[p. 239]
Schematisch overzicht vorming Westeuropese keuken
| 8000-2000 v.Chr. | Neolithische landbouwrevolutie in de rivierdalen van Nabije en Midden-Oosten (Nijl, Eufraat en Tigris, Indus), vorming van landbouwculturen, eerste steden en handelswegen. | Opschuiven naar Europa van geordende landbouw en veeteelt. |
| 6e-4e eeuw v.Chr. | Kolonisatie van Middellandse Zeekusten door Grieken en Feniciërs. | Verspreiding olijfboom en wijnstok, saffraan en andere kruiden.
Vissoepen, emulsiesauzen op oliebasis. |
| 5e-4e eeuw v.Chr. | Perzische oorlogen. | Perzische verfijning in Griekse keuken, Fenicische invloed op Sicilië, Siciliaanse koks geven toon aan. |
| 4e-2e eeuw v.Chr. | Leger van Alexander de Grote verovert Perzië, dringt door tot de Indus, vermenging Oosterse en Griekse cultuur. | Peper, suikerriet en andere Oosterse specerijen, geraffineerde keuken van Hellenistische wereld. |
[p. 240]
| 4e eeuw-begin van onze jaartelling | Opkomst Romeinse Rijk, verovering landen om Middellandse Zee, Nabije Oosten, West- en Midden-Europa. | Griekse koks brengen culinaire verfijning naar Rome. Gerezen brood uit Egypte, vruchten uit Klein-Azië, specerijen van Arabische handelaren. Verspreiding wijnstok over West- en Midden-Europa. |
| 1e-5e eeuw | Bloei en ondergang Romeinse Rijk. | Galloromeinse beschaving in Frankrijk, wijncultuur, Romeinse invloed op autochtone keukens. |
| 6e-13e eeuw | Invallen Mongoolse volken uit Azië. | In Hongarije pasta, zuurkool, zure melkprodukten. |
| Expansie islam, verovering via Noord-Afrika van Spanje, Sicilië. Invallen in Frankrijk, Zuid-Italië. Bloei kaliefaten in Syrië, Irak. | Moorse beschaving en verfijnde kookkunst in Andalusië, op Sicilië en in Zuid-Frankrijk (bladerdeeg, ijs, marsepein, confituren, distilleerkunst). | |
| 11e-13e eeuw | Kruistochten. | Terugkerende kruisvaarders brengen verfijning van Byzantijnse en Perzisch-Arabische keuken naar West-Europa. Nieuwe wijnstokken worden ingevoerd, glas. |
[p. 241]
| 14e-16e eeuw | Renaissance in Italië. | Antieke beschaving wordt opnieuw ontdekt, Italiaanse koks vinden synthese van Arabisch-Moorse kookkunst uit Zuid-Italië, en overgeleverde tradities. |
| Jodenvervolgingen. | Opgejaagde joden uit Oost-Europa brengen Oosteuropese invloeden mee, naar Duitsland en de Elzas: zuurkool, pasta, bakkunst. | |
| Verovering Balkan en Hongarije door de Turken. | Verspreiding van Turkse gerechten (zoet gebak, gevulde groenten), koffie, rode peper (paprika). | |
| 15e-16e eeuw | Ontdekkingsreizen. | Specerij-eilanden worden ontdekt, daling peperprijzen, overvloed specerijen. Nieuwe produkten uit Amerika: aardappels, maïs, Spaanse peper, chocola, vanille, kalkoenen. |
| 16e-18e eeuw | Stabilisatie. | Franse haute cuisine vormt zich uit autochtone, Italiaanse, Moorse elementen. |
| 19e eeuw | Koloniale imperia. | Curry's, chutney's in Engelse keuken, Franse invloed in Midden-Amerika, Indonesische in Nederland. |
[p. 242]
| 20e eeuw | Nauwere contacten met VS na wereldoorlogen.
Belangstelling voor Verre Oosten, Japanse industriële ontplooiing. |
Salades en rauwkost, barbecue, fast food.
Chinese restaurants, Chinese en-Japanse produkten in Europese gerechten, Japanse esthetica. |
