|
|
|
| | | | | |
Bijlage III
Lijst van varianten
Deze opgave geeft geen rekenschap van de - hoofdzakelijk de spelling
betreffende - verschillen tussen eerste en tweede druk van Gezangen Mijner
Jeugd, aangezien deze laatste editie buiten verantwoordelijkheid van
Bellamy is verschenen. Opgenomen zijn daarom alleen afwijkende lezingen van de
handschriften in vergelijking met de eerste druk. Voor nr. 15 en 21 baseer ik
me daarbij op Aleida Nijland die deze handschriften nog heeft gezien. De andere
zes daarentegen waren tot dusver onbekend en berusten thans in de Provinciale
Bibliotheek van Zeeland te Middelburg. Het zijn losse, aan weerszijden
beschreven blaadjes, formaat 16 × 20 cm. Daar het archief van het
Zeeuwsch Genootschap, waartoe zij vermoedelijk behoord hebben, bij de
oorlogshandelingen van 1940 voor een deel vernietigd is, valt het moeilijk na
te gaan, wanneer deze stukken in de Bellamy-verzameling zijn terecht
gekomen.
nr. 5
Geen hoofdletter aan het begin van de regel;
evenmin in de andere handschriften.
| 1 | teerste |
| 7 | kleine |
| 9 | bewustheid |
| 11 | hart gefoolt door ongerustheid |
| 13 | Liefde tuk |
| 14 | , zich zelf, te ontveinzen tragt. |
| 15 | in 't lijên, |
| 17 | smeken |
| 18 | schat |
| 19 | maar om steken |
| 20 | vrezen |
nr. 6
Een versregel van het handschrift komt overeen met twee regels van de gedrukte tekst.
| 4 | , bij mij, in de struiken niet. |
| 11 | doch deed al mijn snaren springen. - |
| 12 | Jongen! riep ik, geef 't mij weêr! |
| 13 | maar hij zei, ik zal 't herstellen: |
| 14 | goed; |
| 18 | aard; |
| 22 | sprak hij. 'k |
| 24 | kragt nog zwier |
| 25 | is dat |
| 29 | straks zal zij |
| 38 | teên, |
| 39 | snaren, welk |
| 42 | iets, mij, onbegrijpelijks in; (ondertekening:) Bellami |
nr. 13
titel: ad puellam m. [eam]
| 4 | Liefde |
| 6 | geven |
| 9 | stel, |
| 10 | spelen; |
| 16 | wangen. |
| 17 | ach! Fillis, |
| 20 | uw' lezen! |
nr. 15
| 2 | nog klopt mijn angstig hart |
| 3 | dan |
| 4 | vreugd? |
| 6 | zichzelf |
| 7 | neen: |
| 10 | Nachtegaal, |
| 11 | hij zong - maar, welk een droevig lied |
| 12 | treurgezang! |
| 13 | wilt |
| 14 | vergeet?... |
| 17 | neen: |
| 19 | ziel, |
| 20 | Beeld! |
| 21 | treft |
| 22 | al te teder |
| 23 | eêr |
| 24 | vernietigt |
| | | |
nr. 21
| 1 | ‘Fransje’ zegt gij liefste meisje, |
| 2 | ‘zulk een naam bevalt mij niet’, |
| 3 | maar |
| 4 | anders gaarne |
| 5 | Kaatje, Keetje, Mietje, Jansje, |
| 6 | namen |
| 7 | mijn meisje, |
| 8 | zoet? |
| 9 | noemen? |
| 10 | Engel? Ja! |
| 11 | ongeveinsd en |
| 12 | Gij |
| 13 | maar, de naam moet meer beteeknen, |
| 14 | 'k noem u liefst dan Hartvriendin! |
| 15 | doch, die naam geeft nog geen denkbeeld |
| 16 | van mijne onverwrikbre min. |
| 17 | Liefste, waardste, lust mijns Levens |
| 18 | Neen! dat drukt het ook niet uit. |
| 19 | zagt! |
