terug  begin  verderprepost
[p. 148]

Derde bedryf.

Eerste uytkomst.

Margriet, Roemer, Vechthart, Lichthart ende Koenraed.
margriet
990
Myn lief die sy gegroet, gegroet veel duysend malen;990
 
Mijn Son, mijn eygen hart, die in mijn ziel kan malen991
 
Die Troon van Cupido, met al sijn Moeders stoet.992
roemer
 
Ghegroet ghy noch veel meer, om d'eer die ghy my doet
 
En u vernedert om te komen my hier spreecken.994
margriet
995
Dat is oprechte Min, en trouwe liefdens teecken.
roemer
 
Mins teeckens ick gheloof, maer geen geveynsde aert.996
[p. 149]
margriet
 
Noyt trouwe liefdens min gheveynstheydt heeft ghebaert.997
+
 
roemer
 
Dat noyt en is gheschiet, dat kan als nu gheschieden.
margriet
 
Geveynsde liefd' of min, en kan geen trouwe bieden.999
roemer
1000
De trouw die wordt geboon, vaeck uyt gheveynsde schijn.1000
margriet
 
Daer sulcx gheschiet en kan geen liefd' noch min weer sijn.
roemer
 
Geveynsde liefd, en min, en onder schijn van trouwe.
margriet
 
Onmogelijck dat yemandt sich soo geveynst kan houwen.
roemer
 
't Geschiet nochtans, elck weet hem wel te veynsen loos.1004
[p. 150]
margriet
1005
De mensch in sulck geveyns is al te kranck en broos.1005
roemer
 
De waerom is alleen dat hy het hout verholen.1006
margriet
 
Gheen veynser hoe hy veynst, of sal in 't veynsen dolen.1007
roemer
 
Soo seer niet, of hy brengt met veynsen hem te recht.1008
margriet
 
Die geen veynsen en merckt, moet simpel sijn of slecht.1009
roemer
1010
't Is quaet de gront des hert van een die veynst te mercken.1010
margriet
 
Seer licht'lijck door sijn reen, of zijn geveynsde wercken.
roemer
 
Soo merck ick dan te recht, u veynsery in Min.1012
[p. 151]
margriet
 
Ghy beschuldight hier my daer ick ontschuldigh bin.1013
roemer
 
Ick ben verseeckert dat ghy daer aen wat sijt schuldich.1014
margriet
1015
Indien ick schuldigh was, ick leet u reen verduldich.1015
roemer
 
Soo doet oock want, ick segg', ick weet ghy schuldigh zijt.1016
margriet
 
Ach! Roemer lief, ay denckt doch sulcx tot geenigher tijdt.1017
roemer
 
Soud' ick niet dencken 't geen ick weet dat openbaer is.1018
margriet
 
Vertrouwt my toe mijn lief het geen ghy seght niet waer is.1019
roemer
1020
Het is maer al te waer mits ghy een ander mint.1020
[p. 152]
margriet
 
Noyt hebb' ick and're meer als Roemer u besint.1021
roemer
 
Besindt en in den Hof gepluckt u snoeperyen.1022
margriet
 
't Ghespreck van u dat spruyt alleen uyt jalousye.1023
roemer
 
Uyt jalousy vermits dat ghy de liefd' misbruyckt,
1025
En met een ander vaeck 't ghenot uws lusten sluyckt.1025
margriet
 
'k Sweer dat noyt yemant meer, als ghy dees leden raeckte.1026
roemer
 
Doen heden in u hof ghy u na lust vermaeckte,1027
 
En wat tusschen u boel, en u voort mocht gheschien.1028
margriet
 
't Sijn logens Roemer, of wijst my wie 't heeft gesien.
roemer
1030
Dat kan ick licht'lijck doen, mijn dienaer, en aers geene.1030
[p. 153]
margriet
 
Wanneer, wat tijt, wat stondt?
roemer
 
Nu ten klocke dry verschenen.1031
margriet
 
Hy lieght die stucke guyts, wat seyt hy dat hy sach?1032
roemer
 
Dat achter uwe Haegh yemandt verborgen lagh.
margriet
 
Het was den Hovenier verplantende ons roosen.
roemer
1035
Doen hy daer na wouw sien begont ghy root te bloosen;
 
Om dat hy melden souw u heymelijck bedrijf.
margriet
 
Acht ghy ontrouw u Lief, u Maegd, u Boel, u Wijf?1037
 
Dat ghy waent yemandt meer gheniet dees teere leden1038
 
Als ghy, om wien ick eerstmael hebb' overtreden
1040
De Maeghdelijcke staet. Ach Roemer lief! ach! ach!
[p. 154]
 
