[p. 34]
Personen
ONSE LIEVEN HEERS MINNEVAER
LUBBEKEN SIJN WIJF, SLECHT GECLEET
GOED ONDERWIJS, ALS EEN DOCTOOR
DIE COSTER, MET EEN BOS SLOTELEN
DIE PAUS, PAUSELICK GECLEET
[p. 35]
Een cluyt van Onse Lieven Heers Minnevaer
+
door Louris Jansz.
Minnevaer
Noyt meer geplaecht, dat mijn soo ginck hinderen,
Dan dit tegenwoordige, wel waert om weten:
1-2
Ic heb seven die gesonste kinderen
3
Die men mach vinden, en oick wel mogen eeten.
4
5
's Morgens, eer 't dach is, es die maech al gespleeten
5
En soo onstelt, daer sou een waghen in hollen;
6
Een broot twee of drie is soo haest versleeten.
7
Elcxs behoefde wel sdaeghs twee of drie roggebollen,
8
Sout men haer buyck tot boven toe vollen.
10
Haer maech moet geen gront hebben, ick wedde't daer liecht.
10
Ick gaese met logens wel somtijts vollen,
Maer sy mercken wel haest dat men haer bedriecht.
12
Grandt faim
is die man, die haer dus wiecht
13
[p. 36]
En hout die maech open, dat se selden sluyt;
15
Die montcost selden t'onpas voor haer vliecht,
Sy gaepen als vogelkens, die leggen in de muyt
16
En wachten nae 't aes woest ende ruyt.
17
Ick en weet wat maecken met deze test!
18
Dikmaels loop ick 's morgens ter doeren uyt,
20
Eerse beginnen te singen haer oude request.
20
Ick wou in ons huis eens quaem die pest,
En naem er een deel met haer op die staert;
22
Maer sy mosten niet lang leggen, off 't waer een nest,
23
Want lange siecten ben ick off vervaert.
24
25
Is dat ongelijck, goe luy, neempt toch regaert:
25
Weynich winnings en dan kinderen die veel moogen,
Compt dat wel overeen? Certeyn, 't is al hart!
27
Nu wat baetet getart, ick moeter mijn toe voegen.
28
Holla, daer comter een gaen, nae ick can beoogen;
29
30
Daer willic mijn nae poghen en hooren sijn ontfowen.
30
[p. 37]
Goed onderwijs
Hoorden ik daer niet claegen met groot berowen,
31
Sonder ophowen? Dit moet sijn ondertast.
32
Hy moet benout sijn in deese landowen,
33
Off eenich huishowen hout hem dus belast.
34
35
Mijn dunct hy hier staet, dit's wel gepast.
35
Wel vrient, onverrast, segt eens metterdaet,
36
Waert ghy niet die soo claechde? Segt, sijdy belast
Met eenich verdriet? My dat toch verslaet!
38
Minnevaer
Jae ick vrient en oick heel desolaet,
39
40
Benaest desperaet; wat wil ick veel spranten?
40
Hoe ick het aenleg, mijn pooten, mijn planten
Es niet dan tranten, als een onnutte scalff.
42
Set ick nu een koe, 't is morgen een calff;
Van 't heel compt nau een halff, wat ickker om doe.
45
Dit maect mijn perplex, desolaet en moe
45
En hout mijn spae ende vroe even staech beducht.
46
Goed onderwijs
Hoort, mijn vrient, dus niet en versucht,
Slaet het hooft in de lucht, God sal 't versien,
48
Als Hy dagelicxs doet aen veel ander lien
50
Die Hy die hant gaet bien, die oick sijn benout.
Dus sijt niet verslaegen, Sijn woorden betrout,
Want die dit onthout, en mogen niet scrykken.
52
[p. 38]
Minnevaer
Jae, mijn vrient, waerdy mee benout els ickken,
Ghy sout welhaest swicken, dat seg ick goet ront.
54
55
Ick heb seven kinderen, al cloeck en gesont,
Bysonder in die mont, die wel een koe souden spillen.
56
Sy souden soo haest een hammeken schillen,
57
Ten been toe villen, stont maer in 't tresoor.
