|
|
|
| |
| | | |
+ Eenen
Brief van
Willem droochscheer der geschreuen inder geuanckenisse
tot Antwerpen, aldaer hy om het getuychenisse ons Heeren Jesu
Christi gedoot is, Anno. 1557
1).
GEnade, vrede, ende bermherticheyt van God den Vader,
+ ende onsen
Heere Jesu Christo, die ons geroepen heeft tot zijn onuerganckelijc rijc,
† ende heeft ons
vercoren eer der werelt gront geleyt was,
‡ ende heeft ons gereynicht
doort waterbat int woort, op dat wy onstraffelijc souden zijn voor zijnen
oogen,
+ Geschreuen aen
v mijn beminde broeder N. ende aen mijn lieue suster N. hoe wel dat ic hier
legge in sloten ende banden, om tgetuychenisse Christi,
* ende ben daer
toe bereyt, dat met mijnen bloede te bezegelen door des Heeren genade,
† so en ben ic
nochtans niet versuymelijc, mijn lidtmaten te vergeten in mijn gebet, dat
welcke ick meest doe met tranen voor den Heere, want ghy noch loopende zijt
inde wilde woestijne, onder Draecken, Leeuwen ende Beyren,
‡ die altijt
loopen ende soecken om dat onnosel bloedt te vermoorden, dat welcke wraecke
roept
* van Abels
tijden af, want | | | | sy brengen ons ter doot,
† gelijc de Joden Christum deden,
‡ want wy zijn haer swaer om
sien, om dat wy ons haer niet gelijckformich en stellen, Daerom raetslaghen sy,
ende spreecken: Laet ons hem metten alderleelijcksten doot verdoemen, Want so
hy gesproocken //
+ heeft, sal
hem vergonden
1) worden. Daerom mijn wtvercoren in den Heere,
* wy en willen
niet vresen voor haer dreygen ende slaen, al loopen sy gelijck dulle honden,
† de Heere
heeft doch haer herten in zijn handt,
‡ sy en connen ons niet een
hayr ghecrencken, sonder den wil van onsen Vader.
* Die Heere
bewaerde doch de drie Jongelinghen in den vyerigen Ouen,
† Daniel in der
Leeuwen Cuyl, Ezechiel in Jerusalem,
‡ Moyses in Mesopotamia,
* Elias
int geberchte. Jae
†
alle die op den Heere betrouden, en quamen noyt tot schanden,
‡ want zijn crachtighe hant,
seyt de Propheet, en is niet vermindert,
* Ende al waert
dat een Moeder haer eygen kint verliet, so en sal ick v niet verlaten (seyt de
Heere)
† want die v
aentast die geraeckt den appel van mijnder oogen. Daerom laten wy onse sielen
bereyden tot aenvechtinghen, onse verlossinghe naecket.
‡ Ende den
dach der tribulatien is nv hier, daerom laten wy onsen Heere altijt heyligen,
ende groot maecken, op dat wy alle die schoone beloften beeruen mogen, die hy
de Christen generacy toegeseyt heeft,
* op dat wy
niet moe oft mat en worden in onsen moet, maer dat wi zijn
† vyerich in
den geest, vrolijc inder hope, verduldich in den druc, ende gestadich int
ghebet.
‡ Doen Israel wt
Egypten ginck, waren sy seer blijde, dat sy vanden dienst der slauernien
verlost waren, maer doen si quamen in de woestijne, daert den vleysche niet wel
en behaechde, doen waren sy seer onlustich, ende murmureerden,
* alsoo dat sy
wederom keeren wilden, daer sy doch geen recht toe en hadden,
†
want sy hadden alle haer ordinge
2) met wtghenomen, op dat sy
gheen oorsaecke hebben en souden, wederom te keeren,
† daerom en zijn
//
+ sy niet
int lant van beloften ghecomen, dan Caleb ende Josua, want dese waren wel
gemoet, also dat sy haer vianden vernielden, als een stuck broots. Die Heere
was oock met Dauid,
* dat hy den
Ruese Goliath versloech, sy bonden hem een Mes op zijn zijde, om den Ruese daer
mede te slaen, maer Dauid en was dat niet gewoon, om dat hy een Schaepherder
was, ende hy leyde dat Mes weder af, ende nam zijn slinger, ende werp den Ruese
daer mede voor den Cop, dat hy ter aerden viel, doen nam Dauid des Ruesen Mes,
ende sneedt | | | | hem dat hooft af. Daerom mijn wtuercoren Broederen
ende Susteren in den Heere, en laet ons niet wijcken, ter rechter oft ter
slincker zijden, want wy hebben eenen so grooten Coninck, die ons niet verlaten
en sal, ist dat wy hem getrou by blijuen, hy is so getrou diet belooft heeft,
dat ick daer aen niet twijfelen en can,
† want die
Stadt is vol alder goeden, daer wy sullen in comen, maer sy leyt int verneren
1). Wetet lieue
Broeder N. ende Suster N. dat ick v geue een Liet
2) tot een ghedenckenisse, ende
wil v daer mede den Heere beuelen, tot dat wy comen op den
‡
berch Syons, ende singen aldaer dat nieuwe Liet, met alle Gods wtuercoren. Ende
lieue Broeder ende Suster, doen ick dit Liet maecte, quam my een so grooten
quellinghe aen ende tentatie, dat ic seer bedraeyt
3) was, want my dochte dat de
