[p. 61]
* G.A.
Brederoos
Klucht vande koe.
Persoonagien.
De Gaeuw-Dief.
- | De Boer.
d' Op-trecker.
- | De Boerin.
-
Keesje, Boeren Seuntje.
De Gaeuw-Dief
Een Kruyck gaat soo langh te water tot datse barst.
Men treckt een Boogh soo lang tot datse stucken knarst.
De Steel-kunst doet zyn Meester de dood vaak verwerven.
Maar 't komt by 't huylen vande Honden niet dat de Kalven
sterven.
4
5
Een van dese Heyens, die de luy goeder-gheluck seggen,
5
Die saghmen eens in myn hangd, en die wistmen uyt te leggen,
6
Dat ick om myn achtiende Jaar, van wegen eenige straf,
7
An een dwars-hout, door een hennipe venster, sou klimmen in
myn graf.
8
Maar ick ben den dans wel lustigh noch ontsprongen,
9
10
Want ick ben noch noyt op myn Dievery bevongen,
10
Deur dien ick by de luy dus eerelijck koom uyt,
11
[p. 62]
En al even wel so schuylter een Gaeuwe-dief in myn huyt.
Ick kreegh lestent een buydt op de Reden-rijckers Camer,
13
Daer brack ick een kist op, met een breeck-beytel, en met een
hamer
15
Die ick daer vond leggen, en ick lichte de kas
Van al de swaricheyd, daer sy me beladen was,
16
Ick stack het in myn Tas // ick raakten daer me op 't hollen,
17
By de soete Split-ruyters, die troetel-siecke Snollen,
18
Die wisten my so te pollen // so dat ick op het lest
19
20
Al de bocht verslempten, en hiel dat lege nest,
20
Het was oock seker best // dat icker wat voor poesten,
21
Dat arme gevangen geld, dat schimmelde, het roesten,
't Was wonder so 't verwoesten // doen 't in zyn vryheyt quam,
23
't Geld was wel hartigh blyd dat icket so me nam.
24
25
De Rederyckers waren gram // sy keken op mekaar,
25
D'een vermoedent op die, den ander weer op een aar.
26
En siet offer niet weer wat op zyn Cape de Grijps te koop //
is,
28
Want daar gedrang of geloop // is, daar zynse garen by,
30
Hy! noch prijs ick die reyne listige Dievery:
30
Ick heb een reys gehoord datter te Lacedemonien een Wet //
was,
31
Dieder trouwen, om beters wille toegeset // was,
32
Om haer Ingeboren voorsichtich en wijs te maken,
33
Te weten: so wat Dief of Fiel so behendigh kon taaken
34
[p. 63]
35
Dattet niemand en sagh, vernam, of werdt gewaer,
35
Die werdendt wel afgenomen: Maer
36
Die 't so bot maeckten, dat syer op werden gevangen;
37
Die werden, sonder genaden, levendigh opgehangen.
38
Maar mochten nu een reys opkycken die ouwe Lacedemoniers,
39
40
Hoe duyvel souwenset maken met de Banckeroetiers?
40
Die 't so byster en grof de Mienteman ontstelen,
41
En om een Haver-stro eens Haes-op na Kuylenburgh spelen.
42
Doch Keyser Karel die stelden daer tegen een keur;
43
Datmen sulcke Dieven sou hangen in haar eygen Deur.
45
Want wie kan hem veur sulcke schelmen wachten?
En zynse dan oock veur geen Dieven te achten,
46
Die eenige drooge Waren, of lichte Saffraen,
47
In een verdompte vochtige Kelder laten staen,
48
Om dattet gewicht sou vermeeren in't verkoopen?
49
50
En dese guytse Wisselaers, die dus onder haer vieren
loopen,
50
Dees komen als ick, met een degelijck kleed onder 't
volck:
En een is, as kackx, een Fransman, ende 't ander is zyn Tolck,
52
Daer hoortmen met een duytsche dolck lustigh op te beucken!