58
Deesen diergelycken, neemptet vry voor,
59
60
Howen mijn in 't getroor tegens stroom tegens eb.
60
Goed onderwijs
Certeyn, 't is veel!
Minnevaer
Jae heer, 't jonckste leyt in die wiech, noch twee in de creb,
En d'ander vier heb ick hier by der hant
En sijn om te wercken noch niet suffisant,
64
65
Maer hebben goet verstant van eten, van drincken,
Daer se even staech om peynsen, om dincken.
Dit roepen, dit clincken maect mijn malcontent.
67
Goed onderwijs
Hoort mijn vrient, spreect niet soo verblent:
Wat Godt eenen toesent, dat moet hy prysen.
69
70
Can Hy 't gevogelt des Hemels voen ende spysen,
70
Die, soose bewysen, niet en sayen noch en mayen,
Sout Hy u dan vergeeten, u kinderkens niet payen,
72
Als sy sijn belayen tot eenigen ty?
73
Hy sal se voorthelpen, gelooft dat vry,
75
Van als sonder chy, soo ghy sult bevinnen,
75
[p. 39]
't Sy van montcost, van cleeren, van wollen, van linnen;
Want Hy u gaet beminnen, dus sijt getroost.
Cleet Hy die bloemkens op 't velt, West ende Oest,
78
Met sulcken propoost, in alle quartieren,
79
80
Dat men Salomon noyt, in al sijn regieren,
Soo sach verchieren, alsoo men wel weeten,
81
Als een van dees bloemkens, sout Hy u dan vergeeten?
Laet dat sijn versmeeten, Hy sal u ontbarmen.
83
Minnevaer
Jae fijn man, hoorde ghy somtijts haer tarmen,
84
85
Haer suchten, haer carmen, soodrae sy sijn wacker,
Tot verdriet van mijn en tot voordeel van den backer,
Ghy sout wel vlacker vallen! Quansuys,
87
Als sy beginnen te roepen, loop ick uit den huys,
Omdat er munt noch cruys is om broot te coopen
89
90
En sonder montcost can ick haer niet bedroopen;
90
Dit hout mijn benoopen, hoe sou ick het herden?
91
Goed onderwijs
Betrout den Heer, laeter Hem mee bewerden.
92
Hy sal niet verterden u bystant te doen,
93
Maer u kinderkens besorgen en in als wel voen;
94
95
Dus hebt goet vermoen en en weest niet scuw,
95
Want sy hooren Hem toe, veel meer dan u.
Dit verclaer ick hier nu met goede reen.
[p. 40]
Minnevaer
Behooren ze Hem toe? Dats een vreemt beleen!
98
Myn hert certeen begint wonder te peysen;
100
En immers heet ick vaer, waer ick gae reysen;
En moet er voor deysen, waer ick loop of vlet.
101
Maer mijn vrient, ick bidde, beduidt mijn wat bet
U meening en opset, sonder eenich achterhowen.
103
Goed onderwijs
Dat sal ick doen, wilt er vry op betrowen,
105
Want van jongen en owen, ver en beneeven,
Es Hy die rechte vader, boven al verheeven;
Hy heeft het leven, Hy formeert die mensch
107
In 's moeders lichaem, nae Sijn eygen wensch;
Oick van alle creatueren, hoe die moghen sijn,
110
Es Hy die Schepper, die elckeen oprecht en fijn,
Geeft weesen en schijn, oick niet uytgesondert.
111
Minnevaer
Dit's vreemt en selsaem; mijn verwondert
Van sulcke reden, die ick hier sie blijcken.
113
Maer waerby sal men mijn dan gelijcken?
115
Verclaert dees practijcken, want sy vallen mijn swaer:
115
Es Hy vader van haer, wat sy ick dan? Minnevaer?
Wilt met woorden claer u meenng uytspreecken.
Goed onderwijs
Dat en hebdy niet qualyck geleecken.
Tot sulcken teecken sijn se u verleent,
119
120
Om haer op te brengen, certeyn ick meen 't,
120
Opdat se vereent souden blijven te gader
121
[p. 41]
Met den Heer hier boven, ons aller Vader.
