[p. 95]
+Item Hier begint het spel van sinnen genaempt den wellustigen Mensch / en smenschen Crancheijt. +
De parsonages syn dese:
1.
De wellustige mensch, een man rijckelijck
gecleet.
1
2.
De gratie goods, een geestelijcke parsonage int
blau gecleet.
2
3.
Quaet gelove, een sinneken, achter gecleet als
een duijvel.
4.
Vleijschelijcke sin, een sinneken, achter
gecleet als een doot.
4
5.
Eertsche solaesheyt, een waerdinne.
5
6.
Dagelijckse predicatie, als een priester staende
op een stoel.
7.
Begeerlijckheyt van ogen, een coppel[aar].
8.
Ee[r]giericheyt, een vrouwe costelijck ende
lichtveerdich.
9.
Luxurie, een hoere gecleet ende is een
vrouwe.
10.
Overdaet, een vrouwe als een hoere gecleet.
11.
Der werrelt samblant, twee gilden.
11
12.
Corte weelde, een man met een luijte.
13.
Dopperste mogentheyt, sittende in eenen throon.
13
14.
Gramschap goods, een man int root gecleet, int
aensicht bloedich.
15.
Den dach van tribulatie, een gewaepent man.
15
16.
Der werrels samblant, twee gilden der werrelt.
16
Den wellustigen mensch achter hem hebbende de gratie goods; de
wellust. [m.] [s]preeckt:
Heijda! heijda! wel op, licht harte, ontbindt u stringen,
1
Laet den geest ontspringen, laet ons vrolijck singen!
[p. 96]
Heij, wie sal mijn lustighe naetuere dwingen
Die in allen dingen || nu heeft voorspoedicheijt?
5
Mijn crachten tot alle solaesheijt dringen,
Wie sout mijn ontwringen || oft tonder bringen,
Ick die van godt begaeft ben sonderlingen,
7
Rijckdom, schadt, wijsheijt en cloeckmoedicheijt
Omringen mijn / in alder overvloedicheijt,
10
Gedient met behoedicheijt || van maerten en knaepen.
10
Mijn selven regeer ick met alle vroedicheijt,
Weeldige woedicheijt || is mijn betraepen,
12
Ick eete / ick drincke / ick stae op / ick gae slaepen,
Mijn goet is geschaepen || daer ick mach op leven || siet.
15
Heij, laet mij godt hier / ick sou om den hemel geven ||
niet.
Quaet gelove, een sinneken
Wa, dats gesongen!
Vleeschelyck sin, een sinneken
Wad, dats seg ick een liet!
Verstae ick tbediet tis hooge gesproocken.
17
Quaet Gelove
Hebdijt gehoort maetgen?
Quaet Gelove
20
Willen wij hem bijgaen?
Quaet Gelove
Kijckt, wie staet achter hem?
Vleijschel. Sin
Tis de gratij goods.
Tdunckt mij wadt sodts || die volcht hem altijt naer.
Quaet Gelove
Siet hijse niet, peijnsick?
24
[p. 97]
Vleijschel. Sin
Hij sou een goet jaer!
25
Hij en achtse niet een haer || hij kentse naulijck.
Quaet Gelove
Sij staet op hem en siet wel also blauwelijck,
26
Oock swijcht sij flauwelijck || sij mach seg ick gestoort || sijn.
27
Vleijschel. Sin
Sij mach wel swijgen || sij mach niet gehoort || sijn.
Hij mocht oock verdoort || sijn / wou sij te veele spreecken.
Quaet Gelove
30
Quets ick sal die gratije goods van hem steecken,
30
Mach ick onhesweecken || blijven dat ick bin.
Ick ben quaet gelove.
32
Vleijschel. Sin
En ick vleijschelijck zin,
Die hem sal bringen in daertsche dolatie.
Quaet Gelove
Ghij maeckt temptatije.
Vleijschel. Sin
En ghij murmeratije.
34
Quaet Gelove
35
Deur u compt blamatije.
Quaet Gelove
Ghenoch van dien / ghaen wij seg ick deurre,
Den mensche veurre in sijn ontmoetenisse.
