Het Offer des Heeren · dbnl

DBNL

Het Offer des Heeren

auteur: anoniem Het Offer des Heeren

editeur: S. Cramer

bron: S. Cramer (ed.), Het Offer des Heeren. Bibliotheca Reformatica Neerlandica, deel II . Martinus Nijhoff, Den Haag 1904

doorzoek de hele tekst

© 2001 dbnl

DBNL vignet


§ * Nae de wijse: Het was een Molenarinne. + GEroert ben ick van binnen Al om te maken bekent Hoe wy met hert en sinnen Typer buyten der stede ient Sochten te leuen met vrede Al na de † Hemelsche stede Was onsen wech seer excellent. ‡ Gelt, goet, vrienden en magen Verlieten wy openbaer 2) Op dat wy al ons dagen Christum souden volgen naer * En oock ons eygen leuen Hebben wy ouergegeuen + Te leuen nae zijn woort eenpaer. † Met twerck van onsen handen Wonnen wy daer ons broot Sy en comen niet tot schanden Maer door zijn ghenade groot ‡ Wil God de zijne spijsen Dus wy hem louen en prijsen
[p. 604]origineel
* Die ons verlost door zijn bloet root. Dit hebben de Heeren vernomen Dorstende nae ons bloet Sy zijn seer haest ghecomen En schenen by na verwoet 1) † Ghelijck sy Christum deden Veruolghen sy noch zijn leden † Die tquaet laten, en doen dat goet. Met stocken, sweerden, en coorden Quamen sy wel voorsien Daer wy als dongestoorden Waren goet om te bespien Werckende, hoort mijn verclaren Met de vroukens, die by ons waren Dat seer onlangs mochte gheschien 2). Sy quamen als ontsinde Al met een groot ghedruys Sijnken beurucht met kinde Liep haestelijck wten huys Sy was swaer ende banghe Sy hebben haer mede gheuangen Daer was om hooren een groot confuys. Kaerl liep buyten der dueren Meester Claes seer onbeschaemt Die sachmen nae hem spueren Met een bloot sweert, dat niet betaemt Daer mee heeft hy ghehouwen Och vrienden wilt doch aenschouwen Welcke de Christenen zijn ghenaemt. Ghequetst zijnde van desen Heeft hy haer noch ontrocht 3) Mayken ons vrouwe ghepresen + Heeft oock noch haer kint besocht DInquisiteur als man onsachte Heeftse ghegrepen met machte Met een bloot sweert bloedich bedocht. Sijnen aert hy daer baerde Bloethongherich ende blint
[p. 605]origineel
Mayken die haer veruaerde Besorcht zijnde voor haer kint Wacht mijn kint, hoordemense spreken Hy heeft (soot is ghebleken) Hem seluen ghequetst, als man ontsint. Die my quamen bespringhen Sprack ick aen met goet bescheyt De Diefleyders die my vinghen Brochten my int huys gheleyt Ick seyde: Vrienden ghemeene Dits om de Waerheyt reene Met Godts woort heb ickt haer daer verbreyt. Thuenis van Waesten gheboren Die elck zijn liefde iont Quam ons (zijn vrienden vercoren) Besien, hoe dat het met ons stont Om vertrecken hy Adieu seyde Maer wt liefden hy noch beyde Dat was voor Meester Claes een vont. Het was den wille des Heeren Ten doet Thuenis oock gheen ghequel Henrick sonder ommekeeren Die heeftet ontloopen snel Het mocht henlien wel verdrieten Maer sy souden noch wel meer vergieten Tonnosel bloet, als Woluen fel. Calleken goedertierich Brochten sy oock gheuaen Altijts in liefden vyerich Om Christo niet af te gaen * Wy troosten, so dat behoorden Malcanderen met Godts woorden + Dat was om hooren al ons vermaen. Hulp en troost tot dien stonden Was ons seer wel van noo Sy hebben ons daer gebonden Na dInquisiteurs geboo Op straten si ons brachten Met seer blijden gedachten Spraken wy de gebuerkens toe. Can yemant van ons doleren Hebben wy daer geuraecht Datmen ons gaet persequeren
[p. 606]origineel