Nu verstaedy wel naeder, meen ick, dees raet:
Ghy sult se onderwysen, beschermen voor quaet,
125
Ter sielen baet haer soo gaen instrueeren,
125
Dat se mogen opwassen in de vreese des Heeren.
Dit moet ghy haer leeren, in steden, in dorpen,
En wat haer van noot is, sal Hy u dan toeworpen;
Dat heeft Hy belooft, dus verblijt u daerin.
Minnevaer
130
O, dat's wel nae mijn sin;
Dit valt nu gewin voor mijn in dit stuck.
131
Ben ick maer minnevaer, o, dat is geluck!
Nu sal alle druck wel haest verschoeyen.
133
Hoe sal Lubbeke, mijn wijffke, haer nu vervroeyen
134
135
En haer herteken ontdoyen, als sy hoort dit besceyt!
Heer, ick danck u van 't antwoordt, ghy hebt wel geseyt;
Nu sal druck ende layt voert werden vergeeten.
Goed onderwijs
Past dat u devoor wel wert gequeeten,
138
Soo wert u niet geweeten, es dat se haer ontgaen;
139
140
Want soolanck sy noch jonck sijn ende onberaen,
Moet ghy daervoor staen, om in alle deuchden
Haer t' onderwysen; want die jonge jeuchden
142
Behoven toesicht, off sy souden versmooren,
143
Dat niet sou behooren, soo ghy selfs wel versint.
Minnevaer
145
Ick sal cloeck letten op al haer bewint,
145
Ver en ontrint, oick wat se bedryven,
146
[p. 42]
Soo mogen se als luyden met eere beklyven,
In vroomheit verstyven, sonder eenich gequel.
148
Nu ick maer minnevaer ben, nu gaetet wel;
150
Alle pijnlyck gequel sal nu haest verworgen.
150
Goed onderwijs
Doet vry u best, laet den Heere voort sorgen.
Voor Hem is niet verborgen, dus wilt niet bedroeven.
Hy weet wat de Synen overal behoeven,
't Welk Hy sonder toeven u wel sal verleenen.
155
Hy sal 't sijn niet vergeeten noch geensins vercleenen,
155
Let ghy sles altsamen op u goede officy.
156
Nu mijn vrient, op alle voorgaende condicy
Sonder meer suspicy, soo wil ick vertrecken.
158
Onthout mijn vermaening, wilt u daertoe strecken
159
160
Sonder eenich bevlecken, als een goet patroon;
160
Hebdy my meer van doen, ghy weet waer ick woon.
161
Minnevaer
Dat's geluck voor mijn, nu staen die saeken schoon,
Nu sal sonder hem ons druck haest minderen;
163
Nu weet ick raet met de seven kinderen
165
En wie se moet voen en besorgen van als.
165
Off ick salse Hem thuis senden op den hals
166
Met weynich geschals; dan, sonder meer tieren,
167
Ick wil gaen tot Hem met goede manieren
168
[p. 43]
En Hem obedieren; soo mach ick met soeticheyt
169
170
't Minnegelt crijgen en dat ick heb verleyt.
170
Maer ier 't langer verbeit, es mijn motyff,
171
Dat icket eerst wil seggen Lubbeken, mijn wijff,
Die door dit bedrijf haer soo sal verblyen,
Dat se vergeeten sal al 't voorgaende lyen,
175
Met meer fantasyen, die haer howen verstoord.
175
Holla, hier comtse, dunct mijn, rechtevoort.
176
Dit's recht soo't behoort, om mijn te bevreen.
177
Wel Lubbeken wijff, waer wildy nu heen?
Hebdy iewers te treen, wilt mijn dat vertaelen.
179
Lubbeken
180
Ick sou deese can met dunnebier haelen,
180
Om sonder faelen roggebrootspap off te coocken
Om ons kinderkens in haer maech te stoocken;
182
Die wert niet gelooken, off sy moet sijn vol.
183
Waer gaen wy heen, lieve man? Ick wert schier dol
184
185
Om dit geval, dat ons dus doet drucken.
