HOE KALUE KARLE VOER OP SIJNS BROEDERS KINDEREN.

Dat LII Capittel.

4810
 Hier vore ghewaghedic u das
 Dat Lotharis, Karels broeder, was
 Keiser van den Roemschen rike;
 Dese starf, ende op Lodewike
 Sinen sone bleef die crone:
4815
 Sonder oer soe starf die ghone,
 Ende liet dat rike van Rome
 Kalu Karle sinen oeme.
 Dit gesciede int jaer Ons Heren
 (Alsoe alse mi die yeesten leeren)
4820
 Acht hondert lxx ende sevene.
 Drie jaer was hijt in sinen levene;
 Met mieden wan hi die crone;
 Keiser wart hi ghewijt na tgone
 Van den paus selve, Jan.
4825
 Sijn broeder was een tornich man,
 Lodewijc van den Dutschen lande,
 Ende gaderde here om sijn ande
 Te wrekene, want hijt gherne wrake,
 Dat hi dorste doen selke sake
4830
 Keiser te sine, buten sinen rade;
 Maer eer hi doen mochte scade
 Staerf hi in dat eerste jaer
 Van Karels keiserrike, dats waer,
 Ende liet drie sonen in den rike:
4835
 Den enen noemt men Lodewike,
 Den anderen Karlen daer an,
 Ende den derden Karleman.
 Als keiser Karle wiste al bloet
 Dat coninc Lodewijc was doet,
4840
 Sijn broeder, was hi sere blide,
 Ende ghereide hem ten stride,
 Om te wrekene op sine neven
 Dien haetscap, die hi hadde verheven
 Opten broeder, haren vader.
4845
 Sijn here dede hi te gader,
 Ende trac in haren lande dan
 Met veertich dusent ghewapender man,
 Ende es tote Coelne comen.
 Lodewijc die heeft dit vernomen,
4850
 Die joncste broeder van den drien;
 Want dandre en wisten niet van dien,
 Ende waren verre in andren steden
 Gheleit, met behendicheden.
 An den oem heeft hi ghesent
4855
 Om vriendelijc parlament,
 Hadde sijn vader iet misdaen
 Dat hijs in boeten wilde staen;
 Maer die oem liets niet ghescien.
 Die neve ghereide hem met dien
4860
 Alse ieghen den oem ter were,
 Ende quam op hem met sinen here,
 Als een onvervaert jonc man,
 Soe dat hi den zeghe wan
 Ende heeft den oem afghesleghen
4865
 Meneghen fransoischen deghen,
 Ende sloeghene uut sinen lande,
 Met grote scade, met groter scande.
 Seghebrecht seghet ons ter warheden
 Van des kaluwes Karels seden:
4870
 Karle, seit hi, wart verheven:
 Sint hem tricke waert ghegheven
 Verontwaerde hi die vransche manieren,
 Ende dede hem na die griexe versieren,
 Slepende cledere, diere ende rike,
4875
 Den roc daer boven een Almatike,
 Een diere breet gordel daer boven,
 Hiet baltheus, dat men mochte loven,
 Dat hem tote den voeten ghinc;
 Sijn hoeft ghewonden in een dinc
4880
 Van ziden, diere ende scone,
 Daer boven sine conincs crone:
 Dus maecte hi hem selven te dwase.
 Bloeder was hi dan een hase,
 Ende conste bet vlien, ende volghen,
4885
 Ende dreighen, als hi was verbolghen.
 Sinen broeder Lodewike,
 Die in Almaengien hielt dat rike,
 Dreichdi te soekene te sijnre onwarden,
 Met alsoe menich hondert perden
4890
 Dat sijt twater al uut drincken souden,
 Dat die revieren daer houden,
 Ende hi, droeghs voets, op die campaengen
 Riden soude van Almaengen.
 Sinte Denise dedi bringhen gheheel,
4895
 Ende van der cronen oec een deel,
 Die grote Karle wilen brochte
 Van Constantinobele, dat hi besochte;
 Van Gods cruce een groet stic mede,
 Ende enen naghel daer ter stede;
4900
 Maer die sudarie Ons Heren
 Liet hi te Compienien, horen wi leren.
 Eer ment toende, ghemeenlike,
 Dat heilichdom, in Vrancrike,
 Soe was daer soe groot hongher jaer,
4905
 Dat die liede, verre ende naer,
 Aten ezele ende paerde,
 Ende die hongher voer sijnre vaerde.
 Dese Karle maecte mede
 In Vrancrike, op meneghe stede,
4910
 Kerken, groot ende clene,
 Daer te voren waren eghene,
 Ende somme, die waren ghevallen,
 Dede hi vernuwen met allen.
 In desen tiden, als ict vant,
4915
 Soe quam ghetoghen uut Inghelant
 Die edele clerc Jan die Scot,
 Die van clergien niet en was sot:
 Ten eersten quam hi in Vrancrike,
 Te caluwen Karle vriendelike,
4920
 Ende translateerde, met sijnre pine,
 Uten griexen in latine,
 Doer Karels bede, die hyerarchie
 Van der enghelen heerscappie,
 Daer men in mach leeren ende horen
4925
 Hoe si sijn in neghen choren.
 In Enghelant keerdi na dier tijt,
 Doer dien goeden coninc Edelfrijt,
 Ende voer te Malmesberghe wonen,
 Ende leerde goeder liede sonen,
4930
 Daermen af seghet, al bloet,
 Dat sien staken met griffien doot.