Wet! wet! wet! sey; hoe dus? wat sinnen hier al duytsche francksen?1

Wel hoe ist hier, spuel-op een reys mafje, wy sellen de dóót dancksen.2

Ick lóóf niet of de hiele halve stadt raackt noch wel op de bien.3

Wel hoe kyct duese Muruwert so? heb jy van jou leven gien menschen esien?4

Siet hum daar ien reys staan: hoe grynst hy met zyn tangden,5

Wel halef-saalige soetert! ay lieven, houwt jouw hangden,6

Schaamt jou! dat jy hier lecht en Tabackt, en quylt, en róóckt,7

Denckt dat ien angder vande bange lucht schier kaeut en kóóckt,8

Wy sinnen niet verkuyst met jou respen, noch met jou stincken,9

Lóópt inde Taback-huysen wil jy taback leggen en drincken.10

Die dorstige Dirck die leydt en roept, en raast, en gilt, en tiert,11

In al hóórt hy wat moys, hy weet seper niet waer't hiert of miert.12

Kyck! Meck en Lauwter die goyen mekaar mit schillen,

Dattet de kyeren deen, men souwse so wat billen.14

Jeny hoe blyt is Machtelt datse by sucken moye vryer // is15

Sy lacht dat huer monght schier ien vaam wyer // is.16

O dese schyt-jaghers! hebbent in huer gadt as duyts // bier,17

En duese Schimel-korn, komt met zo veel gheluyts // hier.18

Wel Móóses ay doe Dayvels dier! ick moet wat by jou komen quaesten:19

Ja kynts ick souwt iouw wel kuenen ofsien met drie haesten.20

Barber en Tuenis die lief-óógen, en warpen mekaar om 'tsierst21

In om hum gien blaeuw óóch te smijten, so kauwt syt ierst.

Dit klóótjes volck vande vesten, of uyt de slopjes,23

Die legghen en loopen, in goyen elck ien mit dopjes.24

Heer hoe wangelatich ist volck! niet waar? niet waar?25

Dat segh ick, dat sech ick, ast is, ast is, wel moer, binje daar?26

Maar wat bin jy ien soete botterdoos? jy kamelotten kin.27

O mennichje! dat is ien aansigje, het glimt as ien tin!28

Trouwen jy bint wel kruydigh, tis wel te sien dat dit delfs puyk // is29

Seper jy bint zo blanck as ien Zeelt ongder zyn buyck // is.30

Jy sych-sóómer! gy rósebóóm! jy soete-boter, ien kinnetje daachs,31

Ick wot wel ien dubbeltjen aen jou versnoepen, quamt maar iens slaaghs.32

O myn! ick wor so nuwelyck: ick wor schier wilt enne byster33

Nouw lieflyckheyt, sietmen een reys an? wat so; dat is ien vryster.34

Myn wyf en ick, wy soende mekaar lestent inde praam,35

S'is nouw al wat midt den ierste, sy sel muegelyck inde kraam,36

In hielle uytstrengen dach, in doet zy niet dan kraken,37

Ick macher niet iens; ist niet waar? an jou voorhooft raken?38

Dats nouw al eveveul, ick heb daar ien reys eweest in stee,39

Gy muecht deincken wat icker met onse Nelletge dee.40

De Burger die schonck ons de wyn as water, in sy was so soet as suycker,41

Kyck wy brochtent gelt vande gróóte Bruycker,42

Heer de man onthaalden ongs so ondeuchtelycke wel,43

Komt laat ons dit in gaan, komt myn Sinnelycke Nel.

T 'Scherpsinnigh snel vernuft kan toch te vluchtigh ylen;45

't Reyst in een oghenblick veel hondert duysent mijlen!

De vlug-gevlerckte-geest seer jachtigh vast bevroedt,47

Watmen in 't ander endt des ruyme werelts doet.

't Weetgierich-tochtich-hart kan 't al met kunst af peylen,49

En doet belust om winst de Gloob met moeyt beseylen.50

Aansiet de spieghel hier van dit myn segghen: want51

Myn ongetemde lust was warsch van't Vaderlandt,52

Een yver-grage tocht vermanden myn gepeysen,53

En dwang myn domme Jueghd, tot dese vaardt te reysen,54

Verselschapt met de Min, en met de lust, gelyck55

Om sien 'tberoemde Hof van 't groote Keyser-ryck,

Dat d'oude Constantyn de Tytel heeft gegeven:57

Remiklus zyn Na-zaat, is het gebiedt gebleven,58

Die nu met rust en vruecht zyn gróót gewouwt besit,59

En stiert de Volcken met een Reden-ryck gebit.60

Hy isset! die den moedt der wilde Moren temden,61

En die nu werdt gevreest van Inwoonders en Vremden.62

Zyn Heerlijckheyt ontsiet de Ryckste, en de Vroomst63

Om zyne macht te sien, scheen d'oorsprong van myn koomst.