185
Minnevaer
Wijfken weest te vreen, 't sal nu wel lucken;
Blyder stucken hoorde ghy noyt ontfowen:
Een ander sal nu onse kinderen howen
Ter goeder trowen, dus wilt niet meer beven;
190
En noch daerboven sal hy ons minnegelt geven
Van de tijt voorschreven, dat wy se hebben gehat,
191
[p. 44]
En wat wy verleyt hebben van dit off van dat,
192
Sal Hy betaelen rat oick die volle som.
Lubbeken
Maer hoe soo toch man? Segt eens't waerom!
195
Ick ben al wat dom om dat te begrypen.
195
Sijn 't niet onse kinderen, hoewel se dus pypen?
196
Wilt u sinnen wat slypen, 't druckt mijn te groff.
197
Minnevaer
Neen wijff, ick bender maer minnevaer off,
Godt heb loff, nu sal eens werden ontdoyt
199
200
Ons voorgaende armoet, die ons hiel beroyt;
200
Weest toch verfroyt, dat 's al mijn begeer.
201
Lubbeken
Wie isser dan vaer aff?
Minnevaer
Maer, Onse lieve Heer,
202
Soo ghy wel breer sult sien betraepen.
203
Lubbeken
Ick heb by Onsen lieven Heer niet geslaepen
205
Om kinderkens te raepen, door eenich onthiet!
205
Minnevaer
Maer wijff, 't mach in u droom wel sijn geschiet,
206
[p. 45]
Al en weet ghy daeraff niet, dat en is geen wonder.
In den droom geschiet al te met wel sulcken plonder
208
Van boven tot onder. Dus en hout u niet vreemt;
209
210
Hier door en wert u eer niet verleemt,
210
Maer soo men 't voorneempt, soo is 't ons propys.
211
Lubbeken
Wie heeft u dit geseyt?
Minnevaer
Maer, Goet Onderwijs,
Een man propys, bequaem en staetich,
213
Lofwaerdich in als, oock heel prelatich,
214
215
Van sinne besatich, sonder eenich vercleenen.
215
Lubbeken
Och man, dat wil ons de Heere verleenen!
Soo mocht suchten en steenen eens verdwynen.
Wat hebben wy meenige swaere termynen
218
Met lastige pynen moeten besueren
220
En dat om ons kinderen, die t' alder uren
Ons deden trueren schier even staech,
Om dat se soo hongerich waeren van maech.
Geen meerder plaech kan ick vertellen.
Och, als ick noch denck om 't huylen, om 't bellen,
224
225
Dan gaet mijn quellen noch bovenmaten;
225
Maer nu hoop ick sal sulcx wat besaeten,
226
Naer ick hoor aen u praeten. Maer mach m'er op passen?
227
Minnevaer
Jae ghy, vrylick, sonder eenich beclassen.
228
[p. 46]
Hy is die vader van onse geslacht
230
En ick maer minnevaer, diese heb opgebracht.
Dus moeter sijn op geacht, in 't minst en in 't meest,
231
Hoe lange tijt dat se by ons hebben geweest,
Oick wat se behoefft hebben van cleeren aen 't lijf.
Lubbeken
Dat verstae ick wel, al ben ick maer een wijff.
235
Maer voor alle gerijff sal ick dees cruyck
235
Eerst gaen brengen thuis, eer ick verder duyck
236
En beveelen mijn buerkens dat se haer redden
237
Om mijn kinderen helpen te bedde;
Dan wil ick wel wedden hier haest weer te sijn.
Minnevaer
240
Doet dan sulcx, ick sal in desen schijn
240
U verwachten fijn; maer spoet u drae
Weerom te coomen, eer 't valt te spae,
Soo en boert er geen scae in eenygen keer.
243
Lubbeken
(weercomende)
Man, hier ben ick alree weer
245
En heb al wat breer op die saecke gedocht:
Hoe dat wy se van kintsbeen op hebben gebrocht
En daerom gewrocht, soo ghy wel weet,
Nacht ende dach onse tijt daeraen besteet
En met meenygen sweet haer gewonnen die cost.
250
Maer man, nu wy hier off sullen sijn verlost,
Waer 't niet best begost, dat men op ginck teekenen
251
Elcx sijn jaeren, ende dan oick reekenen,
Wat se aen haer lijff noch hebben behoeft,
Als van wolle, van linnen, dat niet dient verdooft,
254
[p. 47]
255
Off 't spel waer gestroofft, nae mijn verstant.
