HOE HI DEN PAUS WEDER SETTE IN SINEN STOEL ENDE HOE TRIKE SCIET VAN ROME ENDE VAN CONSTANTINOPLE.

Dat XVIII Capittel.

 Als Karle dus in Rome quam,
 Ende hi dat gheruchte vernam,
 Alse Patricius van der stede
1580
 Nauwe hi ondersuken dede
 Wat die Romeine den paus teghen,
 Ende dede hem daer rechs pleghen;
 Ende die paus purgeerdem daer
 Dat hi ontsculdich was ende claer
1585
 Van allen dat men hem seide an.
 Doen besochte die wise man
 Nerenstelike, ende ondervant
 Wie mesdadich metter hant
 An den paus hadden ghewesen,
1590
 Ende deedse alle uut lesen,
 Ende doemde elke na sine werke,
 Waren si leke, waren si clerke,
 Na rechte vonnisse wise,
 Alse een here goet van prise
1595
 Die wijs was ende besceiden,
 Ende sette met moghentheiden
 Den paus, den heilighen here,
 In sinen stoel met groter ere.
 Tote noch waest sekerlike
1600
 Al een keiserike
 Constantinobele ende Romen.
 Ende nu wast alsoe comen
 Dat een wijf was, hiet Hyrene,
 Die hilt tkeiserike allene,
1605
 Ghelijc als ene keiserinne,
 Die ghene doghet hadde inne;
 Want haren sone Constantine
 Ende alle die kinder sine
 Dede si vaen ende blinden,
1610
 Ende in een prisoen verre sinden,
 Om dat si woude, groot ende cleine,
 Die waerdicheit hebben alleine.
 Hyrene sat dus dorperlike
 Met ghewelt int keiserike,
1615
 Int jaer Gods seven hondert jaer
 Ende xcix, weet voor waer
 Ende hiet vrouwe van den heren
 Vier jaer, met luttel eren:
 Doe verloes die sonne haer scijn,
1620
 Soe dat sonder sonne moeste sijn
 Seventhien daghe achter een
 Dat die sonne niet en sceen,
 Soe dat die scepe in die zee
 Dies doelden vele te meer.
1625
 Doen wouden seggen vele liede
 Dat dit wonder doen gheschiede,
 Om dat die moeder hadde gheblint
 Haren sone den keiser, ende versint;
 Maer ander liede nochtan souden
1630
 Dat teken bat daer over houden,
 Dat God daer omme ghescien liet
 Om dat Constantinobele sciet
 Van den roemschen keiserike,
 Ende bleef besceiden ewelike,
1635
 Alsoe als ic u segghen sal.
 Om dat gesciede dit ongheval
 Soe droeghen doen, al ghemeine,
 Over een die Romeine
 Dat si selve wouden maken
1640
 Enen keiser van haren saken,
 Alsi te voren hadden gheacht,
 Ende scieden haer recht van der macht
 Van Constantinobele al te male;
 Ende daer toe hadden si scone tale,
1645
 Om dat een wijf haer trac an
 Keiser te sine, als een man,
 Ende den keiser haren sone
 Gheblent hadde omt gone,
 Ende si die kerke niet en berechte
1650
 Van pinen noch van ghevechte,
 Des docht hem te reden horen
 Dat si enen keiser coren,
 Die bescermen soude die kerken,
 Die stat, papen ende clerken.
1655
 Si gaven Karle die keisercrone,
 Ende riepen alle, lude ende scone:
 ‘Karle, die beste coninc die leeft,
 Dien God selve ghecroent heeft,
 Die keiser es van deser stede,
1660
 Ende Augustus oec mede,
 Dien moet God gheven
 Ere, victorie, ende langhe leven!’
 Oec namen si voerwaer
 Pippine sinen edelen sone daer,
1665
 Ende croendene coninc alsoe wale
 Over tlant van Ytale.
 Dus bleven na dese, voert,
 Van Constantinobele die poert
 Ende van Romen (dat keiserijc was een)
1670
 Voert ane meer ghedeilt in tween.
 Dat Karle quam teser eren
 Was int jaer ons Heren
 Acht hondert ende oec rechte twee,
 Des tijts en was niemee;
1675
 Ende het was oec, weet voer waer,
 Rechte int xxx jaer
 Dat Karle hadde gheweldechlike
 Coninc gheweest in Vrancrike:
 Doen wart hi te keisere vercoren,
1680
 Ende ghewijt, als wijt horen,
 Van paus Leo, die in die stat
 Te Rome doen paus sat.
 Dit was ontrent vierhondert jaer
 Ende LXVIII, weet voerwaer,
1685
 Dat die grote keiser Constantijn
 Van Rome trac den stoel sijn
 Te Constantinobele, in Griekenlant,
 Die te voren hiet Bysant;
 Eer hise met sinen name hiet:
1690
 Hier in voerdi dat edele diet
 Van Rome meest algader,
 Ende liet sinen gheesteliken vader
 Rome ende trike van Occident.
 Nu es trike van Orient
1695
 Van Rome dus afghesneden,
 Ende es opten dach van heden.
 Karle droech, lesen wi voerwaer,
 Die roemsche crone XIII jaer.
 Ende Constantinobele, als ict las,
1700
 Die der werelt hoeft was,
 Bleef voert ane cleine gheacht:
 Dus can die Gods macht
 Der werelt hoecheit, alst hem dunct goet,
 Neder worpen onder voet.