XLII.
Van din dat onse Here vegde de trane van haren ogen
.
14235
Noch wanic dat hen somen wale
Gedinkt die hebben dese tale
+
Gehoert vertrekken van Lutgarden,
Dat ic met oppenbaren warden
[p. 140]
tekstkritische noten
Vertrac en lettel hirtevoren,
14240
Dat Got die maget utverkoren,
Lutgarden, vor die werelt al
Makde advocate ende oc beval
Dat si te vastene onderstonde
Twee seven ijar ende haren monde
14245
Onttrokke, daer si met onthilde
Die werelt, die Got plagen wilde
Met swarre plagen ende fel.
Oc wanic dat u somen wel
Alnoch gedinkt dat ic u seide
14250
Dat Ihesus Kerst, die Gods wijsheide,
Te menegen stonden noch der vrowen
Beval dat si te goeder trowen,
Gelijc dat hi hemselven al,
Alse hi die menschen hem beval,
14255
Opgaf din eweliken vader
Ende offerde, oc also algader
Har selven offerde ende gave
Hem, alse voert te kopene ave
Der werelt al van sire wraken
14260
Die plage dire in menegen saken
Verdinden dikke al sonder mide
Die quade menschen an din tide.
Dit heilege ambacht, daer ic u
Gesegt af hebbe al tote nu,
14265
Beval her Ihesus Kerst, die goede,
Lutgarden, diet met bliden moede
+
Droch haren langen tijt al ut.
Dat wisten die die Godes brut,
Vrowen Lutgarden, houden sagen
14270
Die Godes regele ende dragen
Dat schone ambacht lude ende stille.
Mar wildi horen wat ic wille
Mettesen warden u bediden?
Ic saelt u seggen: so genieden
14275
Plach hare alteenen dis ambachts
Die vrowe dages ende nachts,
Vroch ende spade, in allen stonden,
Dat gnoch tevollen nit ne conden
Die andre nonnen toeghesin,
14280
So harde wouderde hen van din!
Si was der werelt advocate,
Si bat vor princhen, vor prelate,
Si bat vor coninge ende graven,
Vor die in ordne hen begaven,
14285
Vor abte, moneke ende nonnen;
Al waren si oc utgeronnen,
Nochtan lit se die maget fijn
Deelechtich harre beden sijn;
Vor clerke bat si ende papen,
14290
Ende oc vor riddren ende knapen
Har herte si te Gode ontploec;
Vor andre liede bat si oc
Beide over arme ende over rike.
Dit hilt si so gestadelike
14295
Nachts ende dages, dat niman,
Hoe wel so hi betogen can
+
Met didscher tongen u ne soude,
Al waert dat hijs hem pinen woude,
Vertrekken nit na mijn avijs,
14300
Al ware hi tinwerf also wijs,
Dat tindendeel van harre pinen.
Ho menech bitter disciplinen,
Ho menech vasten ende waken
Si haren live lit genaken
14305
Ende dis si emmer over quam!
Ho menechwerven dat si nam
Die corte venie op die knin;
Hoe dikke si har selven spin
Ter langer met gerekten armen;
14310
Hoe menech suchten ende karmen
Si lit ut haren monde gaen,
Ende oc ho menech bitter traen
Lip alle dage ut haren oghen,
En mochte u nimen al betoegen.
14315
Mar doe die Gods gebenedijde
Dat meerre deel van haren tide
Gebesegt hadde in din ambachte,
Ende si din divel al met crachte
Verijaget hadde ende afgekochtt
14320
Die Godes wrake, die besochtt
Die werelt hadde in hondert steden,
En hadde sise nit verbeden
Die ijagede alder liede bate,
Lutgart, der werelt advocate,
14325
Ende si ten inde wert begonste
Te gane, her Ihesus, die hare onste
+
Beide alles goeds ende alre vromen,
Hi es ter vrowen selve comen
Op enen nameliken dach
14330
Dat si in ufeningen lach
Van din ambachte op hare knin
In selker vromen, datten sin
Die maget mochte al oppenbare;
Ende alse quam beneven hare
14335
Die Godes sone, al sonder beide
Beneven haren knin hi leide
De sine, ende es also genikket
Dat hi hem selven heft gemikket
1
Beneven sire brut. Nu hoert
14340
Wis plach die Godes sone voert:
Hi ginc besuken altehant
Met sire koningliker hant
Lutgarden oghen, die al nat
Van tranen waren, omme dat
14345
Dat hise weder droegen wonde,
Ende instruëren hoe si soude
Voertane meer van din sonderen
Die Gods abolge mogen weren
Al sonder suchten ende traen.
