Alphabetisch register.

m. beteekent martelaar (lares); het sterretje (*) boven aan een cijfer, dat het woord in eene aanteekening voorkomt.

A.

Aandenken, afscheidsgeschenk van martelaars aan de hunnen. 397. 411*. martelaars zenden brieven tot - 378. 461. 474. enz.

Abacuc, Habakuk; iemand die verkwikkingen aan gevangenen brengt. 214. 630.

Abraham en Kaerle Tanckreet. m. m. 348. 556 v.v. - verbrand. 557.

Adam Pastor. 223.

Adriaen Cornelisz. m. 17. 195*. 526*. 578* v. -’ taal. 24. 26. gebed. 195 v.v. vermaning aan de vrienden. 197 v.v. belydinghe. 204 v.v. - over vlucht voor de vervolging. 197 v. 201. doop. en mis. 212. 215. huwelijk en biecht. 213. - verwekt opschudding. 205. 578. - voorzichtig, op oneerlijk af. 203*. 579. gepijnigd. 208. 217. verbrand. 195*. 578*. lied op - 216. 526*. 529 v. lied van - 195*. 490. 578 v.v.

Adriaen Pan. m. 17. 389*. 566. brieven. 342 v.v. -'s vreugde in 't lijden. 32. 343 v. gepijnigd. 344. onthoofd. 342*. 346 v. 373*. lied op - 345 v.v.

Advokaat. aangeboden aan d'Auchy. 337. - (en) komen in ketterprocessen te Antwerpen voor. 152*. 337*.

Aechtken, van Zierikzee. m. 566. onthoofd. 581*. lied op - 581 v.v.

Afval. 101. 136*. 202. 247*. 454 (tot de Hervormden?). 457. 550. 565*. 603*. pogingen om tot - te bewegen. 424. 552. 591*. 654*. waarschuwing tegen - 637.

Amsterdam. 82. 658. de troebelen van 1534 en 1535 te - 275. 343. martelaars te - 17. 78*. 88. 478. 654. reactie na 1567 te - 478*. - moorddam genoemd. 654*.

Anneken, van Leiden. m. Zie Annetgen.

Anneken of Tanneken, van Roosbroecke. m. verbrand. 568*. -'s zingen. 573. 575. - aan den brandpaal oneerbaar behandeld. 576. lied op - 568 v v.

Anneken Jans. m. 17. 22. 26. Davidjoriste? 29. 70* v. brief van - aan D.J. 70* v.-'s

testament aan haar zoon. 70 v.v. verdronken. 70. lied op - 75* v.v.

Annetgen Symonsdr., van Leiden. m. verdronken. 578*. lied op - 526 v.v.

Anthonis van Cassele. m. 348. 556 v.v. verbrand. 557.

Anthonis Rocke. afvallig.565*.

Anthonius van Hille. disputeert met Hans van Overdam. 112.

Antwerpen. 628*. 630. advokaten te - somtijds toegestaan. 152*. 337*. martelaars te - 17 v. 126*. 177*. 342*. 367*. 373*. 443*. 521*. 538*. 544*. 552 v. 560. 563*. 581*. de schout van - executeert te Lier. 568 v.

Apocriefe boeken van het O.T. veel aangehaald. 35. 54*. 213. enz. dispuut over - tusschen d'Auchy en Lindanus. 302 v.

Aremberg, Hertog van. bemoeit zich met d'Auchy. 269* v.

Arend, aanduiding van den keizer. 110. 113 v. 666.

Assuerus van Gheemont. m. geeft sommigen aan. 152*.184.-'s betrekking tot Jer. Seghersz. 152. 156. - verbrand. 152*.

Augsburgsche godsdienstvrede. 270*.

Austruweel. beeld te - door Peter Bruynen c.s. geschonden. 177*. 183*. 521*.

Auszbundt, De. bevat vele uit het Offer des Heeren vertaalde liederen. 38. 75*. 88*. 95*. 124*. 184*. 235*. 265*. 509*. de - en het Liedtboecxken. 489. later gebruik van den - 494.

Avondmaal. 506*. 512 v. Satler's wijze van - vieren. 63. oordeel over het - bij Jan Claesz. 84 v. Claes de Praet. 251. d'Auchy. 272. Claesken. 328 v. 338. Hans de Vette. 352 v. deelneming van onwaardigen aan het - 598. 613.

B.

Babylon. 115. 228. 592. - ische hoere. 360. 365. 451. 453. 480. 527 (van een kerkgebouw).

Balten, dominikaan. 553.

Ban. 37. 112. 247. 352. 623. 649*.

Beckum, Maria en Ursula van. de jonkvrouwen - m.m. Zie Delden.

Beelden. - dienst. 601. - schennis door Peter Bruynen c.s. 177*. 183*. 521*. - storm (van 1566). 463*. 521*. 649*.

Bekeering. hetzelfde als zich bij de goeden voegen. 83*. - door het zien van de vervolging bewerkt. 246. 591*. - slechts zelden als ommekeer uit een lichtzinnig leven. 258. 550*.

Besnijdenis. 284. 349. 351. 356. 403.

Beulen. Zie Scherprechters.

Biecht. 93. 213. 272.

Biestkens, N., drukker van het Offer des Heeren. 8 v.v.; van den Bijbel. 20.

Bijbel. vertalingen van den -, in het Offer des Heeren gebezigd, Mattheus Jacobs, Biestkens. 19 v. eigenaardige vertaling van teksten. 20. 110. 111. 119. 132. 379. 457. geschil over eene gepriviligiëerde - uitgaaf met Joos Kint. 224. zuricher - vertaling. 281. - uitgaaf van Rob. Stephanus. 282. namen der - boeken aan de Vulgata ontleend. 53*. verboden uitgaaf van het N. T. 206. 208. de - en zijne macht om zielen te doen wedergeboren worden. 175. 459*.

Bisschop. Zie Oudste.

Bouwen Lubbertsz te Haar-

lem. dicht een lied op Jorian Simons. 258*. 587*. - spreekt bij diens dood het volk toe. 587* v.

Brabantsch. - e taal. 25*. - rechtsgebruik. 307.

