[vs. 778-1375]aant.
Nu wil ic van hem swigen nu
Tote dat poent es ende stade
780.
Ende hoirt van den ghenen voirtane
Die her Arnoude te hulpe quamen,
T'ors ende te voet te samen.
Doen die boden gekeert waren,
Die heer Arnout sonder sparen
Alomme hadde om hulpe gesint,
Gereiden hem met genint
Vriende, maighe, man te samen,
Die hem gereet te hulpe quamen
Op orsse groot, sterc ende snel,
790.
Gewapent utermaten wel,
Die quamen dair met gewoude,
Sonder meer die heer Arnoudeaant.
Sijn lant wouden helpen bescudden;
Hem quam succoers met grooten cudden.
[p. 39]origineel
Dese quamen ongespaert
Wat si mochten te Grimbergen waert,
Ende hebben't vonden te hant797
Al verwoest ende verbrant.
800.
Noemen, die dair te hulpen quamen
Her Arnoude ten selven tide,
Dat ghi vele te bat in den stride
Die heeren van beide genoten
Bekennen selt, cleine ende groote.
Daer quam die grave van Viane805
Met sinen hulperen; daer quam ane
Heer Geraert die here van Breda
Met alle, die hi vore ende na
Vermanen ende verbidden conste.
810.
Daerna quam oic met goeder jonste
Die here van Keppele uit Gelderlant,
Met ridderen ende met serjant,
Wel gewapent ende gereden.
Dair quam oic mits beden
[p. 40]origineel
Die here van Arcle uit Hollant.
Daer quam oic, sy u becant,
Die here van Moroel ghevaren,
Met vele vrome luden te waren.
Daer quam met groter eren819
820.
Van Yterne die vrome here,
Met lieden vrome ende stout.821
Dair quam oic met gewout
Heer Bernaert, here van Ysselsteine,
Met ridderen goet ende reine.
Dair quam oic ter selver uren
Mijn heer Coenraet van Bueren.
Dese heren ende haer partie
Quamen, also ic u lie,
Van dees side des Rhijns sekerlike.
830.
Oec quam daer uit Vrancrike,
Die here van Moy uit Arthois,
Met menigen stercken Francois;832
Hi brachte menighen Artoysien.
Daer quam geleden na dien
Heer Jacob Tsastilloen,aant.
Met menighen vromen baroen,
[p. 41]origineel
Wel ghewapent ende opgheseten.
Daer quam oic, doe ic weten,
's Graven broeder, heer Willem839
840.
Van Sempoel, ende met hem
Menich man stout ende vri.
Her Ingelram van Couchi
Quam daer als een vrome baroen,
Ende die here van Monbasoen.
Die here van Hamme uit Vermandoys,
Ende menich stout Francoys.
Uit Henegouwe, verstaet my
Quam die here van Bossy.
Daer quam heer Jacob, die here van Roye,
850.
Met menighen ridder moye850
Te hulpen her Arnoudeaant.
Van Grimbergen met gewoude.
Dese waren sijn vriende, maghe of man;
Bander side quamen nochtan
[p. 42]origineel
Uyt sinen lande die baroene,855
Also si sculdich waren te doene.
Elc quam bi hem sonder sparen
Met sire maechscap dair gevaren.
Daer quam her Geraert van Asscheaant.
860.
Met sinen maghen wel ter harnassche,
Neven sijn baniere dakende sere.aant.
Van Beighem her Alaert, die here,
Quam daer, ende na hem
Die vrome here van Eppinghem;
Van Hombeke her Arnout
Met sinen hulperen stout.
Dese vier baenroetsen groot
Wouden hem bistaen toter doot.
Van Oyenbrugge her Arnout
870.
Quam dair ende sijn sone stout,
Die gheheeten was her Heinric,
Met sinen maghen sekerlic.872
Daer quam here Seghere van der Male,
Ende sijn sone, wet dat wale,874
[p. 43]origineel
Her Symoen, na mijn beconden,
Metten ghenen, die hem bestonden.
Daer quam her Godevaert Screyhane,
Ende sijn broeder voert ane,
Ende her Jan ende her Geraert,
880.
Ende heur geslachte vermaert.
Daer quam her Willem Tant
Met ridderen ende tserjant.
Daer quam van Ophem die here van love,
Ende mijnhecr Jan van den Eechove,
Van Scoudebroec mijnheer Gosewijn.
