Beknopt verslag der Hoofdbestuursvergadering van 22 April te 's-Gravenhage.

Aanwezig: de heeren P.J. de Kanter, Voorzitter; Dr. B. de Gaay Fortman, Secretaris-Penningm.; Ch.R. Bakhuizen v.d. Brink; Mr. P. Hofstede Crull, J.S.C. Kasteleyn, Dr. W. van Lingen, Kapt. K.E. Oudendijk, Mr. K.M. Phaff, C. Statius Muller en C. van Son, Administrateur.

De Voorzitter opent de vergadering, in het bijzonder een woord van welkom richtend tot den heer Hofstede Crull, die voor het eerst een hoofdbestuursvergadering bijwoont. Spr. herinnert aan het feit, dat de nieuwe afgevaardigde der Groep Suriname jaren geleden secretaris dier Groep was, toen spr. algemeen secretaris van het Hoofdbestuur was, en nimmer opgehouden heeft belang te stellen in het wel en wee van het Verbond. Het Groepsbestuur had moeilijk een beter plaatsvervanger voor Dr. Schoch kunnen aanwijzen en spr. is er van overtuigd, dat de heer Hofstede Crull de belangen der kolonie in het A.N.V. op uitnemende wijze zal behartigen.

De heer Hofstede Crull dankt voor de waardeerende woorden. Inderdaad heeft spr. altijd hart voor het A.N.V. en voor Suriname gehad en hij heeft dan ook de benoeming met genoegen aangenomen. De belangen van het Verbond en de Groep hoopt hij naar zijn beste weten te dienen.

Punt I. Notulen der vergadering van 4 Februari 1922. Deze worden onveranderd goedgekeurd.

Punt II. Mededeelingen ter kennisneming.

De Voorzitter deelt mede, dat een brief is ingekomen van den heer Correa, waarin deze meedeelt ontslag te nemen als afgevaardigde der Groep Ned. Antillen in het Hoofdbestuur; de hoofdreden is dat hij door zijn praktijk steeds verhinderd is de meestal op Zaterdagen vallende Hoofdbestuursvergaderingen bij te wonen.

Op voorstel van spr. wordt besloten den heer Correa een warme dankbetuiging te zenden voor de wijze, waarop deze steeds de belangen der Groep in het bijzonder en van het A.N.V. in het algemeen heeft behartigd.

Voorgelezen worden de mededeelingen ter kennisneming, o.m.:

Aan den heer A.C. Sonneveldt is voor het Nederl. onderwijs te Salamanca f 100.- subsidie toegestaan bij schriftelijke stemming. Bekrachtigd.

Voor het aanschaffen van studieboeken ten behoeve van het Holl. Lectoraat te Giessen is f 50.- toegestaan. Van Mej. Ramondt, die de lessen geeft, kwam een dankbetuiging in. Bekrachtigd.

De Vlaamsche Toeristenbond, waarvan het A.N.V. oprichterslid is geworden voor Fr. 250.-, is opgericht en geeft reeds een eigen blad uit.

Het Dag. Bestuur is bemiddelend opgetreden voor de voorgenomen vertooning van de film ‘Lente’ (samenstellers de heeren Van de Ven en Röntgen) in Duitsche en Oostenrijksche steden.

Aan enkele Nederlandsche Vereenigingen in West-Duitschland werden wederom Koninginneportretten, Nederlandsche muziek en Nederlandsche studieboeken ge zonden.

De heer J.S. Willems te Brussel zond voor het archief een groote verzameling geschriften en brieven, vooral betrekking hebbend op den Boerenoorlog.

Het Dag. Bestuur verleende zijn medewerking voor de vertooning te Brussel en Leuven van de rolprent ‘Nederland’ der Vereeniging Nederland in den Vreemde, die haar daarvoor welwillend in bruikleen afstond.

De nieuwe Nederlandsche predikant te Roodebeeke, de heer Rijks, heeft aangeboden voor het A.N.V. ter plaatse werkzaam te zijn.

Voldaan werd aan een aanvraag van het Musée de la guerre te Parijs om voor haar archief alle gedurende den oorlog verschenen nummers van Neerlandia te mogen ontvangen.

Medewerking werd verleend aan het pas opgerichte Bataviaasch Tooneelgezelschap (directeur de heer Quix) tot verkrijging van goede tooneelstukken.

Den heer A. Verheyen werden inlichtingen verschaft ten behoeve van een door hem met een tooneelgezelschap te ondernemen rondreis in Zuid-Afrika.

