VAN DEN HERE DAT KARLE VERCOEVEREERDE. Dat XXXIII Capittel.  Alse Karle in Vrancrijc quam  Vant hi meneghen stouten ridder gram  Om sijn verlies, om sine scade, 2965  Ende om die grote overdade  Van den fellen Sarrasinen.  Karle, die hem wilde pinen,  Eest Gods wille, doot te blivene,  Oft die heidene te verdrivene 2970  Van sente Jacobs grave des groten:  Hi ontboet al sine ghenoten,  Beide in Beyeren ende in Swaven,  In Almaengien, princen ende graven,  Kercheren ende ridderen mede, 2975  Wie dat ware, in eneghe stede,  Die in eighendome ware verladen,  Ende oec in eneghen mesdaden,  Oft oec in eneghen ghevechte,  Eighen stonde ter kerken rechte, 2980  In Almaengien, in Ytale,  In Gallen oec alsoe wale,  Dat si alle vri wesen souden,  Opdat si met hem varen wouden  Weren die Sarrasine, met crachte, 2985  Ende haer na comende gheslachte  Soude oec emmermeer daer bi  Wesen voert meer vri;  Die oec laghen in prisoene  Scout hi quite bi selken doene; 2990  Ende die arme maecte hi rike  Om hem te volghene willechlike;  Die laghen in nide ende in hate  Die dedi versoenen ende quite laten;  Die ontervet waren ende verdreven 2995  Dede hi thare weder gheven,  Soe dat si hem ghehelpen mochten;  Die ghene die ten wapen dochten,  Ende met scilde ende met speren  Vechten conden, ende verweren, 3000  Heeft hi te ridderscape vercoren;  Ende die sine hulde hadden verloren  Vergaf hi sinen evelen moet,  Ende gaf hem weder al haer goet.  Dus versaemde hi sijn here, 3005  Hondert dusent man ter were  Ende vierendertich dusent mede,  Ridders van groter werdichede,  Sonder voetganghers ende scilt knechte,  Die men niet en mach te rechte 3010  In enighen ghetale bevaen,  Ende voer henen te Spaengien saen,  Ieghen den coninc Agolant,  Die was der kerstene viant.  Ende dit sijn der princen namen, 3015  Die met keiser Karle quamen,  Alsoet ons van Turpine es bleven,  Diet ons aldus heeft bescreven:  Ic Turpijn, ardtbisscop van Riemen,  Die dit screef, ende anders niemen. 3020  Ic was die dat volc castide,  Ende leerde, ende oec benedide,  Ende wapende met minen troeste,  Ende uten stride dicke verloeste:  Want ic met wapenen ende met handen 3025  Dicke fel was den vianden:  Rolant, van Mantes die grave,  Des keisers neve, daer men ave  Soe grote vromicheit vint:  Hi was des graven Milen kint 3030  Ende Berten, die suster was  Keiser Karels, als ict las,  Vier dusent man haddi wijchare,  Met hem varende in sijn scare;  Van Geneven die grave Olivier: 3035  Sijn vader was die stoute Reinier:  Dien volgheden, na minen wane,  Drie dusent stoute ridders in ghedane;  Arastans, coninc van Bertaengien,  Voer oec in die vaert van Spaengien, 3040  Met seven dusent in sijnre siden,  (Nochtan was, in den selven tiden,  In Bertaengien een ander mede,  Die oec sat in conincs stede,  Ende hiet oec coninc van Bertanien); 3045  Daer was oec Enghelrijn, van Aquitanien  Hertoghe, daer oec in ene stede was,  Die maecte wilen, als ict las,  Augustus, dus hebben wijt verstaen,  Ende hiet haer wesen onderdaen 3050  Sentes ende Limogen mede.  Putiers ende Bordeus die stede,  Van al den lande datter toe behoert.  Der stede name ende haer woert  Gaf Augustus, die here groet; 3055  Maer sent dat Englerijn was doot  Soe bleef woeste al die stat;  Want al tmannevolc, datter in sat,  Wart versleghen, al te male,  In den wijch te Roncevale, 3060  Ende men vant gheen volc, na dat,  Die besitten wilden die stat.  Daer voer mede, lesen wi hier,  Van Bordenes coninc Gayffier  Ende den coninc Goudebout 3065  Van Vrieslant, een coninc stout,  Van Nantes Olles die grave,  Daer men vele tellet ave;  Ende Aernout van Beaulande,  Die selve doot sloech Agolande; 3070  Van Beyeren die hertoghe Naaman,  Die dicke prijs met wapenen wan;  Ogier, coninc van Denemerke,  Die ghetrouwe riddere ende die sterke;  Van Borges die prince Lambrecht, 3075  Die vrome was int ghevecht;  Ende Samsoen die prince hoghe,  Die in Burgoendien was hertoghe;  Constantijn, die stoute Romein,  Die baliu was int roemsce plein; 3080  Die hertoghe van Loreine Garijn:  Dit waren die princen kerstijn,  Die in Karels here waren.  Drie dachvaert waren lanc die scaren,  Ende alsoe breet docht oec scinen. 3085  Men hoerde die perde ende die businen  Over twelf milen verre:  Dies wert meneghe vrouwe erre.  Te Pampelune waert trac dat here  Ieghen Agolande ter were.