[p. 160]
[Deel 3]
A. fol. 44 b.-d.
+Heeftmen al haren minne verloren;
Want een wijf es, dat verstaet,
Lange te houdene alsoe quaet,+
Diermen haren wille nine doet,
9290
Alse es te houdene in die vloet
Een levende ael met sinen sterte,
Hoe scone gelaet, hoe scone geberte
Si toent, ocht hoe scone feeste.+
En eist dan niet wel ene beeste
9295
Van wel sonderlingen seden?
Ens nemmer margen alse heden
Met hem, so wankel sijn si
Ende so ongestaede daer bi.+
Alselke beeste es wel tonsiene,
9300
Die altoes es gereet te vliene.1
In segge dit niet om die goede,
Die gestaede sijn van haren moede,
Daer ic noit engene en vant,
Waer ic quam in enich lant;
9305
Noch Salemon en vanter niet,
Diese te provene niet en liet,
Die ons verstaen doet op sijn lijf,
Dat hi en vant noit seker wijf.
Die hem woude maken moede
9310
Om te soekene enichge goede,
Ende hi dan ene conste vinden,
Dan mochte hi hem dan sekerlike geninden,+
Ende nemen die ende trouwen,
Ende danne hebben cure van vrouwen,
9315
Ende ene allene sonderlike.
Maer hoedu dat si dagelike
Teneger stat en ga niet,+
Daer si hare moege bejagen iet,
Ochte daermense anesoeke moge;
9320
Want het ware dat u niet ne doge.2
Nu verstaet van elker maegt,
Die te minne u behaegt,
Weder si scone ocht lelic si,
Die hout vore goet, dat radic di,
9325
Ende die dunke u wesen vroet;+
Want die leget sinen moet
An ene joncfrouwe in eneger wise,
Hets wel recht dat hise prise;
Want hen es in erterike
9330
Wijf so helich sekerlike,+
Noch so reine van lichame,
Opdat si heeft vrouwen name,
Es si in cloestre ocht daer buten,
Diemen mach so vaste sluten,
9335
Es si jonc ocht out daermede,+
Mar hort si prisen hare sconhede
Ende hare gedane teneger tijt,
Si heves in hare herte delijt,
Hoe lelec dat si si nochtan.
9340
Hier bi sal prisen een man+
Ende sweren, dat si scoenre si
Dan enichge die es verre ochte bi:
Sie saels geloven sekerlike;
Want hen es wijf in erterike,
9345
Alsoe lelic van gedane,+
Sie en houde hare vaste daer ane,
Dat si van elken, dien si kint,
Werdich es te sine gemint.
Dus selen die knapen houden
9350
Hare vriendinnen onbescouden,+
[p. 161]
A. fol. 44 d. 45 a.
+Ende niet lachtren hare sotheide:
Dat es ene grote wijsheide.
Nemmermeer en roket twijf,
Hoe onsalich ochte hoe kaitijf
9355
Hare vrient si ocht hoe ongedegen,+
Daer si hare herte heeft an geslegen.1
Men mach dat wijf castien niet,
Maer laten gewerden wies si pliet,
Gelijc die catte, die bi naturen
9360
Can die siencie alle uren
Ratten ende musen te vane,
Sonder leren ende tscole te gane,
Aldus can twijf hare jugement,
Dat si bi naturen vent.
9365
Wat si werct ende wat si doet,
Dat dinct hare algader wesen goet;
Ende si es niet so menichvoldech,
Dat sine doet dinc, sine esse sculdich
Te doene bi naturen wale:2
9370
Daeromme verliest hise altemale,
Diese castijt ende wilt blameren
Van dingen, die si wilt anteren.
Aldus, geselle, seldi u Rose
Wel houden moegen sonder nose,
9375
Die u therte aldus verhoecht,
Updat gise vercrigen moecht;
Ende alse gise hebt in u behout,
Ende gi u joie hebt menichfout,
Soe hout die blomen in diere maniren
9380
Suete ende sachte ende goedertieren,
Soe mogedi spelen van amoretten
Sonder commer ende letten.’3
Mijn vrient aldus troeste mi,
Daer ic groet confort nam bi,
9385
Dat mi dochte in minen moet,
Dat hi meer can dan Redene doet.
