XXIX. Van din dat hare vertogt wart ene schare van heilegen in visione.
Die van Lutgarden horen lesen
10340
Die vite, wale mach het wesen
Dat si mi houden over rijs
Dat ic mi dar genenden dis
Dat ic die vrowe al sonder mide
Tin santen van din ouden tide
10345
Darr leggen ende geven hare
So groet din lof, alse of si ware
+Genoet dergerre in hemelrike,
Daer men di feesten dagelike
[p. 102]
Af houdt ende virt die dage,
10350
Ende ic so groter dinc gewage
Van enen maten wivekine,
Die ic mi also sere pine
Te prisene, alse het ware wert
Der pinen; mar so wien so dert
10355
Dat ic met sosgedanen warden
Der welgerakde magt Lutgarden
Gepriset hebbe ende emmertoe
Noch prise, ic segge hem wat hi doe:
En wilt hi mi nit wel getrowen
10360
Dat ic war segge van der vrowen,
Noch minen warden nit geloeven,
Eer ikken wille meer verdoeven
Met mire talen, daer hem nit
Af en genuget dat bedit,
10365
So biddic hem beide ende rade
Alse hi dis vindet sine stade
Och hem mijn prisen nin behaget,
Dat hi die vite van der maget
Die over waer al in latijn
10370
Bescreef die wise Iacobijn,
Of selve lese, ochte imene el
Hem lesen doe; so mach hi wel
Vernemen ochtic it messegge
Indin dat ic Lutgarden legge,
10375
Die maget fijn van hogen prise,
Tin santen van din paradijse.
+Gevallet dan dat hem genuget
So dat latijn dat hem noch vuget
Te kirne weder tote mi,
10380
Ic sal hem don verstaen warbi
Mijn herte so verboudet es
Dat ic mi darr genenden des.
Die sake dan, die mi Lutgarden
Doet prisen met so riven warden,
10385
Dat es hare welgerakde leven
Dat in die vite staet bescreven.
Want alsic overlese aldaer
Die schone exemple ende waer,
Dire ic elwar in velen ghinde
10390
So groet din koever nit ne vinde
In selke van din ouden viten,
En canic mi nit wel gequiten
Met mindren prise dan dengenen
In haren boeken es verschenen
10395
Die si masschin verhoeget hevet;
Want Got, die alle gaven gevet
Ende allewege es even rike,
Lutgarden wilde oc die gelike
Don dat hi dede wilen eer
10400
Din ouden santen, ende meer
Verleende graciliker vromen
Masschin dan hi verleende somen
Dengenen, die nochtan vermart
Sijn meer masschin dan es Lutgart.
10405
Mar sider dat Got selve dan
Lutgarden wel der eeren an
+Dat mense love in allen staden,
So darr ic wel dengenen raden
Die horen selen ochte lesen
10410
Dit dicht, dat si Lutgarden wesen
Altoes van herten onderdaen
Ende sise in haren love ontfaen,
Want si dis wale werdech es
Als ic u wel sal don gewes.
10415
Die weten wilt warumme ic u
Dit dicht beworpen hebbe nu,
Nu hort: Het was op enen dach
Den welken dat men vireu prach
In alre sante ende ingele eere
10420
Ende oc sal viren emmermere
In allen kerken ende landen,
Die liggende es op die kalanden1
Van din novembre alle ijare,
Dar Godes brut, Lutgart, die kare,
10425
Gelegen was op hare knin
Ende ere beden soude plin,
Die si met selken goeme dede,
Dat sire wart ontgeven mede
Harselven, ende so van binnen
10430
Onsteken metter Godes minnen,
Dat si van buten al vergat
Hars selves; oc was so lange dat
Geherdt aldaer in dire wise,
Dat se die minne ontfurde lise
10435
Har selven buten harre macht,
So dat opgaven har ambacht
+Ende oc faillirden in den live
Din sinne buten alle vive,
Want hen dat volgen was onsseget
10440
Darwart, dat henen was geweget
Die gheest allene van der vrowen,
Die voer en vision beschowen
Dat wondelike schone was.
Want, alsic in die vite las,
10445
Got, die es alre heren meest,
Hi vurde enwech Lutgarden gheest
In ere steden also clar
(Nochtan dat sonneschijn aldar
Negheen ne was die dat porprijs
10450
Verlichtede), alse en paradijs.
Dar sach Lutgart, die maget, oc
Wel menech crut dat sute roec
Ende oc dat schone was ter koere;
Aldos so was met suten ghoere
10455
Ende oc met claren schine almede
Omtrent vervroijet al die stede,
Dat wel Lutgarden heft behaget.
Oc sach aldar die fine maget
[p. 103]
Van silen, dire engeen getal
10460
En was ende die vervullden al
Die stat, wel grote sameninge,
Die alle waren sonderlinge
Gecirt met stolen van ermine
Snewit gelic den sonneschine.