255
Minnevaer
Ick sie te vreen, ick neemt tabletye in die hant,
256
Om te scrijven aen die want elc sijn deel.
257
Soe veel kinderen, peyns ick, behoeven al wat veel;
Met een cleyn morseel sijn se niet te versaen.
259
Lubbeken
260
Nu laet ons dan vorderen, sonder lang beraen,
260
Op haer jaren acht slaen, eer men breeder cout.
Eersten Jan Slopschoe, ons soon, es nu tien jaer out,
262
Nae mijn beste onthout, soo icket gae weegen,
263
En Lijsje Schoerpels wert nu alledaegs negen,
264
265
Schrijftet ter degen, verstaedy 't wel, man?
En Goosen Cackhiel, die volcht daeran;
Wy woonden in die Swane, doe hy ons quam naer,
267
En Loentgen Goecoop is nu haest seven jaer.
Daernae lach ick van een paer gelijck in de craem,
270
Van Mayken Vuylpoort, een dochter seer bequaem,
270
D'ander was haer naem Lijnken Tuytpot;
271
Dees werden nu te saemen, al sijn se wat uytschot,
Vier jaren alle daechs, zoo icket verstae.
En Claes Heulst, tseste kint, creech ick daernae,
[p. 48]
275
Die sal nu weldrae drie jaren mogen tellen.
En dan Elsgen Snaeterbeck, zeer vreemt van rellen,
276
Wert een maendach een jaer, nae mijn beste weten,
En leyt alle daech in de wiech noch hertich bescheeten.
278
Daer sijn onvergeeten onze geslachten all';
279
280
Hoeveel jaren maecken se tsaemen in 't getal?
Doet daer off 't verhal, sonder yet te versteeken.
Minnevaer
Maer wijff, acht en dertich jaer en seven weeken,
Soo is hier gebleecken by dit register.
Wat dunckt u goe luy, soutmen 't niet werden byster,
284
285
Soo lang minnevaer te sijn sonder geld te ontvangen?
Maer nu, hoop ick, sal die saeck anders belangen.
286
Segt sonder verstrangen eens met gemoe,
Hoe veel legdy ons jaerlicx van dees kinderen toe?
Ick neemt in 't goe, maect ghy die schulden.
289
Lubbeken
290
Maer man, van elcke kint 's jaers twintich gulden,
290
Dat moeten se dulden, nae ick sie aen de loop;
291
Want wat men ter hant trect, 't is al duercoop.
Ick hoor 't wel aan die roop, is 't boter, is 't caes,
293
Speck, vleys, off vis, met meer suIck aes,
294
295
Es nu, eylaas naw om ghelt te crijgen,
Met meer ander dingen, die ick wil swijgen.
Dit doet ons hijgen, die 't verstant wil vatten.
297
Maer man, als men elcke kind niet hooger scatten,
Hoe veel beloopt dan datte, over al in 't gemeen?
299
[p. 49]
Minnevaer
300
Omtrent achthondert gulden suver en reen;
Die som is niet cleen, als men se soo drijven.
301
Lubbeken
Nu moet ghy d'ander oncosten daer oick scrijven
Nae ouder motyven, om soo te vervollen
303
Die geheele som, ick meen linnen en wollen,
305
Cousen, schoenen ende 't maecken van de cleeren,
Met meer ander dinghen, die men niet mach ontbeeren;
Hoe gaedy die taxeeren, doet eens u exploot.
307
Minnevaer
Maer van eIck kint 's jaers een gouwen pont groot,
308
Dat dunct mijn niet snoot, maer tamelick loon.
309
Lubbeken
310
Mijn dunct niet, dat ons min sal werden geboon,
Want die patroon, naer dat ick hoor seggen,
Sal ons eer meer dan min toeleggen;
Aen alle eggen voldoet hy elc sijn begeer.
313
Minnevaer
't Es sullicke deegelijcke man, Onse lieve Heer,
315
Ick heb noch al breer van Hem hooren vertaelen
315
Men vint Sijns gelijck niet om wel te betaelen;
Certeyn sy dwalen, die Hem niet en gelooven!
