§ + *Dit is eenen Brief van Adriaen Pan, geuanghen wesende tot Antwerpen ende is aldaer omghebracht, int Jaer. 1559 1).

GEnade ende vrede van Godt onsen hemelschen Vader, + door die verdienste Jesu Christi zijnen beminden Soon, met die rechte verlichtinge des heyligen Geests, wunschen wy allen liefhebberen der eewiger waerheyt, Amen.

§ Mijn hertgrontlijcke lieue ende gewenschte broeders, die wy wt * gront van onser herten lief hebben, ende v in onser herten dragen, als die gene daer wy ‡ een siel ende een lijf mede zijn, al ist dat wy v nv berooft zijn nae den aensien so en zijt ghy des niet dan te meer in onser herten, ende wi bidden v lieden, dat doch * niemant af en laet om ons drucx wille, die wy nv begeuen zijn, want wy hopen dattet v lieden een vruecht sal zijn om te hooren, want wy weten dat gewis, dattet voor de rechte waerheyt is: ‡ Niemant onder v en lijde als een misdader, seyt Petrus, oft als die na ander lieden goet staet, mer lijt ghy als een Christen, so zijt ghy salich, want de heerlijcheyt ende † geest Gods rust op v, maer by haer wort hy versproocken 2). Paulus seyt, * dat het lijden van deser tijt niet te gelijcken en is, by die heerlijcheyt die aen ons geopenbaert sal worden, † Ja dat noyt ooge gesien en heeft noch noyt in des menschen herte en quam, dat

God bereyt heeft den genen die hem lief heeft, ‡ Gelijc des lijdens Christi veel ouer ons coemt, so coemt ons // + ooc veel troost door Christum. Mijn lieue Broeders, hoe en souden wy niet goets moets zijn, als wy sulcken troost vernemen. * Mijn lieue vrienden, hoe dat wy in meer drucx versocht worden, hoe dat wy meer getroost worden. Dat worden wy wel gewaer, doen wy eerst in handen quamen, doen sy dat huys oueruielen, al souden zijt vernielt hebben met al datter in was, doen worde mijn herte gesterct, al oft ic een ander mensche geweest waer, mijn huysurou die was wel een weynich benout, eer dat sy die handen aen ons sloegen, mer doen si sach dattet wesen most, so ginc de vreese van haer, of si een cleet wt getoogen hadde, ende hief op ende sanc: Dus weest bedacht, en op hem wacht, ‡ want hy sal comen als een dief inder nacht, want wy en haddense doen noch niet gewacht, want wy hadden ons dingen gepact, ende meynden haest wech te reysen, mer die Heere heuet anders gescict, gelooft moet hy zijn inder eewicheyt. Ende doen sy met haesten toefden, doen soude ick wel gesongen hebben: Noyt meerder vruecht in my en was, dan nv en is in desen tijden, Mer ic bedwang my seluen, dat ic niet en sanc om dat ic dochte: mi is noch veel beproeuinge aenstaende, mer die Heere sy gelooft, die ons niet tot ‡ schande en laet comen. Sy begonsten ons veel te verwijten, van Munster ende van Amsterdam, Maer ic seyde, dat ic daer geen scult toe en hadde, mer dat het om die rechte waerheyt was, dat wy lijden, ooc so en ben ick geen xxxiij. Jaer out, hoe soude ic daer by geweest hebben? Die sommige verspraken 1), die sommige beclaechden. Maer ic seyde: * Weent ouer ons niet, maer weent ouer v seluen ende ouer v kinderen. My dunct dat wy met Dauid wel hadden mogen seggen: Al waer ic van † hondert duysent man omcin// +gelt die my quamen aen, ic en vreesdese niet, Ja si zijn my al om gecomen by, gelijc de † bijen si my omringen, mer inden naem des Heeren wil icse tonder doen. Mijn lieue broederen, dit en seggen wy niet wt eenigen roem, mer wt blijschappen, ende dat wy onsen God dancken van zijn groote macht ende stercheyt die hy ons verleent, ende tot een vruecht van allen liefhebbers der waerheyt, diet souden mogen hooren. † Bidt voor ons, dat wy totten † eynde toe volstandich moegen blijuen. Ende wy bidden v, hout ons weynich scrijuens ten besten. Den 15. dach onser geuanckenisse, ende den 9. dach Mey Mijn huysurou ende ic doen v lieden seer groeten, alle die ons kenlijc zijn, oft die na ons vragen mogen.

§ *Noch eenen Brief van Adriaen Pan, die hy geschreuen heeft na dat hy uerwesen was.

GEnade ende vrede van God onsen hemelschen Vader, +door die verdienste Jesu Christi, met een rechte verlichtinge des heyligen geests, wunschen wy allen liefhebbers der eewigher waerheyt, Amen.

§ Mijn lieue N. Ick gedencke v noch in dat eynde mijns leuens, ende bidde den almachtigen God, dat hy v wil vertroosten met zijnen geest, ende onderwijsen met alderley ‡ geestelijcke wijsheyt ende verstant, dat v soude mogen dienen totter salicheyt. Voort laet ic v weten, dat ic den 2. dach Junij op die pijnbanc ben geweest, ende den 16. dach ben ic in die vierschaer geleyt, Daer vraechden sy my, oft ic gedoopt oft herdoopt was. Ick vraechde, oft ic spreecken mochte. Sy lietent my toe. † Ic seyde, dat ic alles geloofde, dat inde Wet ende Prophe// +ten gescreuen staet. Dat Jesus Christus ende zijne Apostolen geleert ende beuolen hebben, by dat selue begeere ic te leuen ende te steruen, Op die belijdinge van mijn sonden, dat si my leet zijn, ende op de bekentenisse van mijn geloof, ben ic * gedoopt inden naem des Vaders, des Soons, ende des heyligen Geests, Daer op hebben si my verwesen, so en verwachte ic anders niet dan dat sy haren wille metten lichaem doen sullen, de † Heere wil den geest ontfangen. ‡ Ic ben ooc wel bereyt voor des Heeren Naem te leuen ende te steruen. Ick en can mijnen God niet genoech gelouen ende gedancken, dat hy my daer toe * geroepen heeft, dat ic om zijnen naem mach lijden. Och mijn lieue N. Ic ben doch so wel gemoet, die Heere (hoop ick) sal my oock stercheyt geuen totten eynde toe. Ic en can niet seggen, dat ick oyt vrolijcker dach op den steen 1) gehadt hebbe, dan doen ic in handen quam, ende doen ick verwesen was. Mijn lieue. N. weest doch wel gemoet, het is hier haest gedaen, En laetse ons doch niet vresen, diet * lichaem dooden, maer Christus seyt ons, wie wy vresen sullen. Ic ende mijn huysurou 2) doen v hertelijcken seer groeten met des Heeren vrede. Ende neemt mijn weynich scrijuens ten besten, Ic soude v wel wat meer willen scrijuen, dan ic en heb de gaue niet seer wel 3),

Dan ic dancke den Heere van allen dat hy my verleent heeft, * Groet ons die lieue vrienden seer, die ons kenlijc zijn, ofte die nae ons vraghen. Vaert wel.

By my Adriaen P.