10465
Daer blikkede oc dat rode gout,
Daer was die cirhet menechfout
+Op elker hovet, want met cronen
Van diren werke ende oc van schonen
Gecroent die salege alle waren.
10470
Oc ludden daer met suten snaren
Die mengerhande melodiën,
Daer se met hoerde benediën
Din coninc van din paradise
Lutgart, die vrowe goet van prise.
10475
Owi! hoe wel der Godes brut
Bequam die feeste ende dat gelut
Dat si dar horde onder die silen!
Hoe wel der maget oc bevilen
Die stolen clarre dan die dach
10480
Ende oc die cronen daer si sach
Gecroent die salege alle mede!
Hoe wel bequam hare oc die stede
Die mettin bloemen was gecirt!
Mar eer si weder es gekirt
10485
Van denen, wat si daer vernam
Daer si te goeder wilen quam,
Salic u seggen, hort na mi:
Aldar Lutgart, die maget vri,
Met groter ioijen stont bevaen,
10490
So quam te hare wert gegaen
Een van din Gods gebenedijden,
Ende eer hi over wilde liden,
Sprac hi met wel gedichtten warden
Ter welgerakder magt Lutgarden
10495
Ende aldos seide: ‘Maget fijn,
Hir motti willecome sijn!’
+Oc gaf antwerde al sonder beide
Die maget weder ende seide:
‘Dat motu lonen Got, die Here,
10500
Ende u behouden emmermere,
Gods utvercorne, al u delijt
Daer gi dos met gesalegt sijt!’
Doe sprac aldos die maget voert
Ende seide: ‘Waric wel gehoert
10505
Van u, so soudic gerne vragen:
Wie sijn die mi dos wel behagen,
Die salege alle, die ic schowe?’
Antwerde gaf die ander vrowe:
‘Ic saelt u seggen harde gerne,
10510
Want recht nin es dat ics u werne;
Dit sijn degene, vrowe goet,
Daer men die feeste af heden doet
In kerken ende in kanesiën,
In prioreite ende in abdiën
10515
Ende oc in dorpen ende in staden.
Dit sijn die silen die ontladen
Got hevet van din broschen live,
Daer si hem dinden in so rive
In haren dagen wilen eer,
10520
Dat si dos selen emmermeer
Gesalegt sijn ende ewelike
Dos spannen crone in hemelrike.
Nu wetti, vrowe, dat bedit
Van derre scharen die gi sit;
10525
Nu wetti, welgerakde maget,
Wie sijn daer gi mi omme vraget.
+Mar noch en hebbic u nit al
Geseget dat men mi beval
Te seggene u, noch al ontbonden
10530
Wat graciën gi hebbet vonden
Vor Gode, maget wel gedegen,
Indin dat ghire willet plegen;
Nu hort na mi, ic segget u:
Die selve gracie, daer gi nu
10535
Met siet gesalegt alle dese,
Indin dat het u wille wese
Dat ghise kirt in ufeningen,
Sal u die selve gheest toebringen
Die ons dos salegt, ver Lutgart.
10540
Mar nemet orlof ende vart
Eer u dat merren si te lanc,
Ende onsen Here gevet danc
Met blider herten, vrowe goet,
Van allen din dat hi u doet,
10545
Want alse comen es die tijt
Dat gi selt werden oc gevrijt
Van din lichame tuwen vromen,
Seldi tote ons hir weder comen.’ -
‘Owi,’ Lutgart doe weder sede,
10550
‘Die rive Godes mogentheide
Die u dat ewelike leven
Ende allen desen heft gegeven
Ende u dos salech heft gemakt,
Mi die noch ben bloet ende nakt
10555
Van allen dogdeliken saken,
So mote mi gedegen maken,
+Dat ic ten inde van den live
Daer ic met leede noch in blive,
Al sonder sneven ende vallen
10560
Hir mote comen met u allen
Voertan te blivene emmermere.’ -
‘Dis motu onnen Got, die Here,’
Die ander sprac, ende also saen
Hir tale weder was ontfaen
10565
Der vrowen gheest in sijn proprijs.
Doe ginc Lutgart, die maget wijs,
Van irsten danken ende loven
Den hogsten coninc van daer boven
Van sinen menechfouden goede.
[p. 104]
10570
Dat heft met harde bliden moede
Volbrachtt die vrowe aldaer si lach,
Alse igewele bekennen mach
Wel bi hemselven die dit hoert.
Hirbi so willic proeven voert
10575
Dat ic Lutgarden, alsic seide,
Dor recht tin andren santen leide;
Want sent dat Got der maget an
Dire eren wel, so mogent dan
Diet horen seggen (want het doet
10580
Got selve) ontfaen wel over goet.