Braght, T. van. ‘De geloofwaardigheid van -’ 27. 127*. 268*. 522*. 534*. 578*. 587*. 612*. 659*. gebruik, door - van het Offer des Heeren gemaakt. 5. 8. 39. - bevat uitvoeriger bescheiden over Anneken Jans. 70*. Elisabeth. 91*. Lysken. 126*. Jorian Simonsz. 257* v. d'Auchy. 268*. Lenaert Plouier. 367*. Clement Henricks. 478*. Maria van Beckum. 510*. - drukt slechts een fragment af van de belijdenis van Jan de oude Cleercooper. 182* v. en van een brief van Jan Geertsz. 405.

Breidel in den mond. 543. 565. 575 v.v. 661. Vgl. Tongschroefje.

Brugman, pater. Bekend woord van - 530. 658. 667.

Buyck, Joost. 478*.

Buys, Willem Jansz., drukker van het Offer des Heeren. 14 v.v.

C.

Calleken Strincx. m. 18. lied op - 591 v.v. 603 v.v. - verbrand. 593. 603*. 606.

Calvijn. 270. 282. 289. 292. 300.

Christus. 18. lied op -' lijden. 500 v.v. Zie Menschwordingsleer.

Claes, Meester. in het proces van Mayken Boosers. 417 v. - bij gevangennemingen te Yperen. 604 v.v.

Claes de Praet. m. 17. belijdinge. 238 v.v. - bekeerd door het zien van terechtstellingen. 246. over zijn doop. 240. 252. zielestrijd. 241. ban. 247. menschwording. 250. Maria. 251. avondmaal. 251. paus, mis, hebzucht der geestelijken. 252. - verbrand. 256. lied op - 253 v.v.

Claesken Gaeledr. m. 17. 268*. gehuwd met Hendrik Euwesz. 268*. 324*. -'s belijding en brieven in n^o. 1, 1562. 324 v.v. nieuwe brief in n^o. 4, 1570. 10. 324*. 336 v.v. -'s taal. 25. innigheid en diep zondegevoel. 29. 335. blijdschap over haar vonnis. 32. 336. - zuster van d'Auchy. 324* v. - eene ontwikkelde vrouw. 325*. - over haar gezin. 325. - door Gillis van Aken gedoopt. 325. over doop. 326. mis. 327. avondmaal. 328 v. 338. kinderdoop. 339. verdronken. 324*. 341. lied op - 339 v.v.

Clement Dirksz. m. 18. 257*. verbrand. 589. lied op - 586 v.v.

Clement Henricksz. m. 17. 478*. 623*. 654*. brief. 28. 478 v.v. - zwaar gefolterd. 478. langen tijd gevangen. 463*. 478*. verbrand. 478. 482. lied op - 481 v.v. 623*. 654*.

Cornelius Roose, deken van Kestenne. 223 v. 226.

D.

David Jorisz. 71*. 223. 285. 426*.

Davidjoristen. 72*. 136*. Anneken Jans -? 29. 70* v. de juffers van Beckum -? 29. 510*.

David van der Leyen. m. 18. verbrand en het wonder daarbij. 534. lied op - 531 v.v.

Delden, jonkvrouwen van -,

Maria en Ursula van Beckum. m.m. 18. Davidjoristen? 29. 510*. lied op - 509 v.v.

Delft. martelaars te - 659. - woonplaats van Adriaen Cornelisz. 209.

Dieuwercken. m. lied op - 579 v. levend begraven. 578*.

Dirc Jansz. m. 195*. 204. 212 v. 526. 529. - verbrand. 578*. lied op - 526 v.v.

Dirk Philips. 407. 408. 493. 646*. 649*.

Doop. 612. de gevangenen telkens naar hun gevoelen daarover gevraagd. 36. - op berouw. 36. 344. eisch van bekwaamheid voor den -. 36. 122. zienswijze over den - van Satler. 64. Jan Claesz. 84 v. Elisabeth. 93. Jeronimus Segersz. 130. Peter van Wervick. 191. Adriaen Cornelisz. 212. Claes de Praet. 252. d'Auchy. 271. 280 v.v. Claesken. 326. Hans de Vette. 351. Jan Geertsz. 402 v.v. Mayken Boosers. 413. de zaligheid al of niet gewaarborgd in den - 93. 381. de - is bad der wedergeboorte. 284. 451. klokken - 212. nood - 284. 401. 445*.

Doornik. martelaars te - 17. 411*.

Dosie (Jacques). 268* v. dezelfde als Jacques d'Auchy.

Douwe Eelkes, pastoor te Leeuwarden. 337*.

Drieëenheid. 495. 585. in welken zin de - door martelaars werd beleden. 35. 36. 227. 406*. 585*. gevoelen over de - van Jor. Simonsz. 36. 260. (260*). 666. d'Auchy. 271. (271*). 666. Hans van der Maes. 360 v. Gielis Bernaerts. 381.

E.

Eed. 91. 110. 495. gevoelen van Satler. 64. Joos Kint. 224. Hans van der Maes. 363. Menno. 495. weigering van - 367*. 495. 505*. - verbod ontbreekt waar men het verwacht. 594*. 612*.

Eelken m. 17. - voor het eerst in n^o. 4, 1570. 11. -'s taal. 25. preekt, nog ongedoopt. 431. - over mis en menschwording. 431. -'s opgewondenheid. 431. 587*. -'s vonnis. 430*. onthoofd. 432. lied op - 433 v.v.

Elisabeth Dirksd. m. 17. 431. haar geletterde opvoeding. 27. 91. 91*. lied van - 91*. voor leeraresse gehouden. 91 v. 95. -'s verhoor 92 v.v. gepijnigd. 93 v. 96. verdronken. 94. 97. lied op - 95 v.v.

Emden. plaats van ontstaan van Offer des Heeren. 8. 13. 19. 39. betrekking tusschen de Doopsgezinden in 't zuiden en - 112 v. 239. 241.

Erfzonde. 212. 280. 326.

F.

Fije. m. 17. voor het eerst in n^o. 4, 1570. 11. -'s taal. 25. -'s opgewonden blijdschap over zijne executie. 32. 431 v. 434. 587*. vonnis. 430*. verbrand. 432 v. lied op - 433 v.v.