Gelooft dat ick u lief, en soo ick sweeren mach?1041
 
Ick sweer, ick nimmermeer een meer als u bekende:1042
 
+Of wilt ghy gantsch u liefd'en gonst nu van my wenden,1043
 
Nu ghy my hebt onteert. Ach Roemer, Roemer lief!
1045
Moet ick u schelden dan als dat ghy zijt d'eer-dief1045
 
Van my door u gevley, laet ghy dan u Margriete?1046
roemer
 
Neen ick mijn Engel neen, soo veer ghy laet genieten1047
 
My dees aenstaende nacht, het by sijn uws persoon.
margriet
 
Ghy weet wat dat my is van mijn vader verboon,
1050
Waer door 't niet sijn en kan, dat ick voldoe u wille.
roemer
 
Eer sal de Jalousy dees jonge borst niet stillen,1051
 
't En sy dat ick geniet mijn wil en mijn begeer.
Vechthart, Lichthart en Koenraet staen en luysteren achter de gordijn.-
margriet
 
Ick gaeft u willich, en 't geen ick mocht hebben meer,
 
Indien het eenichsins ach Roemer lief mocht wesen;
1055
Ghelijck ick oock wel vaeck getoont hebb' u voor desen.
[p. 155]
roemer
 
Ach! lieffelijcke mondt ick bidd' vergunt het mijn.
margriet
 
't En kan ach Roemer lief! voor dit mael doch niet zijn.
roemer
 
Het kan indien ghy wilt mijn wille komen nader.1058
margriet
 
'k En kan gelooft mijn lief door't ontsach van mijn Vader,1059
1060
Mits hy wil dat ick slaep op onse Somer woonst.1060
roemer
 
Daer langs ick onbespiet best komen kan mijn schoonst,1061
 
Indien dat ghy alleen my dit maer wilt vergunnen.
margriet
 
Hoe soud' ick 't u mijn lief, noch meer ontsegghen kunnen:1063
 
Maer hoe komt ghy by my? ontsiet ghy niet 't gevaer1064
1065
Van 't schuym geboeft dat sich meest al onthouden daer.1065
roemer
 
't Gevaer is niet soo groot of wil my daer in stellen1066
 
Willich tot uwen dienst.
[p. 156]
margriet
 
't Souw my te hevich quellen
 
Indien u yets misquam, en dat om mijn geschach.1068
roemer
 
Ick kom by u, daer mach van komen wat het mach.
margriet
1070
Soo doet mijn lieve lief, maer wacht u voor de boeven.
roemer
 
Soo yemandt my aenrandt sal mijn vermogen proeven.1071
margriet
 
Veel honden seytmen is der armen hasen doodt.
roemer
 
't Sy veel of weynich lief, ick hebb' daer van geen noot.
margriet
 
De Son al onder is, 't is tijdt lief dat wy scheyden.
roemer
1075
Soo 't u gelieft mijn lief, ick sal u t' huys wel leyden.
margriet
 
Om opspraeck van het volck, ist beter dat men 't laet.
[p. 157]
roemer
 
Tot wat uur kom ick best?
margriet
 
Als de klock weynich slaat.1077
 
Ick wensch u welvaert dan met dese lieve kusjens.1078
roemer
 
En ick verwacht den tijdt om 't gebruyck van mijn lusjens:1079
1080
Vaert wel mijn waerde lief.1080
margriet
 
Vaert wel mijn Roemer Heer,
 
Vermits my d'avont dwinght dat ick nae huys waerts keer.
Gaen elck haers weeghs. d' Ander komen uyt.
vechthart
 
O valsche Margariet, foey uwe gayle minnen,1082
 
Wie docht dat sulcken schoont, so Hoers souw sijn van binnen:1083
 
+Wie docht dat sulck een struyck, haer soo verwerpen souw,1084
1085
Wie docht, en hadd't gedocht, ick ben versekert nouw
 
Dat sy in Boelschap leeft, met Roemer vol van Roemen:1086
 
Met een trouwloose geck, die over al gaet noemen
 
Wat Juffers dat hy heeft soo meenighmaels gesoent,
[p. 158]
 
En op wat leest dat die, en die, moet sijn geschoent.1089
1090
Vaert vrylijck met hem voort, Margriet ghy sult 't beleven
 