[p. 141]
tekstkritische noten
14350
Dat hevet hi aldos gedaen:
Hi rechtese op na sijn gevocch
Ende over beide hare ogen droech
Sijne edele hant, daer hi die trane
Dikke ende groet vant hangende ane;
14355
Die vegde hi as met goeder onste
Darna dos spreken hi begonste
+
Ende scide: ‘Kare mijn, Lutgart,
Wel hebbedi nu oppenbart
Ende oc willics u wel verlijen
14360
Dat gi van dire advocacijen
Die ic te dragene u beval
Vormaels vor dese werelt al
Dat ambacht hebbet wel gedregen;
Oc hebbedi mettin vercregen,
14365
Dis willic dat gi sijt gewes,
Dat meneger swarre wraken es
Onstaen die werelt tuwen tiden,
Die emmer hadde moten liden
Beide over arme ende over rike,
14370
En haddi nit so vromelike
Die wederstaen mettin ambachte,
Dat ic u irst te handen brachte
Bidis ic wiste ende ic vernam
Dat u dat pinen wel bequam
14375
Dat gi dor minen wille ontsinget.
Nu hebbedi so wel gedinget
Vor die sonderen, dat ic u,
Lutgart, wille absolveren nu
Van suchtene ende weenne almede
14380
Op welken tijt dat gi die bede
Doet over die sonderen mijn.
Want voert soudu dat weenen sijn,
Daer dikke waren met gevochtt
Uwe oghen, doe ghijt bat vermochtt,
14385
Te swar, wouddijs it langer plin.
Dis absolveric u van din.
+
Nu weest dar ave dan ontbonden
Voert emmermeer van desen stonden.
Op welken tijt dat gi mi dan
14390
Eist over wijf, eist over man,
Eist over enen mensche allene,
Eist over dandre algemeene
Wilt bidden, maget wel gedegen,
So seldi ure beden plegen
14395
Met blider herten sonder seer.
Aldos willic voertane meer
Van u, Lutgart, gebeden wesen.
Oc seggic u dat gi mettesen
Selt don alt selve dat gi daedt
14400
Doe gi mi mettin tranen baedt;
Aldos so willic dat gi draget
Dat ambacht ende mi gewaget
Dergerre die in sonden sijn,
Lutgart, die utverkorne mijn.’
14405
Doe dese wart har inde namen,
Die wonderlike wel bequamen
Der vrowen, daer si waren toe
Gesproken si ne wiste hoe
Noch welken tijt, so schit van hare
14410
Her Ihesus, din si gerne ware
Gevolget, hadsi dan gemogen.
Mar neen si nijt; doch bleef in hoegen
Har herte van din visione
Dat Got gewerdde dn(e)r te doene,
14415
Dat hi met sire werder hant
Hare oghen droegede, ende ontbant
+
Har herte weder van din rowe.
Dis hevet hem gedankt die vrowe
Ter selver stede aldaer si lach.
14420
Mar wildi horen hoe si plach
Voert an te sine in ufeningen
Van din ambachte ende hoe si dingen
Plach sider over die sonderen,
Hoert mi, dat salic u vercleren:
14425
Sent dat die maget van hogen prise
Van Gode was in derre wise
Gevisiteert, al sonder waen
So seggic u dat noit traen
En leet hare og(b)en, daer si dede
14430
Iesent vor imene hare bede;
Mar blide, in hogen ende vro
So bleef si sider; ende also
Hest si gedregen sonder toren
Dat ambacht, dat si droch tevoren
14435
Met commere, eer se Got, die Here,
Van allen commere ende sere
Verloessede ende weder gaf
Remedie ende afflaet daer af.
+
f.247r
o
.
14332
l.
vormen.
+
f.247v
o
.
+
f.248r
o
.
+
f.248v
o
.
1
Een wederk. ww.
hem micken
was tot heden onbekend. Misschien heeft het de bet. van
zich voegen, zich schikken, zich neervlijen
.
14412
l.
nit.
+
f.249r
o
.
+
f.249v
o
.
+
f.250r
o
.