Filips II. belangstelling van - in het proces van d'Auchy. 270*.

Folteringen. 93 v. 167. 174. 208. 217. 364. 388. 391. 396. 407 v. 441 v. 478*. 540. 654 v.

Frans de Cuyper, oudste. 274.

Frans Dammasz. van Bolsweert.

m. 18. 495. - dichter van liederen. 505*. - wegens eedsweigering gevangen genomen. 505*. verbrand. 507 v. wonder bij -'s dood. 508. lied op - 505 v.v.

Friesche taal. 25. 26. 438. 440.

Friezen. Zie Vriezen.

G.

Geervliet, martelaar te - 550.

Geest, Heilige. 35. 380. 451. enz. - richtsnoer voor ons oordeel. 304. - van Vader en Zoon uitgaande. 135. 361. 646.

Geheimschrift van gevangen m. m. 628*.

Gemeente. 226. 261. 271. 377 v.v. gehechtheid aan de éénheid der gemeente. 31. 213. 261. 529. 580. 596 v. - zonder vlek of rimpel, voor het eerst bij Jeronimus Segersz. 136*. 377. duitsche en engelsche -n in het zuiden. 226. scheuringen in de - 37. 630. - verzorgt weduwen en weezen. 630. - waarborgt zaligheid. 381 v. 449*. 455.

Gent, martelaars te - 98. 121. 187. 238. 348. 516. 531. 536. 556. 649. 666. Gielis Bernaerts, leeraar te -. Vgl. Gielis.

Gentsche pacificatie. 14.

Gerrit Cornelisz. m. 18. voor het eerst in n^o. 6, 1578b. 12. - gefolterd. 655 v. verbrand. 658. lied op - 654 v.v.

Gevangenissen. Niet altoos streng. 123. 126*. 129. 397. 448*. 463. 638 v.v. voorzichtigheid in het schrijven uit de - noodig. 204. 628*.

Gevangenschap (langdurige). 126*. 270*. 348*. 463*. 478*. 659*.

Geuzenjaar. 497. Vgl. Beeldenstorm van 1566.

Gielis Bernaerts. m. 17. 342. brieven van - 373 v.v. - leeraar te Gent. 373*. 387*. -' uitvoerig bijbelgebruik. 29. 375 v.v. -' innige liefde tot de gemeente. 381 v. - vermaant tot gastvrijheid en milddadigheid. 35. 390. - over het avondmaal. 378. gepijnigd. 388. 391. raadt aan dispuut met geestelijken te weigeren. 389. onthoofd. 373*. lied op - 390 v.v.

Gielis Matthijsz. m. 17. leeraar te Middelburg. 448*. 450*. 476. - herinnert aan vroegeren overdaad. 27. 461. - legt nadruk op aalmoezen geven. 35. 459 v. - waarschuwt tegen afval tot de Hervormden(?). 448* v. 452 v.v. -'s executie lang uitgesteld en in 't geheim geschied. 463. - onthoofd. 448*. lied op - 475 v.v.

Gielis van Aerde. c. s. m. m. te Lier verbrand. 568*. - zingen psalm 41. 573. lied op - 568 v.v.

Gillis van Aken. 37. 130. 207. 214*. 223. 274. 565*. -'s ongeregeld leven. 247. had Claesken gedoopt. 325. 327. - onthoofd. 247*.

Gielis van Gusseme. m. 18. verbrand. 536*. lied op - 535 v.v.

Goebens, Goossen. emdensche drukker van het Offer des Heeren? 13.

Goris, van Lier. m. levend verbrand. 517. lied op - 516 v.v.

Goris Leerse. m. verbrand. 561. 667. lied op - 560 v.v.

Goyvert Mertens. m. verbrand. 568*. lied op - 568 v.v.

Grietken, van Lier. m. levend verbrand. 517. lied op - 516 v.v.

Grietken Bonaventuers. Zie Margriete van Halle.

Grouwell, Bernard. dominikaan te Zwolle. 511.

H.

Haag, den. martelaars te - 393. 422.

Haarlem. martelaars te - 257. 587.

Habakuk. Zie Abacuc.

Hagepreeken onder de Doopsgezinden. 102 v. 246.

Hans Alenson. over de uitlatingen in gedrukte brieven. 235*.

Hans of Jan de Smit. m. 348. 526 v.v. verbrand. 557.

Hans de Vette. m. 17. 25*. belijdingen. 348 v.v. - verzoekt van zijn brief afschriften te laten maken. 22. 355. -'s medeslachtoffers. 348. 556. lied op - c.s. 348*. 355 v.v. 556 v.v. - over kinderdoop. 349. 351. besnijdenis. 351. avondmaal. 352. menschwording. 353. celibaat. 354. zieleslaap. 354. - buiten de kerk getrouwd. 350. verbrand. 557.

Hans Keescooper of Jannijn Buefkijn. m. 17. brief. 121 v.v. brief aan de overheid van - 102. -'s gevangenschap. 103 v.v. 107. 121 v.v. over de mis. 121. 124. - verbrand. 123. lied op - 124 v.

Hans van der Maes of Vermeersch. m. 17. belijding. 358 v.v. - over de waarheid van het Evangelie. 358 v. mis. 359 v. drieëenheid. 360 v. menschwording. 361 v. verrijzenis der dooden. 363. ouderdom der herdooperij. 360. gepijnigd. 364. lied op - 364 v.v.

Hans van Overdam. m. 17. -'s taal. 24. belijding en brief. 98 v.v. -'s sterfjaar. 569*. - verzoekt zijn brief door te zenden. 22. 112. -'s taal. 24. - offensief tegen de roomsche kerk. 29. 30. 98*. -'s verlangen naar den marteldood. 32 v. 98*. lied van - 98*. 100. 490. 568 v.v. - gevangenschap. 102 v.v. -'s uitdagende brief aan de overheid. 113 v.v. verbrand. 98*. 123. lied op - 117 v.v.

Heiligen. vereering van - door Satler veroordeeld. 64. het slapen der - (vromen). 354. 362. 635*.

Hendrik Alewijnsz. m. 463*.

Hendrik van Arnhem, oudste. 510*.

