HOE LODEWIJC KARELS SONE TRIKE ONTFINC. Dat XLVIII Capittel.  Lodewijc, Karels enich sone,  Die selve was hi die gone  Die crone in Aquitanien droech,  Na den vader, alsoet was ghevoech, 4440  Ontfinc hi die keiser crone,  Die hi met pinen ende scone  Droech sevenentwintich jaer:  Hi wart keiser, vinden wi voerwaer.  Acht hondert in die jaren ons Heren 4445  Ende xv, dus horen wi leren.  Hughe seghet van Flori  Van desen Lodewike, dat hi  Was die goedertierenste man  Daer men af ghelesen can. 4450  Meneghen, die slants was verdreven,  Dedi tlant ende goet weder gheven.  Ende om die scoenheit van sinen seden  Ende die begherte van vreden,  Daer hi mede sijn keiserrike 4455  Berechten wilde hoveschelike,  Soe viel hi, voer sinen einde,  In groten pinen ende in scende,  Dat hem daden, meerre ende minder,  Sine baroene ende sine kinder; 4460  Nochtan was hi, na kerstene wet,  Wel gheleert ende niemant bet,  Ende die hem aen die ghebode ons Heren  Tallen stonden wilde keren;  Want hi comen dede te samen 4465  Bisscoppe, meesters van groten namen,  Ene dede maken enen boec,  Daer men in dede ondersoec  Hoe men clerclijc leven soude,  Na dat die scrifture woude. 4470  In sinen tiden dede men af,  Alsoe als die redene gaf,  Onder clerkelike persone,  Diere riemen ende scone,  Van goude ende van stenen diere, 4475  Alsoe alse doen was maniere  Onder bisscoppe ende clerke,  Ende persone der heiligher kerke,  Ende sonderlinghe cleder mede,  Die niene hoerden ter godlijchede. 4480  Selve maecte hi loye ende wet,  Ende heefse ter werelt gheset,  Die nutte waren ende goet,  Ende die men noch som houden moet.  Alle dinghe woude hi berechten 4485  Sonder orloghe ende vechten,  Hoefschelike, met vriendelijcheden.  Dus dane wijs was hi van seden.  Drie sonen leestmen dat hi wan  (Lodewijc, die edele man) 4490  An sijn eerste wijf Ermengaert:  Lotharijs, die keiser waert,  Pippine ende Lodewike.  An sijn ander wijf die ghelike  Wan hi Karlen, die sinder scone 4495  Int Vrancrike droech die crone.  Seghebrecht seghet, overwaer,  Dat Lodewijc, in sijn seste jaer,  Tote Aken in sine zale  Ene concilie generale 4500  Selve al daer houden dede,  Van abden ende van bisscoppen mede;  Daer dede men claerlijc uutgheven  Wat levene moneke souden leven.  Die heilighe scrifture wart daer verclaert 4505  Grotelike ende gheopenbaert;  Ende die regulen der clergien,  Ende der nonnen, ende der moenkien  Wart in scrifturen daer gheset,  Om te houdene te bet. 4510  Al was dese een goet man  Vele doghens haddi nochtan;  Want sine kindere ende sine baroene  Waren hem fel in allen doene.  Doen hi gheregiert hadde IX jaer 4515  Sende hi Lotharise, voer waer.  Sinen ousten sone, in Ytale,  Om tlant te berechtene wale:  Dese voer tote Rome toe,  Ende dede hem daer wien doe 4520  Keiser, op enen paesch dach,  Daer menich mensche toe sach,  Van den paus Paschalijs,  Dies hi en hadde ghenen prijs.  Als die vader dat vernam 4525  Haesti dat hi te Rome quam,  Om dat hijt woude wederstaen.  Oec soe ondervant hi saen  Wie si waren van den heren,  Die metten sone wouden keren, 4530  Ende ieghen hem steken den gaert:  Die worden ontlijft ter vaert.  Oec teegh men den paus an  Dat hi oec mede was int ghespan:  Dus moesti hem, aldaer ter stede, 4535  Onsculdighen met sinen ede.  Oec swoeren vele bisscoppen dat,  Om hem te blivene in sine stat.