Eer hi sine tale hadde voldaen,
So quam weder te mi gegaen
Seute Gepens ende Goelec Spreken,
9390
Die noit sint van mi en streken.
Suete Anesien en brachtense niet,
Die mire herten doet verdriet.4
Ic nam orlof ane minen vrient,
Die mi dus wel hadde gedient,
9395
Ende ginc allene dale neder,
- Scone ende clare was dat weder, -
Horen der vogelinen sanc,+
Die daer maecten groet geclanc,
Dat mire herten groet goet dede
9400
Van joien ende van vrouden mede;
Maer een dinc geft mi swaerheide,
Van dien dat Amijs mi seide,+
[p. 162]
A. fol. 45. a. b.
+Ende dies ic sere int herte morre:
Dat was dat ic niet ten torre
9405
In langen comen mochte no gaen,
Omdat ware sere mesdaen.
Ende ic souds sijn van hem bescouden,
Ine weet hoe ics mi sal onthouden.
Hiermet gingic vort ende wech,+
9410
Ende liet, ten rechterhant dien weech,
Ende ginc ter slinker wart tien stonde
Op avonture, och ic iet vonde
Enichgen wech, daer ic quame mede
Binnen in die vaste stede,+
9415
Wart te watre ocht te lande.
Dan soudic laten om gene scande,
Ine soude uutlaten Sectonfane,
Daer mijn herte leget al ane,
In vonde starkeren dan ic, bi Gode,
9420
Ende diet mi danne met crachten verbode.
God here, mochte iet gescien,+
Dat ic dien casteel mochte sien
Cranker dan een wijngaert blat,
Of die poerten teenigher stat
9425
Noch teneger ure open staen,
Ende verlossen na minen wane
Dat scone kint Suete Onfane.
Daer vore naem ic te gere stont
9430
Diese mi gave V hondert pont:2
Dies machmen mi geloven wale.+
Doe gingic nederwart te dale
Van dien castele een luttelkin,
Maer niet vele en docht mi sijn,
9435
Neven ene fontaine claer.
Sekerlike het sceen daer+
Ene utermaten liefleke stat.
Doe versagic dat daer sat
Ene scone vrouwe wel geraect,
9440
Van vormen edellike gemaect:
Scoenre figure en sagic nie+
Alse mi wesen dochte die.
Hare amijs sat neven hare,
Maer ine weet niet oppenbare
9445
Van sinen name te seggene iet;
Mar die scone vrouwe si hiet+
Rijcheide, vor waer wet dat,
Ende hoedde enen cleinen pat,
Daermen in die borch mede ginc.
9450
Maer si en was in warre dinc
Noch selve in die borch niet comen;+
Mar tirst dat icse hadde vernomen,
So keerdic mi te hen wart,
Ende groette die scone vrouwe ter vart,
9455
Ende si mi weder harde hovesscelike.
Doe badic hare oetmoedelike+
Ende seide: ‘Vrouwe, dore genade,
Wildi mi berechten van dien pade,
Diemen heet Te Vele Gegeven?’
9460
- ‘Ic hebbene gekint,’ seise, ‘mijn leven.
Het es dese pat dien ic hier hoede.’
- ‘Genaden, vrouwe hovesch ende goede,
Wilt gedogen dat ic besta
Desen wech ende vorwart ga;
9465
Want bi hem soudic geraken
Tien castele, die doet maken
Die grote vrouwe, ver Jalosie.’
- ‘Vassel, dan gesciede mi nie,
Dat ic liet man gaen desen pat,
9470
Hine was met mi becondicht bat
[p. 163]
A. fol. 45 b. c.
+Dan gi noch sijt; mar mine vrient,
Die mi met trouwen hebben gedient,
Ende geven connen dat mach scinen,
Die laet icker in sonder pinen+
9475
Baleren, dansen ende reien,
Ende hebben weelde na hare greien.1
Daer in es feeste ende joie;
Daer en come niemene hine vervroie;
Daer sijn vedelen ende tamburen,+
9480
Cytolen ende tymbren tallen uren;
Daer jagetmen hasen ende conine
In die scone boschgelkine,2
Daermen die vroude groet mach scouwen,
Beide van knapen ende van joncfrouwen.+
9485
Alsi sijn moede gaen si met staeden
Te gadre in die stove baden,
Die sie daer hebben al bereet,
Want elc daer sine camere weet
In die herberge, daer vrouwe af es
9490
Sotte Meltheit, sijt seker des,
Die hen rekent van herbergien
Ende die morsele van leckernien,
Ende hen vercoept alsoe diere
Hare feeste ende hare beleciere,
9495
Dat si vercopen al hare lant,
Ende hen no blijft no gelt noch pant.
