Renout van Montalbaen · dbnl

DBNL

Renout van Montalbaen

auteur: anoniem Renout van Montalbaen

editeur: Jan Carel Matthes, A.M. Duinhoven, Napoléon de Pauw, Maurits Gysseling en M.A. Muusses

bron: ‘Renout van Montalbaen’ In: Instituut voor Nederlandse Lexicologie (samenstelling en redactie), Cd-rom Middelnederlands. Sdu Uitgevers/Standaard Uitgeverij, Den Haag/Antwerpen 1998.

doorzoek de hele tekst

© 2001 dbnl

DBNL vignet

i.s.m.


Handschrift I Den Haag
[fol. 1ra]
1 Na die bisscoppen saten hertogen die rike waren ende vele mogen Na die hertogen saten grauen die rike waren van hauen. 5 daerna saten ic wilt bedieden vorste ridders van maisnieden die houesch waren ende milde daerna die ridders van .i. scilde Ic wane nieman dienen sach. 10 bet dat men daer diende vpden dach. Si saten alle na haer geuouch Entie scinkere gaf hem genouch vordie tafle stont renoudijn. ende diende den rechten. fijn 15 Ende adelaert die ridder snel diende vtermaten wel. Entie gebroedren altemale vordie heren inde zale Ic late bliuen vanden gerichten 20 Enmochte geen man gedichten. Ne geseggen ooc waer of Ende elc men daer te pointe gaf Nv latic vanden etene bliuen Ende sal v vort an bescriuen 25 doe damelaken vp waren gedaen brochtmen water ende ginc dwaen Ende dwougen daer alreest die rijcst waren ende meest daer was bliscap sonder scouwe 30 Elc hadde inde hant ene vrouwe die bagel was ende scone Ic seggu bi gode vanden trone althof mochtmen beset scouwen met vrouwen ende joncfrouwen 35 doeder water was genomen. Es die boutelgier metten wine comen hi gaf hem genouch ende renoudijn. dede daer ouervloeyen den wijn. doetochden haer spel dieder waren. 40 alle diegoede vedelaren. Elkerlijc van sinen spele wel te maten ende niet vele Lodewijcs vader ginc slapen. met hem rudders ende cnapen 45 wel .cccc. bi getalle wel geachemeirt alle Lodewijc sprac lude ende stille Nv volge mi die goet hebben wille Ende helpt mi met ter vaert 50 In gonen sconen boongaert
[fol. 1rb]
Si holpen hem ter seluer stede Ende si volgeden hem alle mede doe ginc hi geuen scone gauen. Coningen hertogen ende grauen. 55 So dedi ooc ic wilt bedieden vorsten ridders van maisnieden die houesch waren ende milde daerna rudders van .i. scilde alle vergiftise ginder 60 Sonder sgrauen aymijns kinder biden here van nazarene hem ne gaf hi groot no clene doe gingen de broeders allegader. Ende seident aymijn haren vader. 65 als hi verstont die wort Sal hijt den keyser clagen vort Ende ginc ter camere daer hi lach als hine met ogen sach her keyser seiti nv sijn alleginder. 70 vergift sonder alle minne kinder. Die keyser sprac ic sal minnen neuen harde grote giften geuen. Ic wilse goeden also eerlike alse enige sijn in dit rike 75 doe ginc aymijn om sine kinder Ende brochtse vorden keyser ginder Siquamen ten bedde daer hi lach Ende seiden here god geue v goeden dach hi andworde sijt willecomen neuen. 80 Ic wille v scone giften geuen ritsaert ghi sijt bi getalle doutste vanden broedren alle het was mi wel geseit tevoren want ghi wart eerst geboren 85 Ic sal v geuen scat ende haue Ende maken v in spaingen graue adelaert wel coene wigant Ic geue v poelien dat rike lant Te wesene graue ende here 90 Tuwen liue emmermere ridsaert ic geue v seuen scilde met trouwen Tusscen parijs ende lauwen Ende moniu des berges voet bigode dits .i. scone goet 95 Enten .vi. penninc hebt mede Renout riepi ter seluer stede Ende seide lieue neue mijn Ghi moet wel gegift sijn. v geuic tlant van artoys. 100 Ende van angiers ende van bloys.
[fol. 1va]