Niemant en heeft daer geclaecht † Tis dan om Christus Name Wy en deruent ons niet schamen Sprack Mayken vry onuersaecht. Nader Stede sy ons leyden Calleken seer onueruaert Die ginc haer haest bereyden Om te singen, twort v verclaert Meester Claes, als die ontstelde 1) Dapostelen (hy vertelde) En songen niet, so ghy gebaert 2). Ick en wil oock niet dansen Sprack hy, waeromme singt ghy * En vreest niet dese Hansen Sprack Tonis, maer Suster singt vry Calleken heeft daer gesongen Ende ick vant my oock gedrongen Om te singen van herten blij. Typer binnen der mueren Brochten sy ons ooc daer naer Men sach ons geensins trueren Dat bleeck wel int openbaer Wy songen ende spraken Om Gods woort bekent te maken Totten volcke vry sonder vaer. Tvolck quam met grooten hoopen Elck heeft na ons gehoort Men sachse na ons loopen + De Rackers die leyden ons voort Ick sprack ten dien saysoene 3) Ten is niet van quaet te doene Maer om tbeleuen van Gods woort. * Smal ende enge is de poorte Sprack Calleken, my wel verstaet Schict v na de behoorte ‡ Doet goet ende laet dat quaet Gaet coopt nv Testamenten † En vreest niet dese Regenten Maer doet dat v Godes woort raet. Al dat ick v verhale
[p. 607]origineel
Dat is also gebuert Na tHof al vander Sale Leyden sy ons, maer ongetruert * Als slachschaepkens deuijne Wy en vreesden torment noch pijne Maer dachten op dat eewich duert. Ick cant niet al vertellen Ons spreken op onsen ganck Dus neemt mijn simpel stellen Van my wt gunste in danck Int Cootken 1) dat wy treden Daer wy den Heer aenbeden Met spreken ende met lofsanck. Ten heeft my niet verdroten Dat ick hier hebbe gedicht In een viercante gesloten Niet hebbende so veel licht Om lesen oft om schrijuen Int herte moestet blijuen Tot dat my de Heer brocht int gesicht. Broeders en susters wilt dencken * Op ons die in banden zijn Wilt ons tot hulpe schencken V gebeden op dit termijn Dat wy seer goederhande 2) † Ons lichaem tot een offerande God den Heer mogen geuen fijn. + Hier mede wy v groeten Met des Heeren vrede gemeyn Die den druck can versoeten Bidt dien groot ende cleyn Op dat wy mogen ydoone * Ontfangen des leuens Croone Te samen in des Hemels pleyn.	[n^o. 23.] 1) 1)Een der gevangenen te Yperen (1561) heeft, ‘in een viercante gesloten, niet hebbende sooveel licht enz.’, fol. 50 ro, dit lied vervaardigd, dat hij eerst later, in een ruimer vertrek overgebracht, op schrift heeft kunnen brengen. Hij spreekt dan ook steeds, fol. 49 ro enz., in den eersten persoon. Zooals in aanteekening 1 op fol. 44 ro reeds is meêgedeeld, was het de voornaamste bron voor het bericht van het Groot Offerboek van 1615, dat echter nog andere bijzonderheden kende, o.a. dat zij, voor de vervolging naar Yperen gevlucht, daar met smalweven hun brood wonnen; dat zij op de markt geworgd en verbrand zijn, Kalleken Strings eerst eenigen tijd na de anderen; dat Cijntgen Potvliets niet standvastig bleef en dus aan de handen des scherprechters is ontkomen. Die anderen waren Kalleken (Strings), Maeyken (Kocx), Thonis, van Waestene geboren (Anthonis Schoonvelt) en Kaerl (Lauwers van de Walle). De namen, die tusschen haakjes staan, zijn die van het Groot Offerboek. Een zesde, Hendrick N., wist toen zij samen overvallen werden nog te ontvluchten. Het lied komt voor in het Nieu Liedenboeck van 1562, in het Tweede Liedenboeck van Biestkens, 1583, en is door Wackernagel, Lieder der Niederl. Reformirten, opgenomen. +Van sommige vrienden, hoe si geuangen worden tot Yper, int iaer 1561. †Apo.21.a.1. ‡Mat.19.c.29. 2)Zooals was gebleken. 2.Cor.5.b.15. +Fol. 48 v^o. †Psa.128.a.1. 1.Tes.4.b.11. 2.Tes.3.a.8. ‡Psa.34.b.11. Mat.6.c.25. Col.1.b.14. 1)‘Verwoet’ kan sterker beteekenis hebben dan die het bij ons heeft. Dus: ‘bijna razend’. †Joan.15.b.20. †Esa.59.b.15. 2)Dit behoort misschien bij ‘hoort mijn verclaren’; hoort mijn verhaal van 'tgeen zeer onlangs kon geschieden, heeft plaats gehad. 3)Ontraken, misraken. Voor Thuenis (iets verder) heeft n^o. 1, 1563 Tonis, n^o. 11, 1599 Theunis. +Fol. 49 r^o.* Mala.3.c.16. 2.Cor.1.a.4. +Fol. 49 v^o.* †1.Pet.4.c.16. 1)Als die buiten zich zelven was. 2)Zooals gij u aanstelt. Mat.10.d.28. +Fol. 50 r^o.* 3)Gelegenheid of oogenblik. Mat.7.b.13. Luce.13.c.22. ‡Psa.34.b.15. Ro.12.b.16. †Mt.10.d.28. Ps.44.c.23. Rom.8.d.36. 1)Het kot, de gevangenis. Heb.13.b.13. 2)‘Op goede wijze’, hier dus: zonder eenige weifeling of ontrouw. †Rom.12.a.1. +Fol. 50 v^o.* *4.Esd.2.f.43. Apo.2.b.10.