§ + * De Belijdinghe van Peter Witses Metselaer, geuangen wesende tot Leeuwerden, die aldaer om tgetuychenisse Jesu, aen eenen staec verworcht ende verbrant is. Int Jaer. 1553 1).

Vrage ende antwoort.

VRage. Hoe is uwen naem? Ant. Peter Witses. Vrage. Hoe oudt zijt ghy? Antw. xxvij. Jaer. Vra. Wanneer hebt ghy laetst te biechten geweest? Antw. Ic biecht alle dagen, * ende beken dat ic een sondaer ben. Vra. Wat hout ghy vant Sacrament? Ant. Ick hout van grooter weerden. + Vra. Wat hout ghy vant Sacrament, dat de Paep te Paesschen geeft? Antw. Daer en houde ick niet af. Vrag. † Christus sprac: Neemt eet, dat is mijn vleysch. Antw. Tis waer, maer hy sprack totten genen die hem gehoorsaem waren. Vra. Sydy ooc wederdoopt? Ant. Ick en wete van genen wederdoop, ic ben eens gedoopt, ende dat ‡ na Gods leer. Vrag. Hoe lange ist geleden? Antw. Ontrent anderhalf iaer. Doen wert Peter in een kelder ghebracht, ende als hy daer ontrent een vre hadde geseten, so is hy weder voor die Heeren ghehaelt, ende hem wert weder op nieu geuraecht. Peter ghy zijt verleyt, wilt

ghy v niet laten onderwijsen? Antwo. Jae ick geerne * wie straffinge ende onderwijsinge van hem werpt, die is onsalich. Neemt ghy // + een Testament ende onderwijst my. Vrag. Wy en zijn geen Leeraers, wilt ghy v niet van Priesters laten onderwijsen? Antw. Godt is de beste Priester, † die sal my wel onderwijsen, daer by sal ic wel blijuen, door Gods genade. Vrag. Daer heeft ergens een Bies 1) [lantlooper] geweest, die heeft v wat te voren gepreeckt. Voort seyden sy, dat sy gelesen hadden int oude Testament, hoe datter veel kinderen gedoopt waren. Peter antwoort: Ick en hebber niet van ghelesen, ick heb wel gelesen, dat Christus den geloouigen heeft beuolen te doopen, Math.28. + Mar.16. + Ende by den Apostolen gebruyct is, Act.2.8. Ende hoe dat Petrus leerde: ‡ Betert v ende een yeder late hem doopen in den Name Jesu, so sult ghy die gauen des heyligen Geestes ontfangen, dat is v ende uwen kinderen belooft, &c. Ooc heeft hy Joan. 3. verhaelt. Doen hebben sy geseyt: Peter ghi zijt verleyt, zijn uwe Broeders ooc also gesint? Hy antwoorde: Wat weet ic van mijn broeders, ick mach spreken vant gene dat Godt my gegeuen heeft, dat kenne ic. Voort heeft hy verhaelt, als Christus seyt: * Gaet in alle de werelt, preect ende leert, wie ghelooft ende gedoopt wort, die sal salich worden. Item, † hoe dat Christus tot Johannem aen die Jordaen quam, om van hem ghedoopt te worden, op dat hy eerst alle gherechticheyt voor ons soude volbrenghen, om een voorbeelt te wesen, ‡ dat wy sullen na volghen zijn voetstappen. Ende na Christus lijden hebbent gebruyct die Apostolen, de ghene die zijn Lichaem ende Ghemeynte waren.

Van haer auontmael heeft hy beleden, dat hy daer niet met allen af en hielde, ende si hebben hem vermaent met dEuangely, dat hy al voor recht heeft aengesien, mer niet dattet op haer // + gemeente geseyt was, want Christus sprac (seyde hy) tot zijnen Apostolen: * Neemt, eet, dat is mijn lichaem, dat voor v sal worden gebroken. Ooc den kelc: Drinct alle hier wt, het is de kelc des nieuwen Testaments in mijnen bloede, dat voor velen wtgestort wort tot vergiffenisse der sonden. De Christenen sullent onderhouden, als Paulus leert totten Corinthen + daer hebben wijt claer. Sy seyden, haer auontmael (dat si eten ende drincken) warachtich vleis ende bloet te zijn, vragende mi, of wijt ooc also niet eten ende drincken. Ant. Christus sprack, ‡ dat vleis en is niet nut wterlijc te eten, mer het woort is geest ende leuen. Ende ons Ghemeente en is niet buyten Christus lichaem.

§ * Een corte vermaninge van Peter Metselaer.

