HOE KAREL WEDER KEERDE ENDE DIE SARRASINE VERSLOECH. Dat XLII Capittel.  Ic Turpijn, die dese passie screef,  Daer menich edel ridder bleef,  Stont voer Karlen, daer ic las 3925  Ene zielmisse, sijt seker das,  Int dal dat men Karlesdal noemt:  Mettien mi een visioen toe coemt  In der stillen, dat ic hore  Singhen der enghelen chore. 3930  Wattet was en condic niet verstaen.  Mettien soe sach ic saen  Dat voer mi leet ene scare,  Als oft swart ridderscap ware,  Ende seiden: ‘Wi draghen ter hellen 3935  Marcerise met sinen ghesellen;  Maer uwen tutere, die voert scoene  Dinghel Mychiel in den throene.’  Na der missen, als ic dese dinc  Den keiser Karle vertellen ghinc. 3940  Doen quam, ridende metter vaert,  Bouden op Roelants paert:  Die telde al watter was ghesciet,  Ende hoe cranc hi Roelant liet.  Doen was daer jammer ende hant slach, 3945  Ende het keerde al datter lach.  Karle reet voert, ten selven stonden,  Ende heeft Roelande doot vonden,  Opwaert ligghende opt velt,  Die in cruuswijs sijn hande helt, 3950  Op sijn borst ligghende beide:  Op hem viel Karle ghereide,  Ende rugierde, in diere ghebare  Alse oft ene leuwinne ware,  Die haer jonghe vonde versmoert. 3955  Sijn mesbaer was verre ghehoert,  Alsoe datter omme mochte wenen  Elcs herte, al waret van stenen.  Al daer dede hi, op dat velt,  Dies nachs slaen sijn ghetelt. 3960  Den lichame van Roelande  Dedi balsemen al te hande  Met balsemen ende met aloe,  Ende dede sijn uutvaert met groten wee.  In bosschen, in weghen dedi groet licht 3965  Al dien nacht ontsteken echt,  Ende lesen ende singhen mede,  Ende voer hem doen grote ghebede.  Des merghens, alst daghens began,  Sochtmen die versleghenen man. 3970  Oliviere die was daer vonden,  Opwaert ligghende tien stonden,  Cruuswijs, te dien male  Int erde ghepriemt met vier palen,  Ende met wissen daer an ghebonden, 3975  Ende mede ghevilt, te dien stonden,  Van den halse ten voeten neder,  Ende doersteken, wech ende weder,  Met quarelen ende met speren,  Ende met sweerden, in der weren, 3980  Sijn vleesch swert van meneghen slaghe,  Dien hi ontfinc in dien daghe.  Al dat daer was dreef mesbaer.  Doen swoer die coninc Karle daer  Bi Gode, al der werelt here, 3985  Dat hi en ruste nummermere,  Hi en soude vinden die Sarrasine,  Die hem namen alsoe die sine.  Met sinen ridderscappe allene  Voer hi wech, met haesten niet clene. 3990  Ende die sonne stont stille  In den throen, na sinen wille,  Ende die dach wart drie daghe lanc;  Doch vant hise, an sinen ganc,  Bi Ebra, op ene reviere, 3995  Ligghende bi eenre stede diere,  Die hiet Cesaraugusta hier te voren,  Die wi nu Sarrogoga noemen horen,  Aldaer si hare feeste houden  Met jolijt ende met groter vrouden. 4000  Daer viel hi op hem met moede groot,  Ende sloegher daer drie dusent doot,  Ende keerde weder in Ronchevale,  Ende dede daer ondervinden wale,  Oft ware waer, dat seide dat diet, 4005  Datse Gaveloen aldaer verriet.  Diederijc sprac met gheninde,  Die was over Roelants inde,  Ende met Boudene allene wech ginc  Uten wighe, dat daer die dinc 4010  Al bi Gaveloens rade toe quam,  Ende dat hi er groot goet ane wan.  Gaveloen loechenets al gheheel.  Doen namp die kamp Pinabeel,  Een sijn riddere, ieghen Diederike, 4015  Ende Diederijc versloechene cortelike,  Ende Karle dede Gaveloen  An vier perde binden doen,  Ende op elc sitten enen knecht,  Ende dedene alsoe scoren recht.