien stonden Datter de vianden commen waeren, Dede wapenen sonder spaeren Al dat binnen Grimberghen was, Dat weeren mochte, sijt seker das, Weder dat waere jonck ofte oudt. Selve hem wapende heere Arnoult
Ende synen sonen alle beyde Met goede wapenen, als men my seyde, Ende sijn op orssen gheseten, Speere in de hant, doen ick u weten, Ende voeren ter borcht uyt. Daer was gheruchte ende groot gheluyt, Daer sijn volck vergaderde aen heme, Dyer was wel, als ick verneme, Te peerde weerachtich twee hondert man, Sonder die te voet waeren dan, Daer ick 't ghetal niet aff en weet. Hier met voer hy henen ghereet Houden vooren die litsen slecht, Daer menich knaepe ende knecht Wel te weere ghewapent stoeden Met steenen, met boghen, wilt ghevroeden, Om te weerne die vianden, Die daer quaemen te hande Op groote orssen ghewapent wel, Ende hadden verberrent in dat spel Dats sy daer.

494Daer weert groot gherucht ten dien stonden, Daer die Brabanders sonder vieren Die litsen ghinghen assaillieren, Die daer in de voorhoede quaemen. Hen brachte gheleyt daer al te saemen Die stoute man van Wesemale Wel ghewapent sonder faelen Met wapenen die hem wel stoeden. Die helm in 't hoot, wilt ghevroeden, Schilt om hals ende sperre in de hant, Ende liet loopen, sy u becant, Sijn ors rechte ten litsen waert. Hem volgde mede in die vaert Menich man stout ende vrome. Op d'ander syde, als ick gome, Sach men commen heer Woultre Berthout, Ende horte uyt jegens hem met ghewout Wat sijn ors gheloopen conste, Ende als de anderen naken begonsten, Lieten sy haere sperren slycken, Ende staken elcanderen om vermincken, Door die schilde, op die plaeten.

515Op die hamen.

518Doen toghen sy die sweerden daernae, Ende ghinghen elck op andren slaen. Doen quaemen daertoe ghereden saen.

522Ende schietende ten selven tyden.

523Syer.

524Daer weert doen, by waerheden, Menich starck sperre ghebroken, Ende menich helm gheslagen in crooken, Ende menich sweert, ende menich schilt Ontwee gheslaeghen met ghewilt, Ende menich halsberch onmailliert, Ende menighe plaette ghefroissert, Die men niet vergaderen en mochte. Daer was overal groot gherochte Van steken ende van slaeghen, Ende die daer op die litse laeghen Werpen neder menighen steen Op die vianden al in een, Daer syre menighen quetsten mede. Oock schoten sy te dale waert gherede Mel haeren boghe menich careel, Dies daer menich had sijn deel, Dies hy lange mochte ghedincken.

543In beyde syden, dat segge ick u. Doen sloech die heere van Wesemale nu.

548Vaert vooren, ghy heeren, ende weet wale Dat dese lieden sijn gheschoffiert, Hem wert gheloont nu ongheviert Haer quaetheyt, die sy hebben ghedaen.’ Doen werden sijn lieden vercoent saen, Ende voeren die van Grimberghen toe Dier sy veele quetsten doe, So dat sy se totten litsen dreven.

559Daer sy hilden in dat bedranck. Daer vocht heer Aernoult sonder wanck.

562So dede heer Geeraert diesghelijcke, Sijn jonxste sone onghelet; Mer Woultre van Grimberghen, dat wet, Hy vacht uytermaten seere, Want wye dat gheraecte die heere Metten sweerde ten vollen slaeghe, Hy hadde gheleeft alle syne daghen. Op d'ander syde so vacht daer wel Die heere van Wesemale in dat spel, Ende was hem al te fel daer, Ende menich andere, dat's waer, Die daer quam in syne syde; En hadden 't ghedaen tyen tyde Die voochden die daer waeren Daer en waere niet een ontvaren; Want sy sloeghen menighen doot.

575Ende oock die op die litsen laeghen Dooden menighen, hoorick saeghen, Met werpen ende met steken mede, Dus was daer, segghe ick u voor de waerhede, Voor die litsen grooten strijt, Die daer deurde langhen tijt, Dat daer menighe coste het leven; Daer binnen quamen sonder sneven
Die heeren.