Ende dat goede lant van blatoene daertoe geuic v rudder coene .I. busant van roden goude mettien boot hine renoude 105 Nemt hier neue renout dits recht ebreuchs gout In weet v wat senden mee god senden mi vter wilder zee Coper met broot ende wijn 110 Nauens wert de penninc dijn. Ic seggu met waerheden dat hijs beter dan al mijn scat hi weicht wel.vijftien pont Renout namene tier stont 115 Ende warpene tien tiden In .i. aelmoeseniere van ziden. doe knielden die heilden goet Ende custen skeysers voet Ende ontfingen haer goet te lene 120 haymijns kinder alle gemene Ende namen orlof ter vaert Ende streken inden boongaert dit cam lodewijc te voren des haddi toren 125 dat sal hi wel ondervinden Nv comt aymijn met sinen kinden Ende sprac verbolgenlike vorden coninc lodewike Doe sprac lodewijc die coninc 130 mijn here heift v gegeuen scone dinc Ende vwen kinder sonder spanen. maer in waens niet ombaren wel die .ij. deel van minen rike Ic salt v nemen sekerlike 135 Icwilse ooc sien of sire toe dogen. dat si wapen dragen mogen Si moeten prouuen hare cracht gemene In dat werpen metten stene die hier leit inden boongaert 140 Lodewijc spranc vp ter vaert Ende riep ic vermete mi dat ic die starste si entie beste die leift. entie de welert binnen heift 145 van sconeiden van crachten Ende niemen si van meerder geslachte Ene werf seidi sinen wille Entie ridders zwegen stille Ende hi seit anderwerf boude 150 doe balch hem aymijn die oude
[fol. 1vb]
Ende sprac lodewijc wi kennen wel dat gi dapper sijt ende snel maer laet staen v hoge wort Sidi goethet comt wel vort 155 hier es sulc van .xv. iaren wildi sine cracht baren hi worpe also verre metten stene dat nes logene gene dats ware te doene talre stont 160 hi sprac god sat hebdi grijs hont Ende ooc v grise wangen Ende al dat gi hebt beuangen moete varen inder waert v houde hooft v grise baert 165 Ne lietict niet dor mine ere Ic soude v so hertelike sere met minen vusten slaen dat v dogen souden vergaen Nv willic dat hier kinder begene 170 haer cracht prouuen metten stene Neder mantel ende surcoot hi wart verbolgen ende erre Ende warpene .xij. voete verre 175 den zwaren steen die gonder lach daer menich man toe sach. daerna worpene aestelike die beste van kerstinrike beede meerre ende minder 180 Sonder sgrauen aymijns kinder. daer was niemen so starc no so goet Lodewijc nontwarpene .i. voet dordat lodewijc waren int lant Lieten si hem de vorderhant 185 alshi ontworpen hadde hem allen riepi mi es grote ere gauallen her grise w[aer] sijn v kinder. Twine gadi selue werpen ginder. hier es niemen also goet 190 In verwerpene enen voet gaet wech aelt renoude giseit dat hi mi ontwerpen soude Ic wanic v also harde Trecken sal bi vwen baerde 195 dat v selen in corter stonde die tande vliegen vten monde Doe balch aymijn van dordoene Ende sprac gine wert niet so coene Ic moete varen inder waert 200 Quame v hant an minnen baert
[fol. 2ra]
Hare vader hadder dat was waer onthouden geweist ouer .vij. jaer hi verkende de rudders milde Biden wapinen biden scilde 205 hi seide ic sie wel dat ginder Comen gereiden aymijns kinder Ic kense wel bi apoline Ghersi der herberge minne dor de lieue van haren vader 210 Salicse onthouden alle gader hebsi haers vaders moet Ende si manlijc sijn ende goet Si sullen minne viande alle driuen vten lande 215 Doe ginc hi te dale waert die borch brugge metter vaert die rudders beetten van beyarde Neder vp die erde Ende gingen ten coninc daer sine sagen 220 die daer quam met sinen magen Si groeten met worden scone die coninc sprac god moets v lonen doe vragede die coninc milde wat si begerden ende wilden 225 doe seide renout openbare dathi gerne onthouden ware Ende sine broedren also wel die starc waren ende snel. doe andworde saforet 230 wildi gelouen an onse wet an mamette an boudewine Ende anden voget apoline Nenic sprac renout wete god dadic dat so waric sod 235 Ic wille gelouen an gode Ende altoos staen tsinen gebode Ende ant helige gods gewerke an papen ende an clerke Entie wet entie sede 240 dies men pliet in kerstinede Ende dienen v dagelijcs omme sout dit sprac mijn here renout Saforet sprac met sconre tale bi apoline ic jans v wale 245 helpt mi dwingen mine ommezaten In sal v niet gebreken laten. voert rudders goet van prise Ten castele dien ic v wise die ouer die porte staet gewracht 250 vp den mur bider gracht
[fol. 2rb]