Lubbeken
Wel man, wat dunct u, off wy sonder vertoven
318
Die reys annaemen, waert niet over tijt
320
Om Ons lieff Heer te soecken, eer 't langer aen lijt?
320
[p. 50]
Die dach slijt doer dit lange temen.
321
Maer man, vergeet die reeckening niet mee te nem en,
Daer 't in geschreven staet, wat Hy ons is schuldich
Van hougelt, van cleeren, van als mennichfuldich,
324
325
Opdat wy verduldich van als t' enemael
Mogen werden betaelt, sonder strick off fael;
326
Dat is 't principael, daer wy nae hoopen.
Minnevaer
Ick ben's te vreen, laet ons dan derwaert loopen
Sonder veel ropen, eer 't langer vertrect.
329
330
Wy sullen haest sijn, daer sijn wooninge strect.
330
Vruecht sal werden ontdect, als Hy ons verthoont.
331
Lubbeken
Man, weet ghy wel, waer Ons lieven Heer woont,
Daer 't hert seer op stoont oick cloeck ende sterck?
333
Minnevaer
Jae ick wijff, Hy woont in die prochhykerck;
335
Neempt daer vry op merck, 't is geen abuys;
335
Daer is Sijn wooning, daer hout Hy Sijn huys,
Noyt frayer cluys, dat beter is gestoffeert.
Lubbeken
Soe hebdy die wech wel meer gepasseert,
Nae ghy proponeert, ick hoor 't aen u woorden.
339
340
Maer wat slaen wy in, Suyen of Noorden,
Off doer ander oorden? Maect mijn dat vroet.
Minnevaer
Neen wijff, dit is 't pat, dat men inslaen moet;
Volcht desen voet, ick sal u wel leen
343
[p. 51]
En brengen ter plaetse, waer wy onse reen
345
Dan sullen verbreen, sonder yet te verstoppen.
Maer wijff, eerst sullen wy aen gaen cloppen,
Om soo in te coomen, off wy bleven in muyten.
347
Lubbeken
Wie woent hier dan?
Minnevaer
Die coster van de kerck, hy comt stracxs hier buyten
349
350
En salse ontsluyten sonder langer uytstel.
Lubbeken
How, coster, how! Hoordy ons wel?
Wy luyen vast die schel, om binnen te coomen;
352
Helpt ons toch voort, laet ons langer niet droomen,
Daer is wat voorgenomen, dat moeten wy brieven.
De coster
compt uyt
355
Wel vrienden, wat is u believen?
Mach ick u gerieven, t' uwen besten altoos?
Ick ben coster van de kerck, dat is mijn loos,
357
Hebdy eenyge voys, die ghy wilt verclaeren,
358
Segtet vryhartich, ick sal 't wel bewaeren
360
En secretelick spaeren, sonder mijn te verhappen.
360
Denct niet dat ick uyter school sal clappen,
Off yetwat snappen dat haest vervliecht.
Wat ghy tegens mijn segt, dat is in biecht;
Dus u selfs niet bedriecht, waer gaedy nae steecken?
364
Lubbeken
365
Wy souden garen Onsen lieven Heer spreecken
[p. 52]
En claegen Hem ons gebreecken, die Hy mach boeten.
366
Dus is 't nootlick, dat wy Hem spreecken moeten
367
En vallen Hem te voeten met goeder aendacht.
Ons troest staet aen Hem, Hy heeft voerwaer die macht,
370
Dat ons lyen wert versacht nae ende by.
Coster
U reden, mijn vrienden, die scijnen voor my
Bynaest een fantasy, soo luyen se in mijn ooren;
372
't Sijn vreemde dingen, die ghy mijn hier doet hooren.
Maer wat hebdy vooren? Spreect eens met reden:
375
Waer wildy sijn, waer sal ick u leeden?
Wilt u meening verbreeden met claeren woorden,
376
Soo mach ick u brengen ter selver oorden,
Daer ghy oyt nae spoorden, soo ick wel raem.
378
Maer segt my vooral eerst uwen naem.
380 Ghy schijnt beyde eersaem, dunct my voorwaer.
Wie sijdy vrienden?