Myn wegh over de Zee, om herwaarts an te komen:

Ghy waart de oorsaack, Lief! myn Werelt! en myn Son!

Die ick beminde, eer dat ick u sagh of kon.

Alleen ben ick om u dus vlammend' voortgevaren,69

Door t'holle water quaat, en sporelóóse baren.70

De natte Golven koudt kosten myn heete Vlam71

Niet blusschen, ist niet vreemt? voor dat ick by u quam.72

Seyl-steene van myn Hart! u wonderlycke krachten73

Die trocken van so verr', myn ziel, en myn gedachten.74

So haast u dueghd en schóónt my eens ver-reeckent wart,75

So haast gaf ick de Min huys-vestingh in myn Hart.76

O leven van myn ziel! o voedster van myn sinne!77

Hoe ick u meerder sie, hoe ick u meer beminne.

Almachtige Goddin! van wien myn vruechde daalt,

Ghy, die met reyne gunst myn ware ionst betaalt:80

De Vingerling van Gouwd, die ghy my hebt gesonden,

Vermaandt my alle daaghs, hoe dat ick ben verbonden.82

Meestersse van myn sieckt, myn eenigh Toeverlaat!83

Ghy die myn ziele salft, met u troost-rycke raat.84

Lief, 't zedert dat ghy my de blyde Maar liet weten,85

Heb ick met onrust groot vyf daghen langh versleten

Tot hier, dat Kardin my de tydingh heeft ghebracht:87

Dat inde Boomgaart ick moet komen dese nacht,88

Daar d'uytzicht vande zaal, het bloemhof kan ghenaken,89

Alwaar d'Infante haar ghewoon is te vermaken.90

O wenschelycke Mie! die myn hert nauw ghelóóft,91

Die my van blydtschap 't pit van al myn kennis róóft.92

Ist moogh'lyck dat myn vrouw haar kan alzo verneren,93

Dat sy myn byzyn wel als ick het haar begheere?

Ay goude Phebe deckt doch 't schitterend' glantzich hóóft95

U noeste paarden woest, zyn moedt en afgheslóóft:96

Hoe? moeghdy met u sweep u jacht noch langher terghen?97

Begraaft u helder licht eens achter d'hooghe berghen.

Gunt het ghevoghelt rust, de dieren mat vermoeyt99

Haar lóóve macke leen met koelte fris besproeyt.

Met geeuwen, recken, nu de stille nacht zeer wenschen,

De winden sust in slaap. send al de werelt vaack,

Op dat ick an myn wensch, en by myn lief gheraack;

Die na myn komste haackt, als ick na haar met pynen.105

Bekleedt de blaeuwe lucht met graauwe-wolck-gardynen.

Tot dat de bruyne nacht de Aarde gants bedeckt.108

Wat klauwtert uyt myn hart, tot boven in myn sinnen,109

En doet 'tberoerde-Breyn een harde strydt beginnen?110

Laas tusschen myn Natuur en redelyck vernuft,111

Waar door myn geyle iuecht afwijsich schuylt en suft112

Int hartje van myn tydt, in't beste van myn dagen,113

Wat mach myn oude schaamt velt-vluchtich so veriagen?114

Ay al te blóóde vrees! wat wyckt ghy voor een kindt?115

Barvoets de lecker is, beroyt, heel naackt, en blindt.116

De gróót-hartige Eer, geharnascht met de Reden;117

Hóórt voor de Wapen-godt niet uyt zyn tret te treden.118

Te laat. Ick sie de schult van d'onbedachte daad,119

Vergeefs is d'achter-docht, en vruchtelóós de Raad,120

Voor die moetwillich hier het óór der zielen stoppen,121

Ist voor een Dood-mans duer, sonder in laten kloppen.122

Florendus, lief! Als ghy te bedde laacht ghewont

Wiert ick ghequetst, door t'sien, en ghy, daar duer ghesont.

Het vinnich staal helaas! nootsaackten u de smarte,125

Florendus, u ghesicht, dringht duer tot in myn harte.126

Het entten noch Byt-salf, noch u seltsame pijn,127

En mach int alderminst gheleken zyn by mijn:

Ghy moocht vry onbeschroomt, u noot, vrypostich klaghen,129

En ick, moet laas! mijn wee in 't hart verborghen draghen.

