[p. 131]
+Eerste uytkomen van het eerste bedrijf.
ritsart, Koenraat.
Wel wat sal ick dan doen? sal icker gaen of niet1
Nu sy myn uyt haer selfs en vrye wil ontbiet?2
Of wil'k myn sotte lust met reden nu besnoeren3
En vlieden het bedroch der afgherechter hoeren?4
5
Die lóóslijck met myn spot, als ick tot harent kom5
Dan sluytse myn voor deur, dan roeptse myn weerom,6
En set my tóót op tóót en loopt by andere pollen.7
Ick weet niet hoe ick wil, soo is myn kop op rollen!8
Neen ick en gader niet al badt sy noch so seer,9
10
Myn sinnen zyn ghekeert:10
[p. 132]
15
Doch is u sin soo wuft dat ghy u niet kunt breecken15
Noch koelen u ghemoedt, en loopt haer weder smeecken16
Met lieffelijck gheplaar van woorden suycker-soet,17
Tot hare schalckheyt merckt dat ghyt uyt liefden doet,18
So ist met u ghedaen! u saken gaan verloren,
20
Want sy sal u met schijn van vruntschap so bekoren,
Bekollen dol en dom: soo dat ghy sonder maat21
Nauw weten sult of ghy op hóóft oft voeten gaet.
En hangdy hart of siel an haer beveynsde treken23
So sal sy endelingh den draack noch met u steken;24
25
Dat is der Hoeren aert.
ritsart
Dewijl de saack soo staat,
Besint u en versint voor my een goede raadt:
Denckt eens, noch eens, noch eens! en vraacht an u ghepeynsen
Hoe dat ick myn verdriet en minne best sal veynsen.28
[p. 133]
Als laster, quaat vermoen, bekommeringh van sin,34
35
En rueckelóósheyt slof, en veel onnutte vreesen,35
En sorghen, licht-ghelóóf, betuetering van wesen;36
En achterclap, en haat, en twijffelinghen mee37
En verand'ringhen van bestant, van krijch, van vree.
Beseylt dan op 't Kompas vande beslepe reden39
40
Eens een'ge sekerheyt, in des' onsekerheden.
Vergheefs is al u moeyt, al woeldy noch soo hart,
Ghy vindt noch rust, noch vree, maer eyndeloose smart.
+So u vermoeyde gheest door't hopeloose trueren
Op eyghen slapheydt dan u selven gaat verstueren;44
45
En vaart onheb'lyck uyt, uyt dulheydt meer verwoedt45
Dan redelyck of recht, met bittre mondt en moedt46
Bescheldent uwe schuldt, en vloeckt dan vloeck op vloecken
Op't ongh'luck, dat wy selfs benaarstighen en soecken.48
Neemt by u selven voor van daar niet meer te gaan,49
50
En treckt het hart en hooft met onwil daar van daan,50
Segghende in u selfs: en soud' ick haar niet haten
Die nu een ander mint en my al heeft verlaten?52
Ick waar veel liever dóót: het sal oock soo gheschien
Dat sy wie dat ick ben te laat met leedt sal sien.
55
Dit opset is wel goet, en billich oock ghenomen,55
Maar krachtelóós en ijl, want wil jer weder komen
Sy sal u vlieghen met veel jonsten om den hals,57
En gheven u een praat van schóóne wóórden vals,58
En soecken met gheweldt van wringhen, en van wrijven,59
[p. 134]
60
Een traantje soo ghemaackt, ten óóghen uyt te drijven,
En met gheveynst ghebaar versieren een onschult,61
Waar op dat ghy terstont u gramschap laten sult,
En 't al te dweech ghemoedt van wreede tyrannijen63
Beschulden, als of ghy waart oorsaack van haar lijen,
65
En gheven uyt u selfs u over inde macht,
Die met betraant ghelaat om u in't harte lacht.
ritsart
Die schandelycke treck, 't bedroch, en schelmerijen,67
Dat werdt ick nu ghewaar, maar meest myn sotternyen,68
En 't wonderlyck verraadt. Ick brande van een vlam69
70
Die uyt onkuysche lust haar eerste oorsprongh nam,
Ick doe al wetens quaadt, al streefter reden teghen,
Myn sinlyckheydt verwindt, ick ben te seer gheneghen,72
Ick sterf dat ick sie, ick leef, ick weet niet hoe,73
'k Heb noch belul, noch raadt, ay raadtmen dat ick doe?74
[p. 135]
Allengsjens dat versacht met hulp van werck en tydt:78
Gheen beter middel mach u yemandt hier voorstellen,79
80
Om u op 't alderminst in dese saack te quellen.80
ritsart
Maar houdy dat voor best?
koenraat
Ja Heere! dats ghewis,
Maackt toch gheen swaricheydt, noch gróóte droeffenis
Om een lichtvaardicheydt; den vrouwen aangheboren,83
Die licht vergheten 't gheen sy lichtelyck verkoren.