Elc quam dair met die maechscap sijn.
Men sach heer Willem van den Bogarde,
Ende van Sijtvoert heer Bernarde,
Ende heer Willem die borchgrave
890.
Met sinen maghen comen ave,
Wel ghewapent ende opgheseten891
Met starcken orssen vermeten.
Heer Paridaen van Massenhove,
Ende sijn oem, een ridder van love,
[p. 44]origineel
Die her Geraert hiet van Liere,895
Quam te desen orloghe sciere,
Ende van Cobbenbosch her Arnout
Met sinen maghen stout.
Van Imple heer Peter quam dair
900.
En her Geraert van Herlaer.
Daer quam her Gosen van Helrode
Met sire maechschap, die blode
En wouden heten in den stride.
Dair quam tien selven tide
Mijnheer Jacob van Beringhen.
Oec mocht men teser sameninghen
Sien comen heer Janne van Calmont.
Oec quam dair te deser stont
Her Heinric Hoefken, ende her Gautier
910.
Van den Damme, twee ridderen fier.
Dese ridderen, sy u becant,
Waren te Grimberghen in 't lant
Tien selven tide woonachtich,913
Of van hare geburen machtich;
[p. 45]origineel
Ende waren maech der Grimberchse heren.
Daer quamen gevaren met eren
Van by Postel menich man,
Die ic niet genoemen en can,918
Die lant hilden, goet of leen
920.
Van den Grimberchschen heren gemeen.
Daer quam menich man snel
Te voet ende gewapent wel
Van die omtrent Grimbergen saten,
Die goet waren utermaten,
Beide in stride ende in orloghen.
Oec quam daertoe getoghen
Menich vreemt soudenier,
Die vrome was ende fier,
Om te dienen, dair hi soude,929
930.
Van Grimbergen her Arnoude,
Diese willecome hiet sere,
Ende ontfincse met groter ere.
Hi dede hem allen groote feeste;
Oec dede hy, seyt die yeeste,aant.
Met hem die meeste baroene
Eten, ende alle die ridder coene
[p. 46]origineel
Dede hi groote weerdicheden,
Dies si hem bedanckten mede,
Ende gheloofden hem by te stane,
940.
Ende in sire noot niet af te gane.940
Al bi der borch op een scoen velt
Ginghen die heren met gewelt,
Ende daden slaen in dat groene
Tenten ende paweljoene,
Daer soudenieren, jonc metten ouden,
Ende ander lieden in liggen souden;
Want die huysen waren daer al
Verbrant groot ende smal;
Ende alsi vergadert waren dair,949
950.
Si hadden breke gheen voirwaeraant.
Van vitalien, dat was hem best:
Her Arnout hadde hem wel bevest;
Ende ontboot alle te samen
Die meeste heeren, die daer quamen
Boven in de scone sale
Omme te hoorne sine tale,
[p. 47]origineel
Ende te bezien wat hi begeert;957
Ende als die heren weert
In de sale vergadert waren
960.
Vrageden si welc sijn begaren
Wair, ende wat hi wilde.
Doen sprac her Arnout die milde:
‘Ghi heren, ic claghe u te hant
Dat roof hebben gesticht ende brant
Die Brabanders voer myne oghen,
Ende sijn nu met orloghen,
Wel sere te minen onvromen,
Binnen minen lande comen.
Nu hebben si met menighen deghen
970.
Die stat van Mechelen beleghen,
Ende selense winnen sonder letten,
Eest dat wise niet ontsetten.
Hierby ontbodic u, sijt's vroet,
Wat rade u hier toe dochte goet
Ende wat wy dbeste aenginghen,
Dat wy met onser sameninghen
[p. 48]origineel
Hier bliven ende oic letten,
Of dat wi varen ontsetten
Die stat.’ Doen sprac die heer van Cochi:
980.
‘Ic wille ons raden, hoort na my.
Laet ons bereiden onse vaert,981
Ende laet ons varen te Mechelen waert.’
Ic late gereiden die heren coene.
Nu hoirt hoe die Brabansoene
Laghen, ende wouden na dat
Van Mechelen die stat
Asselgieren ende oic winnen.
Doen quam een bode hierenbinnen
Dair die heren laghen, wet wale,
990.