U wonden, zijn int vleesch, de mijn zijn inde gheest,

Waar vintmen Arts of kunst die sulcken quaal geneest?

Ghy die my hebt ghewont, moet my oock heelen weer,

Als t'scharpe yzer van Achilles gave speer,134

Die heelden, quetsten, en ghenas het selfde zeer.

Dat diese heeft ghemaackt, die moetse oock ghenesen.

Gryane zydy dol? anmerckt eens wat ghy doet:

Ghedenckt an t'Edel bloet, van u verheven Maghen,140

U hoocheyd ghy verneert door ydel wel behaghen.

Dat ghy den schermheer mindt van u Heer-vaders staat?143

Die dees Stadt heeft beschudt, en Gamesi verslaghen,

Door wien, wy blijckelijck ons dood voor ooghen saghen?145

Ick sal met danck, en gunst hem weer vergelden, die

Hoochprijswaardighe saack. Waar ick bequaamheyt sie.147

Gryane! het waar schand dat ghy had laten sterven

De gheen, door wien wy al het leven noch verwerven.149

Het middel was in u, Ghy hebt zijn dood verhoet,

Ghy hebt zijn bittere pijn, met lieve tróóst versoet.

Hoe popelde mijn hart, ach! doe mijn Broeder seyde152

Dat Florendus, den Prins, gantsch lach op zijn verscheyde?

Mijn hayr rees overendt. Mijn Adren krompen toe,154

My stremde 't bloet int lijf, hoe wee, was mijn te moe?

Mijn swacke ooghen root, die sweeten blancke tranen,

't Verdubbelt my mijn smart, als ick het noch vermane.157

Mijn steenen aansicht ginght ontveynsen, laas met kracht158

Maar in mijn ziele heeft d'onthouwenis gheen macht.159

U harte ylingh souw, van tranen nat uytbreecken.

Na suchten lang int endt, soo rees ick jachtich op,162

En klaachde Kardin, mijn tot barsten volle krop:163

'k Heb met een gouwe ringh hem by mijn lief ghesonden,

Die haastich heeft door troost veel beterschap ghevonden.165

Ick ontboot hem van daach te Nacht, op lues en uur166

Te komen in myn Hof by de vervallen muur,

Van waar ick alst mijn lust, seer lustich kan anschouwen168

Het vlacke platte landt, en die flauwe Lans-douwen.169

Nauwlijcx huechtet mijn, dat ick laast met hem sprack.

Wat dat den Adel sal van uwe stoutheyt segghen?173

Temt die begheerten woest van uwe sotte Juecht!174

Ick sift, nu uyt de nóót, een loffelijcke duecht175

Ick heb het veylichst, van twee quaan, het best verkoren:176

Ach waar Florendus dood! ick selve gingh verloren.

Wel onbesinde mensch, ghy maacktet al te grof,178

Men mompelt over straat van u een quade lof.

Sy konnen, van my niet meer segghen als sy weten

Ick volch de Minne die in mijn jonck hartje wies

Door Florendus den Prins, het hooft van mijn verkies.183

Hy oordeelt ons te sot, voor Minnelóóse menschen184

Die waant dat Vrouw-lien, niet verkiesen noch en wenschen185

Het gheen haar kuerich óóch door lusten wel ghevalt,186

God gheef oock hoese zijn van verruw of ghestalt.187

Ist een ghewoon ghebruyck, onder ghemeene vrouwen188

Souw my de naam van eer, mijn soetse vruecht onthouwen?189

So waar ick liever dan een Ambachtsman zijn vrouw,

Eer ick de dochter, van de Keyser wesen wouw.

Wat reden of wat Wet de hóóchste kan verbieden192

't Gheen wel gheoorloft is, de plompe laghe lieden?193

Daar komt af watter wil, wech schaamte, sorch en eer194

Waar door ick in mijn juecht mijn soetse vruecht ontbeer.

'tBehaacht my niet met al.

Ick achte niet op de reden,202

Gryane Keysers kindt! u hoocheyt die betaamt236

Te cieren 'tgróóts gemoet, met goddelycke schaamt.

U eerbaar voorhooft, en 't maachdelycke wesen,

Behóórt geen dingen meer als voor de schand te vresen.

Wiens leven elck een juyst wel na te volghen tracht,

So ghy d'onkuysche lust durft sorgelóós gaan wagen,

U arm gemeent (misschien) sal't eeuwelyck beklagen.

Wat! waarschouw' ick om niet die't niet na volgen wil?245

'tIs beter dat een hóóp on-nut-volx ga verloren,

Dan een soo braven Prins! een Konings zoon geboren,

Die van Gryane is onscheydelyck verkoren.248

Het kost dan wat het mach, myn wil sal zyn volbracht.