53
En die met Steenen botten, of die de Kaart kreucken,
54
55
Of die met een greep fraeytjes morst, en flenst,
55
Dat dunckt myn dat oock vry wat ande dievery grenst.
[p. 64]
Ho dat is maer een wenst! sommige hebben wel ander parten:
57
Kyck, dat is klaveren, dat is ruyten, dat is schoppen, en dat
is harten,
Of so veel witten, of so veel swarten.
58-59
60
En die een Spiegel achter zyn macker ande wangt //
set,
En luypt dan onder zyn hoed, en siet wat den ander in zyn
hangt // het.
61
Wat mien gy dat die gien verstangt // het, die so arghlistigh
speelt?
62
Ast al eseyt is, wat doet sulcken Tuysscher anders dan dat
hy't steelt?
63
En die Boeckhouwers, so wel oude als ionge gesellen,
65
Die 't heur Meesters ontschryven, ontdragen, ontellen?
65
Droegense allegaer Bellen // men sou mercken dat de looste
66
Oock schuylen en wonen onder de aldergrooste.
Ja seker de snooste // dat sinne nou al rijcke Monseurs,
68
Daer gaeter een diel so prachtich over de Buers,
69
70
Dat kortelingh noch waeren Pelsers, en Schruers,
70
Wie weet waar dat sommige haar snelle Rijckdom van daan //
komt?
Ay siet hoe dese laan // kromt, sy het wel vijf en twintich
bochten.
73
Gants wongden! hier omtrent heb ic een reys geweldigh
gevochten,
74
75
Doen wy niet mier en mochten // droncken wy 't met me
kaar // of.
75
O bloedt hoe sie icker uyt? Non forts, het is maar // stof,
76
Flusjes veegh ick het klaar // of. Ick ben verby de Kalck- //
oven.
77
[p. 65]
O ellemalementen, hoe kan Swart-Jan de arge schalck // hoven!
78
Ick wil hier gaen in 't aldereerste huys,
80
En houwen myn dus wat eerelyck quansuys.
80
Ho, goeden Avend Oom.
81
De Boer sit voor deur.
Hoe? goeden Avend Maech, en een goet Jaer.
Gaeuw-Dief
Mach ick hier wel Herbergh krygen?
82
Boer
O ia gy myn vaar.
Ick heb noch een moye braen Bout, en ien loutre Pan // vis,
83
Met een Hieltje van ien Hammetje, daer noch lustich wat an //
is.
84
Gaeuw-Dief
85
Ay tapt men reys?
85
Boer
Al ree Man.
Gaeuw-Dief
Wat gevet
Bier?
[p. 66]
Boer
Maer
seven-Duyts.
85
Myn goe-Maet komt in huys, hoe sta gy so as de guyts?
86
Of bin gy liever inde lucht? hou daer is ien stoel. A vous
borst.
87
Gaeuw-Dief
Ick wacht het van harten. Ick heb natturelycken dorst.
88
Boer
Ho, gy drinckt datje steend. gy meucht wel voor man // varen.
89
Gaeuw-Dief
90
Wel as ick myn best doe ick sou haast so een kan //
klaren.
90
Ay, schep noch een reys? want tappen is te veel werck.
Maar hoe hiet dit Dorp?
92
Gaeuw-Dief
Neen, of ia ick, ick koom vande Stadt van Keulen.
[p. 67]
Boer
95
Van Keulen? he, he, dat geldtje myn broer, geluck toe.
95
Gaeuw-Dief
Ick wedge, as ick dat noch eens gesien heb, dat icket iou na
doe.
96
Boer
O datje hier Seundaaghs waart, dan hebben wy sukken hovering,
97
Ho 't is hier nou niemedallen, inde weeck is hier gien
neringh,
Maar alle heylige daeghs gaet hier de Veel met de Fluyt an
boort,
99
100
't Gaet so ondeughdelycke moy, jy wilt wild worden dat
gy't hoort,
100
Ho 't is ien lust, ast hier vol volckx, en so wat drock //
is,
Hy myn wijf die ken so koken, ic loof niet datter noch sukken
kock // is.
