§ + Een Belijdinge van een vrouwe, genaemt Weynken Claes Dochter van Monicken dam, Weduwe zijnde, de welcke in den Hage gedoot ende verbrant is. Int Jaer. 1527 1).

OP den 15. dach Nouembris, so is Weynken Claes Dochter in den Hage geuangen ghebrocht, vant tslot te Woerden, ende de

Graef van Hoochstraten, Stadthouder in Hollant is daer gecomen den 17. Dach des seluen maents. Op den 18. Dach is de voor genoemde Weynken voor den Stadthouder ende vollen Raet van Hollant ghestelt. Daer vraechde haer een: Vrou hebt ghy v wel beslapen ende bedacht op de dingen die v mijn heeren voorgeleyt hebben? Ant. Wat ic gesproken heb, daer blijf ic vast by. Vrag. Ist dat ghy niet anders en spreect, ende v van die dwalinge keert, so salmen v eenen onlijdelijcken doot aendoen. Antw. Is v dat gewelt * van bouen gegeuen, so ben ic bereyt te lijden. Vra. Vreest ghy dan den doot niet, die ghy niet gesmaect en hebt? Ant. Dat is waer, maer ic en sal den doot nemmermeer smaecken, want Christus spreect: † So yemant mijn woort hout, die en sal den doot niet smaecken inder eewicheyt. * De rijcke man smaect den doot ende sal hem eewich smaken. Vrag. Wat hout ghy vant Sacrament? Antw. Ick houde v Sacrament voor broot ende meel, waer ghy lieden dat voor eenen Godt hout, soo // + segge ick dattet uwen duyuel is. Vra. Wat hout ghy van de heyligen? Ant. Ick en ken geen ander * middelaer dan Christum. Vra. Ghy moet steruen, ist dat ghi hier by blijft. Ant. † Ic ben al gestoruen. Vra. Bent ghy ghestoruen, hoe cont ghy dan spreecken? Antwoort. De Gheest leeft in my, de Heer * is in my, ende ic ben in hem 1). Vrage. Wilt ghy een Biechtvader hebben ofte niet? Antwoort. Ick heb Christum dien biechte ick: Maer dies niet te min, waer ick

yemant vertoornt heb, soo wil ick de selfde gheern bidden, dat sy my dat vergeuen. Vra. Wie heeft v dese meyninge geleert, ende hoe coemt ghy daer toe? Ant. Die Heere die alle menschen tot hem roept: ‡ Ooc ben ick een van zijn schapen, daeromme hoore ick zijn stemme. Vrage. Sijt ghy dan alleen beroepen? Antwoort. Neen ic, * dan de Heere roeptse alle tot hem, die beladen zijn.

Nae veel ander dierghelijcke woorden, is Weynken wederom in den Kercker geuoert: Ende tusschen de twee nauolghende daghen, is sy van menigherley persoonen versocht, ende aengheuochten, naemelyck van Monicken ende Papen, ende vrouwen, ende van haer naeste vrienden. Onder ander quam oock een vrouwe tot haer wt simpelheyt, ende beclaechdese op dese wijse: Lieue Moeder, cont ghy niet dencken dat ghy wilt, ende swijghen stil, soo en sout ghy niet steruen. Doen antwoorde Weynken, segghende: Lieue Suster, het is my beuoolen te spreecken, ende ick ben daer toe beroepen, alsoo dat icket niet swijghen en mach. Vraghe. Soo sorghe ick dat sy v dooden sullen. Antwoort. Oft sy my morghen verbranden, ofte in eenen Sack steecken, dat ghelt my al euen veel: † soo het de // + Heere voorsien heeft, also moetet geschien, ende niet anders, ick wil by den Heere blijuen. Vrag. Hebt ghy niet anders ghedaen, soo hope ick, dat ghy niet steruen en sult. Antwoort: Aen my en is niet gheleghen, maer als ick vanden Sael bouen come, soo schrey ick seer, ende het iammert my, dat ick alle die hupsche Mannen sie, dat sy so verblint zijn, ende ick wil den Heere voor haer bidden.

§ Daer zijn oock twee swarte oft preecker Monicken 1) by haer ghecomen, de eene als een Biechtvader, de ander als een Onderwijser, thoonende haer dat Cruys, ende sprack: Siet, hier is uwe Heer, uwe God, Sy antwoorde: Dat en is mijn Godt niet, het is een ander Cruys, daer door ick verlost ben, Dat is een houten Godt, werpt hem int vyer, ende wermt v daer by. De ander vraechde haer, den seluen morghen als sy steruen soude, oft sy dat Sacrament niet en wilde ontfanghen, hy wout haer gheerne gheuen. Sy seyde: Wat God wout ghy my gheuen, die verganckelijck is? diemen om een heller 2) oft duyt vercoopt? Ende tot den Paep ofte Monick (die welcke hem verhuechde, dat hy op dien dach Misse gedaen hadde) seyde sy, dat hy Godt op nieu ghecruyst

hadde. Doen seyde hij: My dunct dat ghy verdoolt zijt. Weynken antwoorde: Dat en can ick niet beteren, mijn Heer, mijn God, * die in eewicheyt eer, lof, ende danck sy, heeft my alsoo ghemaeckt. Vrag. Wat hout ghy vanden heyligen oly? Ant. Oly is goet op een slaet, oft v schoenen daer mede te smeyren.