Ic bringse daer met groter eren,
Mar Ermoede doetse wederkeren:
Ic hebbe dat ingaen ende si dat ute.
9500
So waneer dat si sijn al ute,
Soe moegen si wale clinken slaen;
Want ic en salse meer ontfaen,3
En ware dat si tgoet vercregen,
Daer si den cost met mochten plegen
9505
Van Sotter Miltheit ende anteren:
So soudiese weder wel feesteren
Ende gerne laten comen naer;
[p. 164]
A. fol. 45 c.d.
+Maer hets ene dinc alte swaer,
Alse dicke te comenne alse si begeren.
9510
Wane soude comen dat si verteren?
Alst coemt ten inde ende sie sijn bloet,
Sone durren si van anxten groet
Mi van scanden niet anesien.
Hets wonder hoe dit mach gescien,
9515
Sie en doeden hem van rouwen;+
Maer u seggict wel met trouwen,
Opdat gi hebt daerwaert gere,
Dat noit es was geberst so bere
Noch so gevilt in genen sinne,1
9520
Alse gi selt sijn, mach u gewinnen+
Ermoede ende hebben in hare hande.
Sie sal u leiden achter lande
In winkele, in hoeke ende in straten,
Dies si u sal sterven laten
9525
Van hongere, dats hare maniere;+
Nochtanne wasse Hongeren cameriere,
Ende diende hare, so dat sijt bequal
Ende bernende was van hongere al,
Ende hare leerde alle quaethede.
9530
Si maketse meesteresse ende voester mede+
Dieften, dies knapelkins,2
Die soe menichgen neemt tsins,
Ende sogedene met haren melke:
Nie en sagic voestre selke.
9535
Willic u tellen hare manieren?+
Sine es oetmodich noch goedertieren,
Oec so woent si in een lant,
Dat magerste datmen noit vant;
Daer en wast noch coren noch wijn,
9540
Gars noch cruet, noch busscelkin,+
Nemmer daer bome en botten.
Het staet op dinde van Scotten
Op ene starke steenroke.
Honger en heeft engere coke
9545
Te doene om te cokene mede;+
Want het es die coutste stede,
Diemen indie werelt weet.3
Om dat Hongere ware leet,
Dat om hare wiese enich cruet,
9550
So trect sijt altemale uut+
Metten nachgelen van haren handen
Ende met haren scarpen tanden.
Nu willic u seggen hare gedane,
So ic best can na minen wane.
9555
Idel, dunne, mager ende lanc;+
Den buc inholich ende slanc,
Hangende ane die borst thale;
Die been gaen hare altemale
Hangende tallen leden uut,
9560
Daer boven hangende ene gele huut;+
Te woest so es hare dat haer,
Die ogen diepe ende niet claer,
Mager ende bleec dat anscijn:
En gene bleecker sone mochte sijn.
[p. 165]
A. fol. 45 d.-46 a.
Dus heeftse magerheit ter cure
Ende so bedwongen in allen sinne,1
Dattie plantiose goddinne
Ceres, die doet tcoren comen,
9570
Es die wech daervart benomen;+
Ende Trithelemus oec daer mede,
Die scepe brinct ter meneger stede,2
En can den wech daer niet geraken;
Noch niemen, die mach salich maken
9575
Den mensche, en can gecomen daer;+
Maer ic segge u vorwaer,
Wildi met Ledicheiden gaen,
Gelijc dat gi hebt gedaen,
Ermoede sal u daer wel bringen,
9580
Die vrouwe es van desen dingen.+
Enen andren wech gaet Ermoede
Dan den genen. dien ic hier hoede.