Dr. P.J. Lotsy, die een wetenschappelijke reis door Amerika onderneemt, werd uitgenoodigd in onze afdeelingen aldaar op te treden, hetgeen hij aannam.

Aan het ‘Haagsch Strijkkwartet’ werden inlichtingen verschaft ten bate van een te ondernemen kunstreis door Noord-Amerika.

20 Febr. had de samenkomst plaats i.z. spellingvereenvoudiging. Een rapport werd opgemaakt, dat met den Min. van Onderwijs zal worden besproken.

Punt III. Jaarverslag.

Dit wordt met eenige redactiewijzigingen en aanvullingen vastgesteld in den vorm, zooals het in het Mei-nr. van Neerlandia is verschenen.

Punt IV. Rekening en Verantwoording over 1921.

Onder dankzegging aan den Secretaris-Penningmeester goedgekeurd1).

Punt V. Boeken-Commissie.

De Voorzitter deelt mede, dat de leden van het D.B. te Dordrecht aldaar een onderhoud hebben gehad met Dr. van Everdingen en na ernstige besprekingen tot overeenstemming zijn gekomen omtrent de juiste verhouding der Boeken-Commissie tot het Hoofdbestuur en de noodzakelijkheid van bezuinigen en weder aanpakken.

Op voorstel van het D.B. werd de Administrateur tot plaatsvervangend directeur der Boeken-Commissie benoemd.

Punt VI. Deelneming plan 1923.

De Voorzitter deelt mede, dat hij met den administrateur de vergadering van 29 Maart te Utrecht, uitge-

schreven door de voorloopige commissie bestaande uit de heeren Dr. Jan Kalf, F.A. Hoefer en D.J.v.d. Ven, heeft bijgewoond. Spr. heeft toen gewaarschuwd, dat een nationale herdenking alleen mogelijk zou zijn, als men de eersten in den lande in een commissie bijeen bracht. Reeds twee algemeene Nederlandsche commissies zijn trouwens in wording, één voor een huldeblijk aan de Koningin en één voor de nationale viering.

Besloten wordt met den Arnhemschen opzet niet mee te gaan.

Punt VII. Aanvraag om f 1000.- crediet voor Groep Nederland ten behoeve der propaganda.

De Voorzitter stelt namens het D.B. voor dit crediet goed te keuren.

De heer Phaff waardeert als wnd. voorzitter der Groep zeer de tegemoetkomende houding van het D.B. van het Hoofdbestuur, maar meent dat er goedkooper propaganda kan worden gevoerd. Na de laatste Groepsbestuursvergadering te Utrecht heeft spr. daaromtrent een plan voorgelegd. Spr. wil plaatselijke ledenwervers benoemen. In de meeste gemeenten zal wel een geestdriftig jongmensch te vinden zijn, die deze taak met uitzicht op eenig voordeel, zal willen aanvaarden.

Besloten wordt het crediet in elk geval ter beschikking te stellen.

Punt VIII. Voorstel van het Dag. Bestuur om aan de Stud.-Afd. Delft kwijt te schelden haar schuld over 1921, groot f 333.-.

Goedgekeurd.

Punt IX. Voorstel van den heer Schaap, Voorzitter der Stud.-Afd. Groningen, om in verbinding te treden met de stamverwanten in Oost-Friesland.

Het D.B. stelt voor aan Dr. E. van Ketwich Verschuur, Burgemeester van Groningen, te verzoeken een commissie te willen benoemen ter voorbereiding eener samenwerking met de Oost-Friezen. Aldus besloten.

De heer Oudendijk zegt, in aansluiting met dit hem sympathieke plan, juist dezer dagen een bezoek te hebben gehad van Dr. Hans Blunck uit Hamburg, die medewerking kwam vragen voor een prijsvraag, welke de Nedderduutsche Bund heeft uitgeschreven, bestaande in de beantwoording der vraag, in hoeverre er gemeenschappelijk bezit van volksliederen, volksgebruiken, volksoverleveringen en volkssprookjes bestaat tusschen Neder-Saksen en Nederland.

Besloten wordt 1500 Mark bij te dragen.

Punt X. Voorstellen van den heer Oudendijk.

1. Het Hoofdbestuur overwege, wat het zou kunnen doen ten aanzien van het uitzenden van Vlaamsche onderwijzers naar Indië.

