XXIII. Van din dat si al bloetroet wart alsi pensede om de passie Onss Heren.
+Die van Lutgarden gerne ontfaen
7770
Die tale mijn, hir sitten gaen
Bi mi; ic sal hen noch vertrekken
En schone exempel, ende onttekken
Hoe mechtech es die Godes minne
Dar menre wale werdt in inne.
7775
Ic sal u seggen wis si pleget;
Si geft dengenen, die se dreget
In herte binnen goeden spoet
Te comene in dat Gods gemoet;
Si doet hen allen, dire plin,
7780
Afstaen der sonden ende onttin;
Oc plegt si geven vol aflaet
Van alre noseliker daet
Der herten, daer si toe geraket;
[p. 78]
Si es die van din dullen maket
7785
Den wel gesedden, ende van
Den dommen knecht den vroeden man.
Noch heft die minne meerre macht:
Din si beverdt met harre cracht
Ne can die viant nit gederen;
7790
Die minne makt die marteleren;
Oc makt die minne die propheten,
Want si hen doet die dinge weten
Die al dengenen sijn verholen
Die nit ne gaen te harre scholen;
7795
Die minne sterket dat geloeve;
Bi harre cracht so hort die doeve;
+Den blenden doet die minne schowen;
Beide onder heren ende vrowen
So es si middelere goet;
7800
Die minne maket reenen moet;
Die minne betert alle saken;
Dat gerne vasten ende waken
Die Godes vrint, dat doet die minne;
Si es die oit van beginne
7805
Met Gode was ende ewelike
Regneren sal in hemelrike.
Dit seggic u, gi die begert
Te wetene hoe die maget wert,
Lutgart, so wale in elker stede
7810
Volbrengen mochte al dat si dede,
(Want u dis wondert) omme dat
Dat gi dis teer ende oc te bat
Voert selt geloeven minen warden
Die ic u dichte van Lutgarden.
7815
Din wonder hevet dan van desen
Dat si mi hebben horen lesen
Hoe dat Lutgart, die maget rive
Van alre dogt, in haren live
Volbrengen mochte al dat ic u
7820
Vertrokken hebbe tote nu,
Hen seggic dat si nit allene,
Mar metter minnen al gemeene,
Van allen stukken, die si wrachte,
Die dinc altoes ten inde brachte.
7825
Si was der minnen altemale;
Hirbi so quam dat si so wale
+Volbrengen mochte al dat si dede;
Want dar minne werket mede,
Daer es die spoet altoes gerect.
7830
Es imen dan, die ondersteet
Dis hi met eeren ende vromen
Begert te goeden inde comen,
Hem radic wel dat hi beginne
Die dinc also, dat hem die minne
7835
Gehelpech si in sinen daden,
So sal si comen hem te staden.
Dis was die maget wel geleert,
Bidis so heft se weder gheert
Die Goedes minne ende oc gegeven
7840
Din groten lof, die hare es bleven
Ende oc sal bliven sonder inde.
Mar wildi dat ic u ontbinde
Wattic mettesen warden meene?
Ic segget u: Die maget reene,
7845
Lutgart, die vrowe, op selken dach
Dat si in knigebede lach
Ende si dis pensens wart in inne,
Hoe wilen dwanc die starke minne
Din sone Godes, Ihesum Kerste,
7850
Dat hi dor onser alre berste
Van ere maget utvercoren
In dit ellende wart geboren,
Ende alse voert Lutgart, die goede,
Wart pensende omme dat ermoede
7855
Dat Ihesus Christus, Got, die Here,
Verdragen wilde wilen eere
+In sinen live dor ons allen,
Din so tevoren was mesfallen,
Dat ons die helle was ontploken
7860
Ende oc dat paradijs beloken,
Daer wi af doelden allegader
Sent dat Adam, onse irste vader,
Din appel beet met sinen tanden,
Daer hi ons brachte met te schanden;
7865
Ende alse dan Lutgart, die fine,
Wart pensende oc hoe grote pine
Dor onser alre wille ontfine
Die Godes sone aldaer hi hinc
Ant cruce naket ende bloet,
7870
Daer hi wel bitterliker doet
Becorde om onser alre bate,
Dis hem die rive karitate
So meldelike dede plegen
Dat hire en seide noit iegen
7875
Noch meer noch mijn, mar altemale
Verdroech al sonder wedertale
Din groten commer, din hem daden
Die Yoden fel ende onberaden;
Ende alse dan ter selver stonde
7880
Wart pensende om die vifte wonde
Lutgart, die fine maget, oc
Die een met sinen schachte ontploc
Die hi den cruce was gestaen,
Sent dat hem dieven was ontgaen,
7885
Daer beide water ende bloet
Lip ut: so wart hare al die moet
+Op die materie so verswart,
Dat si wel lettel heft gespart
Die trane, dar si mede wrac
7890
Dis Godes sones ongemac
In dire wijs dat sire an leide
So overswinge ontfarmechheide,
Dat van din starken orewoede
Faillirden ende worden moede
7895
Die sinne; want si nit ne conden
[p. 79]
Geherden dat te langer stonden,
Si mosten wiken; want het dede
Die minne, daer si waren mede
Vermeestert so, dat sijt geherden
7900
En conden nit. Bidis gewerden
Si liten therte metter minnen,
Die so tin tiden was darbinnen
Gevestet, dat men dis an hare
Oc wart van buten wel geware.