585Alle ontloken ten vianden waert, Ende sloeghen op hem metter vaert Met groote menichte vreeselicke, Die hem weerden vromelicke, Maer en mochten hem helpen niet; Want haer lieden, wats gheschiet, Waeren van strydene alle moede. Oock wasser luttel, als ick ghevroede; Want daer wasser naer mijn waen Veele doot bleven, doe u verstaen, Soo dat sy.

596Ende door de litsen strijcken, Want haer en halp weere negheene. Dander volgheden hem ghemeene.

600Sy daden menighen sijn bloet laeten, Die sy sloeghen onder weghe.

605Mijn heere Aernoult dicwels onder hem, Ende beede syne sonen, ick seker bem, Ende sloeghen te nedere menighen man; Maer het en hielp niet alsdan; Want der anderen waeren te veele, So dat sy moesten sonder hele Met crachte voor die andere vlien Totter borch toe met dien, Daer sy alle voeren in, Ende sloten haere poorten, ick seker bin, Vaste met groote ameyden: Maer eer 't daer toe quam sonder beyden Dat syre binnen consten commen Wert den menighen 't lijf ghenomen, Daer 't jammer af was, segge ick u, Ende doen die andere saghen nu Die poorten ghesloten so vaste, Toghen sy henen sonder raste.

620Daer sy nu.

621Cleene ofte groot, Dat sloeghen sy alle gaedre doot, Was 't man, kinderen ofte wijf. Oock braken sy op sonder blijf Alle die huusen ende die scheuren, Ende naemen daer uyt tyer heuren.

629Dat hy daer vant. Oock roofden sy, by St. Jan, Wijn, beesten, meel ende coren, Dat sy veurden, doen ick u hooren, Dat namen sy al ghemeene; Ende alsijt hadden, groot ende cleene, Ghenomen al dats sy vonden, Staken sy 't vier ten tyen stonden, Ende verberrenden Grimberghen al te maele Datter en bleef huus no sale.

642Die heere waert.

644Dier luttel was doe ick u kinnen, Want sy.

646Tot dyer stont Dat men daer inne niet winnen mochte. Hier gingen sy, als my dochte, Die van Brabant, en braken 't al Cloostere af, groot ende smal, Ende verberrent daer naer met viere. Daer woonden doen inne Regulieren, Ende noch en waren 't gheene moncken doe; Maer tsydert werden sy alsoe, Doen 't lant weder tot hem selven quam. Nu hoort voort als ick vernam. Doen Grimberghen alle gaedre verberrent was.

659Pavilloenen.

662In waeren dinghen Van den wapenen alle moede. Nae den etene, als ick ghevroede, Ghinghen sy alle slaepen ter vaert; Maer sy daden onghespaert Groote wachte al tot den daghe. Des morghens vroech, sonder saege, Stont de heere op sonder beyden, Ende ghinghen hem wapenen ende ghereyden, Als om die borch te winnen saen. Doen ghinghen die heeren sonder waen Alle viere, die momboiren waeren Van den kinde, [van den lande,] hoorick openbaeren, Ende ontboden by mijnder eeren Ten rade alle die groote heeren, Ende die baroenen daer meest aen lach, Die schiere quaemen sonder verdrach Ten iersten dat men hen liet weten, Ende alsoo waeren sy sonder vergheten Alle vergadert ende ghinghen alle daernae In eene schoone tente, als ick verstae, Die des heeren van Diest was, Om daer te spreken, sijt seker das, Elcken raet die hem dochte goet; Ende doen sy commen waeren, sijt's vroet, Tart voort die heere van Wesemale, Ende seyde: ‘Ghy heeren, ghy weet wale Dat wy alle sijn vergadert hier Om d'ondaet te vreken die die heere fier, Heer Aernoult ghedaen heeft in Brabant, Hy ende sijn sonen, sy u becant, 't Lant verberrent, die lieden gherooft. Nu hebben wy hem, dies ghelooft, Sijns lants verbrant weder een deel, Ende belegen in sijn casteel, Die vast ende starck es ter keure, Ende saeghen gheerne de ure Dat ghy ons riet, weder wy souden Die borch nu beleghen houden, Of 't lant allomme vaeren verberren, Ende dan belegghen sonder merren, Als wy hier al quaemen wedere, Ende dan worpen die borch te nedere, Opdat wyse connen ghewinnen Op die van binnen met eenighen sinnen. ‘Doen tart voort sonder scamen Heer Godevaert, die grave van Namen, Ende seyde: ‘Van Weesemale heere, Ick wille ons raden, by mijnder eere, My soude dincken die beste raet Dat wy voeren nae die staet Dlant verberren, sijt ghewes, Dat Aernoult ende synen kinderen es, Ende oock synen hulperen mede, Ende wy dan voeren belegghen die stede Van Mechelen; want syne en sijn niet Van ons wachtende, wat's gheschiet, Ende mochten wy winnen die stat, Dat wyse braken al nae dat; Want heer Aernoult, segghe ick dy, Werter seere ghemanckt by, Ende alle syne helperen met, Ende alse wy hadden ghewonnen, dal wet, Dan keerden haer weder te Grimberghen, Ende beleyden die borch sonder berghen, Ende wonnense hem af met crachte.