102
Ick segh altemet, Moer, 't is wongder kijnt, datje so keunt!
103
Ja seydse: voor niet en heb ick niet by Stijn de braetster
eweunt!
104
105
Ist niet vreemt datse so handich, en so knap klaar //
is?
105
Se maackt ien levendigh Hoen dattet in ien omme-sien gaar //
is.
106
De Ste-luy eten hier dattet an heur hart raackt,
107
Sy weten selven niet hoe hier de kost so smaackt!
108
Maar deuse Frebis, versin gy wel? die hettet hier hiel
bedurven,
109
110
Het schijnt schier, versin gy wel? dat de Nering is
gesturven:
[p. 68]
* Ja
alle ambachten, klagen, versinje wel? en zyn byster slap,
Maar 't is nieuwers slechter me, versinje wel? als met de tap,
112
'k Pleeg fray volc te krygen, versinje wel? nou krygh ic
schuyte-boeven,
113
Met waeg-dragers, of snijers, die een hiele weeck om duyte //
troeven,
114
115
Trouwen ick heb, versinje wel? wel vyftich Veren op
myn hangt,
115
Want dat bennen miest al Burgers, versinje wel? hier uyt het
langt.
116
Ick segh somtyts, versinje wel? tegen myn wijf, o Soetje,
Hoe souwen wyt maken, molleken wy altemet niet een Koetje?
118
Wy hebbender daer after een staen, die so vet en glat // is,
119
120
Ick wed om een vaen, datter sulcken Koe niet om de
stadt // is.
120
Maer doch Fijn-man waer wil gy morgen na heen?
121
[p. 69]
Hoe soetjes valt den avent, niet waer? ay hoe soet.
130
Ay laet ons binnen gaen, en maken wat moet,
130
Ghy meughd wel uyt iou klieren gaen, soo 't iou te heet //
is.
Gaeuw-Dief
Neen die in zyn kleeren slaept, smorgens vroegh gekleet //
is.
een Optrecker singende uyt.
-Mocht een man zyn Wijf verkoopen,
Gelijckmen Koeyen en Paerden doen,
134
135
Daer souwer so mennich te marckt loopen,
Daermen't nou niet op vermoen.
Gans lyden, hoe is een Man oock van een Wijf gequelt!
137
Een heelen dagh leydse myn so verhayd an 't hooft en leldt,
138
Om dat ick gisteren iuyst eens tot elven toe uyt // was,
139
140
Daarom seydse dat ick een rabauwt, en een guyt // was,
140
Een vleys-dief, een quist-goed, een spil-penningh, een
door-slach, een snap-op, een gild,
141
Ist dan wongder dat een man somtyts raakt op het wilt?
142
Daerom spiegelt u vry, ghy vryers, eer u dit geschiet,
143
Hay banckt altoos, en trouwt van iou leven niet.
144
145
Myn wijf doet anders niet dan knorren, dan kyven, dan
pruylen,
Dan rasen, dan klagen, dan suchten, dan kermen, dan
huylen,
O 't is sulcken suur-muyl! sy het niet een soete beet an haer
hiele lijf!
[p. 70]
Gy sacht van iou lieffelijcke leven dagen niet sukken
lielijcken wijf,
148
S' is lang-geneust, en dick-gelipt, met losse hangende
wangen,
150
Men souwse op een drie-sprong setten om ionge Nickers
te vangen,
150
Gy souwt sucken Venisje niet vinden, al socht gy de stadt //
deur,
151
Gants lichters, hoe koom ick an dit ansicht hangter een mat //
veur.
