Brabantsche yeesten


auteur: Jan van Boendale


editeur: J.F. Willems en Jan-Hendrik Bormans


bron: Jan van Boendale, Brabantsche yeesten (naar de editie van J.F. Willems en J.H. Bormans uit 1839-1869). In: Instituut voor Nederlandse Lexicologie (samenstelling en redactie), Cd-rom Middelnederlands. Sdu Uitgevers/Standaard Uitgeverij, Den Haag/Antwerpen 1998.  


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet

LXXXV.

Hoe Bernt uit den Enghe met V personen ghecorrengeert (sic) waert.

 
Item want Utenenghe heer Melijs
 
Hem voormaels zeere in felre wijs
 
Ende grootelijc mesgrepen heeft ende ontgaen
10600
Jeghen die rechten, ende mesdaen
 
Jeghen die stat van Bruessele, in dat hi
 
Heer Everaerde Tserclaeus, dat segghic di,
 
Riddere, om srechts wille ghereet
 
Der stat van Bruessele, sijn tonghe uut sneet
10605
Tot harer grooter sceemten voorwaer:
 
Bi welken den ghemeenen lande daer naer
 
Van Brabant groote last toe quam.
 
Welke heer Melijs, soe ict vernam,
 
Liet eenen sone, sijt seker das,
10610
Die Bernt Utenenghe ghenaemt was,
 
Van Utrecht; die welke mids desen
 
Verscuwet, veronweert soude wesen
 
Onder alle Brabanters wel ghemeit,
 
Om dat horribel feit voorseit,
10615
Dat sijn vader beginc in dat,
 
Om srechts wille van der goeder stat
 
Van Bruessele, aen selken riddere waert,
 
Als was die goede heer Everaert.
 
Bi desen, ende ooc mids des
10620
Dat hi niet gheseten en es
 
Noch ghegoet in Brabant iet,
 
Soe en beteemt hi billics niet
 
Tot des princen rade, segghic di.
 
Soe heeft hi nochtan, sint dat hi
10625
Tot shertoghen rade ghecomen es,
 
Hem mesgrepen in alle des
 
Die andere hier vore hebben bedreven,
 
Ghelijk hier boven es bescreven.
 
Ende daer toe hadde, dit was strenghe,
10630
Die selve Bernt Utenenghe
 
Die weduwe wilen, hoort dat besceit,
 
Willems van den Berghe voorseit,
 
Op gheloove bi onsen ghenedeghen heere
 
Doen, bi Mier Vrouwen tot harer eere
10635
Tot haer ierster incomst daer
 
Binnen Loven comen (was), dats waer;
 
Ende bi dien gheloove, met ombesceit
 
Wert si daer na uter vriheit
 
Van Lovene met crachte wech ghevuert,
10640
Al critende. Hier omme, als vore gheruert,
 
Es overdraghen, dat hi sal
 
Die selve bedevaert groot ende smal
 
In alder manieren doen ter vaert,
 
Ghelijc si vore es verclaert
10645
Ende op Reineren Moers ghesat.
 
Item om des wille dat
 
Claeus Colensone, des sijt vroet,
 
Ende Rutgheer Boene, die hem doet
 
Van Tefelen heeten, ooc bi desen
10650
Onredeliken segghen hebben ghewesen
 
Dat over die brueders vore verclaert
 
Van den Heetvelde gheseeght waert,
 
Ende om dat Claes, des seker sijt,
 
Seghelere was ter selver tijt
10655
Ons ghenedichs heeren van Brabant,
 
Doen Hollant, Zeelant, Vrieslant
 
Hertoghe Janne van Beieren bezeghelt waren,
 
Als ghi vore hebt hooren verclaren,
 
Die zeghelinghe niet en heeft belet;
10660
Ende om dat Claeus ende Rutgheer met
 
Hebben helpen dichten, zeghelen ende scriven
 
Van shertoghen weghen ende toe driven
 
Aen sijn lande van over Mase
 
(Daer si aen hebben ghedaen als dwase),
10665
Over die edele ende ooc mede
 
Over Lovene die goede stede,
 
Als dat si onghelooflijc
 
Met hem leefden, ende desghelijc
 
Jeghen hem, hoort mi verclaren,
10670
Wederspannich ende onghehoorsaem waren
 
(Des si niet en hebben ghedaen,
 
Noch doen en selen ooc voortaen),
 
Ende mids meer anderen zaken tot desen,
 
Daer si over hebben ghewesen,
10675
Consent daer toe ghevende meere,
 
Die ghedroeghen ieghen die eere
 
Ons ghenedichs heeren shertoghen
 
Ende ieghen sijn incomst ongheloghen:
 
Soe es overdraghen dat si
10680
Te Sinte Kathrinen te Sinai
 
Elc selen doen een bedevaert,
 
Ende daer na trecken onghespaert
 
Ende buten den palen bliven, tes waer
 
Van Brabant vive ende twintich iaer.
10685
Voort es overdraghen op tgone,
 
Dat die voorseide sesse persone.
 
