HOE KARLE WAS GHESCOFFIERT ENDE WEDER VERWAN. Dat XXXVII Capittel.  Doen sette Karle sine vaert  Van danen te Cordes waert.  Danen waren, heb ic verstaen,  Seneca wilen, ende sijn oem Lucaen. 3460  Daer ontbeide, te diere wilen,  Die coninc sijns van Sibilen,  Ende die coninc van Cordes mede.  Alsi quamen daer ter stede,  Sende Karle ene scare, 3465  Om den voerwijch te nemene dare  Op die felle Sarrasine,  Die quamen, alst was in scine,  Wonderlike int gemoet;  Want elc riddere hadde te voet 3470  Te sinen breidele een garsoen.  Nu hoert hier een wonderlijc doen:  Elc hadde ghemaect voer sijn aenscijn  (Dat niet eiseliker en mochte sijn)  Ene calmastrie, in die ghebare 3475  Alse oft eens duvels aenscijn ware,  Ghehorent ende ghebaert mede.  Oec, na haers lants sede,  Hadde elc ene bonghe, daer si an  Clipten ende sloeghen dan, 3480  Soe dat onse perde worden versaghet,  Oftse die duvel hadde ghejaghet;  Want si vloen uten ghedane:  Wat pinen men hem leide ane,  Noch doer sporen, noch doer slach, 3485  En was niemant diese keren mach.  Dus bleven si te dier tijt  Ghescoffiert ende sonder strijt.  Keiser Karle die gheboot  Dat men, des naest daghes, doer die noot, 3490  Den perden decten hare oghen.  Om dat si souden ghedoghen  Te bat der bonghen ghescal,  Dede hi hen doren stoppen al.  Dus quamen si met nide 3495  Tornich sere ten stride:  Vroech begonsten sijs, metter sonnen,  Ende hebbense al doer ronnen  Al toten hoghen middaghe.  Daer daden si grote plaghe; 3500  Doch hilden si tvelt met groter pine;  Want alle die Sarrasine  Hilden hem vaste aen enen waghen,  Die enen vane brochte ghedraghen,  Die acht starke ossen toghen. 3505  Haer sede was, alsi van hoghen  Den vane saghen staen bliken,  Soe en wasser ane gheen wiken.  Karle waert dies gheware,  Ende voer midden in die scare, 3510  Daer hi niemende en spaerde,  Ende sloech met sinen swaerde  Den scacht ontwee; die vane viel neder.  Doen ghinghen si vlien, vort ende weder,  Ende lieten eene scare groot 3515  Achtdusent opten velde doot.  Ten naesten daghe hem beriet  Albumagor, die coninc hiet,  Ende gaf op Cordes na desen,  Op dat hi kersten soude wesen, 3520  Ende van Karlen soude houden sijn poert.  Niement en dorste van doen voert  Ieghen Karlen meer in Spaengien striden:  Hi deelde tlant, te dien tiden,  Sinen lieden, elc na sijnre waerde, 3525  Dat hi ghewonnen hadde metten swaerde.  Hadden noch heren selken moet  Dat si deelden ghewonnen goet  Elken, na dat hi ware wert,  Ende si oec stout waren ende onververt, 3530  Si souden noch, in haren lande,  Vinden Oliviere ende Roelande.  Karle liet sijn meeste heer int lant,  Om al te settene an sijn hant:  Te Compestelle es hi ghevaren 3535  Met een deel volx te waren.  Hi sette weder in die steden  Papen ende ridderen met vreden,  Ende bisscoppe teenre concilie, daer hi sat  Te Compostelle in die stat, 3540  Ende sette daer, in sinte Jacobs ere,  Dat elc bisscop ende elc here,  Ende prince ende coninc mede,  Den bisscop van Compostelle der stede  Onderhorich waren al te male, 3545  Van den lande van Portegale,  Van Galissien, van al Spaengien.  Teser consilien, teser calaengien.  Ende teser wighe was ic, Turpijn  Van Riemen, metten live mijn, 3550  Met neghen bisscoppen, met vele clerken  Te Compostelle in der kerken,  Ende wider enen outaer mede.  Bi des conincs Karels bede,  In Julio opten eersten dach. 3555  Alt lantscap, dat in Spaengien lach,  Gaf Karle sinte Jacoppe daer,  Ende gheboet, verre ende naer,  Dat elc man van Galissien lant  Ofte van Spaengien metter hant 3560  Vier penninghe der kerken gave dare,  Ende hi daer mede quite ware  Van al daer scalcheit ane lach;  Oec gaf hi uut, op dien selven dach,  Dat die bisscoppe, al te samen, 3565  Hare bisscoplike roede namen,  Ende coninghen hare cronen,  Om sente Jacob ere te verscoenen.  Sine exempel nam hi daer na  Dat tote Ephesien in Asia 3570  (Daer sinte Jan sijn broeder leghet)  Datmen, door sijnre eren, pleghet  Daer tontfane roede ende crone:  Dus eerde hi sinte Jacob scone.