Wildi volgen Ledicheiden,
Diere volheit niet en geseiden
9585
Alle die met tongen spreken,+
Gi selt danne saen sijn gestreken
Tote daer gi Ermoede vinden selt;
Ende blijftdi danne in hare gewelt,
Ende u behagen hare maniren,
9590
So mogedi danne wel faelieren+
Tassallerne dien casteel,
Ende oec te winne dat beter deel.
Maer van Hongere mochti seker wesen,
Die saen sal sijn an u gelesen;
9595
Want Ermoede can, dats oppenbaer,+
Bider herten den wech tote daer.3
Vrient, noch mogedi sijn gewes,
Dat die kaitivichge Honger es
So gediensttechtich sire vrouwe,
9600
Dat hise dickent cust niet rouwen+
Ende daertoe in groter breken;4
Dan coemt Honger vortgestreken
Ende wect Dieften sijn kindekin,
Ende heet hem gereet dan sijn
9605
Gaen te siene om sijn bejach,+
Waer dat hijt gecrigen mach:
Dit leert hem Honger ende Ermode mede.
Dan geet dat kint, dien al die lede
Beven, ende hem droemt dan al,
9610
Dat omme sine diefte hangen sal;+
[p. 166]
A. fol. 46 a.b.
+Want altoes es hem in die moet,
Dat die galge hebben moet.
Diefte pijnt hem nacht ende dach,
Hoet sinen vader helpen mach;
9615
Mar dats ene cranke neringe.+
Bi selker neringe so wart inge
Desen weeh, diene wille gaen;
Ende gi, diene wilt bestaen,
Gi en hebs noch niet verdient,
9620
Dat gi wesen sout mijn vrient.+
Nu soect enen andren wech dan desen,
Gine mochter aldus comen no wesen.’
‘Vrouwe, dore God,’ seide die minnere,
‘Uwe gracie eist dat ic begere,
9625
So dat ic quame in dien pat,
Die mi leidde ter selver stat,
Dat ic mochte Suete Onfane+
Hulpen ute dien priensoene te gane,
Daer hi nu ghevaen es binnen:
9630
Dor God, vrouwe, laet mi ghewinnen!’
Rijcheit seide: ‘Ic hebbe wale
Gehort ende verstaen uwe tale:+
Gine hebt uwen bosch niet al vercocht.
Soe wiene heeft ane u gesocht,
9635
Gi hebs noch een vier behouden;1
Ende sonder vier en mach met vrouden
Leven niet die volget der minnen+
Ende hare seden wilt bekinnen.
Die minnaren wanen wesen vroet,
9640
Dies sise dragen in haren moet.
Neen si niet, het es verwoetheide,
Alse Redene tote u wel seide,+
Dier gi en wout horen niet,
Dies es u sotheit groet gesciet.
9645
Wet oec wel, dat gi noit sint
Mi en priset niet een twent,
Ende dat gi te minne bestont;+
Want die minnen werden oncont
Met mi ende haten mi mede,
9650
Ende worpen mi tere ander stede;
Ende tirst dat icse danne begeve,
Ware mi leet dat hem iet bleve,+
Ende warpse oec van mi verre.2
Nu vliet van mi eer ic mi erre.’
9655
Doe sciedic dane; si bleef daer
Met haren lieve, dat was waer.
Nemmeer en dorstic hare vragen
Noch oec mi van hare beclagen;
Maer ginc pensende harentare
9660
Int scone praieel openbare,
Dat liefleec was utermaten,
Alsic u hebbe weten laten;
Maer niet so gerint mi das,+
Want elre mine pensinge was,
9665
Hoe ic mi houden mochte gestade,
Ende dat ic alsoe nine daede,
Datmen enichgen lachter sprake
Iewerinc in enichge sake;+
Mare emmer en vergaetic niet
9670
Die stucken, die mi mijn vrient hiet;
Ende diende Quade Tonge oppenbaer,
Waer ickene vant, hier ocht daer;
Ende mine andre viande mede+
Die so eerdic telker stede,
[p. 167]
A. fol. 46 b.c.
9675
+Ende diende hen met al den sinne.