Dat hy u als een aer, sal spottelijck begeven,1091
 
Soo ick hem eerder niet met dese klingh deurstoot.
lichthart
 
Ick wou dat ick hem hadd', ick meen hy waer haest doodt,1093
 
En eer hy dese nacht sijn byslaep souw genieten.
koenraet
1095
Ick passer wislijck op, al souwt mijn Vaer verdrieten.1095
vechthart
 
Hoort mannen wy sijn al met Roemer in krakeel,
 
Een yeder voor het sijn, kom laet ons in 't geheel1097
 
Dees questy met ons dry besweeren en uytvoeren,
 
Wie dat hem d'eerste vindt die mach zijn handen roeren,
1100
Wat segjer op?
lichthart
 
Ick ben te vreen.
koenraet
 
En ick soo mee.1100
vechthart
 
Kom voeght u aen mijn sy, een yder op zijn stee.
[p. 159]
 
En sweeren wy sijn doodt, op onse gladde swaerden,
 
Dat die hem d'eerst ontmoet, hem helpen sal ter aerden.1103
Sy trecken de degens uyt leggen die kruyslings over den ander en sweeren daer op.-
 
Soo ick het niet en doe soo blijf ick duyvels slaaf.
lichthart
1105
Ick van gelijck.
koenraet
 
En ick soo 'k mis mijn ziel tot gaef.1105
Steecken de degens op en gaen Binnen.

Tweede uytkomst.

Roemer, Willichart, Margriet, Vechthart, de Wacht.
roemer
 
Ick gae hier ergens heen, daer ick een wijl sal blijven,
 
By eenige vrunden, die t'saem een korts wijl drijven:1107
 
Blijft ghy op geene hoeck soo langh, en my verwacht.1108
willighart
 
Wel Heer het sal geschien, of't most dat ick met kracht1109
1110
Van yemandt wierdt gejaeght dat ick doch niet en hoope.1110
[p. 160]
roemer
 
Soo het te langh duyrden, moogje na huys vry loopen,
 
Eerder swarigheydt viel, van geboefte, wie weet.1112
willighart
 
Ja Heer 't is haer dickmaels te doen om gelt of kleet.1113
roemer
 
Soo je t'huys gaet, weest stil, sonder rumoer te maecken,
1115
Op dat mijn Vader, daer van niet en mocht ontwaecken.
willighart
 
Ick sal 't aerdich doen Heer, laet het maer op my staen.1116
roemer
 
Soo jouw yemandt wou aenranden op 't straat in 't gaen,1117
 
En yets vragen, seght niet, maer gaet deur sonder spreecken,1118
 
Ghy kent de loopers, en de Edelluy haer streecken.1119
willighart
1120
Als ick doe Heer.
roemer
 
Wel paster op ick gae dan heen.1120
[p. 161]
willighart
 
Benje maer wech mijn Heer, ick ty oock haest op de been.1121
+Hy klopt, Margriet in de venster.
margriet
 
Wie daer dus laet?
roemer
 
Ick lief.
margriet
 
Wie sijt ghy?
roemer
 
U lief Roemer.1122
margriet
 
Sijt ghy 't mijn lief, mijn hart, ach waerder naem en noemer,1123
 
My niemandt niet die ick soo hartelijck bemin.
roemer
1125
Noch ick geen waerder Vrouw, als u die ick besin.1125
[p. 162]
margriet
 
Vertoeft mijn lief ick kom om u hart in te laten,1126
 
Soo moghen wy na wensch, in vryheyt t'samen praeten:
 
Welkom mijn lief.
roemer
 
En ghy gegroet mijn waertste hert.
Binnen.
willighart
 
Wat sien ick gints aenkomen soo bruyn en so swert,1129
1130
Isset oock geboeft, neen, my dunckt het lijckt een Joncker,1130
 
Met een degen op 't zy, na dat ick sie in 't doncker,1131
 
Hy komt vast op my aen, ick wijck hier in een stoep,1132
 
En sie wie dat het is een Wael, een Drent, of Poep,1133
 
Neen 't is een Joncker by-gort, ick hoor het aen zijn kleeren,1134
1135
Wat of hy soeckt, daer blijft hy staen en schijnt te keeren:1135
 
Hy soeckt zijn Matressen deur, isse dit, of dat?1136
 
Hy komt weer om, waer nu? hy is op 't onrechte pat,1137
 
Daer gaet hy weer heenen, wat voor volck komt daer ginder?
 