38
Vleijschel. Sin
Doet ghij dan twoort.
39
Vleysch. Sin
Gegroet sijt, notabelste, in wijsheijt expeert,
Quaet Gelove
Wiens fame is vermeert,
[p. 98]
Vleysch. Sin
Wiens persoon is geexalteert,
Quaet Gelove
Totten hemel assendeert.
43
Vleysch. Sin
Ghij sijt lieff en weert,
Quaet Gelove
Van elck een begeert,
Vleysch. Sin
Geluckich geiugeert,
44
Quaet Gelove
45
Wiens leven anveert || alder gerusticheijt.
Vleysch. Sin
Ghij moecht wel heeten den mensche der wellusticheijt,
Gheen inbrusticheijt || en mach u hinderen.
47
Quaet Gelove
Niemant en can u eere verminderen.
Bij sminschen kinderen || zijdij salich vercoren.
Vleysch. Sin
50
Edele,
Quaet Gelove
Rijcke,
Vleysch. Sin
Machtich,
De wellustige mensch
O mijn dienaeren, daer seggdij waerachtich.
Alle suchten onmachtich || ben ick genesen,
53
Die werrelt dunckt mij te cleijne te wesen,
55
Mijnen loff wordt gepresen || van allen stemmen.
Mijn dunckt ick sou wel inden hemel clemmen,
Men sou mijn niet temmen || in geender maenieren.
57
[p. 99]
Quaet Gelove
Ghij hebt macht over die wercken van goods handt,
Als prince trijumphant ist u al onderdaen.
Wellust. M.
Ick en weet off ick op mijn hooft oft op mijn voeten staen,
64
65
Ick vliege daer ick gaen || van grooter weelden.
65
Vleysch. Sin
Ghij hebt[u] wensch van alle vrouwelijcke beelden,
Wat baet dat wijt heelden || ghij sijt net gepersoont.
67
Quaet Gelove
Godt heeft u met grooter glorien gecroont,
Dus siet dat ghij toont || wadt ghij sijt.
Vleysch. Sin
70
Wadt vreucht en jolijt!
Vleysch. Sin
Compt, laet ons die goeden deser werrelt gebruijcken,
Laet ons niet onderduijcken || ons jonge jeuchden.
73
Quaet Gelove
Wij willen ons leven beleijden met vreuchden,
75
Wie oijt verheuchden || compt, volcht ons paden!
Quaet Gelove
Laet wij ons met roosen croonen / eer sij verwelcken,
So wordt ons van elcken || prijs boven maeten.
Vleysch. Sin
80
Laet ons teeckenen van ons genuechten laeten
80
Quaet Gelove
Aen alle straeten
Vleysch. Sin
Daer wij ons saeten,
81
Quaet Gelove
Op dat elck mach vaeten || ons ijdel labeur || zaen.
[p. 100]
Vleysch. Sin
Compt, laet ons die wegen met vreuchden deur || gaen
Alle getreur || slaen wij op een zije.
Quaet Gelove
85
Wij weten u een ammoreuse melodije.
85
Vleysch. Sin
In swerrelts bevrije
86
Quaet Gelove
Gheen schoonder / Amije,
Vleysch. Sin
+Daer ghij melancolije || deur moecht vergeten.
Wellustige Mensch
Waer woont die schoonne?
Vleysch. Sin
Dat suldij weeten,
Sij is een moeder van alle dwaesheijt,
90
Geheten is sij eertsche Solaesheijt,
Die u sal vreucht met hopen jonnen.
Well. Mensch
Wadt hanght sij uuijte?
92
Quaet Gelove
Die hant vol sonnen.
In alder ijdelheijt is haer logeringe.
Vleysch. Sin
Daer is hoveringhe
94
Quaet Gelove
En triumpheringe,
Vleysch. Sin
95
Gheen versturberinge,
95
Well. Mensch
O mijn dienaers, ghij doet mijn hoopelijck leven.
U woordekens cleven mij aent harte binnen.
Seght, sou ick haer lieffde oock connen gewinnen?
100
Ick souse minnen als liefste wederpaer.
[p. 101]
Vleysch. Sin
Ke jae ghij, en noch wel seven tot haer,
101
Want sij heeft voor waer || planteijt van gerijve.