85
Siet daar, daar komtse selfs, die pest, en het verderf,85
Die u gheheele goet verteert als eyghen erf.86
[p. 136]
koenraat
Hebt goede moedt, myn Heer, komt nader by het vyer
Al waardy stijf van kouw u wermte die is hier.94
moy-aal
95
Wel wie spreeckt daar? zyt ghyt? o sleutel van myn sinnen!95
Hoe blijfdy nu soo staan? hoe gady niet na binnen?
En krijch ick goeden dach? noch die ghewone kus?97
En spreeck gy niet een wóórdt? wel lief! hoe swijchdy dus?
ritsart
Lief! ja lief, goen dach lief, hoe meuchdy noch soo spreken?99
100
Hoe lief dat ick u waar dats gist'ren wel ghebleken:
Die valsheydt hadt ick noyt in u te zyn ghelóóft,101
Dat ghy my sonder reen de deure sluyt voor 't hóóft.102
moy-aal
Ay lieve laat dat na, laat ons wat anders praten?
[p. 137]
Of roock ghy maar de geur, ghy sturreft van myn leedt,
110
En van de bittre spijt, die ghy my gist'ren deedt.110
moy-aal
Bedroeft u niet myn hart! myn lievert! ach myn waarde!111
Daar is gheen soeter mondt (ghelóóf ick) opter aarde.
Myn uytverkoren! ach 't is niet uyt trots gheschiet,113
Noch oock om lievers wil, neent seeckerlycken niet,114
115
Maar tot een goeden endt al myn voornemen streckten.115
koenraat
Ja dat ghelóóf ick best! en dat ghy 't daarom reckten
Ten goeden eynde, he? en om beterswil quansuys117
Soo sloot ghy ons uyt liefd' soo moyties buytenshuys.118
moy-aal
Ja dunckt u dat? wel an, ick wil u nu bedieden
120
Om welcke saake ick u hebbe doen ontbieden:
ritsart
Int u belieft, secht op?121
[p. 138]
koenraat
Wien, ick? seer wel, maar houwt! ick sweert u by myn trouwen,123
Soo langh ick waarheydt hóór kan ick myn mondt wel houwen;
125
Maar soo ghy yets versiert van leughens dit, of dat,125
So brengh ick het verstont over die heele stadt,
O ick kan soo larye, trots yemandt vande beste127
Larysters van't heeckel-velt, van't kattegat, van't hol en vande vesten.128
Dats nou al eveleens, spreeckt op, en sechdy reyne biecht129
130
Soo sal ick swyghen, en u straffen als ghy liecht.130
koenraat
dats wel!
[p. 139]
So wasser seecker Don een lóósen ouwden guyt,137
Die een kleyn Meysje hadt beneffens and're buyt,
Die hy soomen daar riep wel loff'lyck hadt verwurven,139
140
Dit schonck hy an myn Moer, en vóórts is hy ghesturven
An die fransoysche sieckt, en quellingh vande Maagh;141
Hy seyde eer hy stierf, dit kint is uyt den Haagh.
koenraat
Uyten Haagh?
moy-aal
So denck ick, ick ben niet sekers vroeder;143
Sy noemde dickwils my haar Vader en haar Moeder:
145
Maar vóórt gheen meer bescheyt, noch van haar staat of stadt,145
Van welck door jonckheyt sy gheen kennis heeft ghehadt.
Daar na myn Moeder hiel dit jonghe wicht in eeren,
En lietet Kunsten, en veel schóóne wercken leeren,
Van Naayen met de naalt, van teeck'nen uyter handt,
150
Van 't spelen op de Luydt, na de manier van 't Landt:
Van lustigh dansen, oock van meesterlyck te singhen;
Int kort, sy brochtse op in alle soete dinghen;152
Myn Moeder hadtse toch te wonderlijck besint,153
Niet als een vremdelingh, maar als een eyghen kint;154
155
En ick hadse oock lief, en sach haar byster garen,155
De lieden waanden dat wy twee ghesusters waren.