Van Diest, van Wemle, van Wesemale,
Ende van Bierbeke, die d'lant
In handen hadden te hant,
Ende lagen te samen aldair
In een tente scone ende openbair,
[p. 49]origineel
Dair die bode in quam gestreken,
Die de heren wilde spreken,
Ende 't ierst dat hise sach,
Ontboot hi hem goeden dach,
Ende seide den heren lofsam:999
1000.
‘Hoe dat hi van Grimbergen quam,
Daer menich man es op de vaert
Om te comen herwaert:
Ende willen u van hier verdriven,
Of daer op den velde bliven.
Van Grimbergen heer Arnout
Heeft menighen ridder stout
Vergadert, maighe ende man,
Ende al dat hi verbidden can.
Dese stat wilt hi ontsetten1009
1010.
Ondancs hem allen, die 't letten
Willen of weren teser tijt;
Nu siet hoe ghy beraden sijt.’
Doen sprac van Wemmele her Arnout:1013
‘Wy selen ontbeiden den heren stout.’
Doen sprac hi ten gesellen sijn:
‘Besiet, ghi heren fijn,
[p. 50]origineel
Wat u nu dunct wesen goet,
Soe dat wi trocken in haer gemoet,
Soe dat wy haers ontbeiden?’
1020.
Doen sprac met groter haesticheiden
Mijn heer Heinric, here van Diest:
‘Wiere aen wint of verliest,
Wy willen met onse heercracht
Trecken in haer meeste macht,
Ende te Grimbergen bestaen met stride;
Lieten wise hier comen tesen tide
Op 't velt ende wy te hope quamen,
Wy souden hebben al te samen
't Volc jegen ons van der stat.
1030.
Aldus raet ic vele bat,
Dat wy trecken te Grimbergen toe;
Daer en dorren wy ons niet alsoe
Hueden, als wy moghen hier.’
Dees dochte den heren fier
Wesen d'alderbeste raet.
Sy lietene weten, dat verstaet,
Den heren, die in 't heer waren,
Dat si haer volc sonder sparen
[p. 51]origineel
Gereyden daden al onvervaert
1040.
Te trecken te Grimbergen waert
Jeghen heer Arnouts heerecracht,
Die hi heeft, te hope bracht
Om jeghen ons te comen ten stride.
...........
Als die heren al te samen
Dese bootschap hoirden en vernamen,
Daden si torsen ende ladenaant.
Alle haer dinc met goeden staden.
Sy loeden waghenen ende kerren,aant.
1050.
Ende trocken henen sonder merren1050
Vaste te Grimberghen waert.1051
Het geleidese in de vaert1052
Die vrome here die maerscalc was,
Van Wesemale, sijt seker das,
Die van den heere van Brabant
Ghemeenlic hadde d'overhant.
Die achterhoede dede met hem
Die stoute here van Craynem,
Met menighen ridder snel,
1060.
Gewapent utermaten wel.
[p. 52]origineel
Aldus trocken si tier wilen
Bi Grimbergen in ere halver milen.
Daer sloegen si tenten ende paweloenen,
Om hem te rusten in dat groene
Toten daghe, den nacht al duere.
Aldus quamen si tier ure
.........
Dese niemare quam te deser ure
Te Grimbergen al te hant,
1070.
Dat de heren van Brabant
Met haren volcke keerden weder1071
Om die borch te leggen neder,
Ende te doden dat sijs daer
Vonden, ende daer binnen waer.
Doen sprac van Assche her Geraert:
‘Ondanc hebben, die hem vervaert;
Laetse comen, si vinden ons hier.
Wy hebben menighen ridder fier,1078
Serjanten, knapen, al tote dien
1080.
En derren wise twint ontsien.
Laet ons gereiden tesen tiden,
So dat wy eerlic mogen striden.’
[p. 53]origineel
Sy wrachten na sinen rade,
Sy ginghen slapen, het was spade;
Jegen de andre, als ic bevroede,
Daden si sciltwachten goede.
's Morgens stont op groot ende cleine,
Ende men geboot in 't heir gemeine
Dat si hoir dinc gereiden te tide,
1090.
Als men woude varen te stride;
Ende die Brabanders, aen de ander side,
Rusten hem die nacht al uit.
