16
Geert Grote: Getijden van Maria

In de jaren 1383-1384 zorgde Geert Grote (1340-1384), de grondlegger van de Moderne Devotie, voor een getijdenboek in het Nederlands, waarmee hij wilde voorzien in de almaar groeiende behoefte aan gebedsteksten in de volkstaal. In zijn proloog op de getijden van Maria licht hij zijn vertaalbeginselen toe. Hij heeft zo letterlijk mogelijk vertaald, maar daarbij wel nauwlettend de betekenis in het oog gehouden. De woorden staan in dienst van de betekenis en niet andersom. Vgl. Van Wijk 1940 (met uitgave op p. 37), Van Dijk 1993 en Wackers 1996 (m.n. p. 22-25).

1Dese ghetijde onser Vrouwen sijn in Duytsche ghesat van woerden te woerden, als11-3 2 hi naest konde die si oversatte beholden heelheit ende verstandelheit ende waerheit2 3 des sinnes. Want die woerde sijn ende dienen om die sinne ende die sinne niet om 4 die woerde. Daer om heeft hi in sulken steden daer die slechte Duytsche woerde4 5 niet proper en stonden na den sinne of den sin verdonckerden, daer heeft hi ghesat5 6 die naeste Duytsche woerde die den rechten ende den opensten sin gheven. Waer6 7 om bidt hi dat hem gheen eenvoldich mensche daer an en stote, want also ist noet7 8 ende alsoe doen die heilighe lerers in oversettene. Neemt exempel int beghin: nae88-9 9 slechtheit der Duytscher woerde uuten Latine solde men segghen ‘In die eere der 10 alre salichster joncfrouwen Marien jubiliere wi den Here’, want men dat verstaen1010-11 11 mochte dat men den Here jubilieren solde om ende tot eren onser Vrouwen, dat en11-12 12 waer niet recht. Mer die sin is: in der eerlicheit die Marien toe behoert ende die wi12-13 13 van haer spreken dat wy daer of jubilieren den Here. Ende oec want die ghemeynt13

14 nyet en weet wat jubilieren is, soe heeft hi daer voer ghesat volhertelike bliscap,14 15 want jubilieren anders niet en is dan volhertelike bliscap die men niet ghewoerden15 16 en kan.