Daar na so ist ghebeurt dat ick seecker verdragh157
[p. 140]
Maackten, met een Jonghman die hier voor leggher lagh:158
Een Oosterlingh! die mijn (God wil het hem vergheven)159
160
Hier tróónd, en brachtmen tot dit onbehoorlyck leven:160
Hy hadmen seer bemindt ghelyck het bleeck in't ent161
Want siet hy maackte mijn al 't goet by Testament.162
Na wat verlóóps van tydt so quam hier doen een Ruyter,163
Een hallef mallen bloet een Róóver, een Vrybuyter,
165
Die had de Muts op myn, en heeft mijn vaak besocht165
Tot dat hy lest vertrock en reysden op een tocht.
't Sint viel u óógh op myn, ghy quaamt by my verkeeren167
En trockt myn hart en sin, ick mocht u niet ontbeeren,168
Als ick u niet en sach myn siel was ongerust:
170
Als ick u weder sach ick vlamden steets van lust,
U selven ist bekent, hoe ick u plach te streelen
En myn verborghentheen so grondich te beveelen:172
Ghy waart alleen myn raat, myn hulp, myn huel, myn heyl,
Dien oydt was meest de wech tot mynen boesem veyl,174
175
Daar myn als brandent lont de ving'ren van u handen175
Ontvonckten 't ingewant, en deet als Bus-poer branden.176
En elcken woordt, hoe kleyn dat ghy tot mywaarts sprack,
My als een Sulpher-stock, de heete borst ontstack.178
Helas! wat kittelingh gevoel ick door 't vernuwen:179
180
Myn tróóst! waarom ist myn belet met u te huwen?180
[p. 141]
+koenraat
Ja hadse dat geluck die afgereden Queen181
Hy trouwe? ja kóópje geen glas? ick denck wel neen.182
moy-aal
O waardige! gedenckt hoe ghy eens waart ghelegen,
Nevens myn groene sy: ghelyck wy dickwils pleghen184
185
Te doen: Maar noyt so soet als die ghewenste nacht
Die van ons beyden wert met vreughden door-ghebracht.186
ritsart
Wat nacht, wanneer, en hoe?
moy-aal
Maer doe ghy onder allen187
Verwonnen van de vaack in slaape waart ghevallen;188
Mijn hóóft lach in u narm, u hand lach an myn sy,189
190
U óóchjes hallef toe die lonckten noch op my:
Wie weet wat tochten dat my inde sinne viellen,191
De reden met ghewelt myn lusten teghen hiellen,192
So niet; of ick rees op, en kusten vóórt terstont193
U voorhoofd, wangh en kaak maar boven al u mont:
[p. 142]
195
Ick sprack, ghy snoofd, ick woeld, en stille bleefdy legghen
En wat ick meerder docht dat sal ick u eens segghen.196
koenraat
Also! liech al voort, wel seecker jy kuntet prompt
Ist geen jammer dat liegen sondt is, daert so wel te pas kompt?198
Wat gherammel heb ick hier? jy sult de waarheyt spreecken,199
200
En beginnen daar jy eerst u reden by liet steecken.200
moy-aal
Wel ymmers hóórt dan toe, hoe dattet voorts bevoer:201
Myn moeder sturf, en liet het jonghe kindt haar broer,
Wel verstaande mijn Oom, die somen wel magh weten203
Van een gierigen droes was gants en al beseten:204
205
Niettemin voor eerst, so nam hy 'twicht wel waar205
Onghevaarlyck den tydt van thien of twalif jaer,206
Int leste wiert myn Oom heel suynich en heel kaarich,
Doch d'oude lieden zijn hier meest van onderwaarich,208
Sy garen sparen steets alst minst haer is van noot,209
210
S'onthouwen om het geldt haar selven kleet en broot.
Wat strenghe straf lecht ghy, o giericheyt! rechtvaardich
U slaven op? en acht haar kost noch voetsel waardich.212
De man hadt ghelt en schat in grooten overvloet,
Wat wast? hy was en bleef een dienst-knecht van zyn goedt.