102
Quaet Gelove
Het salder al sijn tot uwen believe,
En vrij van grieve || suldij slaepen en waecken.
Well. Mensch
105
Wel mijn dienaers, ick geve u last van die saecken.
Ick wil mijn gaen vermaecken || weest vrij van erge.
106
Gaet, wilt bereijden die herberge,
Segt wadt ick haer verge || en brengt mij tbescheet.
(binnen)
Vleysch. Sin
Gheren meester, tot uwen dienste ben ick bereet.
110
Alle u beheet || wil ick volbringen.
110
Quaet Gelove
Hoe sullen wij nu danssen!
Quaet Gelove
Daerom sijn wij princhen.
Quaet Gelove
Den wellustigen mensche hebben wij int bandeken.
120
Tis al sijn tandeken || wadt wij hem seggen.
120
Vleysch. Sin
Wadt gaen wij nu doen?
[p. 102]
Vleysch. Sin
Ons voorstel en is niet dan smenschen ongeval.
123
Sij sijn sodt en mal || die ons geloven.
Quaet Gelove
125
Gods eere wij inde werrelt roven.
Den menschen wij verdoven || met valsche artijckelen.
Vleysch. Sin
Hoe heeten die steenen?
127
Quaet Gelove
Duijsent perijckelen,
Die hem daegelijckx sullen ontmoeten.
Vleysch. Sin
En ick sal meshoopen leggen voor sijn voeten,
130
Daer hij in sal wroeten || ten dijverschen stonden.
Quaet Gelove
Hoe sijn haer namen?
Vleysch. Sin
Menichte der sonden,
Daer hij doots wonden || over vallen mach.
Quaet Gelove
Hij is doch verblint.
Vleysch. Sin
Hij en siet niet met allen arg,
Dies sal hij den slach eer lanck seer fel || hebben.
134
Quaet Gelove
135
+Wee den mensche daer wij tbestel || hebben;
Daer wij tbevel || hebben / gaeget abuijselijck.
136
Vleysch. Sin
Wij maecken die werrelt beroert confuijslijck,
Tot wercken mesuijsselijck || wij elcken porren.
138
Quaet Gelove
Goods gratij en sou op ons niet kicken dorren.
139
140
Als wij eens knorren || sij beeft van vare.
Vleysch. Sin
So saen als ons Adam en Eva werden gewaere,
Goods gratij claere || sij haest verstieten.
Quaet Gelove
Wij deden immers dat sij goods gebodt verlieten.
Wadt wij haer hieten || deden sij bouwelijck.
144
[p. 103]
Vleysch. Sin
145
Sij waeren tonsen diensten seer getrouwelijck,
Die[s] sij rouwelijck || leefden te gaedere.
146
Quaet Gelove
Gij valsch verleyere!
Vleysch. Sin
Gij valsch verradere!
Quaet Gelove
Gij sijt een moordadere.
147
Vleysch. Sin
Swijcht, infecte adere!
148
Ghij verdoempt moer, kint en vadere.
150
Noijt geen quadere || in de werrelt swam.
Quaet Gelove
Deur u de doot over alle mensch[en] quam
En dat de sonde nam || die overhant / bloot.
Vleysch. Sin
Door u sloech Caijn Abel sijn broeder sonder verstant / doot,
Dies hij inden brant || vloot / van desperatije.
Quaet Gelove
155
Ghij brocht de gehele werrelt in desolatije,
Dat alle natije || vander diluvien verdranck.
Vleysch. Sin
Deur u pharo inde roode zee versanck.
157
Quaet Gelove
Van u verginck Sodoma in solffer en stanck.
Vleysch. Sin
Deur u quam Israel int babijlons bedwanck
159
160
En deet haer proopheten dooden met chrachten.
Quaet Gelove
Ghij deet murmureren heel t'jootsche geslachte
Al sy uuijt Egipten quamen gevloden.
Vleysch. Sin
+Waerdij niet den stichter van alle affgoden?
Want goods geboden / acht ghij min dan een pluijme.