Sijn 't wel mannen? O neen, na my dunckt sijn 't kinder,
1140
Die sijn soo laet niet op.
ratelwacht
 
Een soo het die klock, een.1140
[p. 163]
willighart
 
't Is de wacht na ick hoor, adu ick gae nu heen,1141
 
't Is langh ghenoch gewacht, mijn Heer verwacht de morgen.1142
 
Wie loopt my hier op 't lijf?
vechthart
 
Ick vrund en wilt niet sorgen.1143
willighart
 
Waer van daen?
vechthart
 
Gaet jouw's weegs, en vraegt dat jouws gelijck.
willighart
1145
Dus bars en forts vrient? laetje dienen binje rijck.1145
vechthart
 
Gaet sonder veel praeten, wilje geen slagen krijgen.
willighart
 
't Is best dat ick gae, dese Vent begint te drijgen.
Binnen.
[p. 164]
vechthart
 
Ick wil gaen kloppen aen, en sien of ick voor hem1148
 
By haer mocht komen, en veranderen mijn stem.
Hy gaet en klopt.-
roemer
1150
Wie klopt daer dus laet?1150
vechthart
 
Ick lief doet vry'lijck open.
Roemer in 't venster.
roemer
 
Gaet t'huys en slaept het uyt, of wilt aen de galgh loopen.
vechthart
 
Dat 's geen vrouwe stem, gewis het Roemer is,
 
Doet open quant, doet op, of ick doe open wis.1153
roemer
 
Wie sijt ghy die so bars, by nacht durft commandeeren?
vechthart
1155
Een Eelman die u souw wel garen wat af-smeeren.1155
roemer
 
Een Eelman, ja een guyt die hier maeckt sulck remoer.1156
[p. 165]
vechthart
 
Ick segh dat j'opent, of ick loop de deur in de vloer.1157
roemer
 
Ick segg' schelm vertreckt, of 'k sal my van u wreecken.1158
vechthart
 
Noyt schelm ick was, maer 't is een schelm die ick hoor spreecken.
roemer
1160
Ick segh u noch eenmael, vertreckt of seght u naem.
vechthart
 
Mijn naem Vechthardus is, met eerelijcke faem.1161
roemer
 
Ghy zijt de slimste drogh die oyt de aerd' betrede.1162
+
 
vechthart
 
Dat lieghdy schelm, dat zijt ghy in u doen, en seden,1163
 
En sydy sulcken man, komt hier maer buyten deur.1164
roemer
1165
En of ick wil of niet, dat staet noch in mijn keur.1165
[p. 166]
vechthart
 
Waert ghy geen guyl, geen bloedt, jy souwje kort beraden.1166
roemer
 
Gaet kakelaer en slaept maeckt morgen hier bravaden.1167
vechthart
 
Dat sweer ick sal ick doen, soo ghy my maer verwacht.1168
roemer
 
Daer ben ick me te vreen, maer nu ist doncker nacht.
vechthart
1170
Waer sal ick u alst daeght dan hier ontrent gaen vinden.
roemer
 
Daer ginder aen de beeck, by de volwasse linden.1171
vechthart
 
Daer is mijn wapen-pant, siet dat je 't niet vergeet.
Geeft d'handschoen.
roemer
 
En daer is oock de mijn, hout u maer slechts gereet.
Geeft oock.
[p. 167]
vechthart
 
Nu dan ick gae na huys en sal vroegh morgens komen,
1175
Siet dat jy niet te langh blijft in u uchten dromen.

Derde uytkomst.

Roemer, Vechthart.
roemer
 
Het daegraet in 't Oosten, het licht schijnt over al,
 
Hoe weynich weet de liefste wat my vervaren sal:1177
 
En 't geen dat tusschen my en Vechthart is gheschapen;1178
 
Vermits de soete Nymph' lagh in haer uchtend slapen,
1180
En nergens of en weet, dat my die guyt Vechthart,1180
 
Tot dees ghesworen kamp, baldadigh heeft ghetart,1181
 
Tot dese kamp waer in ick hem hoop te vernielen,
 
En met dit snydend' swaert sijn lichaem te ontsielen:
 
Hy kent noch Roemer niet, hy weet niet wie ick ben,
1185
Maer voor de middach Son, sweer ick dat hy my ken,1185
 
Voor kloecker, als ick nu geloof hy my gaet achten.1186
 
Sou hy de lievaert sijn die by u souw vernachten,1187
 
Mijn waerde lief Margriet? wat neen ick 't niet geloof,1188
 
Ick ben u lief alleen, en 't puyckjen oock te Hoof:1189
1190
Een die het waerdich is, ja die my selfs durft roemen1190
[p. 168]
 