Niet en weet ic ocht hen ginc inne;
Mare sere so wasic bevaen,
Dat ic niet en dorste gaen+
Ter vaster borch utevercoren,
9680
Alsic te gane plach te voren;
Nochtan begerdic alle dage.
In dit vernoi, in dese plage
Ende in dese penitencie mede+
So was mijn herte talre stede.
9685
Dit so hardic langen tijt,
Dat ic haetscap ende nijt
Decken moeste met barate,
Om te jagene meer mine bate.
Mijn dogen kinde al die God van Minnen,
9690
Die mi proefde in allen sinnen;
Noit en vant hi in mi ontrouwe,
Noch oec Venus die hoge vrouwe.
Doe mi die God dus tallen stonden
Hadde geproeft, ende vonden
9695
In allen dienste goet ende getrouwe,
Quam hi te mi al sonder rouwe,
Ende lachende van minen sere.+
Metter hant nam mi die here,
Ende vragede mi, ochtic altemale
9700
Sine gebode hadde gehouden wale,
Ende hoe mi behagede die Rose,
Daer mijn herte om dogede die nose;+
Nochtan wisti al minen moet,
Want God weet al datmen doet.
9705
‘Mijn gebod,’ seit hi, ‘ende mijn begeren,
Dat ic gebiede finen minneren,
Dat si en elre en keren ane+
Dan in minnen te volstane.’1
‘Here, soe en doe ic sekerlike,
9710
Mare hebbe u gedient getrouwelike.’
‘Hets waer, maer gi sijt wankel sere;
U herte steet ten menegen kere,+
Ende sijt in te menich ontsien.
Ander dages wouddi ontien
9715
Mire manscap ende sijn afgedaen,
Doe gi Redenen hadt verstaen,
Ende beclaget u sere van mi
Ende oec van Ledicheiden, dat si
In minen vergiere u hadde gelaten;
9720
Want hen ware twent ure baten.
Gi wart met Redenen accordert,
Ende naleecs al van mi gekeert.’
‘Genaden, here, ic lie wale,
Dat ic horde na hare tale
9725
Langer, ende hadder na verstaen,
Dan ic te rechte soude gedaen+
Hebben, haddics mi vorsien;
Mar doch ginc ics mi ontien,
Ende quaems te mi selven weder.
9730
Nemmermeer en leggic neder
Uwen dienst om engenen noet,+
Antropos, die vrouwe groet,
Si en beneme mi dat leven,
Dat mi Cloto heeft gegeven:
9735
So salic u dienen getrouwelike
Ende Venuse der vrouwen rike,+
In dien dienst dat si begert,
Tote dat mi die doet vertert.
Dan mogen seggen mine mage,
9740
Die over mi maken clage:
“Vrient, dese doet, die gi hebt nu,+
Gelijct uwen levenne, dat seggen wie u,”’
‘Bi trouwen,’ seit hi, die God van Minnen,
‘Nu dunct mi in allen sinnen,
9745
Dat mine manscap in di
Harde wale bestaedt si.+
Gine sijt niet van dien quaetdien,
Die mi ende mine partien
[p. 168]
A. fol. 46. c.d.
+Versmaadden waer si mochten,
9750
Alsi hadden dat si sochten.
Uwe herte es seker ende vast:+
Dies seldi sonder meerren last
Ane die havene comen saen,
Daer gi lange hebt nagestaen;
9755
Ende ic vergeve u mesdaet,
Die gi gedaen hebt sonder raet,+
Ende meer om bede dan om goet;
Mar ic sègge u wat gi doet:
Wildi versoenen jegen mi,
9760
So vertrect mi, hoe dat gi
Mine gebode hebt gedaen,+
Die ic u beval ende dede verstaen.
Als ghi mi hier segghet wel,
So wert noch uwe pine al spel.’1
9765
‘Here, gerne,’ seide die minnere,
‘Dorperheit seuwic harentare,
Ende messpreken haetic sere;
Gerne gruetic telken kere
Die liede, sijn si groet ocht clene;
9770
Dorper wort ende oec onrene+
Dic scuwic, al wart in scerne;
Vrouwen eric altoes gerne,
Ende al dat vrouwe name heeft
Dien soe dien ic vor al dat leeft.+
9775
Hoverde scuwic, ende daerbi
Houdic jolijs ende behagel mi;
Milde te sine pijn ic mi mede,
Ende mijn herte blijft tore stede.’