| 20 | die |
| 21 | mijn leven |
| 22 | Ja: want ware ik van u af; |
| 24 | in het eeuwig zwijgend graf. |
| 25 | mijn leven heeten! |
| 26 | maar - zoo noem ik u alleen |
| 27 | neen! die lieve naam, mijn meisje! |
| 28 | blijve slechts aan ons gemeen, |
| 29 | andren moeten Fransje zeggen |
| 30 | dat staat voor een ieder vrij, |
| 31 | maar - mijn leven ... o, mijn leven! |
| 32 | dat zijt Gij alleen voor mij! |
nr. 22 (zie afbeelding)
| 4 | kraamvertrek, |
| 5 | overluid; |
| 8 | staat tussen ( ) |
| 9 | ,aan mijn Moeders kroon, |
| 11 | dunkt, |
| 12 | bereids een trek |
| 13-14 | de tekst luidde eerst: ‘men zegt, als had ik 't laatste
woord/ der Liefde, met verstand gehoord,’ maar Bellamy heeft dit
naderhand doorgestreept. |
| 21 | kind! gij zijt, |
| 22 | komst, |
| 26 | meisjes - zie! daar |
| 27 | ja jongen! word |
| 28 | speelgenoot; |
| 29 | bevalligheên |
| 30 | leên |
| 33 | ,,kom, |
| 34 | dan in |
| | Tussen vs. 34 en 35 staan nog deze twee regels die een reminiscentie
bevatten van Anakreons gedicht op een duifje (nr. 15, slotregels) en mogelijk
daarom later zijn geschrapt: ‘vaartwel! 'k moet gaan, het wordt al laat!/
'k heb reeds te lang mijn tijd verpraat!’ |
| 35 | voord. - |
| 36 | de Bengel hield, aan mij, zijn woord: |
| 41 | hoorden, hoe de Nagtegaal |
| 43 | wicht, |
| 44 | leeren, |
| 45 | verheft, - |
| 47 | lier |
| 50 | hoe men (boven men staat hij
geschreven) |
| | | |
| 51 | maar - |
| 52 | toen mij de Liefde Fillis schonk, (met als erboven geschreven variant: toen hij mij schoone Fillis schonk,) |
De rest van het gedicht luidt in het handschrift als volgt:
verhefte ik, op een' blijden trant,
de zagtheid van den ted'ren band,
die, door de hand der Min gewrogt,
mij, naar mijn Fillis hart, verknogt.
nu zing, nu speel ik anders niet
dan 't zoet, 't geen mij die Liefde biedt.
en zijn eens, door den ouderdom,
mijn vlugge vingers stram en krom
tog echter zal mijn jongste toon
tot glorie zijn van Venus Zoon!
Onderaan staan in het handschrift reeds twee regelparen die later in de gedrukte tekst een plaats kregen, namelijk:
kreeg steeds mijn tedre poezij
en
mijn lied, schoon kragt en jeugd verdwijn
zal immer van de Liefde zijn!
nr. 27
titel: Aan Filis
| 10 | bevend |
| 11 | armen. |
| 17 | hechten |
| 18 | klevend |
| 20 | 'k geloof dat |
| 22 | lippen, |
| 25 | lippen, |
| 27 | o harten - |
| 28 | elkaar ontmoetten!... (ondertekening:) Bellami |
nr. 28
geen titel
| 1 | mijn waarde |
| 4 | steund |
| 7 | zoete Fillis |
| 8 | kusjes |
| 14 | mingeluk, |
| 15 | maar - veel zoeter zijn de kusjes, |
| 18 | zoet; |
| 19 | 't is om |
| 20 | slegts, door kusjes, spreken doet |
| 21 | kusschen |
| 25 | maar, wanneer mijn mond, o Fillis, |
| 27 | voel ik dat |
| 28 | geeft. |
| 29 | meisje! |
| 30 | gaan? - |
| 32 | bied (ondertekening:) Bellami |
|
|
|
vorige
