30
Olivier de Langhe: Regel van Benedictus

Tussen 1417 en 1440 vertaalde de prior Olivier de Langhe de Regel van Benedictus. Omdat deze tekst kennelijk nogal wat duistere passages bevat, voegde hij er in 1443 een commentaar aan toe. In zijn proloog daarvan (Hier beghint de prohemie of voorsprake int verclaers up de Vlaemsche translatie van sente Benedictus Reghele) zegt hij dat de zo letterlijk mogelijke vertaling die hij eerder tot stand gebracht had, voor eenvoudige religieuzen soms te moeilijk was als zij niet vergezeld ging van toelichting. Vgl. Coun 1976, p. 46-53 en 343-362 (uitgave op p. 47).

1Also de wijze Salomon orcondt: neerenstelic onderzoucken, ghecrighen of meer-11-22sen de sciencie of wijsheit, es aerbeit ende pine van den gheeste. Ende aldus so 3 een meinsche eenighe sciencie of kuenste meer wil onderzoucken, verclaren of ver-4subtilen, zo zinen aerbeit meerder of groter wert. In verledenen tiden so hebbic by 5 der hulpen ons Heeren met aerbeide sente Benedictus Reghele getranslateirt van-6den Latine int Vlaemsche, achtervolghende niet alleenlike den zin of verstannesse,6 7 maer ooc naer mijn vermoghen de woorden vander zelver Reghele. De welcke 8 translatie in zomeghen steden of woorden van simpelen religeusen pijnlic of zwaer 9 es te verstaen zonder eenich verclaers of exposicie daer up te hebbene.

10Item den Vlaemschen text van sente Benedictus Reghele zalmen scriven in gro-11ten letteren ende daer naer de exposicie of verclaers in minderen letteren. Ende die 12 den zin of verstannesse vanden text vander Reghele vorseit claerlike wil hebben of 13 ontfaen, hy moet neerenstelike letten eerst up den text ende daer naer up de expo-14sicie, want tdeen es tdandere verclarende als mense te gadere of deen naer dandere 15 lezende es. Ooc moetmen neerenstelike scriven de woorden, de pointen ende de 16 groote letteren vanden clauselen, specialike in den text vander Reghele, wil men16 17 den rechten zin of de waerheit van der scrifture behouden.