- ‘Bi trouwen, gi con twel u lesse:+
9780
Al selc alse gise segt so esse.
Ic weet wel dat ic uwes seker ben.2
Hu steet hu nu in uwen sen?’
- ‘Here, ic leve met rouwen groet;
Gine troest mi saen, ic blive doet.’
9785
‘Ende en hebdi die III troeste nemmeer?’
- ‘Nenic, here, alsic dede eer:
Goelijc Sien es mi ontbleven.3
Sie hadden mie alle III begeven,
Maer die twee sijn weder comen
9790
Ende hebben te mie sint ware genomen.’
‘Hebdi Hope?’ - ‘Jaic, here,
Hi heeft mi geholpen sere,
Ende gehouden al sonder gile
In sconen gepense lange wile.’4
9795
‘Waer es Suete Onfaen gevaren?’
- ‘Here, hi leit gevaen tuwaren,+
Dien scone, die goede, dien ic soe minne.’
‘Nu blijft met rasten in uwen sinne;
Want gi selt noch hebben meer
9800
Uwes willen, dan gi waent eer,
[p. 169]
A. fol. 46 d.-47 b.
Getrouwelike alse mijn vrient.
Ic wille ontbieden haestelike
Minen barone van minen rike,
9805
Ende dien starken casteel beleggen
Sonder enich wederseggen;+
Ende eer wi sceden, na minen wane,
Sullen wie hebben Suete Onfane.’
Sonder beiden die God van Minnen
9810
Ontboet sijn volc in allen sinnen,
Selc bi geboden, selc bi beden.
Daer quamen bi mechtecheden
Vele lieden ten hogen God, +
Willich te doene sijn gebod,
9815
Na hare macht, waer dat ware:
Nu willicse u nomen openbare.
Ledicheit, die in den meesten deele
Vrouwe was van desen praiele,+
Quam met sconen gesinde daer;
9820
Edel van Herten openbaer,
Edelheit, Miltheit ende Rijchede,
Ontfarmicheit ende Coenheit mede,
Delijt, Ere ende Hovescheit,+
Geselscap ende Simpelheit,
9825
Sekerheit, Deduut ende Doegt,
Blijtheit, Jolivecheit ende Jogt;
Oetmodicheit quam mede daer,
Ende Gedoechsaemmicheit, dats waer;+
Wel Helen ende Geveinst Wesen
9830
Quamen daer, ende oec mettesen
Valsch Gelaet, die met machte
Geveinst Wesen met hem brachte;
Want sonder hare en mach hi niet,+
Want hi met hare te wandelne pliet;
9835
Ende wat dese twee te voren tonen,
Baraet moeter emmer in woenen.
Nu willic u laten horen
Van wien Valsch Gelaet es geboren.+
Baraet soe was sijn vader,
9840
Die der liede herte steelt algader;
Sijn moeder was Ypocrisie,
Die God onse here vermaledie;
Dese sogedene ende voeddene mede:+
Godsat hebbe hare vule sede,
9845
Dat si verraedt so menich rike
Bi haren abbite geestelike!
Ende tirst dattene die God versach,
Ende seide: ‘Valsch Gelaet, bi wies orlove
9850
Siedi comen te minen hove?
Segt, hoe dorsti comen hier?’
Mettien quam vort die vrouwe fier,
Geveinst Wesen, alte hant,+
Ende nam Valsch Gelaet bider hant,
9855
Ende seide: ‘Here, en belget u niet;
Dat hi hier quam es bi mi gesciet.
Hi heeft mi menich goet gedaen
Ende testaden dicwile gestaen;+
Hi help mi altoes ter noet;
9860
Ne ware hi, ic ware nu doet
Van hongre, here, dies es hi
Al hier comen tote u met mi.
