[p. 207]
Refereyn.40
ONgrondelijcke wijsheyt eeuwige claerheyt
Wiens goddelijcke oogen / alle herten doorsien
De veelheydt onser sonden oock de swaerheydt
Meet ende weecht o onbedriechlijcke waerheyt
Ghy kent ons wercken te voren eer si gheschien
Hoe sal ick my dan derren thoonen mitsdien
Dat ick my met sonden / vinde seer belast
Nochtans en can ick u nergens / ontvlien
Want waer ick my berge u oogen my bespien
En niet alleen ons quaet / ghy en ondertast
Maer oock elck goet werck des ben ick mispast
Uut wat gront tgheschiet is des sijt ghy proevere
Waer sal ick dan blijven ick vinde my beclast
Met veel quader begeerten des mijn boosheyt wast
Van Jare te Jare des ben ick te droevere
Maer want ghy zijt een lancmoedich vertoevere
Den sondaer sparende om dien te behouwene
Ick come tot u / met vollen betrouwene.
Ick come tot u al beyde ick op dlangste41
Als een misdadich mensche / tot zijnen rechtere
Als ick dencke op u rechtveerdicheyt strangste
So ontsinct my den moet nalijcx van ancxste
Peysende op u bermherticheyt echtere
So roepe ick heere weest mijn onthechtere
Vanden banden daer ick mede ben ghebonden
Comt helpt my strijden vroemste campvechtere
Om my te weeren / ter werelt noyt slechtere
Oft crancker mensche dan ick ghevonden
Dootlijck ghebeten vanden helschen honden
Come ick tot u als tot eenen surgijn
Behoevende raet ontdecke ick mijn wonden
Oock come ick tot u vol onghesonden
Als de siecke / tot eenen wijsen medecijn
Ick thoone mijn crancheyt / voor u godlijc aenschijn
Want ghy geen siecte / en pleecht te schouwene
Ick come tot u met vollen betrouwene.
[p. 208]
Als een schamel bedelaer arm en beroyt
Come ick tot u / heel / van duechden naect
Tgoet dat ghy my verleent hadt / heb ick verstroyt
En deerlijck verquist / maer want ghy noch noyt
Ghebreckelijcken bedelaer / en ghebraect
Soe en ben ick u biddende niet misraect
In ghenaden en muecht ghy niet zijn verrijct
Den biddenden moordenaer ghy niet en verstaect
De schreyende sondersse ghy niet en verspraect
Hoe wel mijn boosheyt groot als deser blijct
By u bermherticheyt si niet meer en ghelijct
Dan een droppel waters by die heel zee
Al eest dat u rechtveerdicheyt / niemant en wijct
Een bermhertich oordeel over my strijct
Latet sweert der rechtveerdicheyt blijven int schee42
Ghenadighe heere breect de roeye ontwee
Al bestae ick in u liefde te vercouwene
Ick come tot u / met vollen betrouwene.
Ick come tot u als een misdadich kint
Tot sinen milden vader soe tbetaempt
Valle ick u te voeten / seer droeve ghesint
Om dat ick u niet en heb ghevreest en ghemint
Ghelijck mijnen vader des ben ick beschaempt
Maer denckende hoe ghy inde werelt quaemt
En wert een slave / om ons te vrijene
En dat ghy uut liefden / ons menscheyt aennaemt
Soe weet ick wel dat ghy den sondaer laemt
Al schijnt ghy somtijts hier te castijene
Ghy bedroeft tijtlijck om eeuwich te verblijene
Dus goedertieren vader / my niet en onterft
Pijnt alle mijn vleeschelijckheyt af te snijene
Op dat soe hier by tijtlijcken lijene
Alle mijn schult mach werden af ghekerft
En dat den geest mach leven / als dlichaem sterft
In uwer liefden / sonder te verflouwene
Ick come tot u met vollen betrouwene.
[p. 209]
Heere ick come tot u / als tot mijnen vrient
Dien ick ontrou gheweest hebbe boven maten
Cussende de roeye die ick heb verdient
Want ick vinde my selven soe broosch gheen jent
Dat ick rechtveerdelijck moest zijn verwaten
En quaem my u bermherticheyt niet te baten
Dlicht uwer gratien my dickwils gheschenen
En heb ick alleene niet inne ghelaten
Maer oock al willens / ghestopt de gaten
Dies is alle duecht heel in my verdwenen
In tduyster ghewandelt / ick en weet waer henen
Soe ben ick in svyants stricken verwerrende
Dus come ick tot u als totten ghenen
Die my muecht verlichten / aenhoort mijn stenen
Weest my u gratie / niet ontverrende
Al ben ick u door mijn boosheyt vererrende
Des ick wel weerdich ben te verfouwene
Ick come tot u met vollen betrouwene.
PRINCE.