Hendrik Beverts. m. 151. 152*. 172. Brief van Jeronimus Segersz. aan - 168 v.v. verbrand. 175.

Heynric Dircsz. m. 195*. 204. 526. 528 v. verbrand. 578*. lied op - 526 v.v.

Hendrik Euwesz. m. echtgenoot van Claesken. 268*. 324. 330. 336 v. - kan niet lezen. 329. verdronken. 341.

Hendrik Maelschalk. m. 652*.

Hendrik N. ontsnapt uit de gevangenis. 603*. 605.

Hendrick Verstralen. m. 17. voor het eerst in n^o. 6, 1578b. 12. 21 v. 37. 621 v.v. -'s brieven. 628 v.v. - vermaant zijne vrouw toch niet te hertrouwen. 633. 637 v. - niet vrij van wraakzucht. 528*. 644. -'s slimheid. 631. -'s geheimschrift. 628*. 633. liederen van - 628*. lied op - 643 v.v.

Hendrik van Vreden, oudste. 274.

Herman Timmerman. m. oudste. 623. 649*.

Hervormden. 103*. opkomende beweging der - na 1563. 31. 258*. 261. 394. 404. 448. 454*. 497. 538. (Sacramentarissen).

Hoboken. 183*. 583.

Hoopken, Cleyn. - het kenmerk der ware christengemeente. 31.

143. 261. vermaning om zich bij het - te voegen. 73. 76. 81. 261.

Huwelijk voor de gemeente. 127*. 156 v. 350. 462. 635. zienswijze van d'Auchy over het - 272. van Jan Schut. 614. verbod van priester - 213. 354.

Huyge te Middelburg. 469.

J.

Jacob Peeters. m. 177*.

Jacob Spillebout. m. 348. 556 v.v. verbrand. 557.

Jacques d'Auchy (Dosie). m. 17 v. -'s taal. 25. 269*. - man van deftigen stand en breede kennis. 29. 270*. 309. - kent zuricher vertaling van het N. T. 27. 270*. 281. - lang gevangen gehouden. 270*. 463*. - broeder van Claesken? 270*. 324*. - Van Aremberg en Filips II schrijven over - 269*v. - door Lenaert Bouwens gedoopt. 276 v. - verraderlijk gevangen genomen. 268*. 320. 608 v.v. liederen van - 268* v.v. 608 v.v. -'s bekentenisse des geloofs. 268 v.v. relaas van -'s verhooren (belijdinge). 273 tot 320. - over kinderdoop. 270. 280 v.v. doop bij wedergeboorte. 271. 284. drieëenheid. 271. (271*). 666. menschwording. 270. 301. 310 v. mis en avondmaal. 278. 285 tot 293. verzet tegen de overheid. 273. erfzonde. 280. besnijdenis. 284. - verwerpt het gezag der kerkvaders. 283. 296. -'s waarschuwingen aan Lindanus. 308 v. - over den eisch van onberispelijkheid in geestelijken. 312 v.v. Over Menno en Lenaert Bouwens. 316 v.v. -'s belijding uit het Fransch vertaald. 320. lied op - 320 v.v. - verdronken. 324*. 341. 608*.

Jacques de Rore. m. 622.

Jan Claesz. m. 17. -'s brieven. 78 v.v. - liet een boekje van Menno drukken. 26. 27. 78. 87. -' eenvoud. 29. - dringt bovenal aan op rechtschapenheid en tot zich bij de goeden te voegen. 34. 78. 86. enz. - verzet zich tegen 't verhoor in eene onvoltallige schepenbank. 86. 89. -' vonnis. 86 v.v. onthoofd. 88 v. lied op - 88 v.v.

Jan Cleeren of Tasmaker. 568*.

Jan de oude Cleercooper. m. 17. -'s bekentenis slechts voor een deel opgenomen. 177*. 180. 182*. -'s beeldenschennis (met Peter Bruynen c.s.). 183*. 521*. -'s vermaning tot zijne vrouw. 523. verbrand. 185. lied op - 184 v.v. 521 v.v.

Jan de Croock, monnik. 111.

Jan Doom, oudste te Haarlem. 534*.

Jan Geertsz. m. 17. brieven. 393 v.v. - voor het eerst in n^o. 2, 1566. 9 v.v. 394*. - kent Latijn. 27. 393. 407. - druk bijbelgebruik. 29. - verlangt naar den brandstapel. 32. 408. - schrijftrant. 393* v. - brief aan den lutherschen paep. 36. 398 tot 404; deze onvolledig opgenomen. 394*. 404* v. 667. - gepijnigd. 396. 406 v.v. zendt specerijen tot eene gedachtenis. 397. over nooddoop. 401. kinderdoop en besnijdenis. 402 v.v. - derde brief voor 't eerst in n^o. 4, 1570. 405*. boeken aan - afgenomen. 408. verbrand. 393. lied op - 408 v.v.

Jan Hendriksen. m. 18. voor het eerst in n^o. 5, 1578a. 11 v. - zijne examinatiën. 658* v. opschudding bij -'s executie. 661 v. verbrand. 659. lied op - 658 v.v.

Jan Jacobs, oudste. 493.

Jan Jansz. van Delft verraadt Adriaen Cornelisz., maar betuigt schaamte daarover. 205. 207. 215 v.

Jan Jansz. Brant. m. - zeldzaam voorbeeld van ongeregeld leven vóór de bekeering. 550. verdronken. 551. lied op - 550 v.v.

Jan Lievens. m. 521*.

Jan Schut. m. 18. 490. - behandelt alle geloofsvragen, die in geschil waren, behalve den eed. 612 v.v. onthoofd. 611*. de rechter van - gestraft. 612* lied op - 611*. lied van - 611 v.v.

Janneken, vrouw van Hendrick Verstralen. 629 v.v. 647.

Janneken Eghels of van Houte. m. 18. 567. 568*. verdronken. 553*. lied van - 552 v.v.

Jannetgen Matthijsdr. m. 578*.

Jannijn Buefkijn, dezelfde als Hans Keescooper.