Die herberghe lenic v geift mi vwen scat ic salne v nv houden wel met eren als ghi wilt van mi keren 255 Ic salne v geuen met groten loue wildi bliuen met mi te houe also lange alsic sal leuen So salic v genouch doen geuen Renout sprac ic bems vro 260 dat mi comen es also Sigauen hem ic seggu dat te bestadene haren scat Saforet die coene degen dedene biden sinen dregen. 265 Renout ende sine broedre Sijns vaders kinder ende sine moedre reden ten castele diemen hem wijst die so hoge was geprijst Si vonder vp wat si begerden 270 van dies wast bouen der herden Si bleuen metten coninc daer dat seget men ons ouer waer Ende dienden sowaer hi wilde beede met spere ende met scilde 275 orlogeden si dach ende nacht manlike met hare cracht hare cleder quamen selden uut Si moesten roten an de huut Si waren wel sciere versleten 280 dat yser hadse dor eten dus dienden si den coninc daer. .I. lettel min dan .iij. jaer dathi hem gene ere nedede No geretiere houescede 285 mijn here renout die graue bat dat men sinen scat gaue men seide datmen hem geuen soude Ende dagede dicken renoude hi onthilden hem nochtan. 290 doe balch renout die edele man arde vtermaten sere. Ende seide bi gode onsen here gheift hi ons onsen scat niet hem es euele gesciet 295 Ic voersene inder gelike alsic dede lodewike wat segdi sprac adelaert Biden here die gecruust waert Slouchdi desen coninc renout 300 Sone wisten wi niewaer geen onthout
[fol. 2va]
Her renout sprac nochtan wi sijn ongeuallige man. alhadden wi seluer of gout root het werde coper ofte loot. 305 ganc wech sprac hi te sinen garsoene Tote saforette den coninc coene of hi ons cleder wille geuen an. willehi ons niet geuen dan. Seght hem ooc al dat 310 dathi ons geue onsen scat doet hijs niet bi mire trouwen het wert hem arde wel berouwen verstant wel wattie coninc seit. Ende segt mi aldie waerheit 315 die garsoen dorst laten niet hi dede dat hem sijn meester hiet. Ic seggu eist v bequame. windalin es sine name diegaersoen liep wech te hant 320 daer hi gonen coninc vant Hi groetene wel houescelike daerna seidi coninc rike mine heren bidden v sere dat ghi doet vwes selues ere 325 Entie ruddren vercleden doet Ende ghi hem geuet hare goet haren scat die si hier brochten doe si v herbergen sochten. Hi seide gaet och garsoen 330 quaden ende moeti doen Entie incomelinge v heren waer waert si hem bekeren. mi mochte lichte ic soudse vangen Ende bi hare kelen hangen 335 here seiti ghi daet ommate doe wincti sinen drussate In sarsasinoys sprac hi zaen dathiden garsoen soude slaen. hi was scinkere ende drussate mede 340 Nv mogedi horen wat hi dede Sine hant hi verdrouch vor de mont hine slouch. dathem neise ende lippe brac metten voete hine stac 345 Ende trakene dor tfier mede die garsoen liep wech ter stede Talreest hi vernam dat hi vor sinen here quam. hem liep tbloet tier stonde 350 Ouer nese enten monde
[fol. 2vb]
Alsen renout bloeden sach. mogedi horen wies hi plach. hi sprac ter seluer stede Sech mi garsoen wiet di dede 355 Saforets scinkere heift mi te blouwen datseggic v in goeder trouwen hi es scinkere ende drussate Renout sprachi dede ommate waeromme slouch hi di dus sere 360 In weets niet bi onsen here. Renout sprac bi gode hi es sot die enen bode aldus sere soude slaen Enten here mach begaen 365 hi mire wet bi mire trouwen dat hi di slouch sal hem rouwen. waest. seide renout omme dat dat wi hiesten onsen scat onse gout ende onse haue 370 hi seide dat hi ons niet negauen. No weder cleder nochte paert hi seide gine warets niet waert No weder gout nochte scat Ia seide renout seiti dat 375 Ia hi here waerlike dinc Ende hi scalt .v incomelinc. Ende wincte den drussate daer hi stoet ende dede mi slaen vorde mont hi seide gi daet alst felle diet. 380 Iudaes die gode verriet hi seide gi sloucht vwen here daer renout balch hem sere hiseide waer bestu ridsaert Leet beyarde uut ter vaert 385 doe tors verdecken wale Ende hore na mine tale v ende writsarde So beuelic beyarde wapent v ende ledet uut 390 Stillekine sonder geluut Seide renout die rudder vri adelaert gi moet gaen met mi wi sullen ons wapenen ter vaert Ende dragen met ons onse zwaert 395 Ende nemen onse mantele groene Si nemen waren die ruddren coene geacement ende gereit Nv hort wat renout seit. met goeder trouwen seidi dat 400 onthout ons de coninc onsen scat