Minnevaer
Ick ben Onsen lieven Heers minnevaer,
Die seven kinderen te gaer van Hem heb ter min,
En dit is Lubbeken, mijn wijff. Wij hebben noyt gewin
385
Van Hem gehad, om ons te bedroopen.
Dit is 't geen ons dus seer hout benoopen
385-6
En hebben anders niet te hoopen, soo men wel weet.
Lubbeken
Wy hebben se eerlijck gevoet, becost en becleet
388
Metten arbeyt en 't sweet van onse handen;
390
En wy mogen 't langer aldus niet belanden,
390
Maer souden moeten verstranden op ander enden
391
[p. 53]
En hem die kinderen dan thuis gaen senden.
Denct, wat ellenden souden Hem dan bevallen!
393
Dus bidden wy vriendelick, sonder eenich verstallen,
394
395
Brenct ons by Hem om te hooren ons besluyt.
Coster
Jae goede vrienden, Onse lieve Heer is nu uyt
Om een saeck seer ruyt, wel om beclagen.
397
Minnevaer
Hoe soo toch vrient?
Coster
Die Geusen hebben hem van hier gaen jagen,
400
Godt sal se noch plagen, sijt dat gewis!
Ick weet oick niet te wijsen, waer Hy nu is,
Door dit gesplis derft Hy nu Sijn huis.
402
Is 't niet oneerlycken, jae een groot abuis,
403
Voor mijn wel een cruis, om te dragen hart.
Minnevaer
405
Och wijff, nu blijft al ons spel verwart,
405
Voor ons wel een smart in die binnenste gront.
Lubbeken
Och man, noyt dus bedroeft, noyt dus verwont!
Nu leyt ons verbont mettet spit in d'as!
408
Doen wy trocken op reys, op 't selfde pas,
409
410
Meenden wy vaerdich en ras t'ontfangen ons gelt;
Maer nu, dunct my, es 't op een rooster getelt.
411
Dit ongeval mijn quelt meer dan ick can dreegen.
Coster
Hoort mijn vrienden, sijt niet versleegen:
[p. 54]
Ander middelen en weegen sal ick u toenen,
415
Daer men u gebreck welhaest sal verscoenen;
415
Daer moechdy op stoenen als d'onvervaerden.
416
Minnevaer
Waer suldy ons dan wijsen?
Coster
Maer tot Sijn Stadhouder,een man vol waerden,
Die hier opter aerden seer wel is bekent.
420
Hy voert uit Sijnen naem al 't regyment;
Wat Hy doet present, es sonder eenich waen
Als oft Onsen lieven Heer selfs had gedaen;
Hier suldy toe gaen, ghy beyden te gader.
Lubbeken
Hoe es sijn naem?
Coster
425
Hy wert genoempt d'Alderheylichste Vader,
Een drucxs ontlaeder in elcken wijck.
426
Hy is heerlick en machtich, boven maten rijck;
Die leven in versijck, verlost hy uyten thoom.
428
Lubbeken
Waer woont dees goede Heer?
Coster
430
Maer binnen die heerlijcke stadt van Room.
't Is hem al wellecoom, soo burgers soo eelen.
Sijn gracy gaet hy elcxs mildelick meedelen
432
Sonder eenich vervelen, als een hemelsche toon.
433
[p. 55]
Minnevaer
Hoordy wel wijff, die reden sijn schoon;
435
Nu crijghen wy noch loon voor ons moeyten verhaelt.
435
Coster
Sorcht niet vrienden, ghy sult werden betaelt
Van als ongefaelt, ten uytersten toe.
Hy is rijck en machtich, vroom van gemoe,
En sal, so ick bevroe, u wel contenteeren
439
440
Van als dat u compt, sonder yet te resteeren,
440
Nae u selfs begeeren, van als dat ghy eyscht;
Niet anders en peyst, wildy sijn voldaen.
Lubbeken
Dat's wel verstaen; daer willen wy gaen, eer 't langer vertrect.
Man, nu crijgen wy 't geen dat ons gebrect;
445
't Hert tot vruechden strect, sonder yet te wancken.
445
Fijnman, wy willen u hoochelyck bedancken
Van de goede rancken ende blyde mare,
447
Die ghy hebt verhaelt.