714Braken meuren.

716Mochten wyne oock vaen t' eenighen stont, Ende syne sonen alle beyde, Wy loonden haer quaetheyde Ende haer overdaet nae vonnesse Der baroenen, sijt ghewesse.

721Dat.

723Doen seyde sy allegaedre daer: ‘Desen raet es goet voorwaer, Wy willen dien doen, dat verstaet.’ Hier met so schiet al den raet, Ende deden ghebieden metter staden.

729Als te porrene te Mechelen waert, Dat sy daden al ongespaert, Ende loeden waghenen ende kerren, Ende voeren wech sonder vermerren, Ende lieten die borch alleene staen. Die voorste hoede dede sonder waen
Van Wesemale heer Geeraert, die heere, Met menighen man by mijnder eeren. Die achterhoede, ick seker bem, Dede die heere van Craynhem.

740Sy allen.

741Te Mechelen waert struwerende 't lant, Ende verbernen, sy u becant, Al dat sijs onder weghen vonden. Heer Aernoult sach se vaeren tot dyen stonden.

745Ontbr.

746Maer hy en dorste hem niet volghen.

747Macht daer niet.

748Daer lieden yet.

751Dorfte hy.

753Dustrueerden.

754Daer sy leden, gheloves my. Dus quaemen se voor Mechelen die stat, Die sy beleyden saen nae dat
Allomme ende omme t' allen staden, Ende daden slaen by liever laden Tenten ende pavilloenen met, Ende beleyden aldus, dat wet, Mechelen al omme die stede, Ende verberrende, dat's waerhede, Tlant allomme daer 't sy vonden, Ende roofden ter selver stonden.

761Scaepen, peerden, coijen ende swynen; Wat elck roofde dat was syne; Ende braeken sy.

765Ende namen daer uyte stroyt ende cooren, Ende daden den lieden grooten thooren.

767Groote schaede; Want sy en hadden gheene ghenaede, Over gheene dinck, daer sy quaemen. Sy berrende huusen ende kercken t' saemen, Ende dat sy wonnen brachten sy naer dat Te Mechelen voor die stat, Die sy beleghen hielden vaste, Ende van binnen die gasten Waeren alle vervaert seere, Ende en dorsten.

776Maer daden haere poorten vaste sluyten
Jeghen die andere, dat segge ick u; Ick wille van hem swyghen nu Tot dat point es ende tijt, Ende wille u voorts segghen, dat seker sijt, Van den ghenen die heer Aernoulde Te hulpe quaemen seer boude, Beyde met orssen ende te voet, Als men noch in oorloghen doet. Teerst als die boden, sy u bekint, Die mijn heere Aernoult hadde ghesint Allomme om hulpe hier ende daer, Haere bodschap hadden gheseyt voorwaer Den heeren, daer sy ane waeren ghesonden, Ende sy ghekeert waeren tyen stonden Weder t' huuswaert, so ghinghen die heeren Hem beraeden, by mijnder eeren, Van allen dien hem bedorste, Ende ontboden sonder vorste Vrienden ende maghen, segghe ick u, Die gene te hem quamen nu Wel ghewapent ende opgheseten. Oock wasser vele, doen ick u weten, Die te hem ontboden soudenieren, Die daer quaemen herde sciere; Want sy wouden heere Aernoulde, Het lant helpen met ghewoude Beschudden jeghens elcken man; Ende alsy alle waeren commen dan
Daden sy trousseren ende laden Al dat hem mochte commen te staede, Ende te oorloghen mede behoeven; Ende voeren henen sonder droeven.