[p. 104]
Vleysch. Sin
Gij quaet gelove ghij sijt wel bedegen,
167
Der werrelt segen / sijn vol affgoderijen.
168
Quaet Gelove
En daer sietmen in u vleeschelijck zin verblijen,
170
Want die tegen u strijen || wildij verscheuren.
Wadt sietmen deur u al boosheijts gebeuren!
Trecken en sleuren || u weder partijen.
Vleysch. Sin
Ghij steeckt vol herezijen.
Quaet Gelove
En ghij vol hoverdijen.
Vleysch. Sin
Ghy blaeckt vol envijen.
Quaet Gelove
Ghy bloijt vol boeverijen.
Vleysch. Sin
175
En ghij vol tirannije. Vol ijpocrijsijen || sijdij
gegooten.
Quaet Gelove
Ick segge, ghij sijt uuijt sduijvels zeijckpot gesprooten,
Der werrelt deur vlooten || tot smenschen confuys.
177
Vleysch. Sin
Ghij sijt gebaert int duijvels schijt huijs,
Als lachter des cruijs || voor goode stinckende.
179
Quaet Gelove
180
Ghij vleeschelijcke sin sijt elcken winckende,
180
Soet hoonich schinckende || gemengt met regaele.
181
Vleysch. Sin
Ghij quaet gelove sijt oorsaecke princepaele
Van alle quaet ter werrelt int generaele.
U smeeckende taele / subtijl van verhaele
185
Verleijt geestelijck en waerlijck altemaele
185
En bringtse inde quaele || der heretijcken.
Ghij doorloopt provincien en coninckrijcken,
Loeren en kijcken || en pluijmmen strijcken
188
En doet den rechtvaerdigen van godt wijcken.
190
U en mach gelijcken || geen quaet, hoe sondich.
[p. 105]
Alle quaet ongrondich || werdt door u condich:
Commotije / oproer / oorloge / doot wondich,
194
195
Den armen verslondich om u eijghen singulaer.
195
Geestelijck / waerlijck / tloopt u al naer,
Ghij mient en tis waer || blijckt openbaer,
197
Ghij raept en ghij schraept / om daerts goet, dats claer,
U en valt niet te swaer / noch tonwille.
Vleysch. Sin
200
Gij valsch president van menich consille,
200
Die d'evangille || doet nae u handt zetten,
Wadt hebdij ingeset veel valsche wetten
En tcleet doen besmetten || der heijliger kercken.
Quaet Gelove
Wie ick?
Vleysch. Sin
Jae ghij!
Quaet Gelove
Tsijn al u wercken,
205
Want meest alle clercken || u hangen aene.
205
Sij storven liever dan u aff te gaene.
In swerrelts loff tontfaene || sij meest studeren,
207
Nieuw vonden fingeren || dach en nacht practizeren,
208
Waerom sij ergueeren || en disputeren
210
En schriften met grooten hoopen alligeren
210
En mij continueeren || met alle gedoocheijt,
211
Om datse blijven souwen in haer hoocheijt,
212
Bringende in droocheijt dalder hoochelichste somme,
213
En hangen die waerheijt een decxsel omme,
215
Trecht steecken int cromme tot grooter onvromen,
En dies moet ick, quaet gelove, inde werrelt comen.
Door u heeft genomen || elck voetsel uuijt de schrift
217
En opijnatelijck stroijt elck sijn vergift,
218
Tgrootste gesift || en tbeste verlaeten.
219
Vleysch. Sin
220
Is dat mijn schult?
Quaet Gelove
Jaet.
[p. 106]
Vleysch. Sin
Dat moet ick haeten.
Hoe menich mensche isser van alle staeten
221
Met groote grove dwaelinge onderwesen
Van u, quaet gelove / boven alle quaet mispresen,
Waer uuijt is geresen || alle sondich gequel.
Quaet Gelove
Want u voorstel || en is niet dan pomperije,
226
Eertsche glorij en hoverdije,
Stellende op de zije || den ootmoedighen arbeijt.
Vleysch. Sin
Priesters sijn oock menschen.
Quaet Gelove
Ick hoor eene die waer || seijt!
229
230
Maer als den pijlaer leijt / die kercke moet vallen.