Hine wilt al die liede niet minnen;+
Mar ic begere in allen sinnen,
9865
Dat hi si vanden lieden gemint
Ende over helich man bekint;2
Want ic bem sine amie faitijs,
Ende hi es weder mijn amijs.’+
‘Nu eist dan tijdt dat wie beginnen
9870
Te sprekene,’ seide die God van Minnen,
‘Hoe dat wie moegen verweren
Ver Jalosien, die onse minneren
Doet soe over grote pine.+
Hieromme hebbic u, vriende mine,
9875
Ontboeden ende hier doen comen.
So heeft te houdene genomen
Jegen mi desen casteel,
[p. 170]
A. fol. 47 b.c.
Soe heeftene so vaste doen maken,
9880
Dat ic niet en can geraken,
Hoe datmenne gewinnen sal
Sonder scade ende groet mesval;
Ende oec so deert mi meer der ane+
Vanden kinde Suete Onfane,
9885
Dat so dicke te vorderen plach
Onse vriende, ende nu niet ne mach
Ute dien vangnesse coemen.
Sint mie Tybullus wart genomen,+
Die mijn dinc kinden groet ende smal,
9890
So sijn mine gescutte al
Gefaeliert ende mine boge,
Ende mijn halsberch ontwee getogen:
Dies hebbic om hem rouwe groet.+
Mijn moeder weende om sine doet,
9895
Alsi doen mochte wel te rechte.1
Nu hadden wi te doene wel onser cnechten
Gallus, Catillus ende Oviden,
Die wale consten tallen tiden+
Van minnen spreken wel gereet;
9900
Maer si sijn doet, dat es mi leet.
Siet hier van Brusele Henrecke,2
Die ver Jalosie swaerlecke
Torment ende pijnt, bi mire trouwen,+
So dat hi sterven waent van rouwen.
9905
Nu es hi mi comen te rade
Alse een die mijn vrient gestaede
Es ende al eigin mijn,
- Dies moet ic hem gehulpich sijn, -+
Ende hebbre u omme vergadren doen,
9910
Om Suete Onfane, die int prisoen
Legt, te hulpene uter noet;
Want mi so ware scade groet,
Dat wi soe getrouwe knape verloren,+
Ende ic hem mochte betren sinen toren;
9915
Ende ict beent sculdich te doene mede
Doer sine getrouwe dienstechede,
Daer hi mi mede heeft gedient,
Ende noch wille dienen alse mijn vrient,+
Ende maken te Dietsch, daer in sal staen
9920
Mine gebode, die hi sal saen
Onbenden ende seggent Suete Onfane,
Opdat hire mach comen ane,
Die nu so vaste legt in rouwen,+
Dat mi deert, bi mire trouwen;
9925
Want en can ics niet ghewinnen,
Dat sal mi deren int herte binnen.
In troeste mi in niemenne el
Dan in u lieden, dat weet wel;+
Gi sijt mijn troest in allen saken.
9930
Mochten wie Henrecke gemaken
In hogen, die so hovesch es,
Ende so melde, geloeft mi des,
Ende mi gedient heft so walc,+
Ic souts verbliden altemale.
9935
Nu coemt hierna Jhan, sijn geselle,
Een hovesch knape, daer ic af telle,
Ende mi eerlec heft gedient
Alse een mijn getrouwe vrient,+
Ende vort dienen wilt gereit
[p. 171]
A. fol. 47 c d.
9940
+Sonder nijdt ende giricheit,
Ende dore Redenen mine wilt laten,
Ende alle mine specie doet haten,
Die bat riect dan balseme doet:+
Daer bi eist recht dat si moet
9945
Faellieren ter meneger stont.1
Ende Henrec, dats mi wel cont,
Die dit Dietchs begonnen heeft,
Willet volenden, opdat hi leeft,+
Ents hem God onse here dan an,
9950
Want hi es mijn getrouwe man,
Opdat hi mach Suete Onfane
Vercrigen, ende die welgedane
Rose, die hi heft so wert,+
Ende van herten so begert,
9955
So dat wijt emmer moeten doen;
Want sijn gebot2 ende sijn sermoen
Sal werden gelesen ter meneger stat,
Ende men saels ons dienen te bat.+
Nu es wel recht sekerlike,
9960
Dat wi den toename van Heinrike
Seggen ende condich maken;
Want die toenamen sie sijn saken