's Morgens waert daer groot geluit:
Sy gingen torsen ende laden,
Ende voiren voert met staden
Tot Grimberghen ane dat velt,
Dair d'andere laghen met ghewelt,
Vier bogescoten bi of also na;1098
Daer slogen si, als ic versta,
1100.
Haer tenten den anderen so naer,
Dat manlic sach den anderen daer1101
Van vore sijn tenten wat hi dede.
Alse die Brabanders tier stede
[p. 54]origineel
Aldus waren gelogeert,
Ontboden die heren onverveert
Van Diest, van Bierbeke, van Wesemale,
Ende van Wemle also wale,1107
Die momboeren waren van Brabant,
Alle die genoten, die waren in 't lant,
1110.
Dat si te haren rade quamen;
Alsoe si daden te samen.
Daer quam menich moederbaren,aant.
Ende doen si alle vergadert waren,
Sprac van Diest her Heinric:
‘Siet, ghi heren, sekerlic
Onse vianden voer ons oghen,
Die ons hebben in der orloghen
Scade groot gedaen ende scande,
Beide met rove ende met brande,
1120.
Ende met stride te menigher stont,1120
Ons maghen verslaghen ende gewont,
[p. 55]origineel
Ende noch sijn sijs te boven bleven,
Daer si sere met sijn verheven,
Alsoe si moghen te rechte wale.
Nu hebben si hier met getale
Vele liede die vrome sijn,
Ende goet te wapenen in schijn,
Also wy some wel gesien1128
Hebben; oic sijn sy in dien
1130.
Dat si den strijt seere begheeren.
Daer omme raet, ghi heren,1131
Hoe wise nu te desen tide
Maisteren moghen in den stride,
Ende hoir werken lonen van voren.
Ic doe u dat ter waerheit horen,
Bleven si t' ondre in desen stride,
Ghine sietse meer te ghenen tide
Voirwair jeghen ons kiven.1138
Moegen si ons oic nu verdriven,
1140.
Ende den strijt op ons winnen,
Sy selen varen te Bruessel binnen,
Ende heeren werden van den lande.
Dus bliven wi met grooter scande1143
Alle ghevoert ende verderft:aant.
Daeromme pijnt u ende verwerft
[p. 56]origineel
Raet te geven, die ons te desen
Oerberlic moge ons allen wesen.’aant.
Doen antwoerde op die waertaant.
Van Gaesbeke heer Godevaert:
1150.
‘My dochte goet te deser tijt,
Na dat wy hebben moeten strijt,
Dat wy daden in dit orloghe
Halen den jongen hertoghe
Godevaerde, onsen jongen here,
Dat wine sagen, wy souden t' ere
Ons pinen om wel te doene.
Den bloden soudi maken coene,
Ende den coenen soudi oic te eer
Striden doen, ende vele te meer
1160.
Souden wy die seghe winnen,
Ende onse viande te meer opminnenaant.
Om te behouden voirt meere
Lant ende kint in sijn eere.’
Doen sprac die here van Hoerne dair:
‘By mire wet, ghi segt wair;
Ende dit 's rait utermater goet;
Oic radic, ghi heren, dat ghy doet
Her Arnoude van Grimbergen ontbieden,
Dat hi ons met sinen lieden
[p. 57]origineel
1170.
Strijt levere, of si geraden
Dat hy ons come te genaden,
Ende hijs blive op de ghenoten.
Beide van cleinen ende van groten
Sal men hem vonnesse doen genadich1174
Van al dat hy es mesdadich;
Ende wilt hijs niet doen in tide,
Ende hy ondergaet in den stride,
Men sal hem sijn goet afberren saen;
Ende eest dat men can gevaen,
1180.
Men sal hem doen sine wercken gelijc.’
Doen sprac van Diest her Heinric:
‘Dit dunct my oic goet raet te sijn.’
Sy baden doe den ridder fijn
Van Craynem heren Arnoude
Dat hy te Bruessel varen soude,
Ende den jongen hertoghe halen,
Daer hi es in sire salen,1187
Ende brenghene in 't here met hem.
Doen seyde die here van Craynhem
1190.
Dat hy 't geerne soude doen.
Aldair ginc die baroen1191
[p. 58]origineel
Vastelike sonder beiden
In sijn tente hem gereiden.
Daer na is hy opgeseten
Ende voerde met hem, doe ic u weten,
Sire maghe een groot getal
Wel gewapent hair lieden al,
Ende reet also te Bruessel waert;
Hier laet ic van hem de vaert.