Int midden van de Weecke brachtmense te Houe, Ende als sy nv in die Sael quam, ghinck de Monick tot haer, hou// +dende haer dat Cruys voor het aensicht, segghende: Wederroept doch te voren, eer dattet ordeel gegeuen wort. Maer Weynken keerde haer vant Cruys, segghende: Ick blijue by mijn Heer, by mijn Godt, ‡ noch doodt noch leuen en sal my daer van scheyden. Doen sy voor den Rechter stont, luysterde de Monick haer int oore, seggende: Valt op v knyen, ende bidt de Heeren om genade. Sy antwoorde: Swijcht ghy, heb ick v niet geseyt, dat ghy my van mijn Heer niet trecken en sult?

§ De Deecken van Naeltwijck sub Commissarius ende Inquisiteur las dat oordeel wt eenen Brief op het Latijnsche, ende wederhalende in Duytsch, sprac op het corte, dat si gheuonden was in een misghelooue vant Sacrament, ende dat sy onbeweghelijck daer by bleef, Ende daeromme besloot hy dat sy een Kettersse waer, ende ouerghaf Weynken inde Weerlijcke handt, met der Protest. dat hy in haren doot niet en verwillichde. Daer nae ginck hy wt den Raedt, met zijn twee Bysitters, als geestelijcke Mannen.

Van stonden aen werdt by den Cancelier ghelesen, als dat sy (nae segghen) halstarrich ware gheuonden, het welcke niet onghestraft en mochte blijuen, Ende dat sy tot puluer soude ghebrandt worden, ende haer goederen al gheconfisqueert worden. Doen sprack Weynken: Ist nv al geschiet? Ick bidde v alle, oft ick yemandt misdaen ofte vertorent hadde, dat ghy my dat vergheuen wilt. Doen sprack de Monick tot haer: Cusset nv uwen Heere uwen Godt een mael. Sy antwoorde: Dat en is mijn Heer niet. Int afgaen van de Raedtcamer sprack de Monick tot haer, dat si onse lieue // + Vrou soude aenroepen, dat sy voor haer bidden soude. Sy antwoorde: Onse Vrou is in Godt wel te vreden. Monick. Roeptse aen. Weynken. Wy hebben * Christum die sidt ter rechterhandt zijns Vaders, die bidt voor ons. Als sy nv van de Sael quam, ende ghinck ter Galghen ofte Gherecht, so seyde de Monick: Siet v Heer een mael aen, die voor v ghestoruen is. Weynken. Dat en is mijn Heer mijn Godt niet, mijn Heer Godt † is in my, ende ick ben in hem 1). Mon. Siet om, wildy alle die schaepkens veroordee-

len, ende zijn sy alle verdoemt? Weynk. Niet al, ‡ dat oordeel behoort Godt toe. Monic. Vreest ghy v voor dat strenghe oordeel Godts niet? Weynk. * God en coemt niet de sondaers te oordeelen, dan om vrede te gheuen. Mon. Vreest ghy niet dat oordeel, dat ghy in een vyer sult lijden? Weynken. Neen ick, want ick weet, hoe ick met mijnen Heer stae. Op den Gherust 1) oft Schauot stondt daer een by, die sprack tot Weynken, segghende: Moeder, keert v om tot den volcke, ende bidtse, oft ghy iemandt vertoornt hadt, dat zijt v vergheuen. Dat deede sy. Daer nae holp sy den Meester dat puluer 2) inden boesem steecken. Hier versochtse de Monick wederom met dat Cruys, het welcke sy metter handt van haer stiet, ende keerde haer om, seggende: Hoe tenteerdy my, † Myn Heer mijn Godt is hier bouen. Daer nae ghinck sy vrolijck, als oft sy tot eender Hoochtijt soude ghaen, ende sy en ontsette haer aensicht niet eens voor dat vyer. De Monick seyde: Wildy niet steets ende vast by Godt blijuen? Weynk. Jae ick voorwaer. Monick. Nv moet ghy terstont int vyer ghaen, nv wederroept noch. Weynk. Ick ben wel te // + vreden ‡ des Heeren wille moet gheschien. Monick. Dat en is des Heeren wil niet, de wille Godts is uwe heylighinghe. De Hencker sprack: Moeder blijft by Godt, ende laet v van Godt niet trecken. Midlertijt ghinck dese vrome Heldin alleen onueruaert nae de banck toe, ende voechde haer selfs aen den Staeck, daer aen mense verbranden soude, ende seyde alsoo: Staet de banck oock vast, sal ick niet vallen? Daer nae heeft die Hencker de coorden bereydt, daermede dat hyse worgen soude, de vrouwe dede af haren halsdoeck oft sluyer, ende voechde de strop aen haren Hals. Doen riep de Monick: Wendelmoey wilt ghy oock gheern steruen als een Christen mensche? Antwoort. Jae ick. Vrage. Ghy verloochent alle Ketterie. Antwoort. Jae ick. Vraghe. Dat is ghoet. Daer en bouen ist v oock leedt, dat ghy ghedwaelt hebt. Antw. Ick heb voormaels wel ghedwaelt, dat is

my leedt, maer dit en is gheen dwalen, maer den rechten wech, ende ick blijue by Godt. Als sy nv dat ghesproocken hadde, doen ghinck die Hencker toe, om haer te verworghen, ende als sy dat gheuoelde, sloech sy haer ooghen neder ende hupsch toe, als oft sy in eenen slaep geuallen waer, ende heeft den gheest ghegheuen, den twintichsten Dach Nouembris. Anno. 1527.

finis. //