Biographisch woordenboek der Nederlanden. Deel 7


auteur: A.J. van der Aa


bron: A.J. van der Aa, Biographisch woordenboek der Nederlanden. Deel 7. J.J. van Brederode, Haarlem 1862


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet


 i.s.m. 

[Willem Goeree]

GOEREE (Willem), zoon van den voorgaande, werd te Middelburg den 11den December 1635 geboren. Hij toonde van zijne jeugd af aan eene groote neiging voor de beoefening van kunsten en wetenschappen, en vond, meer tot jaren gekomen, zijn grootste vermaak in den omgang met geleerde mannen. Tot zijn ongeluk verloor hij vroeg zijn vader, en geraakte daardoor onder de tucht van een onkundigen en strengen stiefvader, die hem, niet willende toestaan dat hij zich aan de studie toewijdde, noodzaakte eene andere werkkring te zoeken. Hij koos bierop den boekhandel, doch vergat daarbij echter de kunsten en wetenschappen niet. Hij zette zich te Amsterdam neder, huwde, in 1666, met Elisabeth van Waesbergen, en overleed er den 3den Mei 1711. Zijn zoon volgt.

Behalve eene vertaling van Cunaeus werk, de Republijk der Hebreën en de beide vervolgen op dat werk van zijnen vader, gaf hij in druk:

Natuurlijk en schilderkonstig ontwerp der menschkunde enz. Amst. 1662. 8o. met platen; 2de druk ald. 1704. 8o. met plaat.

Algemeene Bouwkunde, volgens de antyke en hedendaagsche manier, Amst. 1681. 8o. met pl. herdrukt ald. 1705. 8o.

Joodse Oudheden ofte Voorbereidselen tot de Bijbelsche wijsheid, Amst. 1690, fol. 2 deelen met pl.; 2de druk Utr. en Amst. 1700, fol. 2 deelen met pl.

Verligtereikunde of regt gebruik der waterverwen, eertijds uytgegeven door Mr. G. ter Brugge met aanmerkingen vermeerderd door W. Goeree, Amst. 1697. 8o; 4de druk ald. 1705. 8o.

Mosaïsche Historie der Hebreeuwsche Kerke, Amst. 1700, fol. 4 deelen met pl.

Inleiding tot de praktijk der Algemeene schilderkonst, Amst. 1704. 8o. met platen. 4de druk.

Inleiding tot de algemeene teykenkonst, Amst. 1705. 8o, met platen, 4de druk.

Kerkelijke en wereldlijke Historien uyt d'aalouwde aardbeschrijvingen en uytgezogte gedenkpenningen opgehelderd, Amst. 1705. 4o. met kaarten en platen; Herdr. Leid. 1730. 4o.

Behalve deze werken liet Goeree in handschrift na de volgende geschriften:

[p. 252]

Lexicon Vitruvianum, of verklaaring der konstwoorden die in d' Architectuur van Vitruvius voorkomen.

Werkwoorden der Bouwlieden, zijnde alle benamingen van gereedschappen, stoffen, woorden van commando enz. die bij de werkers aan den bouw dagelyx gebruikt worden.

Woordenboek der Architecture, waarin alle de konst- of werkwoorden die dagelyx in 't bouwen voorkomen, in hare gronden worden verklaard.

Aanteekeningen over Persepolis.

Verscheidene werken van Goeree zijn in het Hoogduitsch vertaald. Zijne afbeelding, door D. van der Plaets geschilderd en door P. van Gunst gegraveerd, ziet het licht met het volgende bijschrift van Frans Halma.

 
Goeree, wiens hooge geest uitschittert in zijn schriften,
 
Die schrander wist de bloem uit stuivend kaf te siften
 
Van alles dat men van d' Aaloudheid vindt geboekt,
 
Verschijnt hier afgemaalt met zijne wezens-trekken:
 
Doch als hij komt den staat van Mozes kerke ontdekken,
 
Wien vindt men, die zijn peune in 't schrijven dan verkloekt?

Zie Hoogstraten, Woordenb.; de la Rue, Gelett. Zeel. (2de druk) bl. 66-69, Paquot, Memoir. T. I. p. 398, 399; Ferwerda, Naaml. van Boek. D. I. St. I. bl. 29, 167, St. II. bl. 143; van Abkoude, Naamreg. van Ned. Boek. D. I. St. I. IV; Muller, Cat. van Godgel. Werk. bl. 125; Dezelfde, Cat. van Portrett.; Kramm, Lev. en Werk. der Kunstsch.