Ghedaen te hebben 't geen hy noyt heeft hooren noemen.1191
 
Nu wel hier is de Lind' waer aen hy heeft versocht,1192
 
Dat ons verschil, dus vroegh, ten eynd' sou sijn gebrocht:1193
 
En hem en sie ick niet, ick wil hier wat vertoeven,
1195
Op hoop dat ick mijn macht mach by de sijne proeven,1195
 
En setten my hier neer, doch sien ick eerst eens om,1196
 
Of hy van heynd of gintsch, hier nergens niet en kom:1197
 
Daer komt hy 'k sie hem gints rontom in 't stale wapen,1198
 
Doch sonder eenich hulp van dienaers of Schilt-knapen,
1200
Sta stil Vechthart, sta stil, en hoort 't geen dat ick spreeck.
vechthart
 
Geen woorden meer, 't is tijdt dat ick mijn leet nu wreeck.
roemer
 
Waerom 't gevecht geschiet dient yeder eerst te sweeren.1202
vechthart
 
Dat deed' ick flus, nu t' sa Roemer wilt u verweeren.1203
roemer
 
't Is niet uyt schrick noch vrees' dat ick te rugge wijck,
1205
Maer om dat my van u geschiet groot onghelijck.1205
[p. 169]
+
 
vechthart
 
Noyt onghelijck ick dee, u in 't minst nae mijn oordeel.1206
roemer
 
Ghy doet, vermits dat ghy nu vechten wilt met voordeel,1207
 
En hebt u wapens aen daer ick nauw ben gekleet.1208
vechthart
 
Dat ick u soo verwon, 't waer my van herten leet,1209
1210
Ick legh die willigh af soo ghy wat wilt vertrecken,1210
 
Hoewel het weynich u tot voordeel doch sal strecken:
 
Daer leyt het Harnas nu, de ringkraeg en de helm,1212
 
Noch sal ick lijden doen u dat ghy zijt een schelm.1213
 
t' Sa elck verweert sijn saeck kloeckmoedich met den degen.1214
roemer
1215
Alree man ben je reed, men is hier niet verlegen.1215
't Gevecht gaet aen.
vechthart
 
Daer quant datser een, segg' op hoe gevoelje nouw,
 
Ist ernst seght of niet? hou daer dan noch een douw.1217
roemer
 
Ay my ick ben gequetst, doch sal mijn schae verhalen.1218
[p. 170]
vechthart
 
'k Sweer dat ick u dien treck wel dubbelt sal betalen.1219
roemer
1220
Gemist ist voor dit mael.
vechthart
 
Ick worstel dan met dy,
 
Kent dat u saeck is vals.1221
roemer
 
Ick nimmer sulcx bely.
vechthart
 
Dats dan u koppigh loon u tot de doodt te helpen.1222
roemer
 
Ay my verrader ach! het bloet komt overstelpen1223
 
Het flauw benauwde hert, ay my! ick sterf, ick sterf,
1225
Sonder dat ick adu ach! van mijn lief verwerf.1225
vechthart
 
Licht daer ghy snoode guyt, hier is u recht gebleecken.1226
roemer
 
Mijn saeck rechtvaerdich was en God mijn leet sal wreecken.
[p. 171]
vechthart
 
't Vertrecken dient my best, en doe het harnas aen,1228
 
Hier ergens achter weeghs, eer yemant hier komt gaen
1230
Verby, men dencken sou alst is, dat ick 't hadd' bedreven,1230
 
Doch sal hem eer ick gae volkoom de reste geven.1231
roemer
 
Ay my! ist niet genoech dat ghy my hebt ghemoort,
 
Dat ghy mijn stervend' rif noch deur, en weer deur boort?
 
Hoe weynich weet mijn lief waer dat ick sal vervaren?1234
1235
En als ghy 't weten sult, wat sal 't u droefheyt baren,1235
 
Dat ghy u Roemer sult genieten nu niet meer;
 
Die u benomen heeft u kuysheydt en u eer.
 
O Godt vergeeft mijn Sond', mijn straf die was rechtvaerdich,
 
Ick ben voor mijn moet-wil wel duysendmael meer waerdich:1239
1240
Nu vind ick waer de spreuck, dat 't luck is ebb' en vloet,1240
 
En dat het loopt op 't eynd' Wie quaet doet, quaet ontmoet.1241
 
Och Vader! u vermaen, die word ick oock in dachtich,
 
Ghy raden my tot Godt, die goedigh is, en machtich:1243
 
Ick sloech het in de windt, maer lacy! nu te laet,1244
1245
Vind' ick het siel versuym, van u gewenste raedt.
 