Jeronimus Segersz. m. 17. -' brieven. 126 v.v. -'s innigheid. 29. - verlangt naar de executie. 30. 143. 151 v. 159. - huwt in de gemeente. 127. 156 v. - waarschuwt tegen valsche profeten. 136. 146. - over mis. 129. doop. 130. bekeering enz. 136 v.v. wettige zending der predikanten. 158. gepijnigd. 167. 174. -' krankheid. 170. verbrand. 126*. 175. lied op - 173 v.v.

Joachim Ooms. m. 18. verbrand. 561. 667. lied op - 560 v.v.

Joos de Tollenaer. m. 16. 17. 622*. 625. noemt het Offer des Heeren in een zijner brieven. 5.

Joos Kint. m. 17. -'s taal. 24. -'s strijd en blijdschap in zijne gevangenschap. 219. 220. - verhoord door Ronsse en Polet. 220 v.v. - over overheid. 221. kinderdoop, kerk, kerkvaders. 222. menschwording. 223. 233 v. eed. 224. Maria. 224 v. bijbel. 225. mis en oliesel. 233. - weigert over zijn doop te spreken. 223. v. - vraagt openbaar dispuut. 230 v. - over de bevoegdheid zijner rechters. 231. verbrand. 237; te Gent. 666. (te Kortrijk. 219. 230. 235*.) lied op - 235 v.v.

Joos Verbeeck. m. 18. oudste. - diep betreurd. 538*. - gefolterd. 538*. 540. 544. levend verbrand. 543. lied op - 538 v.v.

Joos Vermeeren. m. Zie Joos Verbeeck.

Joost Buyck. 478*.

Joost Joosten. m. 561*.

Joost Verkindert. m. 622.

Jorian Simonsz. m. 17 v. brieven. 257 v.v. - oordeel over kerk. 31. 261. drieëenheid. 36. 260. (261*). 666. - verbranding van zijne boeken door het volk verhinderd. 257*. 590. - eertijds van lichtzinnig gedrag. 258. - dringt boven alles aan op rechtschapenheid. 259 v.v. 263 v.v. verbrand. 265. 589. lied op - 263 v.v. 587 v.v.

K.

Kaerl, van Yperen. dezelfde als Lauwers van de Walle. m. verbrand. 603*. lied op - 603 v.v.

Kaerle Tanckreet. Zie Abraham.

Kalvijn. Zie Calvijn.

Katherijn, van Lier. m. te Gent levend verbrand. 519 v.v. lied op - 516 v.v.

Keizer. wederpartij van de ketters. 109. 118. enz. - onze overste alleen naar het vleesch. 107. 112. 221, 589 v.v. -'s plakkaat tegenover het bevel Gods gesteld. 304. enz.

- aangeduid door ‘de arend’. 666.

Keizer van eene rederijkerskamer. de man van Anneken (Tanneken) van Roosbroecke, m. was - 574.

Kerk, roomsche. komt bij de martelaars zelden te sprake. 30 v.v. oordeel over - 92. 183. 222. 242. 249. 359 v. nieuwe strooming in de - 448* v. 452 v.v.

Kerk, ware kerk. gehechtheid aan de eenheid van de - en afkeer van sectarisme. Zie Gemeente en Sectarisme.

Kerkvaders. 222. 249. 283. 287. 296. 299. 360.

Kloostergeval van 1558 te Leeuwarden. 314.

Kortrijk. martelaar te -. Zie Joos Kint.

L.

Lauwers van de Walle, dezelfde als Kaerl van Yperen.

Leeraar(s). 387. 390. 450. 454*. 457. - naam voor pastoor. 506*.

Leerstellige formules komen zelden voor. 34. 35. 135. 258*. 360* v. 448*. 449*. 646.

Leeuwarden. martelaars te - 91. 260. 324*. 430. 437. 505. 608*. kloostergeval van 1558 te - 314.

Leiden. martelaars te - 195. 526. 578 v.v. dwaling ten opzichte van het sterfjaar van de martelaars te - hersteld. 578.

Lektuur. 646*. Broederlijke vereeninge. 62*. - Geestelijk liedtboecxken. 71*. - 600 exx. van een werk van Menno voor Jan Claesz. gedrukt. 78*. 87. - boeken van Jor. Simonsz. 257*. - geschriften van Menno en Dirk Philips. 408. Souterliedekens van 1540. 573*. - van het N. T. aanbevolen. 368 v.v.

Lenaert Bouwens. bij martelaars bekend. 37. enz. - van Sommelsdijk afkomstig. 317*. - doopt d'Auchy. 270*. 276 v. 280. - door dezen voor onberispelijk van leven gehouden. 317.

Lenaert Plouier. m. 17. 495. 552. 567. 568*. -'s testament. 367 v.v. andere brieven van - (368*.) 667. -'s eedsweigering. 495. bijzonderheden omtrent - en zijne familie. 367*. - verdronken. 367*. lied op - 371 v.

Leuina (Ghyselins). m. 18. verbrand. 534. wonder bij haar dood. 534. lied op - 531 v.v.

Liedtboecxken, tracterende van den Offer des Heeren, Het. 38 v. 487 v.v. sommige liederen uit - in het duitsch - vertaald. 38. gezangwijzen in - 39. liederen van - in proza overgebracht door het Groot Offerboek. 39. - bevat gedichten òf van ooggetuigen òf althans van tijdgenooten. 490. 491. soms van martelaars zelven. 490. - rederijkerspoëzie. 492. een enkel lied uit - lyrisch. 492. - gedicht om gezongen te worden. 493. - godsdienstige richting. 494 v. - groote bijbelkennis der dichters van - 496. oordeel der dichters van - over de vervolgingen en eigenaardige kleur van hun geloof in de toekomst. 496. 497.

Lier. martelaars te - 246*. 516 v.v. 568 v.v.

Lijden. doel van het martelaars - 33. 170. 388. 458. 464. 637.

Lijsbeth Dirksd. Zie Elisabeth.

Lijsbeth Piersins. m. 18. door den beul smadelijk behandeld. 536. verbrand. 536*. lied op - 535 v.v.

Lijsken Dirks. m. 17. vrouw

van Jeronimus Segersz. 126 v.v. brieven van - 154 v.v. verlangt naar den dood. 163. - na hare bevalling levend verdronken. 126*. 176.