2. Het Hoofdbestuur berame tijdig maatregelen, om zooveel mogelijk te voorkomen, dat Nederlandsche inzenders op de Permanente Tentoonstelling van Nederl. en Ned. Ind. producten te Brussel wederom in hun opschriften de Nederl. taal verloochenen, zooals op de Jaarbeurs te Brussel geschiedde.

De Voorzitter deelt mede over punt 1 met den Minister te hebben gesproken. De toestand is thans, dat de scholenbouw in Indië voorloopig is gestaakt en daardoor geen dringende behoefte meer aan nieuwe leerkrachten bestaat. Bovendien zijn er in Nederland vele werkloozen, waaronder er zijn die wellicht tot opleiding voor onderwijzer in Indië in aanmerking zouden komen. Ook tegenover dezen is het gewenscht geen vreemde leerkrachten aan te stellen.

Voor punt 2 zegt het D.B. spoedige behartiging toe.

Punt XI. Vlaanderen.

De Voorzitter deelt mede, dat het D.B. zich naar aanleiding van een artikel van de hand van den heer L. Simons over ‘Noord- en Zuid-Nederlandsche cultureele samenwerking’ in De Ploeg, met den schrijver in verbinding heeft gesteld. Het Dag. Bestuur wil daartoe gaarne meewerken in samenwerking met Tak Brussel, waarin Vlamingen van alle richtingen zich vereenigd hebben.

De heer Oudendijk vraagt, of de Letterkundige Congressen hun arbeid niet kunnen hervatten en wie de bestendige Commissie vormen.

De Administrateur antwoordt, dat indertijd te Leiden het A.N.V. een bestendige commissie heeft benoemd, waarin zitting hadden de heeren Dr. Kiewiet de Jonge, Dr. Leyds, Prof. Fredericq, Prof. Te Winkel, Karel Alberdingk Thijm (van Deyssel) en Prof. Heeres. In 1914 was Haarlem aan de beurt. Dr. Schepers zou voorzitter zijn. De lidmaatschapskaarten waren al verzonden, de gelden geïnd. Het plaatselijk Comité is nog niet ontbonden.

Besloten wordt dit punt op een volgende bijeenkomst te bespreken.

Punt XII. Voorstel van het Dag. Bestuur om den Tak Brussel over 1922 een subsidie te verleenen gelijk aan het bedrag der verplichte afdracht.

De vergadering kan zich hiermede vereenigen, mits de Tak in het vervolg aan zijn verplichtingen voldoet.

Punt XIII. Voorstel van het Dag. Bestuur, om met ‘Oosten West’ aan te koopen een Curacao-film en die te zamen met de Suriname-film te vertoonen.

De Secretaris-Penningm. geeft een toelichting. De Suriname-film is de vorige maand te Parijs gereed gekomen. Met den Ned. gezant, aan wien de film afgeleverd zal worden, is overleg gepleegd in zake keuring. Het Dag. Best. vernam tezelfder tijd dat er een Curaçaofilm bestaat, die te koop is voor f 228.- en 285 M. lang is, de Suriname-film is ongeveer 850 M.

Het D.B. stelt zich voor den heer Mullens te verzoeken van beide een proefvertooning te geven. De Vereeniging Oost en West is bereid met het A.N.V. de film te koopen.

De Voorzitter stelt zich voor deze zaak te bespreken met Mr. Eekhout, oud-voorzitter der Groep Suriname, die juist uit de kolonie is teruggekeerd.

De vergadering vereenigt zich hiermede en neemt het D.B.-voorstel aan.

Punt XIV. Mededeeling van den Alg. Voorzitter omtrent een onderhoud te Berlijn met vertegenwoordigers van den Bond van Nederlandsche Vereenigingen in Duitschland.

De Voorzitter zegt met Jhr. Wittert, den voorzitter van den Bond van Nederlandsche Vereenigingen in Duitschland te Berlijn, een onderhoud te hebben gehad over de aansluiting van den Bond als Groep Duitschland bij het A.N.V. Zij stuit nog op enkele moeilijkheden, o.a. de geldkwestie en de vraag, of Vlamingen moeten worden toegelaten, daar het hier zuiver Nederlandsche Vereenigingen betreft. Het zal wel najaar worden, voor tot de aansluiting wordt besloten.

Punt XV. Voorstel van het Dag. Bestuur, om te benoemen tot Vertegenwoordiger te:

Nijlstroom: den heer G. Bakker;

Shanghai: den heer E.P. Boode, in plaats van den heer E. Dommisse;

Singapore: den heer Dr. R. van Beuningen van Helsdingen in plaats van den heer H.M. Boelen.

Allen worden benoemd.