Adu Margriet adu, in eeuwicheydt wy scheyden.
 
Adu Vader adu, ick kan niet langer beyden.1247
Sterft.
[p. 172]

Vierde uytkomste.

Vechthart, Margriet.
vechthart
 
Ick wil nu na de woonst, van mijn Margriete gaen,
 
+En sien hoe 't haer bevalt, wanneer zy 't sal verstaen,1249
Voor haer deur.
1250
Margriet mijn lief ontwaeckt, ontwaeckt mijn uytverkooren,
 
Ontwaeckt mijn tweede ziel, wilt u Vechthardus hooren,
 
Margriet mijn lief, Margriet, en kent ghy niet mijn stem,
 
Ontsluyt u venster, en ghy sult hier vinden, hem,
 
Die ghy bescheyden hebt, by u mijn lief te komen.1254
margriet
1255
Voor lief ken ick u oock.1255
vechthart
 
Mijn lief zijt ghy aen 't dromen.
margriet
 
Neen lief wat is u wil?
vechthart
 
Dat ghy de poort ontsluyt.
 
Of siet ten minsten eens om my te venster uyt.
 
Waren 't al mijn vrunden, die nu sijn mijn vyanden,
[p. 173]
 
Ick voerden u mijn troost met my uyt dese landen;
1260
Ick voerden u mijn lief wech eer het yemandt wist,
 
Noch weten souw voor dat ghy al langh waert gemist.1261
margriet
 
Waer wout ghy my voeren stout Ruyter wel gemoet?
vechthart
 
Onder de Linde groen, mijn troost mijn waerste goet;1263
 
Onder de Linde groen, daer ghy eerst sout te recht
1265
Verstaen mijn trouwe min.
margriet
 
Vergeefs ghy sulx al secht,
 
Vermidts ick in den arm van mijns lief legh met eerwaerdicheyt.1266
vechthart
 
Ha snoo geveynsde vrouw, nu merck ick u lichtvaerdicheyt:1267
 
Ghy waent hem in u arm, maer neen het is niet waer,
 
Gaet onder geene Linde verslagen leydt hy daer,1269
1270
Foy u Margriet! foy du dubbel valsche Vrouwe!
 
Onwaerdich zijt ghy nu u Roemers vaste trouwe,
 
Hy sterft om uwent wil, en ghy hebt met bedroch
 
Hem en oock my verleyt en anderen doet noch:1273
 
Ghy hebt my trouw en min, en Roemer oock geswooren,
1275
Ghy seyt ick was u hert, en Roemer was verkooren:1275
 
Ghy seyt dat ick alleen, u trouw besitten souw,
[p. 174]
 
En hadt aen Roemer al, gheswooren echt en trouw.1277
 
Ghy seydt dat ick alleen u Maegden-roos sou plucken,1278
 
En Roemer hadse wech, de bandt die was al stucken.1279
1280
Trouwloose dits de vrucht van u meyneedigh spel.
 
Dat Roemer is gedoodt en wandelt na de Hel:
 
Ach! dat ick eerder niet mijn gramschap kost inbinden,
 
Voor dat sijn bobbelend' bloedt bespatten most de Linde.1283
 
Och Roemer ghy zijt heen, en Margariet blijft hier:
1285
Die trouweloose Vrouw, jae eerder Tyger dier:1285
 
Nu, nu bevind ick 't waer, en sal 't oock staende houwen,
 
Datter niet lichter keert dan sinnen van Joffrouwen,1287
 
En sal geen meer geloof geven aen eenich maeght,
 
Die om eens anders gunst, maer wulpse liefde draeght.1289
margriet
1290
Seght is mijn lief dan doodt?
vechthart
 
Ja doodt en anders niet,
 
Dat is om uwent wil, gelijck ick segh geschiet.
 