Coster
Onse lieve Heer wil u beyde bewaeren
450
Voor alle beswaeren, dat veel luyden ontmoeten.
Ghy sult er haest sijn, treet stijff over u voeten,
Vreest geen boeten, soo voor is vertelt,
452
Maer denct: daer sijnde, soo crijghen wy ons gelt.
453
Die coster binnen.
Lubbeken
Man, hoe wel is 't nu gestelt!
455
Laet ons treen over 't veldt, vaerdich en drae,
Soo crijgen wy voorset van onse scae
456
[p. 56]
Sonder langer berae, op deesen termijn,
457
Ick hoop, wy sullen binnen sonneschijn
Der noch wel sijn, soo cort nu de reys.
459
Minnevaer
460
Ick wert al wat moe, dat ick dus deys,
460
Maer als ick dan peys om 't moeye gewin,
Dat wy sullen ontfangen, dat sterct weer den sin;
462
Daer verbly ick mijn in, vroom en vaillant.
463
Lubbeken
Man, wat staet daer voor die hant
465
Gescreven aen die want? Verclaert eens dat!
Minnevaer
Wijff, hier staet gescreven: ‘Dit's Roma, die stadt’;
Nu hebben wy wel rat ons dingen beleen.
467
Lubbeken
Biloo, dat's wel angetreen!
468
Die wech certeen heeft ons niet verdrooten.
470
Maer nu, om te vorderen onze explooten,
470
Soo wy hebben gesloten, moeten sijn volbracht.
Door wien sal d'anslach werden besocht,
472
Om een goe tocht te crijgen daervoor?
473
Minnevaer
Laet ons eerst cloppen aen die door,
475
Soo crygen wy gehoor, om te comen by hem.
Lubbeken
Holla, how, hoort niemant onse stem?
[p. 57]
Doet op sonder clem off langer beraen;
477
Wy hebben een bootscap, die moet sijn gedaen
Van stonden aen, sonder eenich gekijff.
De portier
compt uyt
480
Wel, wie is daer? Hoe clopdy soo stijff?
480
Segt nu u motijff, wat is u believen?
Hebdy yet voorhanden oft brengdy brieven?
Men sal u gerieven en dat ongehoont.
483
Minnevaer
Is die Heer niet in, die hier woont?
484
485
't Sal u wel werden geloont; segt toch die waerheyt.
Portier
Wat meendy vrient, spreect met eerbaerheyt:
486
Esser eenige swaerheyt, men salse stelpen,
U meening volcoemen, om u soo te helpen.
488
Wie gaedy soecken? Wat is u begeer?
Lubbeken
490
Maer, dese Stadhouder van Onsen lieven Heer,
Daer wy dus veer om coomen gereyst.
't Sijn nootelicke dingen, daer vry op peyst,
492
Die wy ongeveynst hem moeten openbaeren.
493
Portier
Mach ick die bootscap voor u niet bewaeren
495
En hem verclaeren u mening en intency,
495
Opdat geen audiency u sal gebreeken?
Minnevaer
Neen fijnman, wy moeten hem selfs spreeken,
Om soo onse treecken beter te beduyden.
498
[p. 58]
Wy coomen gereyst van Noorden ten Suyden,
499
500
Om hem uyten ruyden die te vertaelen.
500
Portier
Wel, vertoeft wat, ick sal hem gaen haelen,
Sonder eenich faelen, en brengen hem naeder.
Hier is die Stadthouder, d'alderheylichste Vader,
En drucxs ontlaeder uyt allen hoecken.
De paeus
505
Wat is u believen? Wat gaedy soecken?
Wilt u nu vercloecken, voor mijn niet en scroomt.
Wat is d'oorsaeck, dat ghy herwaerts coompt,
Aldus gestroempt? Vreest van mijn niet een cruys.
508
Segt, wat's u begeeren?
Lubbeken
510
Wy sochten Onsen lieven Heer, maer Hy was niet thuys,
Noch oick in Sijn cluys, daer Hy plach te wonen.
Doe rieden ons eenygen, die u wel conen,
512
Dat wy op u mochten stonen; die ons oick seyden,
Dat ghy al Sijn dingen bescicten en beleyden;