3. Hoofdstuk 3
De kartering
3.1. De grondkaart (kaart 1)
Een standaardkaart voor taalgeografisch onderzoek van het Middelnederlands bestaat op dit ogenblik nog niet. We hebben daarom op basis van de kaarten van het Nederlandse taalgebied rond 1300 uit de Geschiedkundige atlas van Nederland van Beekman1) een eigen grondkaart samengesteld.
De lokalisering van een aantal schrijfcentra uit het CG is in tweeërlei opzicht problematisch. Vooreerst zijn enkele namen op moderne en soms zelfs op historische kaarten niet te vinden en op de tweede plaats zijn er een paar schrijfcentra die door hun supra-regionaal karakter niet op een bepaalde plaats gesitueerd kunnen worden.
Het onderstaande lijstje geeft een overzicht over de historische schrijfcentra die vandaag de dag niet meer existeren en de lokalisatie die wij ervoor kozen. Bij onze identificaties richtten wij ons naar gegevens van Gysseling in het CG (NIE, VOG), naar het Aardrijkskundig woordenboek van Van der AA2) (KON, LEE), naar de kaarten van Beekman in de genoemde Atlas (ALK, ELM, NOO, PUT, SHW, STL en VOO)3) en naar een aantal nog bewaarde bouwresten en oude plaatsnamen (BOU, DOE, DUI, OUD, SAA). Ter oriëntering voegen we aan de moderne identificatie telkens het nummer van de bewuste plaats op de gebruikelijke dialectologische grondkaart4) in de versie van Kloeke toe:
| ALK | Alkemade | = | Sassenheim | E 138 |
| BOU | Boudelo | = | Sinaai | I 209 |
| DOE | Ter Doest | = | Lissewege | H 9 |
| DUI | Ter Duinen | = | Koksijde | H 43 |
| ELM | Elmare | = | Waterlandkerkje | I 127 |
| KON | Koningsveld | = | Delfgauw | E 198a |
| LEE | Leeuwenhorst | = | Noordwijkerhout | E 112 |
| NIE | Nieuwenbosse | = | Heusden (HES) | I 249 |
| NOO | Noorddijk | = | Wissekerke | I 47 |
| OUD | Oudenbiezen | = | Rijkhoven | Q 168a |
| PUT | Putten | = | Hekelingen | K 82a |
| SAA | Saaftinge | = | Prosperpolder | I 147a |
| SHW | Schouwen | = | Scharendijke | I 35a |
| STL | Steenland | = | Sluiskil | I 138d |
| VOG | Vogeldijk | = | Aksel (AKS) | I 140 |
| VOO | Voorne | = | Oostvoorne | I 2 |
De schrijfcentra AKS en VOG enerzijds en HES en NIE anderzijds vallen bijgevolg samen.
Schrijfcentra die niet aan een bepaalde plaats gebonden zijn, zijn HOL, KGH, KGV, KHB, VAM, VLA, WVL en ZEE. Omwille van het uitzonderlijk supra-regionale karakter van elk van deze kanselarijen of oorkondengroepen leek het ons niet gerechtvaardigd hun gegevens met die van andere schrijfcentra die wel lokaliseerbaar zijn, te verenigen5). Behalve het gecombineerde centrum HOL/KGH, dat we te 's-Gravenha-
ge lokaliseerden, hebben we ze daarom niet op de kaarten opgenomen, te meer daar een deel van deze teksten (in het bijzonder die uit de centra VAM en WVL, zie 1.3.3.1) suspect is. Hun gegevens hebben we echter wel in de materiaalverzameling opgenomen. Het bijzondere karakter van het schrijfcentrum HOL/KGH mag niet uit het oog verloren worden.