Vaert Juffer na verdienst, om u soo moet ick swerven,1292
 
Om u, oock hachlijck ick, moet schandelijcke sterven.1293
Binnen.
Derde bedryf in groot kapitaal; Eerste uytkomst cursief - 990 sierletter M over 4 regels - 992 stoet. in 1638 en 1644 stoet,
990die sy gegroet: wees gegroet (die is expletief).
991malen: het beeld oproepen van.
992sijn Moeders stoet: het gevolg van Venus.
994En u: en omdat gij u.
996geen geveynsde aert: niet iemand met een vals karakter.*
997Noyt trouwe enz.: nooit heeft trouwe liefde minder geveinsdheid voortgebracht.*
+E 1 ro
999liefd' of min: liefde of verliefdheid.
1000De trouw enz.: de trouw wordt vaak veinzenderwijs geboden; die is herhalend onderwerp.
1004elck weet enz.: iedereen weet wel op een slimme manier te veinzen; hem is wederk. vnw.
1005al te kranck en broos: zeer zwak en kwetsbaar.*
1006De waerom is enz.: hij hoeft het (nl. zijn geveins) alleen maar verborgen te houden. (De waerom = de bedoeling; zie MNW IX, kolom 1578).
1007of sal: of hij zal.
1008hy brengt enz.: hij weet zijn doel te bereiken.
1009simpel: onnozel; slecht: dom.
1010quaet: moeilijk; de gront des hert ... te mercken: te doorzien wat er in iemands hart omgaat; hert i.p.v. herten mogelijk metri causa.
1012te recht: met recht.
1013daer: terwijl, hoewel.
1014verseeckert: er zeker van.
1015ick leet enz.: zou ik uw woorden lijdzaam verdragen.
1016ick weet ghy: dat ik weet dat je.*
1017tot geenigher tijdt: nooit. Vgl. WNT IV, kolom 684.
1018openbaer: algemeen bekend.
1019Vertrouwt my toe: geloof me (dat).
1020mits: omdat.
1021and're meer enz.: anderen meer liefgehad dan jou, Roemer. Of misschien: anderen dan jou, Roemer, lief gehad.
1022snoeperyen: erotische genoegens.
1023't Ghespreck van u: je woorden.
1025sluyckt: heimelijk smaakt.
1026yemant meer: iemand anders.
1027Doen: toen.*
1028boel: minnaar; voort mocht gheschien: verder voorgevallen mag zijn.
1030en aers geene: en niemand anders.
1031Nu ten klocke dry verschenen: deze middag om drie uur (verschenen: laatstleden).
1032die stucke guyts: die schoft (vgl. WNT XVI, kolom 329).
1037u Boel: je geliefde; met dit woord en met het volgende u Wijf zinspeelt Margriet op de sexuele omgang die zij met Roemer heeft gehad (vgl. vs. 830 en vlg.).
1038Dat: aangezien; de vzn. 1038 en 1039 geven de reden voor de vraag in vs. 1037; yemandt meer: [dat] nog iemand.
1041lief: liefheb; en soo enz.: en als ik er een eed op mag doen (voor het vraagteken zie de aant. bij vs. 355).
1042ick nimmermeer enz.: dat ik nooit met een ander dan met jou geslapen heb.
+E 1 vo
1043gonst: genegenheid.
1045schelden: verwijten; als is expletief.
1046laet ghy enz.: laat je je Margriet dan in de steek.
1047soo veer: op voorwaarde dat.
1051stillen: met rust laten (deze betekenis niet in WNT XVI, i.v.).
-staen en luysteren: staan te luisteren.
1058mijn wille komen nader: mijn zin doen.
1059gelooft: geloof het; van mijn Vader: voor mijn vader.
1060onse Somer woonst: ons zomerverblijf, ons buitenhuis.
1061mijn schoonst (aanspreking): mijn schoonste.
1063noch meer ontsegghen: nog langer weigeren.
1064ontsiet ghy niet: vrees je niet.
1065't schuym geboeft: het geboefte (zie de aant. bij vs. 997); onthouden: ophoudt (meerv. ad sensum).
1066of wil: of ik wil.
1068dat: indien het (Zie Weijnen Z.T. § 108: ‘Dat kan bij coördinatie andere voegwoorden vervangen’); geschach: geschiedde (oude sterke verledentijdsvorm; zie WNT IV, kolom 1720).
1071Soo: indien; aenrandt: overvalt; sal: zal hij.
1077Als de kloek weynich slaet: in de kleine uurtjes; uit vs. 1140 blijkt dat Roemer tegen één uur komt.
1078welvaert: vaarwel.
1079En ick verwacht enz.: en ik wacht de tijd af waarop ik mijn liefdesverlangen kan bevredigen.
1080mijn waerde lief: mijn lieve liefste.
1082foey uwe gayle minnen: schaam je over je wulpse minnarij (zie WNT III, kolom 4600 voor de constructie).
1083sulcken: zulk een; schoont: schoonheid (eig. schoonte); vgl. WNT XIV, kolom 853; Hoers: hoerachtig.
+E 2 ro
1084sulck een struyck: een telg uit zo'n geslacht; haer soo verwerpen: zich zo vergooien.
1086in Boelschap leeft: een intieme verhouding heeft.
1089En op wat leest enz.: en op welke manier die en die (jonge vrouw) aangepakt moet worden.*
1091u als een aer, sal spottelijck begeven: jou evenals een ander tot spot van iedereen in de steek zal laten.
1093haest: spoedig.
1095Ick passer wislijck op: ik zal er zeker voor zorgen.
1097voor het sijn: om zijn eigen redenen.
1100En ick soo mee: dat ben ik ook.
Tweede uytkomst cursief.
1103Dat: opdat, of vooruitlopend op de toestand na de eedsaflegging: zodat.
-over den ander: over elkaar.
1105mis: in gebreke blijf; mijn ziel tot gaef: doe ik afstand van mijn zieleheil.