152
* O
sy is so vriendelijck, as een arm vol Katten,
Of as een oor-wurm, waraftich, ick segh iou datte,
155
Ick wouwer flusjes wat snobbelen, wat soenen, wat
sabben,
155
Maer dese smaelijcke meer, deed niet dan byten, smyten, en
krabben,
156
Ick seyden: Hoe gy wilt moer, wil gy niet, een ander wil
gaeren,
157
En mit so snapten ick uyten huys, eens-klaps inde Travaeren,
158
En nou so loop ick so wat slingeren as een die half dol //
is
160
Ic wil niet ophouwen voor de buydel leeg of voor myn
gat vol // is.
160
Dat is nou al even veul: Ick moet nou wat uyt hoye // varen,
161
O bloet hier omtrent wonen sulcke overdadige moye // snaren,
162
Ick sach hier korteling veel vreemde haren, hier int swarte
paert,
163
Daer moet ick nou en reys gaen, dat is toch myn ouwe
waert.
165
Laet sien, hier isset, hou, hou.
De Waerdin Giertje van
Vrieslant
Wie klopt daer?
[p. 71]
Giertje
De Klock is elf uren, wy tappen so laet niet, 't is nacht.
Optrecker
Nou myn Suycker-mongktje doet op, nou schaepje, ick heb de
wacht,
168
Ick koom hier om een kanne-bier voor de Cordegaarde te halen.
169
170
Nou, nou laetmen in, hoe staeje so, ick selje wel
betalen,
170
Nou Vriendelijckheyt doet op. genaevent Beckje.
Giertje
Ast is
brief.
171
Hoe staet dese Mallert so. Heer wat sinje een malle pis-dief.
172
Hed, hoe rijdt myn deze man, nou staet stil, wat duysent
schangden!
173
Waer mien gy dat gy bint? nou, segh ick houwt iou hangden.
174
175
Nou Joosje wilje Bier of Wijn hebben so seghtet plat
// uyt
175
Of wil gy niet drincken, so gaet oock strax weer het gat //
uyt.
176
[p. 72]
Giertje
wat is dat?
Optrecker
Drinckt uyt dat soopje, also moer, wat so myn quirom-doosie.
182
Giertje
Wat dunckt u Roosie // klaerden ick dat niet met een snaers?
183
Nou geeft myn een soen, Jan Soete-vaar! wat so veeght dat
kijnt zyn naers.
184
185
Heer wat bin gy een moy Man! maar wat heb gy een sacht
haertje!
Nou, hoe sit dese droogert so en leppert met dit staertje.
186
Nou wilje drincken, so drinckt, laet de Waerdin haer ploegh //
gaen,
187
Gy moet lustich slempen so gy wilt inde kroegh // gaen,
Die wil, wil hebben, die moet wil doen, en geen geld //
sparen.
189
[p. 73]
Giertje
Swack, een half bier in iou sack.
Optrecker
Neen, al propertiens Moer, alle dingen met gemack.
192
Dan wil gy myn een vriendschap doen, ick selje spelde-gelt
schencken.
194
195
Maer, al even wel, waer is iou Man?
195
Giertje
Maer die mocht hier
niet langer bancken.
Hy is na Oost-Ingie, Heyn is 't Zee, de Botter geld twie
blancken.
196
Optrecker
Wel wies Kijnt is ditte?
197
[p. 74]
Se het hielle rijcke Vrienden, hoe wel sy schoon uyt krollen
gaet,
199
200
Ja vande beste vande stadt, kijnts, sy wonen inde
Warmoes-straet:
200
Tieuwis de Siep-sier dat's heur Oom, en Melis Klaesz onze
Schepen.
201
Dan trouwen 't is niet nieuws, heur Moer had oock sukke
grepen,
202
En heur Vaar was ooc vry wat snoeps, en heur breur hettet al
verpult
203
Dus ast al eseyt is, 't is ien weynigh het Geslachts
schult,
205
't Is al ien out Soldaet, s' is met de Prins over de
Maas ekomen,
205
Het was ien hiel rijck, rijck Monsieur die heur maaghdom het
enomen.
Wat sy het so veel mannen dat syse niet tellen // kan,
207
Sy houwt sukken stoet Vryers, en iong Gesellen // an,
Daer is doove Jas, en mancke Klaas, en droncke Piet,
210
En Kees Jong-Klaas, Kees Dierten Seun, wel hy, ken gy
hem niet?