1200.
Die heren sonden met gewoude
In 't heer over ane her Arnoude,
Die cortelike gevaren quam,
Daer hi her Arnoude vernam
Met vele lieden, die al ongemeertaant.
Daer omtrent waren gelogiert.
Die bode beete doen hine sach,
Ende ontboet hem goeden dach,
Ende sprac: ‘Heer, ic come te hant
Uten heere van Brabant
[p. 59]origineel
1210.
Alse bode en meysalgier,
Ende u ontbieden die heren fier,
Dat ghy compt ende u volc met
Beteren, die hem besmet
Kennen, beide clein ende groot.
Na vonnesse der genoet
Moeti beteren u mesdaet;
Na haren wille, na haren raet,
Moeti gedogen wat si doen,
Soe te liggen in prisoen,
1220.
Soe te rumen uten lande;
Ende en wildi niet gaen in hande,
Soe willen sy, des seker sijt,
Dat ghy hem morghen levert strijt.
Eest dat ghy daer blijft verwonnen,1224
U en sal niemant ghehelpen connen,
Ghine selt dan vergelden tscade,1226
Die ghi hebt vroech ende spade
Gedaen, dies sijt wel vroet.
Aen u lijf ende aen u goet
1230.
Selen sijt lude ende stille
Verhalen. Segt uwen wille,
[p. 60]origineel
Ende welc u raet es teser uren,
Dat icken moge overvueren.’
Alse her Arnout horde spreken
Den bode, wert hi al ontsteken
Van gramscape, maer sekerlike
Antwoerde hi hem gesinnichlike,
Ende seide: ‘Segt uwen heren dat,
Dat men my morgen teser stat1239
1240.
Vinden sal bereet al
Met minen lieden groot ende smal
Gewapent, bereet ten stride.1242
Ic ben niet beraden tesen tide
Te comene in haer genade,
Noch te hoorne wies si te rade
In haer vonnesse werden souden.
Al loofde ic 't, en souden houdenaant.
Mijn maghen niet willen, noch gehingen
Dat wy in hare genade ginghen:
1250.
Si storven liever in stride met eren.
Daeromme vaert wech t'uwen heren
[p. 61]origineel
Ende segt, anne my God ende goet geval,
Dat ic hem strijt leveren sal.’
Die bode nam doen orlof houde,
Ende seide dat hy 't doen soude.
Dus voer hi ongespaert
Dat hi mochte ten here waert,
Daer hi beete, als ic vernam.
Doe hi bi den heren quam,
1260.
Daer vertrac hi antwoerde ende tale
Van her Arnoude altemale:
‘Hi ontbiet u, (des) seker sijt,
Dat hy u morgen strijt
Met sinen volcke leveren sal,
Ende proeven sijn geval.
Hy noch sijn vrienden sijn niet te rade
Te comen in uwen genade,
Noch ooc in den bandoeneaant.
Van den vonnesse uwer baroene;
1270.
Sy hebben liever sonder blijf
T'aventuerne goet ende lijf.’
[p. 62]origineel
Doen sprac van Bierbeke die here:
‘Nu late ons God bejaghen de eere,
Dat beide lant ende kint
Bliven moeten ongescint;
En onse scade ende mesval
Moet ons God beteren al,
Ende onsen commer ooc te storen,
Dat men ons, die sijn momboiren,
1280.
Namaels niet en verwite,
Noch en vertrecke in despite.’
Hier laet ic die tale van hem.
Nu hoort van den here van Craynem,aant.
Die nu es comen gereden
Binnen Bruessel der steden.
Op 't hof vant hi met groter waerde
Den jongen hertoghe Godevaerde.
Eerlic dede hi 't kint bereiden,1288
Dat si al metter wiegen leiden
1290.
Op een orsbare, dat sachte ginc,aant.
Ende voerden 't voer hem varinc
Vaste te Grimbergen waert.
Oec voeren met hem ongespaert
[p. 63]origineel
Een deel lieden, die gewont
Hadden gheweest langhen stont
In den aller lesten strijt;1296
Mair si waren te deser tijt
Algader wel genesen,
Ende wouden ter bataelgen wesen,
1300.
Ende voeren te Grimbergen waert
Met heer Arnoude ongespaert,
Daer si quamen, na mijn weten,
Des avonts, doe si hadden geten.
