HOE KAREL DEN EERSTEN GRAVE MAECTE IN VLAENDEREN.

Dat XVI Capittel.

 Int xxiiij jaer, sekerlike,
1350
 Dat grote Karle van Vrancrike
 Regneerde met salicheden,
 Ende here was van vele steden,
 In dat selve jaer, als ict vant,
 Soe began eerst Vlaenderenlant
1355
 Grave te hebbene ende tontfane;
 Want, alsmen ons doet te verstane,
 Soe was Vlaendren alder meest
 Tien tide heide ende foreest,
 Ende marasch ende eilant,
1360
 Daer men nemmer porten en vant
 Dan Thorout ende Cortrike,
 Ghent, ende Cassele dieghelike,
 Ende die borch van Oudenarde.
 Doen was een man van groter waerde,
1365
 Een riddere tote Harlebeke,
 Ende hiet Liederic sekerleke.
 Dese Liederic hi ghewan
 Dat hi wart Karels man
 Van desen West Vlaendren lande,
1370
 Ende Karle settet hem in hande,
 Om te verwaerne die foreest;
 Ende, daer hi roveren vereest,
 Dat hise van den weghe dade,
 Soe dat si enghene scade
1375
 Die coepmanne daer af ghewonnen.
 Aldus, als wi ghemerken connen,
 Soe wart in Vlaendren eerst grave
 Bi des conincs Karels gave:
 Hier af sijn si alle comen,
1380
 Die vlaemsche graven, heb ic vernomen,
 Daer mennich goet man af heeft geweest,
 Alsmen in haren yeesten leest.
 Dit gesciede in ons Heren jaer
 Sevenhondert en xcij voer waer.
1385
 Int selve jaer bestont bitterlike
 Karle die grote van Vrancrike
 Te orloghene op die heidenen Alvarren,
 Diene dickewile daden vererren.
 Ende die Hunen hier te voren
1390
 Si hadden Pannonien nu vercoren,
 Dat men nu heet Hongherien:
 Daer woenden si met haere partien.
 Karle bestont dese viande,
 Beide ter zee ende te lande,
1395
 Vruchtelike ende met ghewelt,
 Soe dat hi hen af wan dat velt,
 Ende dede hen soe groten vaer
 Dat si liepen hier ende daer
 In wildernissen, daer si ontvloen;
1400
 Want si niet els wisten doen.
 Die wile dat Karle was in de vaert
 Liet hi thuus enen bastaert,
 Dien hi hilt over sinen sone,
 Pippijn soe hiet die ghone:
1405
 Boedseus soe was hi
 Ende ongescepen sere daer bi.
 Die Fransoise, die thuus sijn bleven,
 Hebben desen op verheven,
 Ende over eenen here vercoren,
1410
 Ende met hem vaste ghesworen
 Ieghen Karlen haren here,
 Dat sien ontfaen nummermere.
 Alse Karle van den Hunen quam,
 Ende hi selke mare vernam,
1415
 Quam hi soe gheweldich int lant,
 Dat hi niemanne soe coen en vant
 Die ieghen hem iet sette.
 Dese dinc handeldi bi wette
 Ende met vonnesse van sinen lande,
1420
 Daer hem of quam grote scande;
 Want, dien hi van selker misdaet
 Sculdich vant, in den raet,
 Heeft hi somme doen ontliven,
 Ende somme uten lande driven;
1425
 Ende den sone heeft hi soe bedreven
 Dat hi hem moeste begheven
 Te Prumen swart moenc in Ardennen,
 Op dat hi sine misdaet kenne.
 Na dat dit gesciede vier jaer
1430
 Soe wart echt orloghe swaer
 Tusschen die Sassen en die Vrancken:
 Dies quam hen Karle dancken,
 Ende bestoetse met stride soe groot,
 Dat hise brochte in groter noot,
1435
 Ende warpse tonder met orloghen.
 Die Sassen sien dat si en moghen
 Ieghen Karle niet ghestriden,
 Want hem God halp tallen tiden,
 Ende bekende hare sculde,
1440
 Ende swoeren Karle hulde,
 Ende lieten hen besetten
 Vollic met kerstenen wetten.
 Ende Karle predicte selve
 Tusschen den Rijn ende der Elve,
1445
 Ende brachtse ten kerstenhede.
 Daerbi waest datmen seide
 Van hem, als ict voer las,
 Dat hi der Sassen apostel was.
 Kerken maecti in menegher stede,
1450
 Ende goedese mildelike mede.
 Dit was een prince een here
 Diemen gheven sal lof ende ere.
 Brabanders moghens hen beromen
 Dat si van desen man sijn comen.
1455
 Nu hoert hier ere ende waerdichede,
 Die hem die paus selve dede,
 Die vierde Leo van Rome:
 Sijn vader hiet Arnout, als ic gome,
 Ende was een romein uter stat:
1460
 Wel twintich jaer hi paus sat,
 Daer hi vele doghens hadde binnen,
 Als ghi hier namaels selt bekinnen.
 Dese sende Karlen den here
 Den roemschen vane, doer sijn ere,
1465
 Ende der biechten slotel mede,
 Ende gaf hem die moghenthede
 Dat hi bonde ende onbonde,
 Na dat hi besteden conde.
 Dit was Karle grote ere
1470
 Dat hi ter werelt was een here
 Boven alle princen ende coninghe.
 Ende dat hi nochtan sonderlinghe
 Des paus macht hadde mede
 Daer toe, in der gheestelichede.
1475
 Wie hoerde noit van eneghen man,
 Die selke ere ende macht ghewan?
 God jondes hem, sijs seker das,
 Om die doeght die in hem was.
 Tenden jare quam die hertoghe
1480
 Van Aquileren met orloghe,
 Heinrijc, op die Hunen ghevaren
 Met Karels here in sinen scaren,
 Ende quam ridende in Pannone
 Op die Hunen met here scone.
1485
 Urinc, die prince van den Hunen,
 Quam op hem striden ende stunen;
 Maer hi verloes zeghe ende velt.
 Daer wonnense scat al onghetelt
 Ende sprins onghenoemden scat:
1490
 Dien sende Heinrijc, op die stat,
 Den coninc Karle in Vrancrike.
 Cume sach noit man des ghelike.
 Een ander man, die Cudijn hiet,
 Van den Hunen, als hijt siet
1495
 Alghelijc met Karle wesen,
 Gaf hi hem sijn lant, met desen,
 Coninc Karle in die hant,
 Ende quam oec mede te hant
 Int sconincs ghenaden ghelopen,
1500
 Ende dede hem kersten dopen.