210
Die Vlas-kooper opten dijck, die pleechter lang met te
verkeeren,
211
Hy konder op ien nachje wel dartich guldens me verteeren,
Maar wat wast? zyn Ouwers kregen so haest de lucht // t'huys,
213
En die brochten hem moeytjes hier after in 't tucht // huys.
214
215
Wel Joosje slaep gy? hoe nou? op!
Giertje
Wel an myn Vaer, so gaet leggen, ick selje morgen of // vegen.
217
[p. 75]
Nou dat in myn, wacht iou ziel, daer koomt ien stof // regen,
218
Wel op keel, meughdy nou gien bier? ick weet niet wat me
schort,
219
220
Ick verlier al myn moy drincken, ick heb de helft wel
gestort.
220
Hoe staet de Rekeningh? laet sien, een, twee, dry, dats
vier,
Een Vaantje voor 't licht, een Vaan voor 't huys, en noch een
bier.
222
De Ratelaer roept 2 uren van binnen.
-
Sus, sus, wat hoor ick? Ist anders niet, 't zyn de Stoepen,
223
Of hy pijn in zyn buyck het, deynck ick, waerom mach hy so
roepen?
225
Nou ick mach gaen keuijeren na myn warme nest,
En slapen tot den dagh, dat dunckt my var het best.
226
De Gaeuwe-Dief komt met een gemaeckte Koe
uyt.
-'t
Zio, 'tzio, 'tzio, kom myn Biest, so myn biesje! so gaat voort,
Ick selge gaen brengen al stilletjes op een ander oort.
Jou Miester die mach wel snorcken, wel slapen, wel dromen,
230
Wy sullen, dus doende, wel te Cost-verloren komen.
230
De Boer die praeten myn so veel van dese verweende Koe,
231
So haest as ick hem sach kreegh icker groote sin toe.
En ick heb de Koe met een abelheyt gekregen,
234
235
Nou myn Biesge, so gae we, laet ons gaen tijen opter
loop,
235
Seker die dus een Koe krijght, die het immers geen qua koop.
236
Wat duyvel, wat raat word ick op de dievery gevangen?
[p. 76]
So ward ick as een Koe-dief, in een Koes-huyt opgehangen,
238
Ick mach den armen Boer zyn vette Koe weer geven.
239
240
Sou ick stelen, en weer langen? dat waer 't eerst van
myn leven.
240
Ick wild Lood-velt opgaen, so ben ick 't Amsterveen terstont.
241
Neen, daer liep ick de schouwt met zyn hongkt inde mont.
Ick sel de Koe hier ande Hoy-bergh vast // maken,
En hem daer na verkoopen, al souw icker om an een bast //
raken.
244
245
Nou Koe staet stil, hier is ouwt Hoy, dat's immers goe
kost,
245
Meugelijck wordy flus met een aardigheydt verlost.
246
Nou ick wil weerom na myn slaep-ste gaan keuijeren,
En blyven op myn bedt, wat gangs-oogen, en leuijeren,
248
Of slapen tot den dagh, tot my den Huysman wreckt.
250
Nou lustigh met een Hongts-draf na huys gereckt,
250
Van zyn leven sal de Boer myn aricheyd niet weten,
251
Want gister avent laet gaf hy de Koe noch eten.
Wel waer na, deynk ick, mach ick so lang // staen,
253
Wil icker wesen, so moet ick duschen gang // gaen.
254
[p. 77]
Gaeuw-Dief
Gants lichters, o bloet, sietmen hier een reys leggen en
gapen,
O lyden, ick heb sulcken vaak, ick ben huvrigh, en grilligh,
259
260
Maer ick moet lijckewel op, al gewillich of
ongewilligh.
260
Hoe vaertet Huysman, bin gy klaer?