Vleysch. Sin
Hoort, can quaet gelove niet wel callen?
Hooch boven alle || is sijnen clepel gehangen.
Hij sou een doctoor in sijn woorden wel vangen,
233
Die de rechte gangen || wou treeden buijten.
234
Quaet Gelove
235
En ghij sout hondert Cathuijsers goet van virtuijten
235
Met u wispel fluijten || locken tot sonden.
236
Ghij doettet volck leven als beesten en honden
Sonder redene, al die van sinnen verdooft / is.
238
Vleysch. Sin
En ghij doet dat de leugene veel [meer] gelooft / is
240
Dan die waerheijt met uwer valscher clergijen,
240
Quaet Gelove
Die waerheijt wil ick altijt bestrijen
En bringen in lijen || sulck op stellagijken.
242
Vleysch. Sin
Keert u eens omme, boos personagijken.
244
Tschijnt u teijcken heeft een fijninich suijvelken.
[p. 107]
Quaet Gelove
245
Besiet mijnen eers eens.
Quaet Gelove
Nu keert ghij u omme, luxurieus roffiaentken,
Ghij en sijt niet heijlich, al schijndij mingoot.
248
Vleysch. Sin
Kijckt in mijn vleijshuijs.
249
Vleysch. Sin
Dat machmen daegelijckx int swerrelts bemerck || sien.
251
Die in mijn perck || vlien || naeckt sulck beswaeren.
252
Quaet Gelove
So sal den wellustigen mensche oock vaeren
Eer lange jaeren || wilt hij sulck leven leijen.
Vleysch. Sin
255
+Ou, dats waer, wij moeten hem gaen bereijen
Die herberge tot eertsche solaesheijt.
Quaet Gelove
Ja / en dat / sijt bedde maeckt daermen den dwaes || leijt.
Eest dat hem daes / greijt / so mach hij wel vreten.
258
Vleysch. Sin
Woont sij hier, peijnsick?
Quaet Gelove
Dat moocht ghij weeten!
260
Ghij hebter geseten || so menigh uure.
Vleysch. Sin (clopt)
Hou seck, hou!
261
Eertsche solaesheyt, een waerdinne
Wie is daer vuere?
Comdij met reguere || ghij en sout mij niet thuijs vinden.
262
[p. 108]
Quaet Gelove
Doet open de deure || wij sijn al vrinden
Die u welvaert soecken aen allen canten.
Eertsche Sol.
265
Hou, sijt ghijt / mijn beste calanten?
Die lieffste santen || daer ick nae wensche.
Wie sendt u hier doch?
Vleysch. Sin
Die wellustighe mensche,
Een jonck weeldigaert, van harten milde.
Eertsche Sol.
Ist een edelijck?
269
Quaet Gelove
Noijt lijberaelijcker gilde
269
270
Diet stelt int wilde / van thienen van vieren.
270
Hem en mach geen dinck ter werrelt verdieren,
271
Met blijder manieren || hij ongequelt || leeft.
Eertsche Sol.
Tis mijn al willecomme dat wel gelt || heeft.
Die mij tgewelt || geeft / en sal mij niet verdrieten;
274
275
So lang hij can eenen stuijver verschieten
Sal hij genieten || mijn ijdel weelde.
Vleysch. Sin
Maeckt dat hij wadt heeft daer hij mee speelde,
Een vrouwelijck beelde fraij van persoone / net.
Eertsche Sol.
Laet mij geworden, daer is goet doene / met.
279
280
Waert de schoone let / weet ick / waert gepraemt || fijn.
280
Quaet Gelove
Adieu, tot vlus, maeckt immers dat wij niet beschaempt || sijn.
281
Wij sullen u helpen nae ons vermogen.
[p. 109]
Vleysch. Sin
285
Wij souden een munnick aen een nonne draijen,
Al ist dat sij nochtans reynicheyt sweeren.
286
Quaet Gelove
Wij sijn alle der werrelt coppeleeren.
Vleysch. Sin
Wij doen lien van eeren / hoeren en boeven trouwen.
Quaet Gelove
Ist jonck, ist out, twilt hem al met ons geneeren.