Ick come tot u als een arm slavoen
Tot mijnen heere / dien ick seer qualijck
Hebbe ghedient / en in laten in doen
Dickwils vertorent dus begheer ick eenen soen
Mijn schult schelt quijte / seer liberalijck
Ick heb in uwen dienst / gheweest seer dralijck
Nochtans heb ick groote gagien van u ontfaen
Mijnen edelen tijt heb ick bynalijck
In sonden overbracht / en principalijck
Nae de werelt eere / en ghemack ghestaen
O heere en wilt u arm schaepken / niet slaen
Maer hebt met my altijt / vaderlijck medooghen
Door donschuldich oordeel over ghegaen
Om mijn misdaet / soe bidde ick u wilt saen
Nederwaert slaen u bermhertighe ooghen
Afgront der genaden / die niet en moecht verdroogen
Al begin ick in sonden te verouwene
Ick come tot u met vollen betrouwene.
[p. 210]
Wat sals gewerden ic en bens niet vroet // maer
Doverdencken maect my dickwils den moet // swaer
Als mijn sinnen doorloopen dorpen en steden
Waer datmen coemt men vint teghenspoet // daer
Wy wachten datter eens sou comen een goet // jaer
En altijt ist argher / dan dJaer voorleden
Jae wast ghisteren quaet / noch arger ist heden
De neringhe vergaet / en tvolck verarmt
Sacramenten werden met voeten ghetreden
De waerheyt bevochten / tgheloove bestreden
Daer en is schier niemant diet beschermt
Wie isser oock die de allendighe ontfermt
Daer de heel werelt af is vervult
De poorters claghen den Lantman kermt
Elck wijtet den anderen wie kent zijn schult
God wert vergeten die vyant ghehult
Die duechdelijck wilt leven wert belaecht
Eest wonder al wert de werelt gheplaecht.
Liefde is vercout tChristen leven vergaet // jaet
Elck ondersaet draecht meest / op sinen prelaet // haet
De minste / en wilt den meesten niet wijcken
De Princen werden verleit / door loosen raet // quaet
Om dat een yegelijck naer eyghen baet // staet
Sietmen ghemeynen oorboor / heel beswijcken
Trecht wert gecorrumpeert door loose practijcken
Om den penninck doet elck diligentie
Thof is alomme open voor den rijcken
Maer die niet en heeft / en mach daer niet in kijcken
Al heeft hy recht wie gheeft hem audientie
Tvolc bedriecht malcanderen men maect geen mentie
Hoemen aen tgoet coemt / canment slechts gecrijgen
Cleyn diefkens crijghen een scherpe sententie
Voor de groote sietmen stuypen en nijghen
Die wel ghesien wilt zijn / moet hooren en swijgen
Die de waerheyt wou segghen wat43 ghecraecht
Eest wonder al wert de werelt gheplaecht.
[p. 211]
Die Sodomijten wiens sonden groot // stoncken
Met solffer en peck ter hellen als Loot // soncken
Gods rechtveerdicheyt moet alle boosheyt wreken
En tvolck is heensdaechs wel soe broot // droncken
De vroukens metten lichaem bloot // proncken
Die de mans tot quader begheerten ontsteken
De mans hen selven oock fraey opqueken
Om de vrouwen te trecken / tot haerder minnen
Noyt en heeft meer overspeels dan nu ghebleken
Wy zijn altesamen af gheweken
Elck laet hem van zijn quaey begeerten verwinnen
Als Heydenen Turcken die God niet en kinnen
De maechden gaen oock oneerlijck verciert
Boven haren staet als eertsche Goddinnen
Sijnde stout lichtveerdich ghemaniert
Ten is niet vremt al werter veel gheschoffiert
Men kent schier nauwe een hoere voor een maecht
Eest wonder al wert de werelt gheplaecht.
Dat tvolck nu alomme dus ongevreest // leeft
Compt door valsche opinie diese verbeest // heeft
Luter heeft gheroct ander hebbent volsponnen
Dwelck nu vaste voort de boose geest // weeft
Soe dat schier alomme minst en meest // sneeft
Prelaten / ondersaten / Monicken ende Nonnen
Tchristen leven dat vierichlijk was begonnen
Is in alle staten / seere verslapt
Tgheloove metter Martelaers bloet beronnen
En is schier nerghens puer onder der sonnen
Van vremden opinien / men alomme clapt
Ghelijck zijn vat in heeft / een yegelijck uut tapt
Soe veel hoofden schier soe veel ghelooven
Tghemeyn volck is in Ketterijen soe doortrapt
De Predicanten roepen al voor den dooven
Abdijen Cloosters sietmen berooven
De geestelijcke menschen werden daer uut gejaecht
Eest wonder al wert de werelt gheplaecht.
[p. 212]
Metter schriftueren / sietmen den wijn // drincken
Die sancten die claer / sien Gods aenschijn / blincken
Hoortmen daer bespotten / en blasphemeren
Sy die van sonden / vuylder dan tswijn // stincken
Haer woordekens duncken hen al te fijn // clincken
Als si Papen en Monicken / wel schoveren
Tis al van liefden datmen hoort disputeren
En tvolc oordeelt malkanderen / noyt so lichtelick
Elck wilt syns naesten boeck corrigeren
En niemant en wil tzijne examineren
En daerom leven wy aldus onstichtelick
Gods naem wert versworen / even ghedichtelick
Bordeel liekens hoortmen achter straten singhen
En de ouders leven so onversichtelick
Dat si haer kinderen dit van joncx ghehingen
Jonge wichters rabauwerije voorbringhen
Dat jammer is datse de eerde draecht
Eest wonder al wert de werelt gheplaecht.