Lind, Esaias de. zoon van Anneken Jans, m. 70*.

Lindanus, inquisiteur. verhoort d'Auchy. 269* v.v. en Claesken. 326 v.v. - zijne zonderlinge onbekendheid met d'Auchy's gemeente. 270*. zijne onmatigheid. 294.

Lucas Lambertsz., van Beveren, genaamd Bestevaer. m. lotgenoot van Jan Claesz. 86. 88. onthoofd. 78*.

Lutheranen. 103*. 301. 394*. 423*. - onvriendelijk beoordeeld. 31. 261. 518 v. - geen broeders. 401.

M.

Maeyken, vrouw van Lenaert Plouier. 367*.

Maeyken de Catte Joosdr. m. 566. verdronken. 581*. lied op - 581 v.v.

Maeyken de Corte. m. 566. verdronken. 581*. lied op - 581 v.v.

Maeyken Kocx. m. verbrand. 603*. lied op - 603 v.v.

Maeyken, Oude (Sprincen). m. 566. - verdronken. 581*. lied op - 581 v.v.

Maeyken Wens. brief van - de éénige nog bestaande autograaf onder de martelaarsbrieven. 23. 27.

Maeyken. Zie verder Mayken.

Magdalena Andriesdr. m. 566. verdronken. 581*. lied op - 581 v.v.

Mander, Karel van. heeft een lied van d'Auchy vertaald. 268* v.

Maria. 64. enz. - moeder en maagd. 224 v. 251. 414.

Maria van Beckum. m. Zie Delden.

Marcus, Albert Dircks, burgemeester van Amsterdam. 478*. 482.

Marcus de Smit. m. 348. bij zijne gevangenneming nog ongedoopt. 349. verbrand. 557. lied op - 556 v.v.

Margriete van Halle of Grietken Bonaventuers. m. 566. onthoofd. 581*. lied op - 581 v.v.

Mariken. m. Zie Marijtgen Adriaensdr.

Mariken (Marijtgen) Jansdr. m. verbrand. 578*. lied op - 579 v.

Mariken Vlaminx. m. hoogbejaard. 571. verbrand. 568*. lied op - 569 v.v.

Mary Joris, lotgenoote van Jorian Simonsz. 263. 590. - in de gevangenis gestorven. 257*.

Marijtgen Adriaensdr. 578*. 579. 580. levend begraven. 578*. liederen op - 526 v.v. 578 v.v.

Martelaars. hun stand. 27. 411*. 574*. rechtschapen levenswandel der - door rechters erkend. 247. 275 v. 313. vinden bij deze deernis. 415. 470. 478. aandenken aan - 397*. 411*. bejaarde - 78*. 566. 571. zielestrijd van - 33. 219. 241. 445. opwinding van - 431 v. doodstraf van - verzacht. 426. verzwaard. 432. 517. zie Breidel. Tongschroefje. - in 't geheim gedood. 231. - kennen dikwijls den naam noch van den oudste die hen had gedoopt noch van andere broeders en vermanen de hunnen niet naar elkanders naam te vragen opdat niemand gevaar zou loopen van op de pijnbank anderen aan

te geven. 105. 203. 208. 214. 249. - brachten waarschijnlijk soms hunne goederen in tijds in veiligheid. 27. 367*. - achtten het Christendom gelegen in een rechtschapen wandel en in het kruis te dragen. 34. 35. 495 v.v. een enkele der - is een meer leerstellige geest. 35. 258. 448* v. het geloof der - aan vergelding vrij van wraakzucht: zij hopen op bekeering van hunne vervolgers, 496 v.v. enz.; één van de - maakt hierop eene uitzondering. 644.

Martelaars, brieven van. door hen tot een blijvend aandenken voor de hunnen geschreven. 370. 378. 642. enz. martelaars verzoeken zelven van hunne brieven afschriften te laten maken of die rond te zenden. 22. 113. 253. 462. echtheid en ongeschondenheid van de -, die in druk tot ons gekomen zijn. 23 tot 27. Vgl. Weglatingen.

Martelaarschap. blijdschap over aanstaand - 32. 143. 151. 159. 163. 220. 336. 344. 388. 431 v. 434. 560. 573. 587. die blijdschap verklaard. 33 v.; maar ook zielestrijd bij het - en deze diep beklaagd. 32. 33. 241. 538. 563. 628 v.v. sommigen zien tegen het - op en achten niet ieder daarvoor geschikt. 334. 496. 624.

Marten Jansen. m. 18. voor het eerst in n^o. 5, 1578a. 11 v. opschudding bij zijne executie. 661 v.v. - verbrand. 659. lied op - 658 v.v.

Marten du Petitz. m. 177*.

Massaert. verhoort Mayken Boosers. 415.

Mattheus Jacobs, drukker van het N. T. 20. de belijding van Stephanus aan de uitgaaf van - ontleend. 20. 56*.

Mattheus Panten. Zie Panten.

Mayken Boosers. m. 17 v. hare brieven, meest aan hare kinderen, voor het eerst in n^o. 2, 1566. 9 v. 394*. 411 v.v. haar taal en stand. 24. 411*. brief van de kinderen van - 411. 621. 625 v. reliek van - nog voorhanden. 411*. gepijnigd. 412. over doop en menschwording. 413. mis en Maria. 414. - verbrand. 411. 419. lied op - 419 v.

Mayken Deynoots. m. 17. 621 v.v. 644. brieven van - 646 v.v. deze brieven voor het eerst in n^o. 6, 1578b. 12. 621 v.v.

Mayken Floris. m. 348. 556 v.v. verbrand. 557.

Mayken Pietersdr., vrouw van Willeboort Cornelisz., ontslagen en later gevlucht. 463*. 469.

Menno Simons. 37. 274. 300 v. 389. 399*. 430*. 646*. 649*. werkje van - door Jan Claesz. verspreid. 27. 78*. martelaars kennen - 37. bij Ronsse bekend. 224. boeken van - door een inquisiteur gelezen. 389. taal van - 25. oordeel van d'Auchy over - 316 v. 318. naar - wordt gevraagd. 407 v. liederen van - 493. -'s zienswijze over den eed. 495. over menschwording. 310 v.