Ick gaap, ick snack, ick ióóck na die gewenschte nacht,250

Ick wensch dat hem de Heer geluckich wil geleyden,

Ick ga hem met gedult in onsen Hof verbeyden.

Ick hebbe haar ghestijft met reden-loos an-raden,257

Tot verderf van haar eer, door schandelycke daden:258

Hy doet my vangen snel, en rabraacken met schanden,

Ja vierendeelen wreet, tot pulver toe verbranden.

Voorseker sou hy my in Oly sieden willen,

Of liet ten minsten my al levend' 'tvel afvillen,

Dat tot een afschrik hy voor 'tRaat-huys sou doen slaan,

Op dat elck souw uyt vrees met trouw, en voorsicht raan:268

Ach! waar ick stom geweest, of had icx my gelaten,269

So waar Griane noyt verraden door myn praten.270

So waar ick niet bedroeft, door sorgeloose daadt,271

Mijn wysheyd komt helas! (God betert) veel te laat.

Al wertmen in het Hof verheven hóógh in eeren,

'tValt met zyn meerder swaar en sorg'lyck te verkeeren.274

Sy kan, sy mach, noch wil het weder-roepen niet,

So haast de woorden ons zyn uyt de mondt gevlogen,

Is 'tweder-keeren, laas! heel buyten ons vermogen.

Siet hier de schoonste tijdt, die g'immer wenschen meucht.

De Deecken vande Nacht heeft al de lucht betrócken,281

Om dat u voorslagh souw te beter u gelócken:282

De gróóte Keyser slaapt nu by de Keyserin,

En u Staat-dochters al, ia 'tgantsche Hofgesin.284

De Maan, haar gaat om u in duyster-wolck bewarren,285

Sy sendt u lief het licht der tintellende Starren.

Het Pluym-Gedierte droomt, nu weydt sich 'tschuwe Vee,287

Hóórt deynings plassen zoet, nabootsende de Zee.288

De vruchtbaar Aarde ruwt, 'tschynt dat de Winden slapen,289

De nacht die is de Mensch tot een verpóós geschapen,290

De helft vande tyt, van't Menschelyck geslacht,291

Wert met de dóóde slaap vergetel door-gebracht.292

De daaghsche Arrebeydt die sit nu vast gekluystert.

Florendus, 'tschyndt dat ghy dees hooge gunst veracht.

Wat schurende gekraack vervult myn open óóren?297

Hier komt Griane, siet! van achter d'Hage dóóren.

Ick duchte dat Kardin zyn last niet wel voldaan // heeft,301

Of dat Florendus dat niet recht van hem verstaan // heeft.302

Misschien hy yemant hier geworden is gewaar,

En gaat nu uyt zyn wech om te bedrieghen haar.308

Mijn harte sorcht met anghst, en t'hóópt met gróót verlanghen,309

Ick vreese dat mijn lief mach yewers zyn ghevanghen:310

Want so de ruyter-wacht hem te ghemoete komt,

En sien hem so ghedeckt ghewapent en vermomt,312

Veel-licht sy souden met haar vryheyt hem aantasten:313

Dat hy onwaardelyck souw nemen van die gasten.314

Of moghelyck hy heeft met yemand een ghevecht,

En wert nu met ghewelt ghedronghen voor het recht,316

My souw de waarheyt wel hier lusten van te weten:317

Of souw myn liefste my, al willens wel vergheten,318

Nu hy myn slechtheyt siet en stelt my so te luer?319

Het quaatste komt helas! de zeer bedroefde vuer.320

De gróótste minne is omcinghelt staach met vreesen,

Alwaar dat liefde is daar moet oock sorghe wesen.

Myn lief is (sorch ick) ghelóópen inde wal,323

En is (dat God verhoed,) ghestorven vande val.

Ist dat myn lieve lief zijn gheest daar heeft ghegheven,

Ick sal hem volghen strax, en enden haast myn leven.326

'tVeranderlycke hart en weet niet wat het wil.328

'tUytstellen van mijn lust verdrucken myn ghedachten:329

Ach mijn Lerinde! hoe verdrietich valt het wachten?

Ay sus, Mevrouwe sus, ick bid u dat ghy swyght,331

Op dat u Vader niet, door Spien, de wete kryght.332

Ghy moet de lust uws juechds besnoeyen en besturen.333

Komt Frene, treedt doch an, siet hier de hóóge muren,

Myn oude vrunt, myn Heer, myn heymelycke raat!335

Ick vind de middel om te overkomen quaat.336

Mevrouw ick eysch tot Mie van u een lieve soen,337

Lerinde wat is dit voor een manier van doen?