215
Des smorghens stont hy op in een kaal onderrockje,215
[p. 143]
En gingh int vulles-vat, en roerdent met een stockje,
Oock somtijds met zyn hant, en sochtet scharep duer,217
En vulde so een sack met d'een en d'ander luer.218
Hij brayde alle daagh zyn korfjes en zyn matten,219
220
En bleef een Bedelaer by Ridderlycke schatten.
Wat baat de Ryckdom dan alsmense niet besteet
Tot ons of 's naastens nut? ach armen niet en beet!222
O geltsucht! o ghy plaagh! ghy gront-vest aller quaden!
O hongher diemen kan vernoegen noch versaden!224
225
Maar wat de Duyvel denckt en blaast de mensche in
Volbrenght hy met een set om 't snoode gelts ghewin:226
Besloot dit lieve Lam aan yemant te verkóópen.228
ritsart
Wel hoe verginckt hem doch?
moy-aal
Recht als AEsopus hondt,229
230
Die om de schijn van't gróót, verloos 'tvleys uyt zyn mondt:
Hy is uyt Spaengien vóórt met dit opset ghevaren,231
Om haar te veyllen by de Turcken of Barbaren.
ritsart
Onmenschelyck ghebruyck! Godlóóse schelmery!
Datmen de menschen vent, tot paartsche slaverny!234
[p. 144]
235
Hier zynder oock in stadt, die sulcken handel dryven,
In Farnabock: maar 't sal Godt niet verhoolen blyven.236
moy-aal
De Spaansche Kraack en was met ballast niet ghelaan,237
Maar met Jan gatten, dier niet op de vaart verstaan:238
Sy dwarlen inde Zee met neerghestreeke Seylen,239
240
En weten star noch grondt te schieten noch te peylen.
De kracht vande Magneet en wasser niet bekent,241
En niemant was van haar de dolle Zee ghewent,242
Voorts kompter bruysent an een schip vol ruekeloosen243
En Godt-vergeten guyts, van schuymers en Matroosen,244
245
Die klampen hem anboort en legghen hem een laagh245
Gheschuts ter zyen in, en raken so voort slaagh:
Dat groote Back-beest dat verlaan was met ses hondert247
Spaenjaarden, was terstont verovert, en gheplondert,
Gepluystert, en geplockt, van gelt en kostlyckheen,249
250
Diese waanden op de tocht te mang'len en besteen;250
De Specken, die haar lyf met gelt niet konden boeten,251
Die nam het Grauw gheswindt en spoeldese de voeten:252
Myn Oom wert ande Mast recht overeyndt ghestelt,
En met een touw om 't hooft gewronghen en gheknelt,
[p. 145]
255
Dat hem de ad'ren grof opswollen schier tot barsten,255
So dat hy beet van pyn dat hem de tanden knarsten:
Noch leet hy nieten mydt: doen quam een oorlochs-boef257
En nam zyn voorste duym, en schroefse in een schroef258
Dat hem ten naghel uyt, het bloet met krachte spuyten,259
260
Syn lyf was hem so lief niet als zyn Spaensche kluyten.260
De Schieman sprack tot hem wijst met gemack u ghelt261
Of ick salt u eerlangh doen segghen met ghewelt!
Dan ick raadt u voort best verweckt my tot gheen tóóren263
Of'k sal met Bossekruyt vervullen dyne óóren,264
265
En steeckent met wat vier hiel luchtigh inde brandt265
Ist dat ghy hier u geldt niet daadlyck schaft ter handt!266
Doen isser 'tgroote wóórt dusdanigh uytghekomen:
Ick hadt, o mannen! hoort, grootmoedigh voorghenomen268
Te sterven, eer ick u souw wysen geldt of goedt
270
Doch een dingh wringht en wroegt, ja geesselt myn gemoet270
So fel en yssellijck met hondert duysent strepen271
Om dat ick myn o schandt! so byster heb vergrepen:272
Dat had ick laas! ghedocht uyt ickers giericheydt274
275
Aan eenich Moorsche Prins of Koningh te verkóópen,
Nu ist God danck met haar veel beter afghelóópen;
Och! doeter toch gheen quaadt, doet myn vry watje wilt,
[p. 146]
Het is my schier alliens of ghy myn braat of vildt;278
Daar leyt myn geldt (seyd hy) deylt ghy dat bóótsghesellen:279
280
Vóórt heeft hy't avontuur van't meysje gaan vertellen,
Van waar, en hoe sy quam, en wien haar heeft ghebrocht,
Kort om; myn nóóm is daar voor slaef int landt verkocht.