Nemmermeere tot gheenen daghen
 
Dienst in Brabant en selen draghen,
 
Noch hebben enich regement
10690
Bi den heere oft bewent,
 
Noch bi Mier Vrouwen, si u bekant,
 
Noch bi den steden van Brabant.
 
Dese correctie was, hoort mi saghen,
 
Bi der stat van Lovene overdraghen
10695
Met consente der baenrotsen,
 
Ridderen ende ooc edelen
 
Ende den anderen steden, verstaet den fijn,
 
Van Brabant die daer bi bleven sijn,
 
Ende worden uutgheroepen int clare.
10700
Te Lovene in den voorseiden iare
 
XIIIIc XX ghesciede dit soe,
 
Op Onser Vrouwen dach Assumptio,
 
In oeghst den XVsten dach.
 
Bi welker correctien, doe ic ghewach,
10705
Ende bi der stat van Lovene diese dede,
 
Sijn bleven die heeren entie stede
 
Hier na ghenoemt, te wetene slecht:
 
Greve te Nassouwe Inghelbrecht,
 
Heere ter Leck ende te Breda,
10710
Willem greve te Zeyne daer na,
 
Heere tot Sinte Aechtenrode;
 
Ooc was daer in die ieghenode
 
Die heere van Diest heer Thomas;
 
Joncheere Jan daer bi was,
10715
Heere tot Phaleis ende te Wesemale;
 
Jan van Schoonvorst, verstaet die tale,
 
Borchgreve te Montjouw zekerleke,
 
Heere te Cranendonck ende te Diepenbeke;
 
Heer Jan, heere tot Rotselaer;
10720
Jan van Glimes was ooc daer,
 
Heere tot Berghen opten Zoom;
 
Heer Heinrijc van der Leck, neemt goom,
 
Heere tot Heeswijc, ende van Hoorne Jan
 
Heere tot Perweys, ende ooc Jan
10725
Die heere was tot Boutershem,
 
Ende heer Aernt van Craeyenhem
 
Heere tot Grobbendonck, dits waer,
 
Ende heer Jan van Berlaer
 
Heere tot Helmont, als ic vernam,
10730
Heer Jan heere tot Witham;
 
Heer Raes van der Rivieren was daer,
 
Heere van Nederlintere voor waer;
 
Heer Heinrijc van Diest, in lieghe u niet,
 
Dien men heere van der Rivieren hiet;
10735
Van Heverle heere heer Heinric,
 
Heer Wouter van Winghe, dat segghic;
 
Heer Librecht van Meldert, soe ic vernam,
 
Ende heer Heinrijc van Witham
 
Heere tot Bersele, verstaet die leere;
10740
Heer Jan, te Donghelberghe heere,
 
Heer Heinrijc van Waelhain, segghic di,
 
Ende heer Robbrecht van Sponty
 
Heere tot Wavere tsinen ghevalle;
 
Heer Wouter van Kersbeke, heere tot Stalle
10745
Ende tot Goetsenhoven; ooc meere
 
Was daer [heer Jan] van Huldenberghe (die) heere,
 
Van Bourgevail heer Roelant,
 
Van Rotselaer, si u bekant,
 
Heinrijc, dien men heere te Roest hiet;
10750
Heer Jan van Kersbeke, in lieghe u niet,
 
Ende heer Yewein van Houthem,
 
Van St Goerics heer Claeys, dit vernem,
 
Heer Everaert Boete, in lieghe u niet,
 
Heer Lodewijc dien men Pinnoc hiet;
10755
Heer Jan, heer Wouter, daer ic af telde,
 
Ende heer Willem van den Heetvelde;
 
Daer was ooc Willem van Montenaken
 
Heere tot Grasen, verstaet die zaken;
 
Jan van Ranst, verstaet den fijn,
10760
Heere tot Canticrode, ende Baudewijn
 
Van Glimes, des wilt mi ghelooven,
 
Ende Jan heere tot Schoonhoven,
 
Jan heere tot Voelen min no meere,
 
Ende heer Willem tot Bigaerden heere,
10765
Ende Jan Dicbier, wet voor waer.
 
Nu volghen hier die steden naer
 
Die bi der correctien voorscreven
 
Ende bi der stat van Lovene bleven:
 
Tricht, Thienen, Leeuwe, Nivele,Liere;
10770
Herentals, Vilvorden volghden sciere,
 
Berghen opten Zoom ende Breda,
 
Steenberghen, Aerschot, hoort hier na,
 
Sichenen, Landen, Gheldenaken,Halen;
 
Ende namaels hebben, met corter talen,
10775
Die stede van Bruessele, van Antwerpen
 
Met haren brieven aen die baenrotsen
 
Ende edelen des lants ghescreven,
 
Ende aen tstat van Lovene, dat si bleven,
 
Met meer woorden daer toe gheleit,
10780
Bi alle den correctien voorseit.