T'sire tente beete her Arnout neder,
Ende dede 't kynt afheffen weder
Metter wieghen ghemackelike,
Ende daden 't in der tente rike,1307
Daer 't met rasten soude sijn.
Ende t'ierst dat die heren fijn1309
1310.
Van Brabant hadden vernomen
Dat die jonge hertoghe was comen
Metten here van Craynhem,
Ginghen si allegader te hem,1313
Ende festeerden 't kint voirwaer,
Ende deden hem groote feeste dair.
[p. 64]origineel
Doen ginghen, seyt die yeeste,
Hem beraden alremeeste,
Dat si 's morgens beginnen souden.
't Was van jonghen ende van ouden
1320.
Herde menich raet ghegheven;
In 't einde sijn si daer op bleven
Dat hem elc sal sonder beiden1322
Jegen 's morgens vroech bereiden
Omme te stryden sonder sy,aant.
Ende scheden doen alle hier by;
Het was spade in den avont,
Ende ginghen hem rusten te dier stont,
Tot 's morgens, dat die sonne scone
Began te seinen aen den trone.
1330.
Ende die heren met genint,
Die vermomboirt hadden 't kint,
Waren tilike opgestaen,aant.
Ende daden gebieden saen
In 't heere, dat men ten wapenen vinghe,
Ende hem elc gereiden ginghe,
Soe hi alre yerst muchte.
Doen wert in 't heer groot geruchte;
[p. 65]origineel
Sy scoten aen halsbergen of platen,aant.
Ende wapenroc die wel saten,
1340.
Ende hingen die sweerden aen haer siden;
Some saten si op rossiden,
Some op stercke orssen, die wale,
Of met ysere, of met sindale,aant.
Waren verdect, of met samiete.aant.
Soeme waren si oec, seit de vite,
Met fluele verdect tiere uren,aant.
Of met stalinen covertueren
Jegen slach ende jegen steke.
Ende alsi waren te haren gereke
1350.
Wel gewapent ende bereet,
Togen si henen op een breet,V. 1351
Scone ende slecht velt daer by,1352
Ende bleven dair houden, seg ic dy,
Tote dien dat si werden gescaert.
Daer wert geblasen ongespaert
Menighe trompe ende basine;aant.
Dus was menich ors in schine,
Dat wel scone spronge spranc;
Dus was menich blide ende sanc
[p. 66]origineel
1360.
Omdat 't ten stride comen soude,
Die doot eer noene lach op die moude.
Dair was menighe baniere1362
Scone, rickelijc ende diere,
Menich schilt ende menich schacht,
Die ghebroken wert eer nacht;
Ende alsi hadden gehouden hiere1366
Een wile, quamen die heren fiere
Dair gereden met genint.
Die vermomboert hadden 't kint,
1370.
Wel ghewapent met menighen man.
Daer quamen met gevolget an1371
Die graven, die lantsheren t'samen,
Die den jongen hertoge quamen
Te hulpe ende te succoerse dair
Sijn recht te behouden voirwaer
797Ende voeren so langhe op die vaert, Dat sy quaemen te Grimberghen, Dat sy vonden, sonder berghen.
799Nu willick u doen becant, Ende een deel noemen by naemen, Die heer Aernoult te hulpe quaemen, Omdat ghyse te bat sult kinnen Hoe sy hieten met goeden sinnen.
805Vianden, Met allen den ghenen, wilt verstanden, Die hy wel verleysten mochte. Daer quam oock, also mi dochte, Heere Geeraert, die heere van Breda, Met allen diegene die hy, verre ende nae Conste verbidden ende vermaenen. Daer quam oock, naer mijn waenen, Die heere van Keppele uyt Gelderlant, Met menighen man, sy u becant, Die wel deuren mochten in stryde. Ooc quam daer tyen tyde
Die heere van Moroel.
Die heere van Moroel.
819Die gherne waeren in orloghen. Daer so quam oock ongheloghen.
821Met veele lieden, by mijnder eere, Die noode eer tijt souden vlien, Daer sy cavelinghe mochten sien; Want sy waeren vroom ende stout. Oock quam daer met ghewout Heer Bernaert, die heere van Iselsteyne, Met een deel ruddren goet ende reyne, Die stout waeren ende vrome. Daer quam oock, als ick nomme, Mijn heere Conraert, heere van Buren, Met vele lieden ter selver uren, Die hem hielden aen syne partye. Dese heeren quaemen, als ick lye, Van dees zyde des Rhijns sekerlicke. Op d'ander syde quam uyt Vranckerijcke.