1107een korts wijl drijven: de tijd aangenaam doorbrengen.
1108geene: gindse; my verwacht: wacht op mij.
1109met kracht: met geweld.
1110gejaeght: verjaagd.
1112Eerder swarigheydt viel: voordat er moeilijkheden zouden komen.
1113haer: hun.
1116aerdich: bekwaam, naar behoren; laet het maer enz.: laat het maar aan mij over.
1117aenranden: aanspreken, aanklampen.
1118niet: niets; gaet deur: ga er vandoor.
1119de loopers enz.: de streken van loopers, d.z. lichtmissen, hoerenjagers (WNT VIII, kolom 2885), en van edellieden.
1120Als ick doe: dat doe ik (bevestiging van vs. 1119; vgl. WNT II, kolom 244); paster op: doe wat ik je gezegd heb.
1121Benje maer wech: als je maar eenmaal weg bent; ick ty enz.: ga ik er ook vlug vandoor.
+E 2 vo
1122U lief: uw liefste; hierna denke men een komma.
1123ach waerder naem ... bemin: ach, een dierbaarder naam, die ik zó lief heb, zou niemand mij (kunnen) noemen.*
1125Noch ick ... Vrouw: en ik (zou) geen dierbaarder vrouw (kunnen noemen); besin: lief heb.
1126hart: mijn hart (aanspreking); vgl. vs. 1123.
1129bruyn: donker.
1130Joncker: jongeman van adel of uit de gegoede burgerstand.
1131na dat: voor zover.
1132vast: recht; in een stoep: binnen het hek van een stoep.*
1133Poep: Duitser, meestal afkomstig uit Westfalen, Ditmarschen, Embden en omgeving.*
1134by-gort (bastaardvloek): verdorie; aen zijn kleeren: aan het geluid dat zijn kleding bij het lopen maakt?*
1135Wat of hy soeckt: Wat zou hij zoeken?
1136zijn Matressen deur: de deux van zijn minnares. Zie ook de aant. bij de toneelaanwijzing na vs. 855.
1137op 't onrechte pat: de weg kwijt.
1140Die ... op: Willighart verwerpt hiermee zijn ongerijmde veronderstelling; het: heeft (gewoonlijk heit).
1141adu: ongewone vorm van adieu (WNT Suppl. I, kolom 404).
1142verwacht de morgen: wacht de ochtend af, komt vannacht niet meer terug (vgl. vs. 1111).
1143en wilt niet sorgen: wees maar niet bang.
1145forts: brutaal, grof; laetje dienen enz.: commandeer je hond en blaf zelf (binje: als je bent).
1148voor hem: in zijn plaats.
-gaet en klopt: gaat aankloppen.
1150vry'lijck: gerust, onbevreesd.*
1153quant: kerel.
1155af-smeeren: een pak slaag geven.
1156guyt: schelm, schavuit.
1157of ick loop enz.: of ik trap de deur in.
1158van u: op u.
1161eerelijcke faem: een eervolle reputatie.
1162drogh: bedrieger.
+E 3 ro
1163dat: nl. de slimste drogh enz.; in u doen en seden: in je hele manier van doen.
1164sulcken man: zo'n flinke vent (sulcken uit sulck een).
1165dat staet noch in mijn keur: dat is mijn eigen verkiezing nog, dat zal ik zelf nog wel uitmaken.
1169 nacht. in 1638 en 1644 nacht,
1166guyl: lafaard; bloedt: sukkel; jy souwje enz.: dan zou je een snel besluit nemen.
1167Gaet ... slaept: ga slapen, zwetser; maeckt morgen enz.: laat morgen hier maar zien wat je durft (bravade: snoevend vertoon van dapperheid; WNT III, kolom 1158).
1168soo ... verwacht: als jij maar op mij