289
Vleysch. Sin
290
Wij sijn alder werrelt coppelleren.
Quaet Gelove
Wij doen den sulcken vleesch en bloet verteeren.
291
Vleysch. Sin
Nae ondeucht wij altijt loeren || souwen.
Quaet Gelove
Wij sijn alle der werrelt coppelleeren.
Vleysch. Sin
Wij doen lien van eeren boeven en hoeren || trouwen.
Quaet Gelove
295
Wij twee die werrelt meest in roeren || houwen.
Pausa
De Wellustige mensch uuijt
Hoe vermaeckelijck ist oock gelt en goet || hebben
En daerbij couragieusen moet || hebben!
Hoe mach sulcken een des stervens lusten?
So lang als ick mach dus vollen vloet || hebben,
300
Geluck ter werrelt met voorspoet || hebben,
Sal ick gebruijcken solaes met rusten.
Heden vroech ick mijn hondekens husten,
302
Om een appetijcken ginck ick wadt jaegen.
Myn velden, mijn boomgaerden / mijn droeffheijt blusten,
305
Die ick sach diversche vruchten draegen;
305
Mijn pacht goeden, omset schoon int behaegen,
Beplant / besaeijt / die mijn nu vrolijck verweckt || hebben.
307
Maer dat sterven, dat sterven moet ick beclaegen!
Al leeffde ick duijsent jaer, ick en mocht geen gebreck ||
hebben.
[p. 110]
Vleysch. Sin
310
Waer sijdij Cousijnken?
Quaet Gelove
Hier ben ick maet.
311
Vleysch. Sin
Compt voort Cokijnken!
Quaet Gelove
Weest ghij die pagije.
Vleysch. Sin
Stroijt ghij u fenijntgen.
Quaet Gelove
Saeijt ghij u eevel saet.
Vleysch. Sin
Waer sijdij Cosijnken?
Quaet Gelove
Hier ben ick maet.
Vleysch. Sin
Siedij niet waer ons meester staet?
Quaet Gelove
315
Jae ick, maer doet ghij de messagie.
Vleysch. Sin
Waer sijdij cousijnken?
Quaet Gelove
Hier ben ick maet.
Vleysch. Sin
Compt uuijt Cockijnken!
Quaet Gelove
Weest ghij die pagije.
Vleysch. Sin
Gegroet sijt, notabelste / onder tshemels stagije.
318
Dalder schoonste imag[ij]e || met soeter couraghije
319
320
Wenscht u personagie geluck miniotelijck.
Die herberge sij bereijt sonder outragije,
U presentie begeert sij grootelijck.
Daer in co[e]vere van als wat u is nootelijck;
323
Wensch heeft sij van weelden inde casse.
324
Hier luytmen een clocxken en pauseert
wadt.
[p. 111]
Well. Mensch
325
Mijn dienaers, ghij maeckt mij wel te passe
Int hooren van sulcken amoureusen lesse.
Wel wadt luijtmen daer?
Quaet Gelove
Tes de sermoenne off tes de messe.
Hebdij devotij / so steltse te wercken.
Well. Mensch
Voorwaer, mij en leijt niet seer veel aen die kercken.
330
Met grooter devotien / ick mij niet en quelle.
Quaet Gelove
Soudij niet te kercken gaen? way, dats een geselle.
331
Daeraff moet ghij anders bedacht || sijn.
332
Vleysch. Sin
Ghij en sout geen man van eeren geacht || sijn,
Ghij moet ter kercken gaen om der mensch te behaegen.
334
Quaet Gelove
335
So moechdij noch schier off morgen die schaele om draegen,
335
Eenen kerckmeester off van sulck bestier || sijn,
336
Vleysch. Sin
Gasthuijs meester oft almoessenier || sijn.
Ghingdij niet ter kercken / dit soudij verliesen.
Quaet Gelove
340
Kerckelijcke lien werden so bedegen.
340
Vleysch. Sin
Al gaedij dan somtijts buijten weegen
341
Bij avent laete, alst niemant en siet,
Dat die lien niet en weeten en schaet hem niet.
Well. Mensch
Ghaen wij dan ter kercken nae u bediet
345
Een cordt gebedt voor goode stroijen / snel.
