Tweede lijst van Woorden en Spreekwijzen, gebruikelijk in 't Stadsfriesch.
| aaïen, streelen. |
| balstienen, (u-klank gerekt) keisteenen. |
| balstuurig, oproerig, baloorig. |
| bargen, afgel. van barg-varken, morsen. |
| zich bebargen, zich bemor en. |
| begriemen, (ie-klank gerekt) met vuile vingers iets betasten. |
| bekorren, even ophouden; b.v. bij 't kaartspel zegt men ‘ik bekor’ of alleen ‘bekor’ = ik houd even op. |
| belslee, arreslede. |
| belsleejagen, met de arreslede jagen. |
| bij de roes, bij menigte. |
| bollepiest, (u-klank gerekt) opgedroogde mannelijke roede van een stier, die gebruikt wordt om kleeden uit te kloppen. In bijna iedere boerderij wordt zulk een instrument aangetroffen. |
| boltsje, (o-klank gerekt) rond krentenbroodje. |
| botsje, 2 1/2 cent stuk; ook meisjesnaam, afgeleid van Boudine. |
| bruïen geven, slaag geven. |
| butteren, lukken; wordt meestal in ontkennenden zin gebruikt, en is afgeleid van een spreekwijze bij 't boter maken ‘dat buttert niet’, ‘daar komt geen boter van’. |
| daar zal ik eens om te velde, |
[p. 181]
| daar zal ik eens naar rondzien. |
| dat is mij ook een bedoeling, dat is mij wat te zeggen. |
| dat is ook pas eer, dat is ook bijtijds |
| dat trapt dierbaar in, dat trapt zeer vuil in - bij slecht weder gebruikelijk. |
| deurgnuuven, doorsnuffelen. |
| die naait er uut as oud smeer, die loopt hard weg. |
| dinderen, dreunen. |
| dreege kost, zware kost. |
| een haas bedagvaarden, een haas uit het leger lokken. |
| foefke, smoesje. |
| galgen, bretèls. |
| gappen, stelen. |
| gatsjepanne, vergiet; pan met gaatjes. |
| giebelen, onderdrukt lachen. |
| glandig uit de oogen zien, vurig uit de oogen zien. |
| glisperen, op een sneeuwbaan glijden. |
| goteling, koperen ketel. |
| gremietig, verdrietig. |
| griemen, morsen. |
| gries, (ie-klank gerekt) afschuw. |
| grotsh, trotsch - van een persoon. |
| heeringsliner, soort van duikereend, die van kleine haringen leeft, en langs de kusten van Friesland gevonden wordt. |
| hiepe brood, ferme snede brood. |
| hij hangt den stok aan de muur, hij houdt op verkooper te zijn. |
| hij is dierbaar ziek, hij is erg ziek. |
| hij is met de dongmestwagen op den loop, hij heeft diarrhee, spreekwijze uit het Friesch vertaald, en daarin gebruikelijk. |
| hij loopt met den stok, hij is verkooper. |
| hoantsje, kemphaan. |
| hondsk, onbeschoft. |
| hoos, kous. |
| hoosvoetlingen, sokken. |
| hor's ouster, hoor eens vriend -spreekwijze als men vertrouwelijk tot een vriend spreekt. |
| host, bijna. |
| hoozen appe slomp, afgezakte kousen. |
| in de bedèlte, beneden. |
| in 'n amerij, in een oogenblik. |
| jaar, melkzak van een koe. |
| jij bent m' ontmorken, jij bent mij ontgaan. |
| kiepmantsje, IJlster mop. |
| klauwentsje geeren, garenklosje. |
| kletteren, het suikergoed met klatergoud beplakken. |
| klontjes gruus, kandij gruis. |
| knibbel, knie. |
| knoffelig, door koude stijf - op de handen toepasselijk. |
| kom fut! kom nu! vooruit! |
| krabbedaaïen, ontfutselen |
| lebberen, slurpen, lepelen. |
| lollemanstip, mengsel van stroop, boter, melk en meel; wordt als saus gebruikt. |
| met 'n boerenopdonder springen, met een polsstok springende, den sprong met een aanloop doen. |
| met 'n memmehandsje 't werk doen, 't werk ten halve doen - ‘mem’ is het Friesche woord voor ‘moeder’. |
| mosh, musch. |
| nies (ie klank gerekt), zoo even. |
| nuut (uu klank gerekt), mak, tam - bij eenden. |
| Och goijen, Ach God! |
| ofpollen (beide o klanken gerekt), slinks afhandig maken. |
| op het slecht loopen, op de kleine steentjes loopen. |
| ophiemeljen, vuil opnemen. |
| opkeeren, tegenwerken. |
| optsie, ophouding - gebruikelijk bij verkoopen b.v.: ‘vijf minuten optsie’ |
| overwielsk, overdreven. |
[p. 182]
| piekje, kuikentje. |
| piemelen, kleine boodschap doen -kinderen. |
| poer, duivelsch. |
| poergek op 'n meisje, doodelijk verliefd op 'n meisje. |
| poester, flinke wind. |
| pofke, krentebroodje. |
| posk, post - soort van visch. |
| potstrouw, meel in water gekookt. Met appelen, kruisbessen enz. vermengd, vormt het een in Friesland geliefdkoosde schotel. |
| pruusten, niezen. |
| rattelmansreeuw, niet veel zaaks. |
| reeuw, boerengereedschap. |
| ropentsje, lokeend. |
| roppig, gulzig. |
| schaansproetig, met zomervlekken. |
| scharluun, schurk gluiperd. |
| scharluunig, gluiperig. |
| schieteldoek, luier, |
| schiethakken, winterhakken. |
| schielig, scheelziend. |
| scholk, voorschot.1) |
| schottel, grendel. |
| schreppen, hard werken, zich haasten. |
| schriemen, huileu. |
| schier, grieto. |
| slaad, salade. |
| slak, suikerbal. |
| slikken, likken. |
| slinen, stelen. |
| slof, slordig. |
| smotsen, gulzig eten. |
| sobberke, dotje voor kinderen. |
| sobreeren, ontbeeren. |
| spuïen, spuwen. |
| steden, plaatselijke huiduitslag. |
| stinnen, krennen, kermen. |
| stroffelen, struikelen. |
| suup, karnemelk. |
| suutterig, versuutterd, verflleusd -van een voorwerp; verrooid -van een persoon. |
| toon, teen - van den voet. |
| tjanteren, seuren. |
| tjanterig, slecht van humeur. |
| tjerk, kleine soort kieviet. |
| tuufke, bosje - een tufke haar |
| tweerke, dwarrelwind. |
| uuleborden, driehoekige planken op den voor- en achtergevel van de schuur, behoorende aan een boerderij. |
| uutnaaid, met de noorderzon vertrokken. |
| uutruugelen, uitrollen. |
| uutsliepen, uitjouwen. |
| uut van huus gaan, afgeleid van het uit logeeren gaan. landfriesche uut fin hoeszen. |
| verriefelen, bedriegen. |
| waar 'k hem weet, - jagersuitroep ik zie het haas in 't leger liggen. |
| wegge, geribd wittebrood. |
| wiebelen, heen en weer schuiven, b.v. een kind zit op een stoel te wiebelen. |