Heere my altemael verlaten hadde. Ende ic viel op mijn knyen ende weende seer
bitterlijck totten Heere, ende badt om stercheyt ende cracht, ende de Heere
verhoorde mijn gebet, ende rechte my weder op,
* want hy en
laet ons niet becoren bouen ons vermogen, daer beneuen geeft hy doch eenen
wtganc, also dat wijt connen verdragen. Ende ic //
+ creech
weder sulcke genade ende vruechde, dat ick van blijschappen dit liet maecte,
tot stichtinge van mijnen naesten. Groet my J. de H. seer met den vrede des
Heeren, ende ghy N. groet my uwen Meester ooc seer metten vrede des Heeren,
ende wilt my v vrouwe oock goeden nacht segghen, ick en can haer den vrede niet
geuen: Want daer staet geschreuen:
† Wee den
genen die den mensche troost in ofte op eenen ydelen hope. Weet lieue vrienden,
dat ic seer verblijt was, doen ick na die vierschaer ghinck, dat my dochte noyt
sulcken vruecht te zijn, dan dat ic soude belijden mijnen Heere mijnen God voor
der werelt, ende de Schoutet vraechde, of ick herdoopt was, ende de heylige
Geest sprac duer mijnen mont, ende seyde, dat ic gedoopt was
‡
na Christus leer, ende dat sy herdoopers waren, want sy wederdoopen
4) teghen Christum, daer
om coemt v den naem toe, daer ghy ons mede noemt, ende ick badt haer dat sy my
wilden laten by mijn broeders, want wy doch een gelooue hebben, mer sy en gauen
my geen antwoort, dus mijn lieue Vrienden,
* willen wy v
verwachten onder den Altaer. | | | |
§ Een Liedeken, Nae de wijse: Ghy die Christum hebt aen
ghedaen.
CHristen Broeders weest nv verblijt
Nae dien ghy doch geroepen zijt
* Wt seer
vele gheslechten
Maect v des boosen leuens quijt
Ende wilt sonder mijden vechten
+
† Wy hebben
gheen strijt int gemeyn
Tegen vleysch ende bloet alleyn
Maer moeten ons verstercken
Tegen die hooch Regenten certeyn
En geesten die in de locht wercken
‡ Die Stadt
is seer lustich en goet
Maer sy int verneren
1) leyt, ter spoet
Sal ic daer noch in comen
Maer daer om gestreden zijn moet
Dat heb ick (die niet en wil schromen)
Al sy ick vast in mueren gheleet
Tis om de Waerheyt, ick wel weet
Stadts erf sal ick noch wesen
Deelachtich,
* maer tpat is niet breet
So wy dat in Esdra ghepresen
Tis maer eens menschen voetbreet wijdt
Hier water, vyer op dander zijdt
O Heer rechtet mijn ganghen
Voor sDuyuels getier my beurijdt
† Na
v staet alle mijn verlangen
‡ O Jacobs wormken
onuersaecht
Den strijt doch vromelijcken waecht
Met des
* gheestes
sweert schoone
Na den
† berge van Syon iaecht
| | | |
Om daer te ontfangen de
‡ Croone
Oorlof aen Broeders Susters fijn
My dunct het moet gescheyden zijn
Tot dat wy in sVaders rijck deuijn
Comen,
* daer salmen niet meer lijden
§ De Heere sy met v, ende wil v verstercken ende becrachtigen
ten eynde toe. //
|
1)Willem Droochscheerder
(volder, lakenbereider) is 29 Jan. 1557 te gelijk met vier anderen, allen omdat
zij bekend hebben herdoopt te zijn, te Antwerpen levend verbrand.
In het boek van de Hooger Vierschaar,
Antwerpsch Archievenblad, VIII, bl. 433, 437,
heet hij
Willem van Thye, geboren van Nere
( Neerritter?) bij Remunden ( Roermond).
Beide namen moeten denzelfden persoon aanduiden: 't blijkt hieruit dat
hetzelfde viertal in dat boek als medegeëxecuteerden van
Willem van Thye, in het
Groot Offerboek van 1615 als die van
Willem Droochscheerder worden opgegeven. Hij liet
geene goederen na. Het lied, dat op dezen brief volgt, is niet als de
andere door de uitgevers van het Offer des Heeren, maar door Willem
zelven gedicht. Het is ook vrij wat fraaier van vorm en toon dan die andere.
Uit het onderschrift van dat lied blijkt, dat het bij den brief behoort: hij
maakt ook, fol. 255 v o en 256 r o, zelf er melding van,
hoe hij na uit eene bange ure van zielsangst en gevoel van door God verlaten te
wezen weêr te zijn opgebeurd het had gemaakt en het thans aan zijn
broeder en zuster zendt.
1)Vergolden. Dit behoort nog tot de woorden
van de tegenstanders.
2)De Groote Offerboeken en Van Braght:
‘ordeninge’. Wordt hiermede ‘hun gansche volk en have’
bedoeld? of: ‘al hunne instellingen, al hunne gewijde voorwerpen, alles
wat zij in hun godsdienst behoefden’?
2)Het lied, dat op den brief volgt. Zie
aanteekening 1 op fol. 254 v o.
‡4.Esd.2.c.42. Apo.14.a.1.
‡Mat.28.c.19. Mar.16.b.15.
4)Doordat zij den toegedienden nooddoop
herhaalden. Eene beschuldiging, die meer voorkomt.
1)Zie aanteekening 1 op fol. 255
v o.
*4.Esd.7.a.7.
Mat.7.b.14.
*Esa.49.b.10.
Apo.7.b.16.
|
|