Maer siet eerst achter / staen mijn ploijen || wel?
Twaer schande sou ick mismaeckt ter kercken gaen.
347
Tis een nieuw cleet / ick hebt eerst aengedaen,
348
Besiet ofter ijet / mocht aen misraeckt || sijn.
349
[p. 112]
Quaet Gelove
350
Neent, noijt cleet ter werrelt mocht badt gemaeckt ||
sijn,
Het staet so nettekens aen u leden,
Vleysch. Sin
Tschijnt ghij compt uuijt een corffken getreden;
Ghij maeckt den wrinckaerts gelijck eenen gans.
353
Quaet Gelove
Die u siet gaen / ghij schijnt een straet vol mans.
354
355
Van elcken geeert / moet uwen loon / sijn.
355
Vleysch. Sin
(Predicant opt stoel)
Als een prelaet presenteert uwen persoon || fijn.
Bij alle menschen hebt ghij goeij gratije.
Well. Mensch
Wie staet op den preeckstoel?
Quaet Gelove
Daegelijckxse predicaetije,
Die elck / een tbeste raet / maer selver die leste is.
Vleysch. Sin
360
Wadt sal hij preecken, peijns ick.
Dengelsche predicatie als een priester staende op
eenen stoel
In nomine patris et fijlie / et spiritus sanctij / amen.
Vanitate vanitatem / et omnia vanitas,
Verba schribuntur eclesiastes,
365
Dixit Salomone in prime capittolo.
Jesus Christus, waerachtig godt ende mensche mee,
366
Verlenen ons sijn gratije altsaemen,
Naer dit leven dat eeuwich leven, amen.
370
Die woorden die ick gesproocken heb int Latijn
Sijn te seggen in onser taelen dan:
Tis al gelijck ijdel, seijt den weijse man.
IJdelheijt is dat in dies werrelt[s] bevanck || leeft,
373
Daer is niet dat den rechten ganck || heeft,
375
Tmoet al veranderen en in niet verkeeren.
Dus sal ick in dit sermoen twee punten leeren:
Deerste, dat al niet is wadt inde werrelt sij,
[p. 113]
En tweede wadt ons noot is daer bij.
378
So Salomon met grooter addvijs seijt
379
380
Dat de vreese goods is tbeginsel der wijsheijt,
Om hier aff te spreecken: valt godt te voeten
En wilt hem met een ootmoedich gebedt groeten.
Vanitate vanitatem et omnia vanitas.
Godt diet twoort vanden beginne was,
384
385
Want godt ist twoort / en twoort is godt ongelaeckt,
Deur wel[c] woort hemel en aerde is gemaeckt,
Twelck niet was, en heeft tot ijet geschepen;
Uuijt welcke nietheijt hij heeft begrepen
Te maecken een wesen in een propere natuere,
390
Dat was den mensche, hem gelijck nae sijn fijguere,
Die hij gestelt heeft als prinche triumphant
Over al de wercken van sijnder handt.
Maer want hij den mensche dus glorieuselijck
Gestelt heeft dus victorieuselijck,
395
So heeft hij hem een gebodt gegeven
Om dat hij sou in obedientie leven,
Niet eetende tfruijt deur geenen raet
Vanden boom des wetenschap[s] [van] goet ende quaet,
Om dat hij sijnen godt sou blijven getrouwe,
396 en 399
400
Kinnen, minnen en alleen vreesen souwe.
Maer want hij door tserpents listich geveerte
401
Verwonnen werdt door sijn begeerte,
Kennende hij sijn naecktheijt met vreesen en duchten,
Verstaende dat die vrucht was als andere vruchten
405
En geen ander smaeck daer in heeft gevonden,
Dus heeft hem de ijdelheijt gebracht tot sonden,
Waer door de doot heeft heerschappij genomen.
Well. Mensch
Ick meene mijn pachters sullen heeden comen,
Sij souwen mij gelt oft cooren bringen.
Quaet Gelove
410
Laet de paep preecken, peijnst ghij om u dingen,
Wat hebdij te doen met ijemants dancke.
411
Vleysch. Sin
Siet, si