832Ende bracht met hem menighen Franchois, Ende daertoe menighen Artesyen. Daer quam oock ghereden met dien Mijn heere Jacob van Chastilloen.
839's Graeven broedre van St Pol, heer Willem, Ende bracht menighen man met hem Ter hulpe des heeren van Grimberghen. Daer quam oock, sonder berghen, Inghelram, van Couchy die heere, Met menighen man, by mijnder eeren, Wel ghewapent ende wel ghereden. Oock quam daer, by waerheden, Van Monbason die vrome heere, Met vele lieden, moet ick u leeren, Die stout waeren ende rasch. Daer quam oock wel in 't harnasch Die heere van Hamme uyt Vermandois Met menighen vromen Franchois, Wel ghewapent, dat segghe ick u. Op d'ander syde quam daer nu Uyt Henegauwe die heere van Bochi, Dat verstaet, ook so bracht hy Menighen man onder syne vaene, Wel ghemonteert naer mynen waene
850Met menighen ruddere clouck ende moye Te hulpe van heere Aernoulde; Ende dese heeren quaemen met ghewoude Alle gaedre aen heer Aernoults syde Om hem te helpen tyen tyde; Want sy waeren syne maeghen. Op d'ander syde quaemen daer sonder vraeghen.
855Ende elck hadt syne maegschap by hem. Daer quam ghevaeren, ick seker bem, Van Assche mijn heere Geeraert, Ende met hem sijn maegschap waert, Die hem allen hielden aen syne banniere. Oock quam daer ghevaeren schiere Heere Alaert, van Beyghem die heere, Met syne maeghen, by mijnder eere, Schoone ende rijkelijcken ghemonteert. Oock quam daer, soo men my leert. Die vrome heere van Heppeghem, Ende syne maeghen alle by hem, Die hem noode souden afgaen. Oock quam daer, doe ick u verstaen, Van Hombeke heer Aernoult, Met synen maeghen, die waren stout, Ende hem bystaen wouden totter doot. Dit waeren viere baenrotsen groot, Die in 't lant woonden van Grimberghen Ten dien tyde, sonder berghen, Maer het es zedert seere vergaen. Nu willick u doen verstaen Die ruddren, die daer oock quaemen Uyt Grimberghen alle te saemen. Daer quam van Oyenbrugghe heer Aernoult, Ende synen sone, die ruddre stout.
872Met haeren.
874Ende heer Simoen, synen sone, wet waele, Met den ghenen die hem bestoeden. Daer quam oock, willick u bevroeden, Mijn heere Godevaert Scryhaene, Ende beyde syne broedren, so ick waene, Heer Geeraert ende heer Jan, Ende al haer gheslachte met an. Daer quam mijn heere, heere Willem Tant, Met syne maeghen, sy u becant. Daer quam van Ophem die heere vrome, Met synen maeghen, die men u noeme. Daer, quam heer Jan van Eechove Met synen maegschap van grooten love; Want sy waeren stout ter coren. Daer quam oock, als ick hoore, Van Schouwenbrouck heere Gossuin, Met al het maegschap sijn. Daer quam van Sijtvoort heer Bernaert, Met alle syne maegschap waert. Oock quam daer heer Willem van Bogaerde, Met syne maeghen van goeden aerde. Daer quam heer Willem die borchgraeve Met syne maeghen ghereden ave.
891Oock quam daer, doen ick u weten, Heere Paridaen van Massenhove.
895Die men hiet heere Geeraert van Liere Met alle haere maeghen fiere. Oock quam daer een ruddre stout, Van Cobbenbosch heere Aernoult, Ende met hem syne naeste maeghen. Oock quam daer, sonder saeghe, Heer Pieter van Ymple, dat wet, Ende alle syne maeghen met. Daer quam heer Geeraert van Herlaere, Met synen maeghen voorwaere. Oock quam daer heer Gosen van Helrode, Met syner maeschap, by Gode. Daer quam heer Jacop van Berringhen Met syne maeghen in waere dinghen. Daer quam heer Jan van Caelmont, Met alle syne maeschap, sy u cont. Daer quam met syne maeghen saen Heer Hendrick Hoeskin, wilt verstaen, Die stout waeren ende fier. Daer quam Van den Damme heer Gaultier, Met syne maeghen, die ick niet en nomme, Die alle stout waeren ende seere vromme. Dese ruddren alle.