CHristus heeft gesproken, Mat.24. + daer sullender veel comen in mijnen naem, seggende: Ic ben Christus, ende si sullender veel verleyden; wel te rechte, want alsmen haer de sonden biecht, so vergeuen syse (so sy seggen) sy hebben de tijt wel gedreuen 1), sint dattet Euangely verborgen is geweest, ende si plegent noch. Paulus heefter oock van gepropheteert, tot Timotheum +, Ende Christus, Mat.7. + Wacht v voor die valsche Propheten, &c. Item Joannes int 10. + veel daer van schrijft. Item Judas +, ende Petrus: † Maer si zijn als onredelijcke beesten, die natuerlijcken te verworgen ende te vangen geboren zijn. Sy verlasteren dat si niet en kennen. Item, * sy weuen spinnewebben, ende broeden Basilisken eyeren wt. Item, † sy placken de wandt met quaden calc, ende steecken pueluwen den menschen onder de armen 2), want al ist dat de kercke in holen vlucht, de belijdinge blijft eewich, sy mogen niet tegenstaen, ‡ want sy versa// +ken Gods cracht, sy beminnen den breden wech, † Christus cruys is haer een sotheyt. Van desen gaf God my wat te spreken. Ic merck anders niet, * dan de woeste gruwel, daer Daniel de Propheet af spreect, ende Christus, seggende, † dattet nauwelijc sal staen 3), of hy gelooue opter aerden sal vinden. Maer weest goetsmoets, ende strijdet int gelooue, wel wetende dattet het woort der waerheyt is, ende niet feylen en mach, daer op heb ic gebout door Christus genade, ende hy wil my bewaren, ende alle die dagen wil ic op hem betrouwen, wetende ende betrouwende, datter geen cracht, geen macht, geen heerlijcheyt en is in hemel noch op aerden, dan alleen van hem, daerom so siet neerstelijc toe, proeft v seluen in v consciencie, wat ghy soect, ‡ alle werc wil openbaer worden. Leest ende ondersoect neerstelic, want het gelt ons al veel. De ouerheyt en mogen een geen pijne doen om te verleyden, mer die dwalende geesten comen met valsche stricken onder Christus naem, mer wy zijn genoech gewaerschout, Mat.7.24. 1.Tim.4. 2.Tim.3. 4.Tit.1. Rom.16. Phi.3. 2.Pet.2. Jud.2. Mijn lieue vrienden, si gaen my also na met vragen als sy mogen, Onderwijset doch die ionge ende simpele herten recht onderscheyt 4), van dat Auontmael des Heeren,

want ic weet wat my moet 1). * Ist huys recht op den hoecsteen gebout, so en macht niet vallen, een yeder sie wel toe, want de tijt der versoeckinge is byder hant, wel wetende, dattet bijt praet altijt niet blijuen en wil, † want God heeft selue geleden, ‡ hebben si hem aen zijn gebenedijde lichaem getast, sy sullent ons ooc wel doen, laten wy ons wapenen met Gods woort, want het woort Gods * is de rechte duere. † Het is dat broot des leuens. De tijt van ‡ huylen is gecomen, daerom is onse verlossinge naby. Laet ons bidden om genade, * het is tijt // + dattet ordeel begint aenden huyse Gods, begintet aen ons, wat eynde wilt werden met de gene die niet en geloouen aent woort?

§ Mijn broeders, wilt ons arme schapen niet vergeten in v gebet, wy die om der waerheyts wille in des Ouerheyts banden zijn. Hebt opsicht op den genen die by v woonen, want Christus sal seggen: † Ic ben naect geweest, ende ghy hebt my gecleet, &c. ‡ Bidt ende waect, den woesten gruwel die naecket, Hout niet op, hebt goeden moet, * want die in ons is, die is grooter dan die inde werelt is. Ick begeer vriendelijc, dat ghy neerstich zijt, op dat ghy v niet en laet verleyden, want het zijn nv die periculose tijden. Ghy sult weten, dat ic alle tijt (als ic voor haer geleyt ben) mijn eygen gepeyns in my vernielt hebbe 2), ende hebbe gebeden den almachtigen God, dat hi mijn mont open doen soude na zijn welbehagen, Louet vrylijc, het is gesciet, dat hy gaf den ellendigen troost genoech, Sy gauen mi in veel dingen recht, als ic met haer sprac met eenen sachtmoedigen geest, door de genade Gods. Mijn lieue vrienden, nemet in danc, De Heere wil v alle bewaren vanden quaden verleyders, ‡ bidt ende waect, het is een periculose tijt, † ende en vergeet ons niet in v gebedt, ende coemt altemet by ons, het sticht so wel, De Heere wil ons alle bewaren, Amen.

§ * Aen zijn Huysurou.

Mijn lieue wtuercoren Wijf, † blijft by God, ‡ ende vermengt v niet metten quaden, want * ist dat de gerechtige wijct, so en sal mijn siel geen behagen aen hem hebben, seyt de Heere. † Den tijt mijns verscheydens schijnt na by te wesen, met Godt so moetet gheschien. Als het scheyden coemt, soo en vreest niet, maer bewaert uwen mondt. Mijn lief Wijf, blijft by de genade Gods, die v gegeuen is. //

finis.//