ritsart
Hoe tommelt het gheluck van 's menschen staat en leven!283
Maar wien heeft u soo vlack al dese reys beschreven?284
moy-aal
285
Den Hopman myn boelschap die heeftet myn vertelt,285
Want hy was Kapiteyn van't róóvers schip ghestelt:286
Van fyn ducate goudt soo schonck hy myn een keten287
Tot een wellekom; maar doen hy quam te weten288
Dat ick met u op nuw soo kennis hadt ghemaackt,289
290
Soo quam hy op zyn Paart, hy is doch haast gheraackt,290
Die sotheydt heeft hy, dat hy om lueren en sueren,291
Als een by-slapen, hem soo hevich gaat verstueren;292
Myn dunckt 't is mis-verstandt, datmen daar soo op siet:293
So veel als myn angaat, ick neem dat soo nauw niet.
ritsart
295
Wat onbeschaamtheyt gróót ghebruyck gy in u wóórden?
Waar bleef het meysje doch? dat woud' ick dat ick hóórde.
[p. 147]
moy-aal
Hy brochtet met de buyt in dese meeningh hier,297
Om my te schencken tot een meydt of Kamenier,
Dan nu hy siet en hóórt hoe dat wy 't samen leven,299
300
Nu is hy niet ghesint de Dochter myn te gheven300
Voor en al eer dat ick (het dient u toch gheseyt)
Een wijltydts met hem leef in alle vriend'lyckheydt:302
Niet dat ick op hem soo tóchtich ben verslinghert,303
Die niet soets aan hem heeft, ick spot maar met den dringhert,304
305
Ten is gheen Ritsaardt! ghy Toovenaar ghy maackt myn
Een ander mensch, als ick voor dese plach te zyn.
O vriendelycke mondt! verhóórt toch myn ghebeden
En laat myn sulcx toe om drie besond're reden:308
Voornaamlyck om dat sy myn suster was gheacht,309
310
Ten andren om dat sy is van een goet gheslacht;
Ten derden op dat ick soo ick an haar kon raken,311
Met wedergheven my hier vrienden mochte maken312
Van haar vriendtschap, met weldaadt, ghy weet dat ick ben313
Hier vreemt en vriendelóós, en dat ick niemandt ken,314
315
Siet hierom bid ick u, ick kan u niet ghebieden,
Vergunt my dat zyn wil en myne mach gheschieden:
En maackt de stomme niet maar gheeftme doch antwoort!317
[p. 148]
ritsart
Wien heeft zyn daghen oyt so snóóden vondt ghehóórdt?318
+O hartelóóse móndt! u valsheyt en u snóótheyt
320
Beken ick door de tijdt in haar volwassen gróótheyt;320
O loghens sonder grondt! o al te dubble reen321
Van onschult: maer te blauw en vol lichtvaardicheen:322
Het kindt dat is gheróóft, de Spaengiert is ghesturven,
U moeder die is dóót! u nóóm heeft 't kint verwurven,
325
Die heeftet opghequeeckt, die ist daar nae ontróckt325
Van Hopman Roemer die ghy't garen weer onttróckt326
Om haar te lev'ren aan haar Maachschap, om haar vrinden327
Door sulcken grooten duecht en vruntschap te verbinden.328
Versieringh schóón versiert, dan daar toe maar beleydt329
330
Om te bedrieghen myn simple onnooselheydt330
Met het gheleent ghelaat van u ghesplete minne331
En gunsten sonder hart: Ritsart waar zyn u sinne332
En siedy niet, dat zy nu in haar hart besluyt333
Een Zeeróóver! een bloedt! en u; die schoptse uyt?334
335
Doch schóón bewimpelt om met vruntschap u te slijten335
Wt jonst niet, maer uyt vrees, dat ghy haar souwt verwijten336
Het hoerachtich onthaal.
[p. 149]
moy-aal
ach! Ritsardt lief 'k en doe337
Ghy weet immers wel bet, vertrouwdy myn dat toe?338
Waar heeft dat yeuwerts aan in minste doch ghebleken?339
340
Hoe macht u van u hart so wrevelich te spreken?340
Ghelóófdy het bewijs nu minder als 't vermoen?