Myn lief! myn al! myn eer!339

Mevrouwe u ghebot my herwaarts heeft ghejaacht,340

Ghebiet, en leeft met my na dat u goetheyt haacht:341

Siet hier u onderdaan, die noyt aan u verdiende

Het minste van u jonst, die 't leven ghy verlienden.343

Nadien dan dat ghy hebt beschermt myn ionghe lyf,344

Vergunt my o myn Vrouw! dat ick vóórts uwe blyff,

Myn leven (ick voorwaar) in geener wys begheeren346

Als om u dienst te doen, te minnen, en te eeren;

Want sonder uwe gunst, de wreede dóót souw myn

Veel aanghenamer als het soete leven zyn.

Florendus liefsten vrundt, seght: hoe? wanneer, en waar

Heeft d'oorspronck vande min in u verspreydet haar?

Infante, als ick noch was in myns Vaders palen,352

Daarmen my aldereerst van u quam te verhalen,

En onder ander wert u schoonheyt my vertelt,

Waar op ick o myn Vrouw! heb stracx myn hart ghestelt.

Het welck Princesse lief! knaphandich knielde neyghend,356

En heeft u door de hoop, zyn selven toegheeyghendt.357

Den aanwasch was so gróót van myn begonnen Min,

Dat ick, niet meer myns selfs, maar u vry eyghen bin.359

Ick voel in my (t'is waar) nu anders gantsch gheen leven,

Als dat tot uwen dienst, noch is in my ghebleven.

Zo verr' het u behaaght myn hoogh-gheboren Vrouw.

Ick belooft u, o myn lief! in als te zyn ghetrouw,363

Ick wil dat ghy myn Man, myn Prins, en Heere zyt,

En daar voor houd'ick u.365

So dat sy twijffelt, oft oock mog'lijck kan geschieden:

Myn hartje gheeft hem op, en onder u ghebieden,367

Ick bid u o myn Vrouw! myn tróóst, en al myn goet,368

Dat ghy myn blyde ziel so veel ten goeden doet:369

Dat ick tot onderpant, en borrich-tocht mach houwen,

U vriendelijckste jonst, op dat ick my vertrouwen,371

Laet my uyt vruntschap toe, lief dat ick u eens kus?

Staet stil, myn Heer! staet stil, myn Heer hoe stady dus?373

Laat staan myn hart, ick mach dat kussen doch niet velen.374

En belchts u niet, myn Siel! k'moet noch een kusje stelen.375

Schaamt u Florendus, ach! Lerinde ist die't siet.

'tIs al verloren tróóst, ick ben myn selven niet.377

Ghy sult my wel bereyt, in alle dinghen sien

Waar in dat u ghelieft, myn swackheyt te ghebien,

Myn tongh besturf, ach lief! ick konde gantsch niet spreken,432

Vermidts ick schielijck sach, myn soetste hoop af breken.

't Sy binnen uwe Rijck, of buyten u ghewoude,446

Ghy moocht my allesins voor uwen dienaar houde.

Arme Florendus, Ach! die 't leven ghy behielt,

In plaats van wederlóón, u strenghelijck ontsielt:459

Tarisi had ick dit u connen toevertrouwen?460

Ick had u met ghevaar van 't prijckel niet behouwen.461

Maar my, die u het swaart heb vande keel ghenomen,

Die doet ghy felder staal nu in zyn harte komen.

O snóóde mensch! is dit van danckbaarheyt de vrucht,464

Dat ghy myn nu beróóft myn eeuwighe toevlucht?

Wat mocht myn yver sot, so rueckelóós gaan sparen,466

Die nu zyn tijdt verlanght door 't korten van mijn Jaren?467

Met een so wreeden doot, als d'alderquaatste menschen,

Haar vyanden tot straf, wraackgierich kunnen wenschen.469

Tarisius, ick sweert! ghy krijght oock nimmer niet,

So veel vruechts, van myn lief, als ick nu ly verdriet.

Om dat ghy my onthouwt Gryane, 't onrechtvaardigh:472

Ghy hebtse noyt verdient, ghy zijtse oock niet waardigh.

Het beste o myn Vrouw! dat ick hier kan besluyten,

Daar ons int alderminst verhind'ring sal uytspruyten,

Dat is: dat ghy, met my, (soot u ghelieft) vertreckt

Op 't alrespoedichst, en so listich, so bedeckt,505

Dat ons de Keyser niet sal moghen achterhalen,

Voor dat wy zyn bevrydt in myn Heer Vaders palen,507

Alwaar de myne u met eer, in elcken stadt

Ontfanghen sullen, Lief