[p. 37]
6
Jacob van Maerlant: Sinte Franciscus leven
Jacob van Maerlant vertaalde de Legenda Major van Bonaventura rond 1275, zo'n tien jaar na de voltooiing van het origineel (vgl. de proloog, uitgegeven in Maximilianus 1954, vs. 87-92, hieronder vs. 1-6). Zijn vertaling kwam tot stand op verzoek van de Utrechtse minderbroeders, met wie hij een uitstekende relatie onderhield. Maerlant was zich duidelijk bewust van het feit dat hij schreef voor een publiek dat een ander dialect sprak en las dan hijzelf. Daarvoor verontschuldigt hij zich bij voorbaat, temeer daar de versvorm hem dwingt gebruik te maken van woorden uit verschillende dialecten en talen (proloog vs. 125-133, hier vs. 7-16). Om deze klus toch naar volle bevrediging te klaren, roept hij de heilige Franciscus (wiens leven onderwerp van de tekst is) aan om inspiratie (vs. 17-18).
Also als broeder Bomaventure1
Int Latijn heeft gedicht ter cure,2
So ic best mach ende naest
Salic hem volgen metter haest,3-4
5
Die sine miracle ende sijn leven5
In XVI sticken hevet uut gegeven.6
...
Ende om datic Vlaminc bem,
Met goeder herte biddic hem
10
Die dit Dietsche sullen lesen,
Dat si mijns genadich wesen
Ende lesen sire in somich woort12
Dat in haer lant es ongehoort.13
Men moet om de rime souken14
15
Misselike tonghe in bouken:15
[p. 38]
1Bomaventure: de heilige Bonaventura (1217/18-1274), Generaal van
de Franciscanen en auteur van o.a. de Legenda Major,
de bron van Maerlants tekst.
2cure: zielzorg (of: uitvoerig?).
3-4So ...
haest: ik zal hem zo goed en zo nauwkeurig mogelijk volgen,
vertalen.
5sine miracle ende sijn leven: de wonderen en het leven van
Sint-Franciscus.
6XVI
sticken: de Legenda Major is in 16
hoofdstukken opgedeeld. Sinte Franciscus leven volgt
die indeling op de voet.
12Ende
... woort: indien zij er bepaalde woorden in vinden.
13ongehoort: onbekend.
14Men:
een dichter.
15Misselike tonghe: verschillende tongvallen.
