Elburg, JanEig. Joannes Gommert, Nederlands dichter (Wemeldinge 30.11.1919). Debuteerde voor wo ii in het tijdschrift Criterium; publiceerde tijdens de oorlog een aantal vrij traditionele dichtbundels en werd daarna een van de belangrijkste dichters in het naar vernieuwing zoekende tijdschrift Het Woord. Zijn opstandige natuur en sociaal gevoel bracht hem in conflict met mederedacteur Gerard Diels, voorstander van hermetische symboliek, en bracht hem in contact met de schildersgroep Cobra. Hierdoor kwam Elburg in aanraking met o.a. Lucebert en Kouwenaar en kan met hen, als experimenteel, gerekend worden tot de vijftigers. Meer dan de andere vijftigers is hij trouw gebleven aan zijn uitgangspunt: het op losse schroeven zetten van de taal om op deze manier in te kunnen spelen op zich steeds weer voordoende clichés en bedreigende normen. Hierdoor kenmerkt zijn taalgebruik zich o.a. door woordenspel. Zijn Klein t(er)reurspel (1947) werd in 1948 bekroond met de eerste Jan Campertprijs en in 1976 ontving hij voor zijn hele werk de Constantijn Huygensprijs. Zijn groot verbaal talent, gevoed door dagelijkse omgangstaal, komt zeer goed tot zijn recht in Praatjeskijken (1960), een verzameling aforismen, kanttekeningen en verhalen bij visuele gegevens. Aan het slot van zijn Gedichten 1950-1975 (1975), een verzamelbundel, treedt in een paar nieuwe reeksen een versobering van taal op, die zich ook in latere, ongebundelde poëzie (Huiselijk leven) manifesteert. Die grotere beheersing (typerend is de titel Kaalslag) komt zijn werk zeer ten goede. Werken:Serenade voor Lena (1943); De distelbloem (1944);
Door de nacht (1948); Laag Tibet (1952); De vlag van de
werkelijkheid (1956); Hebben en zijn (1959), De gedachte mijn
echo (1964); Streep door de rekening (1965); De quark en de grootsmurf (1971); De kikkers van Potter (1981). Uitgave:Iets van dat alles: een keuze uit de gedichten (1982). Literatuur:Bzzlletin, 4 (1975-1976), J.G.E.-nummer; Vlaamse Gids, 64 (1980), J.G.E.-nummer; S. Bakker en J. Versteegen, Informatiebulletin over de `Vijftigers' en Jan G. Elburg (1980).
|