261
Boer
O ia ick,
Reys-broeder, terstonden an,
Hier ben ick voor den dagh, nou gawe myn deughdelycke Man!
262
Hoe begint hem 't vrolijck licht vande duysternis te
scheijen.
Ho Maatje, volght my na, ick selge moeytjes leijen,
264
265
Hou daer Lansert, daer is voor de hongden een moye
stock.
265
Siet Broertje dat is gang, volght gy so wat stijfjes in myn
sock.
266
Gaeuw-Dief
By gedt, Huysman, gy kent wel lustigh anstooten,
267
Ick bin me wel een goet looper, ick mach me wel over myn
koten,
268
Maar na dat icket ansie, o myn, gants sacker sinnen,
269
270
Soudt dus lang duren, Maegh, gy soutet myn wel of
winnen,
270
Dan ten mach noch gien nood, treed vry louter voor,
271
Ick set myn voeten strix strax in iou spoor.
272
[p. 78]
Boer
By go iase Maatje, je hebt hier sucke besuchte kittige
knechten,
274
275
Die so wacker snijen, wat, thet gien bescheyd,
275
Daer is hier Hans Poodt, die hetter noch lestent ien neer
eleyt,
276
Ackermenten hier zyn sulcke maets, 't is je niet te seggen,
277
Se durven, as de kaers uyt is, wel een stoot-werckje in 't
hongdert leggen,
278
Maer ick hou daer niet of, ick vecht liever moeder naeckt,
279
280
Ja ick warachtich Joosje, ick heb wel een Kijnd over
velt emaeckt,
280
Wel eer con ick de meysjes lustich inde wey // locken,
Wy vochten dan so soetjes, wy riepen om gien schey // stocken,
282
Maer myn Breur, Moy Lammert, en is daer van de man //
niet,
Die is schier vervaert as hem een reys een meyt an // siet,
284
285
Nou lestent hadde wy de Buur-Jonges te gast op
Rysen-bry.
285
De Meyde badden him, en seyden, ay Moy Lammert komt toch by,
286
Maar hy ginck an 't Roor, en sneet een stick, en ging daer me
na veur,
287
As hy dat op had, nam hy zyn aers in zyn narm, en ging deur,
288
O 't is sukken wijsheyt, hy gaet nummer meer van zyn teem,
289
290
Hy komt by gien giesten, hy hed al een angdere veem,
290
By maats die in een hiel Jaer geen stuyver verteren,
En dat versoorde volck, spreeckt staagh op elck ien zyn
kleren,
292
[p. 79]
Wel seyd den ien: Of dese Jan de Backer hem selfs nouw wel
kan?
293
Ja siet, om goos-wil, hy het al me al ien ferwiellen broeck
an,
294
295
Ja sommige die makent noch wel helft te grover,
295
Daer is niemet die sy niet wardeynen, en halen over.
296
't Zyn wyven van mans, dat seggen, trouwen, heur eygen buuren,
297
Dan 't zyn weer goe kinderen, sy helpen haer meysges de
potte-banck schuuren,
298
Sy vernemen na elck ien heel histich, en hiel snel.
299
Gaeuw-Dief
300
Om de waerheyt te seggen, sukke maats kan ick 't
Amsterdam oock wel,
Daer isser so ien diel, so ien hoop ouwe klouwers,
301
Wankt dat volck en hylickt niet, dus werdense goet ouwers,
302
Heer sy zyn so waan-wijs, so neus-wijs, so gloorejeus, 't is
wongder!
303
Maer altemet loopter so wel ien hancktvol mallicheyt ongder,
304
305
Neen seker ick prijs niet datmen 't geld ruymschottelt
verslempt,
305
Maer ick haat de geen die op elck schrolt en schempt,
306
Doch 't is de rechte wraak, dat die steets een yder laakt,
Dat die van andere weer wert leelijck uyt gemaakt.
O Huysman, hoe hiet dit huys?
Boer
Maer dit hiet
Kost-verloren.
[p. 80]
Gaeuw-Dief
310
Maer waerom?