Myn waardert! ach myn tróóst! wat wildy? ick salt doen;342
Wist ick den óórsprongh maar van u weemoedich trueren343
Ick souse weeren dat 't u nimmer sou ghebueren.344
345
Ach! siet soo droevich niet, 't schijnt dat u 't harte sluyt:345
En weet ghy niet myn lief! dat u druck overspruyt?346
Komt geeft myn noch een kus! hoe; laatje myn noch pracchen?347
So sekers kindt, ick docht of ghy niet eens souwt lacchen?348
Myn hartebreecker! ach! waarom bedroefdy myn?
350
Hoe soud' ick van u doch ghescheyden kunnen zyn?
Bidt Godt maar dat hy u alsulcken vrouw doet trouwen
Die u bemint als ick, ghy sult u gh'luckich houwen.
Myn tróóstertie! myn hart! ghy en sult nimmer sien
Dat yemant meerder jonst als u, en sal gheschien,354
355
Dus stelt u siel gherust, ick sal u van myn leven
Noch nu, noch nimmermeer vergheten noch begheven.356
ritsart
Verradelijcke Vrouw! die myn bedriechlijck kust
Wt valsheyt meer vervloeckt dan van een lieve lust.358
[p. 150]
Ick merck u helsche treck, u meyneedt en u loghen359
360
Daar ghy myn hebt soo schelms en schendich met bedroghen.360
Wat Duyvel heeft u tot dit weyfelen beroert?361
Ghedenckt u niet den eet die ghy soo dickwils swoert,
Dat niemant 't gheender tijdt my uyt u sin souw drijven363
En dat ick in u siel de opperste souw blyven?
365
+Of hebdy o Moy-aal! nu gheen gheheuchenis,
(Hoe wel ter nauwer nóódt verhaalens waart en is,)366
Hoe dat ick u van't Jaar een lustigh huys gingh huuren,367
Van alles soo versien, dat ghy neffens u buuren368
Heerlijck mocht komen uyt? dat weet myn Vaders kas,369
370
Die int sluyten van't boeck vry wat ten acht'ren was.370
Hoe dickwils deedt ick 's nachts de stadts Speel-lieden speelen371
Voor u deur? dat meer is: wat schonck ick u juweelen?
Heb ick u niet vereert met Par'len en Kourael?373
Dan met een goude Ringh: dan met een silv're Schaal,
375
Dan met een Siserandt, en ander frayicheden?375
Wat Vryers hebdy doch, al zyn s' uyt ander Steden
Die u sulckx doen? ick kent, ick was noyt uyter Stadt
Veerder dan in Brabandt, daar leertmen oock al wat:
Hoe datmen leven sal met vriendelycke Vrouwen.379
380
Heb ick oock yet belooft 't gheen ick u heb onthouwen?
Heb ick u yet ontseydt dat ghy aen my versocht?
[p. 151]
Wat weygerd ick u oyt daar ghy met lust om docht?382
Eergist'ren badje myn dat ick u eens souw kóópen,
Of kryghen een Moris, ick hebber een belóópen384
385
Die onse Schipper selfs gints van Angola brocht,385
Dees heb ick op het duurst hem uyt de handt ghekocht;
Die schenck ick u op nu, suldy al dit belóónen387
Met my te bannen om een ander hier te tróónen?388
moy-aal
Wel Ritsardt wat is dit? Hoe wel ick hadt ghewaant389
390
Dit te bestellen juyst so ick u heb vermaent:390
Te weten; dat ick docht hem 't meysje te ontsmeken:391
Maar liever, eer ick u (ick bidje! hoortme spreken)392
Te vyandt kryghen souw, ick vollich u ghebien;393
Secht wat u best ghevalt.
ritsart
O Godt! mocht dat gheschien.
395
Dat ghy't van harten spraakt: of kon ick het vertrouwen
Voor waarheyt, so dat ick my mocht versekert houwen;
Ick lietet u noch toe, hoewel met groote smart.
koenraat
Dat wóórdt dat heeft al ree gants omgheset zyn hart.398
[p. 152]
moy-aal
Ik meent van harten, ach! ach! dit is te beklaghen
400
Dat ghy niet sonder my souwt kunnen zyn twee daghen.
ritsart
Myn lief! een dagh of twee, dat waar een kleyne saak,
Maar al myn vresen is, waar door ick swaarheydt maak;402
Dat die twee metter Tydt wel twintigh souwde warden.403
moy-aal
Ghewisselyck hy sal dan datelyck vertrecken,407
Als ick het meysjen heb sal ick noch met hem gecken.408
ritsart
Wel an, ick ben te vreen, die tydt wert u vergunt.
moy-aal
410
Met recht heb ick u lief myn aldergróótste vrunt!