Menschwordingsleer. 36. 495. 599. 659*. voor het eerst bij Peter van Wervick. 191*. oordeel van Joos Kint. 223 v. 233 v. Claes de Praet. 250. d'Auchy. 301. 310 v. Hans de Vette. 353. Hans van der Maes. 361 v. Mayken Boosers. 413 v. Eelken. 431. Jan Schut. 613. door de latere Waterlanders niet aangenomen. 234*. Menno's zienswijze

over de - 310 v. plaatsen over de - weggelaten. Zie Weglating.

Middelburg. martelaars te - 448. 450.

Michiel N. m. 15. 624.

Michiel Satler. m. 17. de éénige niet-nederlandsche m. in het Offer des Heeren, - 62*. belijding. 62 v.v. uit het duitsch vertaald. 62*. -' vonnis. 67. verbrand. 67. lied op - 67 v.v.

Miertgen. m. 348. 556 v.v. na hare bevalling onthoofd. 348*. 559.

Monnikendam. kweekplaats van Anabaptisme. 423*.

Munster, het rijk der Wederdoopers te, in 1534. 116. 129*. 206*. 225. 273. 275. 343.

N.

Naenken. m. te Lier verraden. 516. levend verbrand. 517. lied op - 516 v.v.

Neelken Jacops. m., vrouw van Adriaen Pan. 342*. - bevalt in de gevangenis. 346. verdronken. 342*. 346*.

Nieu Liedeboek. 257*. 269*. 500*. 531*. 538*. 544*. 556*. 560*. 563*. 579*. 581*. 603*. 667.

Nieuwenlande, Willem van. verhoort Hans van Overdam. 111.

Nooddoop. 284. 401. 445*.

O.

Offer des Heeren, Het. is de oudste verzameling van doopsgezinde martelaarsbrieven. 3. bekendheid met - van de 16^de tot de 19^de eeuw. 3 v.v. beschrijving van de elf bekende uitgaven van - 6 tot 18. keuze der martelaars, in - opgenomen. 20 v. 28. 622 v. herkomst van zijn inhoud. 19 v.v. betrouwbaarheid daarvan. 21. 27. taal. 19. 24. 26. spelling in - 7. 8. 41 v.v. doel, dat de verzamelaars van - hebben gehad. 27 v. 37 v. doel van dezen herdruk. 4. 39 v. godsdienstige denkbeelden van - 29 v.v. laat een gedeelte van een brief weg. 182* v. Zie Weglating.

Offerboek, Groot. 5. 8. maakt van de liederen uit het Offer des Heeren en het Liedtboecxken verhalen in proza. 39. - laat vier plaatsen over de menschwording weg. 234. 250. 311. 431. - bevat dikwijls meer brieven en uitvoeriger berichten dan het Offer des Heeren. 126*. 182*. 257* v. 268* v. 367* v. 394*. 478*. 652*. 658*. - 195*. 269*. 337*. 358*. 509 v. 522*. 534*. 547*. 578*. 587*. 591*. 603*. 611*. 649*.

Ontwijkend antwoord en andere voorzichtigheden van martelaars 203. 207. 579*. 631.

Oldehove, de pastoor van - verhoort d'Auchy. 337.

Oostland en Oostersche taal. 25. 70*. 278.

Opschudding, door de executie van martelaars veroorzaakt. 205. 257*. 463. 482. 578. 590. 661 v. vrees voor - 231 (heimelijke verdrinking).

Oudste of bisschop. de naam - komt in het Offer des Heeren niet voor. 37; wèl éénmaal in het Liedtboecxken. 37. 538. -n alleen bevoegd om te doopen. 122*. - moet onstraffelijk wezen. 538 v.

Outerman, Jaques, oudste. voornaamste verzamelaar van het eerste Groot Offerboek. 182*. 311*.

Overheid. tegenstand tegen de - ongeoorloofd. 273. gehoorzaamheid aan de - 614. 115. 211. 272. de - ontziet den eerbied van het volk voor martelaars; zie Opschudding.

P.

Panten, Mattheus of Remeus. m. 17. brieven van en aan - 15. 21. 624 v. 666.

Pantheïsme. 423. 425. 426*.

Pastor. Zie Adam Pastor.

Paus. 112. 183. 221. 231. 252. 314. 414.

Peecke Vulckes. m. 269*.

Peter Bruynen. m. 17. wordt altijd met Jan de oude Cleercooper en Pleunis van den Hoevele samen genoemd. 177. 521 v.v. brieven van - 177 v.v. - ongeoefend schrijver. 29. 180*. offensief tegen de kerk. 30. 98. beeldenschennis door - 177*. 183*. 521* v.v. gepijnigd. 181*. verbrand. 185. lied op - 184 v.v. 521 v.v.

Peter Coerten. m. 348. 556 v.v. verbrand. 557.

Peter de Backer, dominikaan. verhoort Claes de Praet. 242 v. Hans de Vette. 349 v.

Peeter van den Broecke. m. 521*.

Peter van Wervick. m. 17 v. 24. 494. lied van - 187*. 594 v.v. brief van - 187 v.v. over monnikorden. 190. de kerk. 597. deelneming van onwaardigen aan het avondmaal. 598. menschwording. 599. beeldendienst. 601. verbrand. (190.) 193. 666. lied op - 192 v.v.

Peter Witses. m. 17. 24. 25. belijding en vermaning aan zijne vrouw. 437. friesche taal van - 26. 438. 440*. gepijnigd. 441 v. vonnis van - 437*. verbrand. 442. lied op - 441 v.

Pieter Matthijsz. m. 578*.

Pieter Titelman, deken van Ronsse. Zie Ronsse.

Pieter Willemsz. Bogaart, oudste. 493. 498.

Pleunis van den Hoevele. m. altijd samen met Peter Bruynen genoemd. 177*. 180. 182. 521 v.v. beeldenschennis door - 183*. verbrand. 185.

Pole, kardinaal. 312*.

Polet (Johannes Pollet?). kanunnik. 219 v.v. 228 v.v

Proentgen. m. vrouw van Kaerle Tanckreet. 348. 556 v.v. verbrand. 557.