Boer
Maer het stonger
ierst qualyck geschoren.
310
Gaeuw-Dief
Ooms kijnt, tre gy wat soetjes voort, ick moet hier spreken
an,
311
Ick souw gaeren wat gelts hebben hier van een Man,
Hy geeft noch hy en biet, en de Renten vermenichvuldigen,
313
Ick moet nou geld hebben, 't baet kackerlacken noch
ontschuldigen,
314
315
*
Want ick mien op dese marckt al hiel veel te besteen.
Gaeuw-Dief
Ick ga, ick koom
onger ienich.
[p. 81]
Elementen hy houwt so veel van de rongde schyven,
321
En hy is so karigh, hy souw op een Luys wel doot blyven,
322
't Is sucken gierigen honckt, en so hooch-hartich ick weet
niet hoe,
Al vil hy over iou, hy souwje niet eensjes spreken toe,
324
325
Hy houwtet met niemet, dat bleeck wel an Dibberich
Joosten
325
Zyn Susterling, die sieck was, en hy wouse niet troosten,
326
En hy is tegen de Schamelle-luy so bitter en so straf,
327
Hy souw miennen dat hy beroyd was, dat hy wat om gods wil gaf.
328
Daer is Pied Quist-goed, die vrijt zyn dochter Magre
Grietje,
330
Dat is sucken hangdeloose tedt, sucken wieck-ebacken,
sucken weet nietje
330
Sucken bedil-al, sucken suur-muyl. Maar s'is weer goet vaars,
331
Sy lacht by hoy, en by gras, dat 's goelickjes tweemael 's
iaars,
332
Soose hum krijght, hy sel 't brood wel uyt de schimmel
houwen,
't Is een goet etend gesel, en hy siet wonder gaeren
vrouwen.
335
Hy mach zyn natge en zyn drooghje wel, hy eet al
Coorentje groen,
335
Kan Lange Dirck wat winnen, Piet Quist-goed selt wel
verdoen,
Gelijck as Jelis Francxsz Licht-hart, ginder op S. Teunis
dijck,
337
Die Mary Mosels trouwden, die byster moy was en rijck,
Want heur vaer die haddet suynich bespaert, en bedisselt,
339
340
Hy had veul sticken van achten op voordel oppewisselt,
340
As hy ouwt gelt wist, hy lieper om of hy sot // was
Hy rusten niet voor dattet in zyn pot // was.
[p. 82]
Nacht en dagh was die man met zyn geld bekommert,
't Is waer hy sturf wel rijck, maer hy was al seer beslommert.
344
345
Maar Jelis Licht-hart, die was al hiel van een angdere
sin,
O bloet, hy maacktender so haast een redderingh in.
346
't Was een lanst vande Prins, hy can een kan door de glasen
lappen,
347
Hy kon vier vaan so haast drincken, asse de Meyt kon
tappen,
't Was sucken Coop-al, sucken Snoes-haen, sucken wey-man,
sucken geest,
349
350
Dan ick denck niet datmer in't ouwe Testement van
leest.
350
Hy leyde so gaeren een blaatje, een geftimpje, een
roemsteekje,
351
Een ticktackie, een verkeertie, een troocentie kon hy uyt een
eeckje,
352
Hy tuysten, hy wedde, hy ruylde, hy sammelde hiel fray,
353
Hy was een wild schut, een doel Heer, hy schoot oock na de
Papegay,
354
355
Hy quam by groot hans, by kleyn hans, by Boeren en by
Heeren,
355
't Was een rechtschapen Man om een hulck me te verteeren,
356
Hy was altemet een viertien dagen inde Kroech,
357
En dronck Brandewijn, Taback, een hielen dach van smorgens
vroech.