De duecht is verre van ons gevloden // trouwen44
Maer sulcken boosheyt / die Turcken Joden // scouwen
Is nu ghemeene inde Christen landen
Men vinter weynich die Gods geboden // houwen
Want die dongeloove uutroeden // souwen
Sijn openbaerlick sgheloofs vyanden
Nichanor heeft tegen Gods tempel zijn handen
Van kercken Cloosters maecktmen borgen en salen
Der heyligen gebeenten sietmen verbranden
Gods dienaers werden vermoort met schanden
Twert noch gewroken oft schriftuere moet falen
Datmen van kelcken / Ciborien maeckt schalen
Oft gelt laet munten tmoet God mislieven
Al borcht hy watte hy salt noch betalen
Dat kerckdieven hangel simpel dieven
Die om een cleyn goet haren naesten ontrieven
Somtijts uut ghebreke / God zijts gheclaecht
Eest wonder al wert de werelt gheplaecht.
[p. 213]
Onder de Christen vryheyt / wilt de sulck schuylen
Int rijc domineren maer op Christus kelc // muylen
Int schijn van geloove / wert alle deucht ontleert
Steden werden geregeert van jonge melck / muylen
Haren sinlijcken tuyl laten si elck tuylen
Sy treckens hen niet ane al wert God onteert
Al verachtmen Tsacrament wie isser diet keert?
Spraeckmen op de heeren dat soumen saen straven
Van Godloosen menschen / wordet Landt beheert
Waer wert nu vanden Princen Gods dienst vermeert?
Sy nement eer af dat haer ouders gaven
Och devotie / is doot en langhe begraven
Karolus viericheyt / waer quaet om vinden
Waer zijnse nu die als hy met haerder haven?
Hen Godshuysen te stichten onderwinden
Men vinter wel die tgeestelijck goet verslinden
En foortselijck nemen teghen recht onversaecht
Eest wonder al wert de werelt gheplaecht.
Men siet den Cloosters / haer goet haer renten // stelen
Men maect tegen de Sacramenten // spelen
Diemen speelt openbaer en dit laetmen lijen
Sy weten niet wat boosheyt sy doen prenten // selen
Tschijnt tis al schriftuere / dat dees serpenten // quelen
En daer me decken si haer rabauwerijen
Veel boecken suspect van heresijen
Sietmen openbaerlijck vercoopen dits claer
Sy zijn meest infect die dlant souwen vrijen
Van Ketters wy sullen noch Turcx bedijen
Gaen wy dus voort het stelter hem vast naer
Op Apostel daghen / sietmen openbaer
Metsen en timmeren zijnt niet abuysen
God mocht wel voeghen ick sorcht voorwaer
Dat tgras noch sou wasschen voor de huysen
Elc timmert schoon woonsteen / ende kercken en cluysen
Blijven onvolmaect als daermen niet na en vraecht
Eest wonder al wert de werelt gheplaecht.
[p. 214]
Men laet oock valsche predicanten // preken
Die teghen Gods moeder en de sancten // spreken
En onder goey Terwe quaet oncruyt saeyen
En alle vruchtbaer duechdelijcke planten // breken
Hier toe weten sulcke callanten // treken
Wantse met pluymstrijcken de menschen paeyen
Tis al bermherticheyt dat si craeyen
Gods rechtveerdicheyt wert van hen versweghen
Dees sermoonen doen de menschen verfraeyen
Die lichtelijck met allen winden waeyen
En tot alder vleeschlijcheyt zijn gheneghen
Hier door de menschen / alle boosheyt pleghen
Hier door de Landen vol dwalinghen crielen
Hier door zijn vol dieven en Roovers de weghen
Hier door wiltmen steden verraden vernielen
Hier door dootmen veel lichamen noch meer sielen
Noyt en sach yemant sghelijcx hoe out ghedaecht
Eest wonder al wert de werelt gheplaecht.
PRINCE.
Jesabels boosheyt triumpheert // nu
Den onnooselen Naboth wert ghetribuleert // nu
Van zijnder erven berooft en men wilten steenen
Aman Mardocheum oock persequeert // nu
Achitophels raet / niet en cesseert // nu
Dus werden de schapen ghevilt totten beenen
Men siet om gelt / oock brieven verleenen
Waer door bedrieghers teghen justitie
Den lien thare / onthouden dus meer dan eenen
Arm en bijster maken elck mach wel weenen
Die nu aenmerct der werelt malitie
Wie doet nu zijn ambacht en zijn offitie
Rechtveerdelijck soe hy te doene / is schuldich
Lutter yemant waer doetmen inquisitie
Om de Ketters te straffen die zijn menichfuldich
Hier door wert de boosheyt overtuldich
En alle duechden werden uutghevaecht
Eest wonder al wert de werelt gheplaecht.