[p. 153]
+ritsart
Gaat, en doet wel, en ick sal met myn speel-genooten411
Gaan tijen op ons Landt en Hof-ste buyten Sloten,412
Haast dat een dagh of twee daar lichtlyck henen springt.413
Myn hart my tot de wil van myn Moy-Aaltje dringt.414
415
Ghy Koenraat, brengt de Swart, gelyck het is besteecken.415
koenraat
Gaaren.
ritsart
Moyaal vaart wel, wilt u beloft niet breken.
moy-aal
Ach Ritsaart! ach myn Siel! gelieft u oock yet meer?417
ritsart
Ick weet niet dat ick nu yet sonders meer begeer.418
Dan dat, als ghy sult zyn by den korsel weersoordich419
420
En gemelycken bloedt, met 'tlichaam tegenwoordich:
Dat ghy dan met u hart afkeerich van hem scheydt,421
En kompt by my op 'tlandt met u genegentheydt.
Siet dat ghy my bemindt by daghen en by nachten,423
En dat ghy my begeerdt, en wenscht in u gedachten,
[p. 154]
425
En dat ghy in my hoopt, en u in my verblydt,425
En dat ghy over al in myn by-wesen zyt:426
Endelyck, dat ghy my door myne Jonsts vernuwen427
De myne wert en blyft, gelyck ick ben den uwen.428
moy-aal
Het moeyt myn in myn hart, dat hy noch so wantrouwt,429
430
Dat hy myn minne voor niet bondigher en houwt430
Als die Straat-hoeren die haar Lichaam aller uuren,431
Aan d'een en d'ander guyt verkóópen en verhuuren:
Ik bender so niet an, te vroom is myn ghemoedt,433
Daar ben ick seecker toe te eerlyck en te goedt.434
435
Daar leydt geen soeter naam en spartelt in myn hartje,435
En hippelt op myn tong, als Ghy, o myn Ritsartje!
Al 'tgeender is geschiet, of datter sal geschien,437
Is om het Maaghdeken, van welke dat ick mien
Dat ick de Broeder heb gevonden, door vernemen439
440
Na 'tGeslacht, en dat sy malkander so wel swemen;440
Oock heb ick van Oude-lien daar volle kennis of:441
Hoe dat haar Vaders huys stont tegen over 'tHof
Daar ande Vyv'ren-bergh, en dat een van zyn sonen,
[p. 155]
Die daar de Brandt ontliep, hier 't Amsterdam quam wonen,444
445
Siet om de veyllicheyt, want de Spechten de'en hier445
So veel quaats niet, als wel de Bloedt-raadt en het vier.446
De Jongman die is ryck en machtich van Geslachte,
Ick heb hem tans ontboo'n, ick ga hem t'huys verwachte.
eyndt van het eerste bedrijf.
+A 1 ro
1icker: ik erheen (vgl. vs. 9 gader: ga erheen).
2myn: mij; selfs: zelf.
3reden: verstand.
4afgherechter: in alle kunstgrepen geoefende, doortrapte; der ... hoeren: genit. enk. of meerv.
5lóóslijck: op slimme, valse manier.
6dan ... dan: nu eens, dan weer; sluytse myn voor deur: slaat ze de deur voor mijn neus dicht.
8op rollen: op hol, in verwarring.
9badt: vroeg, smeekte.
10myn sinnen zyn ghekeert: mijn gedachten (verlangens?) zijn veranderd.
11tocht des herten: hartstocht.
12En gheefdy gheen ghehóór: als je niet luistert naar; der ... vrouwen: dat. enk.
13voocht: baas; wel: goed.
15breecken: overwinnen.
16smeecken: vleiend toespreken.
17gheplaar: gevlei (pladeren = klapperen, babbelen).
18hare schalckheyt: zij met haar sluwheid.
21Bekollen: betoveren, beheksen; dol en dom: tot dwaas- en domheid; sonder maat: geheel verbijsterd (Stoett).
23hangdy: bind je; beveynsde treken: door veinzen verholen listen.
24endelingh: ten slotte.
28verdriet en minne: liefdessmart; veynsen: ontveinzen, verbergen.
29ontroert: bedroeft; sonderlingh: in bijzondere mate.
30seldsaam: vreemd, wonderlijk.