Q.

Quirijn Jansz. m. 478*.

R.

Reliek. martelaars - 411*.

Rijpermonde of Rupelmonde. martelaars te - 17. 628. 638.

Ronsse, deken van (Pieter Titelman). 25*. ondervraagt Peter van Wervick. 191. Joos Kint. 219 v.v. 226. 228 v.v. Claes de Praet. 244 v.v. Hans de Vette. 349 v.v. 355. Hans van der Maes. 358.

Roose, Cornelius. Zie Cornelius.

Rottenburg. Michiel Satler, m. te - 17. 62.

Rotterdam. martelares te - 17. 70.

S.

Sacrament van de mis. 64. 92. 121. 124. 129. 191. 233. 252.

278. 285. 293. 327. 351. 359 v. 414. 423. 431. 437. 527. 588.

Sacrament des oliesels. 64. 233. 425.

Sacramentisten. 136*. 538.

Salome. 223.

Satler. Zie Michiel.

Schepenen. 86. 89. 243. 248.

Scherprechter. 432. 549. 536*. 549. 551. -s bemoeilijken de veroordeelden. 536. 576. bemoedigen deze. 422*. 426. 428. de - spreekt Elisabeth voor. 93. zuinigheid van -s. 508. 534.

Sectarisme. afkeer van - 31. 213. 261. 529. 580. 596 v.

Sijnken Potvliets. gevangen. 604. afvallig geworden. 603*.

Spelling in het Offer des Heeren. 7 v.v. 41 v.v.

Stephanus. m. 17. 157. verhaal over - uit het N. T. ontleend aan de uitgaaf van Mattheus Jacobs. 20. 56*. lied op - 60 v.

Steuen Claesz., burger van Leiden. 209.

Sylvius, Stephanus. 337*.

T.

Tanneken, vrouw van Hans de Smit, m. 348. 556 v.v. - na hare bevalling onthoofd. 348*. 559.

Texel, omstreeks 1564 vol ketterij. 394*. 406.

Thau, het teeken. in davidjoriste geschriften. 71. 72. 76.

Theodosius, keizer. 304 v.

Theunis van Waestene, m. verbrand. 603*. lied op - 603 v.v.

Thijs Joriaensz. m. 622.

Thomas van Imbroeck. m. 21.

Timmerman. Zie Herman.

Tongschroefje. 565*. 661*. Zie Breidel.

Turken. men mag de - niet bestrijden. 63. 130. 290.

Twisck, Pieter Jansz. 235*. 269*.

U.

Ursula van Beckum. m. Zie Delden.

V.

Vagevuur. 414.

Vaille, del, raadsheer te Leeuwarden. verraadt d'Auchy. 608. - heeft een jammerlijk uiteinde. 268*.

Vasten. 272.

Veelderhande Liedekens. 187*. 206*. 494. 505*. 509*. 548*. 556*. 568*. 587*. 594*. 611*.

Vergelding, straffende. éénig voorbeeld van verlangen naar - voor vervolgers. 644.

Verraad aan martelaars gepleegd. 102. 104 v. 152*. 205. 207. 216. 268*. 348. 516. 556*. 582 v. 608 v. - gestraft. 268*.

Verrijzenis der dooden. geloof van d'Auchy aan de - 273. van Hans van der Maes. 363.

Vlaamsche taal. 25. 353.

Vlamingen, partij onder de Doopsgezinden. 37. 623. 630*.

Vlieland. 398.

Vreden. martelaar te - 18. 612.

Vriezen, partij onder de Doopsgezinden. 37. 623. 630*.

Vroedvrouwen. 167. 284. 401.

Vueren. martelaar te - 547 v.v.

W.

Waestene of Warneton. martelaar te - 17. 358.

Waterlanders, partij onder de Doopsgezinden. 37. 234*. 630*. 649*.

Weerloosheid. 85. 206. Satler weigert ook tegen de Turken te strijden. 65. oordeel van Jan Geertsz. 399.

Weglating van gedeelten van brieven in druk. 23. 183. 339. 394. 397. 405*. - van namen. 183. 521*. in het Groot Offerboek van plaatsen over de menschwording uit het Offer des Heeren. 234* v. 250. 311. 431. - van martelaarsbrieven, waarvan de opneming (15. 182. 368. 405.) was aangekondigd, in deze uitgaaf. 624 v. 666 v.

Wendelmoet Claesdr. of Weynken Claes. m. 17. voor het eerst in n^o. 4, 1570. 11. duitsch bericht over -, kort na haar dood dood gedrukt. 22. 422*. - doopsgezind? 422*. - aandoenlijke geloofsmoed. 422*. oordeel over mis. 423. sacrament des olies. 425. poging om - afvallig te maken. 424. haar pantheïsme? 423. 425. verbrand. 426. 428 v. lied op - 427 v.v., in ruimen kring bekend. 427*.

Willeboort Cornelisz. m. 463. 469. onthoofd. 463*.

Willem Cleermaker. m. 18. 568. -'s vonnis. 544*. verbrand, niet verdronken. (547.) 667. lied op - 545 v.v.

Willem Droochscheerder. m. 17. ongeoefend schrijver. 29. brief van - 443 v.v. lied van - achter zijn brief. 427*. 443*. 445. 446 v. verbrand. 443*. 564.

Willem Jansz. m. verbrand. 478*.

Willem Jansz. Buys, drukker van het Offer des Heeren. 14 v.v.

Willem Matthijsz. m. verbrand. 478*. nog zeer jong. 479. lied op - 479 v.

Willem Willemsz. verkoopt in 1562 te Utrecht het Offer des Heeren. 5.

Wonderen bij eene terechtstelling. 508 v.v. 534. - of bijzondere bestieringen. 102. 522. 612*.

Wouter. m. te Lier verraden. 516. levend verbrand. 517. oordeel van - over Lutheranen. 518 v. lied op - 516 v.v.

Wouter van Stoelwijck. m. 21.

Y.

Yperen. martelaars te - 18. 591 v.v. 603 v.v.

Z.

Zieleslaap. 354. 362. 635*.

Zwingli en Zwinglianen. 31. 261. 270. 289. 292. 300 v.