913Tyen tyde woonachtich, weet waele, Ende waeren som maeghen, sonder fale, Van Grimberghen der heeren. Oock quaemen daer met eeren.
918Ende menich ruddre, die ick en can U niet wel ghenoemen nu, Die alle hielden, dat segghe ick u, Van den heere van Grimberghen haer goet. Daer quam oock menich man te voet, Wel gewapent ende vrome, Ende goet ten stryde, als ick gomme, Die ontrent Grimberghen waeren gheseten. Daer quam oock, doen ick u weten, Uyt vremden lande menich soudenier.
929Om te dienen daer om sout, Die van Grimberghen heere Aernout Ontfinck herde blydelijcke, Ende alle andere sekerlijcke, Ende hietse willecomme seere. Oock toefdese daer seere die heere, Ende deden eere ende groote feeste. Oock dede hy alle waeren d'eerste Met hem eten, die meeste baroenen, Ende dede al die ruddren coene
Groote werdicheyt, die commen waeren Om hem te helpen, sonder spaeren, Waer hyse sach, menichfault, Dies sy hem seyden grooten danck.
Groote werdicheyt, die commen waeren Om hem te helpen, sonder spaeren, Waer hyse sach, menichfault, Dies sy hem seyden grooten danck.
940Waers hy begherde, so ick waene; Daernae ghinck men daer logieren. Daer wordt gheslaeghen sonder vieren, By der borcht, op een schoon velt Menighe tente ende ghetelt, Ende daertoe veele pavilloene, Daer die heeren ende die baroene, Soudenieren ende andere lieden Inne souden ligghen, als ick bediede, Want.
949Daer men placht te lighen binnen. Dus gaederde heer Aernoult in allen sinnen Veele lieden, dat segghe ick u, Ende doen 't al commen was nu Dat hem te hulpe commen soude, Ontboot heere Aernoult, alsoo ick houde, Die meeste alle by naemen Dat sy by hem te raede quaemen; Want hy soudese gheerne spreken. Doen quam daer menich man ghestreken Tot hem boven in die saele.
957Ende te wetene sijn begherven, Ende doen sy, al sonder scheeren, Waeren commen tot heer Aernoulde, Vraegden sy hem alsoo boude Wat hy te hen begherrende waere, Daer hy se ontboot daere. Doen seyde heer Aernoult: ‘Ghy heeren, Ick laete u segghen, by mijnder eeren, Die van Brabant sijn commen In mijn lant te mijnder ontvromen, Ende hebben 't al verbrant ontrent Daer sy toe quaemen, sy u bekent; Oock daden sy my grooten anxt dooghen; Want sy berrenden voor myne ooghen Alomme af, als ghy wel siet, Ende en conste hem verbieden niet, Om dat ick van lieden was onbewaert. Nu sijn sy ghetoghen te Mechelen waert, Ende hebben daer beleghen die stat, Ende sullen se winnen, weet dat, Ten sy dat wy hem dat verbieden, Ende wyse ontsetten met onsen lieden, Eer sy der stat doen eenighe schaede; Daeromme ontbode ick ulieden te raede Omme te wetene wat u dochte goet Dat wy ane ghinghen, des sijt vroet, Oft bliven hier, oft vaeren daer Die stat sorcoursen overwaer.’ Doen seyde die heere van Couchy.
981Dat's dat wy ons volck doen bereyden, Soe dat wy moghen sonder beyden Porren morghen vroech tydelicke, Ende vaeren te Mechelen waert haestelijcke Die stat ontsetten ofte wy moghen. Wilt ons oock yemant ongheloghen Verbieden van den Brobanderen, Laetet ons so vromelicken keeren Dat sy haer scheren met ons niet en maken; Dat rade ick ons in waeren saeken. Dit dochte hem allen goeden raet. Doen dede heer Aernoult, dat verstaet, Over al ghebieden in den heere Dat hem elck alsoo verweere Dat sy in dien dagheraet schoone Alle ghereet waeren, sonder hoene, Om te porrene te Mechelen waert. Nu swi