7905
Ic sal u seggen alse hoe:
Die minne starc ende ongeroe
Die emmer wokert ende breedt
Harselven dar men wel gereedt
Dat herte dar si restet in,
7910
Si hadde so Lutgarden sin
Vervullet ende so verladen,
Dat si woed ut in allen staden
In erc wonderliker wise;
Want daer die vrowe goet van prise
7915
In din gepense onslapen lach,
Gevil dat men vertrekken mach
+Te wondere utermaten groet;
Want si van bloede wart al roet
In allen staden van den live
7920
Gelijc dat si begoten rive
Met bloede roet ware altemale
Van boven toten voeten tale.
Aldoscerwijs Lutgart, die goede,
Lach ende vloide in din bloede
7925
Op welken tijt dat si mettesen
Har herte lit onledech wesen.
Dat alle dage lit geschin
Die vrowe goet. Mar hoe van din
Es die nimare comen ut,
7930
Dat seggic u: Die Godes brut,
Lutgart, die maget wel geraket,
Si hevet selve cont gemaket
Op ene wile aldaer si sat
Bi enen din si telde dat
7935
Al ut ten inde van beginne.
Dat heft gedaen die starke minne
Diet hare bergen nit ne lit.
Mar hoe die saken sijn geschit,
Si hevet an din selven stonden
7940
Al bi der minnen rade ontbonden
Dengenen, die van derre dinc
Der vrowen biechte gerne ontfinc,
Want siit in biechten hem vertrac.
Mar doe van desen dingen sprac
7945
Die vrowe totin confessoer,
So sat en ander daer op hoer
+Nit verre denen, die die wart
Verstoet algader, die Lutgart
Vertrokken hevet van din bloede.
7950
Dis was die maget sonder hoede,
Die waende also vertrekken wel
Die sprake dat se nimen el
Gehort en hadde noch vernomen.
Mar neen si nit; ses voerder comen,
7955
Want se die ander oc verstont,
Warbi die sake es worden cont
Dengenen dire en wisten nit.
Mar watter sent es na geschit
Sal ic u seggen of ic can
7960
Volbrengen dat: die goede man,
Die hadde onthouden wel die wart
Die daer gesproken heft Lutgart,
Hi sweech al stille; mar iedoch
Hi pensde dat hi soude noch
7965
So lange wachten ende spin
Dat hi die vrowe soude sien
Daer si in harre beden lage,
Om weten hoegedaen si plage
Te wesene alse in haren sinne
7970
Wrachte har ambacht die Godes minne
Ende si in din gepense ware.
Die goede man, die selve an hare
Wilde ondersuken dese dinc,
Hi wachte, hi spide, hi quam, hi ginc
7975
Al stille swigende alse en dief;
Waest din ijonfrowen leet of lif,
+Hi ginc, hi quam beide in ende ut
Aldaer te neven daer die brut
Onss Heren Gods, Lutgart die fine,
7980
In eenechheiden plach te sine.
So lange plach die goede man
Dis spiens, daer hi was comen an,
Dat hi quam gaende op enen dach
Aldaer die fine maget lach
7985
In din gepense so onslapen
Dat hise waende wel betrapen
In selken pointe alse hise sochte.
So hevet hi; want hem wel dochte
Al sonde twivel ende waen
7990
Daer hi van verren quam gegaen,
Dat hare werdelik anschin,
Dat hijs ontdekket mochte sien
Van roden bloede ware al nat.
Die goede man, die merkde dat,
7995
Hi ginc en lettel staen bat naer
Om ondervinden over waer
Dat wonder, dat hi daer vernam.
Ende alse toter vrowen quam
Die goede man, no min no meer
8000
Dan hi der magt en lettel eer
Vertrekken hoerde, en was geschepen
Die dinc aldaer; want rive sepen
Die druppen bloeds al roet van hare;
Gelic dat si gewondet ware
8005
In hondert staden van den live,
So even starke ende even rive
+Lac ut dat bloet in allen staden.
[p. 80]
Dis wart die man also beraden
Dat hi van denen wilde bringen
8010
Litteeken goet van desen dingen
Om dat te proevene ende voert
Te toegene oc; want ongehoert
Dat wesen soude ut imens monde
Die dat geproeven nit ne conde.
8015
Aldos beraden sonder beide
Hi knilde neder ende leide
Der vrowen wijl bat achterwert,
Die so tin tiden lach vertert
In contemplaciliken saken,
8020
Dat si ne conde nit ontwaken
Mettin dat hi se also gereen.
Daerna so heft gesneden een
Dis haers, dat daer besiden hinc,
Die mensche, din mettere dinc
8025
Gelustte onledech dos te sine,
Met enen cleenen schaerekine
Dat hi met hem daer hadde brachtt.
Na wart die here also bedachtt
Dat hi stont op ende es gekregen
8030
Tin lichte wert; daer hilt hi iegen
Dat haer om ondervinden dat
Ontplokenliker ende bat
Dat hi so nawelik besochte.
Mar hoe so bi besuken mochte
8035
Die dinc, al eens dat hise vant
Ende al in eenen pointe; want
+Dat haer van bloede was al roet.
Dis hadde hem wonder hadde groet;
Mar doe dit hadde en stukkelkijn
8040
Gedurt, so es die maget fijn
Van harre beden opgestaen.
Doe sach die here oc also saen
Alse emmermeer die vrowe goet
Op weder van der erden stoet,
8045
Dat weder sonder alle beide
Dat haer, daer ic u ave seide,
Te sinen irsten pointe quam.
Die goede man, die dit vernam,
Hi stont van wondere so verdart,
8050
Dat hi ne conde nit en wart
Gespreken na in langen tide.
Idoch verhoget ende blide
Hi lise weder henen ginc
Bidis dat hi van derre dinc,
8055
Die na din wille sijn was comen,
Die warheit hevet al vernomen.