358
* 't
Gebeurden dat hy eens droncken by een lichte koy te bed // was
360
Waer van hy so deerlijck, van twee ionge Dochters
besett // was,
360
Immers 't goetje raackten op, hy verdronck zyn wijfs ringen,
en rocken,
361
[p. 83]
En hy hulp heur allebey hiel iammerlijck ande pocken,
362
Somma, Vrecke-bart was het goed te vergaren een lust,
En om dat op te krygen, had Licht-hart nacht noch dach
rust,
365
Seper 't is mier kunst 't gewonnen wel te bewaren,
365
Dan veel te konnen winnen en niet te konnen sparen,
Trouwen men sietet veeltijts 't geen dat een gierich mensch
bespaart,
Dat daer een sluymer, en slemper dickwils wel of vaart.
368
Wel waer na mach myn Macker so lang wachten,
369
370
Ick gis dat de man met het geld niet seer sal iachten.
370
Dit is Bonte-botters huys, ick wil in dese krompt
371
Gaen leggen, en wachten tot dat myn Reys-broer kompt.
Hy gaet leggen op 't Tooneel, den ander
komt met de Koe achter hem uyt.
Pots Longeren, hoe wil ick nu speulen vande versierde,
373
Hoe dat ick tegen de Boer om geld raasde, en tierde,
375
En hoe dat myn de Huysman met kracht en louter gewelt,
375
Dese Koe dwong an te nemen op rekening van myn geld,
376
Maer, o sacker lyden, wat sal ick doch met de Koe beginnen?
377
Ick durf hem niet verkoopen, al mocht icker 50 guldens an
winnen,
Want ick bin 't Amsterdam, om myn boevery wel bekent,
380
Besongder op de Osse-marckt, of daerom trent,
Ick sel de Waert, so schoontjes praten toe:
Dat hy myn selfs gaet verkoopen dese Koe.
382
't Is nou goelickjes een kartier uyrs geleden.
383
Nou wil ick by hem wesen, so moet ick wat an treden.
384
385
Hy Ooms-kijnt, Ooms-kijnt.
[p. 84]
Boer
Wel Maegh bin gy
daer,
Ick miende warhaftich dat gy after gebleven waer.
Gaeuw-Dief
O hongdert Turcken! o gants sacker koeck en Vygen,
387
Hoe quaet ist huyendsdaaghs geld uyt de luy te krygen:
388
Ick vraaghde met een beleeftheyt, Huysman komtet iou pas,
390
Dat geld nou te geven, dat over Jaar al verschenen
was?
390
Maar die sackereelde Gaffel, die loochendet, hy wout
ontkennen,
391
Ick sey iou Kinckel, de Nicker moet iou schennen!
392
Missaack gy 't iou schelm, iou Kneuckel, dat doet de droes,
393
Ick het Ruyntje van 't stal, want de kop was myn so kroes,
394
395
Ick torrenden hem na 't gat, ick gingh hem na de huyt
// tijen,
395
Hier Veen-vos, seyd ick, geeft geld, of ick selt daer uyt //
snijen.
396
Terstont vil die loose Kaerel op zyn bloote knien,
Je souwtie slap gelacht hebben, had gy de Boer esien,
Heerschip, seyd hy, verschoont myn ionge leven,
400
*
Ick selje een moye vette Koe in betaling geven,
Ick heb warachtich gien geld, ick heb seker gien geld in
huys,
Ja niet een Hollandsche duyt, gien helder-penning, noch kruys,
402
Immers zyn wijf con myn so moeytjes bepraten,
403
[p. 85]
Dat ick my met de Koe genoegen most laten.
404
405
Het moeyt myn warachtich, ick bin schier bedroeft,
405
Dat gy hier so lang na myn gewacht hebt en getoeft.
406
Boer
O seker 't is een moye gladde Koe, hy is al wel gemiest,
407
Hy het vry wat op zyn schilde, 't is wel een deughdelijck
biest,
408
Hy is wel in zyn vleys, zyn kost is hem wel bekomen.
410
Met oorelof, Lansje, voor hoe veel heb gy hum
angenomen?
410
Hy is overdadich vet, ia dat ick 't niet wel en wist,
Ick seyde 't is myn Koe, seker me dunckt hy ist.